വായുപുരാണമ്

അഹം ജ്യേഷ്ഠാ വരിഷ്ഠാ ഹി ന ത്വസത് കര്ത്തുമര്ഹസി। ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേനാം ദക്ഷഃ സംരക്തലോചനഃ ।। ൩൦.

ഞാൻ മൂത്തവളും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്; നീ അപ്രമാണം ചെയ്യരുത്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദക്ഷൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.

ത്വന്തു ശ്രേഷ്ഠ വരിഷ്ഠാ ച പൂജ്യാ ബാലാ സദാ മമ। താസാം യേ ചൈവ ഭര്ത്താരസ്തേ മേ ബഹുമതാഃ സദാ ।। ൩൦.

നീ ശ്രേഷ്ഠയും ഏറ്റവും ഉത്തമയുമാണ്, എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ട എന്റെ മകളാണ്. ഇവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരും എപ്പോഴും എനിക്ക് വലിയ മാന്യരാണ്.

ബ്രഹ്നമഷ്ഠാശ്ച തപിഷ്ഠാശ്ച മഹായോഗാഃ സുധാര്മികാഃ। ഗുണൈശ്ചൈവാധികാഃ ശ്ലാഘ്യാഃ സര്വേ തേ ത്ര്യമ്ബകാത്സതി ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മാവും എട്ടു മഹാതപസ്വികളും മഹായോഗികളും ഉത്തമധർമ്മശീലികളും ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവരും—all ഇവർ സതിയുടെ ഭർത്താവായ ത്ര്യമ്പകന്റെ വഴി എനിക്ക് ജാമാതാക്കളാണ്.

വസിഷ്ഠോഽത്രിഃ പുലസ്ത്യശ്ച അങ്ഗിരാഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ। ഭൃഗുര്മരീചിശ്ച തഥാ ശ്രേഷ്ഠാ ജാമാതരോ മമ ।। ൩൦.

വസിഷ്ഠൻ, അത്രി, പുലസ്ത്യൻ, അങ്കിരാസ്, പുലഹൻ, ക്രതു, ഭൃഗു, മരീചി—ഇവരാണ് എന്റെ ഉത്തമ ജാമാതാക്കൾ.

തസ്യാത്മാ സ ച തേ ശര്വോ ഭക്താ ചാസി ഹി തം സദാ। തേന ത്വാം ന ബുഭൂഷാമി പ്രതികൂലോ ഹി മേ ഭവഃ ।। ൩൦.

ശർവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ആത്മാവും, നീ എപ്പോഴും അവനോടു ഭക്തയുമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഭവൻ എനിക്കു വിരോധിയാണ്.

ഇത്യുവാച തദാ ദക്ഷഃ സംപ്രമൂഢേന ചേതസാ। ശാപാര്ഥമാത്മനശ്ചൈവ യേ ചോക്താഃ പരമര്ഷയഃ ।। ൩൦.

അങ്ങനെ ദക്ഷൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു; അവന്റെ മനസ്സ് വലിയ ഭ്രമത്തിലായിരുന്നു. അതു തന്നെ ശാപം വരുത്താൻ കാരണമായതും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ മഹർഷിമാരും ആണു.

തഥോക്താ പിതരം സാ വൈ ക്രുദ്ധാ ദേവീദമബ്രവീത് । വാങ്മനഃകര്മഭിര്യസ്മാദദുഷ്ഠാം മാം വിഗര്ഹസേ। തസ്മാത്ത്യജാമ്യഹന്ദേഹമിദന്താത തവാത്മജമ് ।। ൩൦.

അങ്ങനെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞതുകേട്ട് ദേവി കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: വാക്കിലും മനസ്സിലും പ്രവൃത്തിയിലും ഞാൻ ദോഷമില്ലാത്തവളാണ്; എന്നിട്ടും നീ എന്നെ അപമാനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ഇനി ഞാൻ നിന്റെ മകൾ അല്ല.

തതസ്തേനാവമാനേന സതീ ദുഃഖാദമര്ഷിതാ। അബ്രവീദ്വചനം തേവീ നമസ്കൃത്യ മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

അവമാനവും ദു:ഖവും കോപവും അനുഭവിച്ച സതീ, മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ച്, അവിടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

യത്രാഹമുപപത്സ്യേഹം പുനര്ദേഹേന ഭാസ്വതാ। തത്രാപ്യഹമസംമൂഢാ സമ്ഭൂതാ ധാര്മികീ പുനഃ। ഗച്ഛേയം ധര്മപത്നീത്വം ത്ര്യമ്ബകസ്യൈവ ധര്മതഃ ।। ൩൦.

എനിക്ക് വീണ്ടും പ്രകാശമുള്ള ശരീരത്തിൽ ജനനം ലഭിച്ചിടത്തും, ഞാൻ മനസ്സിൽ വ്യക്തതയും ധർമ്മവും ഉള്ളവളായി ജനിച്ച്, വീണ്ടും ത്രയംബകന്റെ ധർമ്മപത്നിയായി മാറും.

തത്രൈവാഥ സമാസീനാ യുക്താത്മാനം സമാദധേ। ധാരയാമാസ ചാഗ്നേയീം ധാരണാം മനസാത്മനഃ ।। ൩൦.

അവിടെ അതേ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്ന്, സതീ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, മനസ്സിലൂടെ അഗ്നിയുടെ ധാരണ നടത്താൻ തുടങ്ങി.

തത ആഗ്നേയീസമുത്ഥേന വായുനാ സമുദീരിതഃ। സര്വാങ്ഗേഭ്യോ വിനിഃ സൃത്യ വഹ്നിര്ഭസ്മ ചകാര താമ് ।। ൩൦.

അഗ്നിയുടെ ധാരണയിൽ നിന്നുണ്ടായ വായു ഉണർത്തിയതോടെ, സതിയുടെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും നിന്ന് അഗ്നി പുറത്ത് വന്നു, അവളെ ചാരമാക്കി.

തദുപശ്രുത്യ നിധനം സത്യാ ദേവോഽഥ ശൂലധൃക്। സംവാദഞ്ച തയോര്ബുദ്ധ്വാ യാഥാതഥ്യേന ശങ്കരഃ। ദക്ഷസ്യാഥ ഋഷീണാഞ്ച ചുകോപ ഭഗവാന് പ്രഭുഃ ।। ൩൦.

സതിയുടെ മരണവും, അവരുടെയിടയിലെ സംഭാഷണവും യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയ ശങ്കരൻ, ദക്ഷനും ഋഷികളും മേൽ കോപം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

യസ്മാദവമതാ ദക്ഷ മത്കൃതേ മാന സാ സതീ। പ്രശസ്താശ്ചേതരാഃ സര്വാഃ സ്വസുതാ ഭര്തൃഭിഃ സഹ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ എന്റെ കാരണമായി സതിയെ അവമാനിച്ചതിനാൽ, അവന്റെ മറ്റു പുത്രിമാർ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

തസ്മാദ്വൈവസ്വതം പ്രാപ്യ പുനരേവ മഹര്ഷയഃ। ഉത്പത്സ്യന്തേ ദ്വിതീയേ വൈ മമ യജ്ഞേ ഹ്യയോനിജാഃ ।। ൩൦.

വൈവസ്വത കാലം എത്തിയ ശേഷം, മഹർഷികൾ എന്റെ യജ്ഞത്തിൽ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് അല്ലാതെ വീണ്ടും ജനിക്കും.

ഹുതേ വൈ ബ്രഹ്മണാ ശുക്തേ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ। അഭിവ്യാഹൃത്യ ച ഋഷീന് ദക്ഷമഭ്യഗമത് പുനഃ ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മൻ ഹോമം നടത്തിയപ്പോൾ, ചാക്ഷുഷ മാനുവിന്റെ കാലം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ഋഷികളെ വിളിച്ച്, ദക്ഷൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു.

ഭവിതാ ചാക്ഷുഷോ രാജാ ചാശ്രുഷസ്യ സമന്വയേ। പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ പൌത്രഃ പുത്രശ്ചൈവ പ്രചേതസഃ ।। ൩൦.

ചാക്ഷുഷ കാലത്തിൽ, പ്രാചീനബർഹിയുടെ പുത്രനും, പ്രചേതസിന്റെ മകനുമായ ഒരു രാജാവു ഉണ്ടാകും.

ദക്ഷ ഇത്യേവ നാമ്നാ ത്വം മാര്ഷായാം ജനയിഷ്യസി। കന്യായാം ശാഖിനാഞ്ചൈവ പ്രാപ്തേ വൈ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ ।। ൩൦.

ചാക്ഷുഷ കാലം എത്തിയപ്പോൾ, മാര്ഷായിൽ ദക്ഷ എന്ന പേരിൽ നീ അവനെ ജനിപ്പിക്കും; ശാഖിനികളുടെ പുത്രിമാരെയും ജനിപ്പിക്കും.

അഹം തത്രാപി തേ വിഘ്നമാചരിഷ്യാമി ദുര്മതേ। ധര്മാര്ഥകാമയുക്തേഷു കര്മസ്വിഹ പുനഃ പുനഃ ।। ൩൦.

ദുഷ്ടബുദ്ധിയേ, അവിടെ പോലും ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നീ ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും.

യസ്മാത് ത്വം മത്കൃതേ ക്രൂരമൃഷീന് വ്യാഹൃതവാനസി। തസ്മാത്സാര്ദ്ധം സുരൈര്യജ്ഞേ ന ത്വാം യക്ഷ്യന്തി വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൩൦.

നീ എന്റെ കാരണമായി ഋഷികൾക്ക് ക്രൂരമായി സംസാരിച്ചതിനാൽ, ദേവതകളോടൊപ്പം ദ്വിജന്മാർ യജ്ഞത്തിൽ നിന്നു നിന്നെ പൂജിക്കില്ല.

ഹുത്വാഹുതിം തതഃ ക്രൂരഃ അപസ്ത്യക്ഷ്യന്തി കര്മസു। ഇഹൈവ വത്സ്യസി തഥാ ദിവം ഹിത്വാ യുഗക്ഷയാത് ।। ൩൦.

ക്രൂരമായ ഹോമം നടത്തിയ ശേഷം, അവർ കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നു നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കും; നീ സ്വർഗ്ഗം വിട്ട് ഈ ഭൂമിയിൽ യುಗം അവസാനിക്കുന്നതുവരെ താമസിക്കും.

സര്വേഷാമേവ ലോകാനാം ഭൂര്ലോകസ്ത്വാദിരുച്യതേ। തമഹം ധാരയിഷ്യാമി നിദേശാത് പരമേഷ്ഠിനഃ ।। ൩൦.

എല്ലാ ലോകങ്ങളിൽ ഭൂമിയാണ് പ്രധാനമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു; പരമേശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഞാൻ അതിനെ നിലനിർത്തും.

അസ്യാം ക്ഷിതൌ വൃതാ ലോകാഃ സര്വേ തിഷ്ഠന്തി ഭാസ്കരാഃ। താനഹം ധാരയാമീഹ സതതം ന തവാജ്ഞയാ ।। ൩൦.

ഈ ഭൂമിയിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളും പ്രകാശമുള്ളവരും നിലനിൽക്കുന്നു; ഞാൻ അവയെ എപ്പോഴും നിലനിർത്തുന്നു, നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ അല്ല.

ചാതുര്വര്ണ്യം ഹി ദേവാനാം തേ ചാപ്യേകത്ര ഭുഞ്ജതേ। നാഹം തൈഃ സഹ ഭോക്ഷ്യാമി തതോ ദാസ്യന്തി തേ പൃഥക്। തതോ ദേവൈഃ സ തൈഃ സാര്ദ്ധം നേജ്യതേ പൃഥഗിജ്യതേ ।। ൩൦.

ദേവതകളുടെ ചതുര്‍വർണ്ണം ഒരുമിച്ച് അനുഭവിക്കുന്നു; ഞാൻ അവരോടൊപ്പം അനുഭവിക്കില്ല, അതിനാൽ അവർ വേറേ നൽകും; അതുകൊണ്ട് ദേവതകളോടൊപ്പം നീ ഒരുമിച്ച് പൂജിക്കപ്പെടില്ല, വേറേ പൂജിക്കപ്പെടും.

തതോഽഭിവ്യാഹൃതോ ദക്ഷോ രുദ്രേണാമിതതേജസാ। സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ ത്യക്ത്വാ ഉത്പന്നോ മാനുഷേഷ്വിഹ ।। ൩൦.

അനന്തമായ ശക്തിയുള്ള രുദ്രൻ ദക്ഷനെ വിളിച്ചതോടെ, സ്വായംഭുവ കാലം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദക്ഷൻ മനുഷ്യരിൽ വീണ്ടും ജനിച്ചു.

ജ്ഞാത്വാ ഗൃഹപതിം ദക്ഷം ജ്ഞാനാനാമീശ്വരം പ്രഭുമ്। ദക്ഷോ നാമ മഹായജ്ഞൈഃ സോഽയജദ്ദൈവതൈഃ സഹ ।। ൩൦.

ദക്ഷനെ ഗൃഹപതിയും ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപതിയും എന്നറിയുമ്പോൾ, ദക്ഷ എന്ന പേരിൽ അവൻ ദേവതകളോടൊപ്പം മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.

അഥ ദേവീ സതീ യാ തു പ്രാപ്തേ വൈവസ്വതേഽന്തരേ। മൈനായാം താമുമാം ദേവീം ജനയാമാസ ശൈലരാട് ।। ൩൦.

വൈവസ്വത മാനുവിന്റെ കാലത്ത്, സതിയായി ഉണ്ടായിരുന്ന ദേവി, മൈനാകന്റെ മകളായി പർവതരാജാവ് ജനിപ്പിച്ചു.

സാ തു ദേവീ സതീ പൂര്വം തതഃ പശ്ചാദുമാഽഭവത്। സഹ വ്രതാ ഭവസ്യൈഷാ ന തയാ മുച്യതേ ഭവഃ। യാവദിച്ഛതി സംസ്ഥാതും പ്രഭുര്മന്വന്തരേഷ്വിഹ ।। ൩൦.

അവൾ മുമ്പ് സതി ആയിരുന്നു, പിന്നെ ഉമയായി മാറി. ഭവന്റെ ഉപാസനയിൽ അവൾ എപ്പോഴും നിഷ്ഠയോടെ, ഭവൻ അവളിൽ നിന്ന് വേർപെടുന്നില്ല; ഓരോ മാനുവിന്റെ കാലത്തും ഭവൻ എത്രയും കാലം ഇങ്ങിനെയിരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുവരെ.

മാരീചം കശ്യപം ദേവീ യഥാഹിതിരനുവ്രതാ। സാധ്യം നാരായണം ശ്രീസ്തു മഘവന്തം ശചീ യഥാ ।। ൩൦.

ദേവി മാരീചിയും കശ്യപനും, ശ്രീ നാരായണനും, ശചി മഘവാനും എങ്ങിനെയോ, അങ്ങനെ.

വിഷ്ണും കീര്തീ രുചിഃ സൂര്യം വസിഷ്ഠഞ്ചാപ്യരൂന്ധതീ। നൈതാസ്തു വിജഹത്യേതാന് ഭര്തൄന് ദേവ്യഃ കഥംചന। ആവര്ത്തമാനകല്പേഷു പുനര്ജായന്തി തൈഃ സഹ ।। ൩൦.

കീർത്തി വിഷ്ണുവിനെയും, രുചി സൂര്യനെയും, അരുന്ധതി വസിഷ്ഠനെയും എപ്പോഴും ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല; ഈ ദേവികൾ അവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരെ ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുന്നില്ല. ഓരോ സൃഷ്ടി ചക്രത്തിലും, അവർ വീണ്ടും അവരോടൊപ്പം ജനിക്കുന്നു.