വായുപുരാണമ്

സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ പൂര്വന്തയോര്വൈ കീര്തിതാഃ പ്രജാഃ। സുഷുവേ സാഗരാദ്വേലാ കന്യാമേകാമനിന്ദിതാമ് ।। ൩൦.

സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ആദിയിലും അവസാനത്തിലും ജനങ്ങൾക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വേല ഒരു പാപമില്ലാത്ത മകളെ പ്രസവിച്ചു.

സാവര്ണിനാ ച സാമുദ്രീ പത്നീ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ। സവര്ണാ സാഥ സാമുദ്രീ ദശപ്രാചീനബര്ഹിഷഃ। സര്വേ പ്രചേതസോ നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗാഃ ।। ൩൦.

സാമുദ്രി എന്ന സമുദ്രജാതയായവൾ പ്രാചീനബർഹിയുടെ ഭാര്യയായി. സവർണയും സാമുദ്രിയും ചേർന്ന് പ്രാചീനബർഹിക്ക് പത്ത് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവരെല്ലാം പ്രചേതസുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ അമ്പെയ്ത്തിന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരാണ്.

തേഷാം സ്വായമ്ഭുവൌ ദക്ഷഃ പുത്രത്വേ ജജ്ഞിവാന് പ്രഭുഃ। ത്ര്യമ്ബകസ്യാഭിശാപേന ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ ।। ൩൦.

അവരിൽ സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത് ദക്ഷൻ പുത്രനായി ജനിച്ചു. ത്ര്യമ്പകന്റെ ശാപം മൂലം ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.

ഏതച്ഛുത്വാ തതഃ സൂതമപൃച്ഛച്ഛാംശപായനഃ। ഉത്പന്നഃ സ കഥം ദക്ഷോ ഹ്യഭിശാപാദ്ഭവസ്യ തു। ചാക്ഷുഷസ്യാന്വയേ പൂര്വം തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് ।। ൩൦.

ഇത് കേട്ടശേഷം ശാംശപായനൻ സൂതനോടു ചോദിച്ചു: ഭവന്റെ ശാപം മൂലം ദക്ഷൻ എങ്ങനെ ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ വംശത്തിൽ മുമ്പ് ജനിച്ചു? ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ദയവായി അതു പറയൂ.

ഇത്യുക്തഃ കഥയാമാസ സൂതോ ദക്ഷാശ്രിതാം കഥാമ്। ശാംശപായനമാമന്ത്ര്യ ത്ര്യമ്ബകാച്ഛാപകാരണമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സൂതൻ ദക്ഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി. ശാംശപായനനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ത്ര്യമ്പകന്റെ ശാപത്തിന്റെ കാരണവും വിശദീകരിച്ചു.

ദക്ഷസ്യാസന് സുതാ ഹ്യഷ്ടൌ കന്യാ യാഃ കീര്തിതാ മയാ। സ്വേബ്യോ ഗൃഹേഭ്യോ ഹ്യാനായ്യ താഃ പിതാഭ്യര്ച്ചയദ്ഗൃഹേ। തതസ്ത്വഭ്യര്ചിതാഃ സര്വാ ന്യവസംസ്താഃ പിതുര്ഗൃഹേ ।। ൩൦.

ദക്ഷന് എട്ടു പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ. അവരെ അവരവരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് അച്ഛൻ വീട്ടിൽ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. അങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട ശേഷം അവർ എല്ലാവരും അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ തന്നെ താമസിച്ചു.

താസാം ജ്യേഷ്ഠാ സതീ നാമ പത്നീ യാ ത്ര്യമ്ബകസ്യ വൈ। നാജുഹാവാത്മജാം താം വൈ ദക്ഷോ രുദ്രമഭിദ്വിഷന് ।। ൩൦.

അവരിൽ മൂത്തവളായ സതീ എന്നവൾ ത്ര്യമ്പകന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു. ദക്ഷൻ, രുദ്രനോടു വൈരം പുലർത്തിയതിനാൽ, തന്റെ സ്വന്തം മകളെ ക്ഷണിച്ചില്ല.

അകരോത്സ നതിം ദക്ഷേ ന കദാചിന്മഹേശ്വരഃ। ജാമാതാ ശ്വശുരേ തസ്മിന് സ്വഭാവാത് തേജസി സ്ഥിതഃ ।। ൩൦.

മഹാദേവൻ ജാമാതാവായിട്ടും ഒരിക്കലും ദക്ഷനെ ആദരിച്ചില്ല; തന്റെ പ്രകൃതിയിൽ തന്നെ തേജസ്സോടെ നിലകൊണ്ടു.

തതോ ജ്ഞാത്വാ സതീ സര്വാഃ സ്വസ്രഃ പ്രാപ്താഃ പിതൃര്ഗൃഹമ്। ജഗാമ സാപ്യനാഹൂതാ സതീ തത് സ്വം പിതുര്ഗൃഹമ് ।। ൩൦.

അപ്പോൾ സതീ, എല്ലാ സഹോദരിമാരും അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ പോയെന്ന് അറിഞ്ഞു. അവളും ക്ഷണിക്കപ്പെടാതിരുന്നിട്ടും അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

തതോഽബ്രവീത് സാ പിതരം ദേവീ ക്രോധാദമര്ഷിതാ। യവീയസീബ്യോ ജ്യായസീം കിന്തു പൂജാമിമാം പ്രഭോ। അസമ്മതാമവജ്ഞായ കൃതവാനസി ഗര്ഹിതാമ് ।। ൩൦.

അപ്പോൾ ദേവി കോപത്തിലും അസഹിഷ്ണുതയിലും അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, നീ ഇളയവർക്കായി ഈ പൂജ നടത്തിയിരിക്കുന്നു, മൂത്തവളെ അവഗണിച്ച് അപമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് കുറ്റകരമാണ്.

അഹം ജ്യേഷ്ഠാ വരിഷ്ഠാ ഹി ന ത്വസത് കര്ത്തുമര്ഹസി। ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേനാം ദക്ഷഃ സംരക്തലോചനഃ ।। ൩൦.

ഞാൻ മൂത്തവളും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്; നീ അപ്രമാണം ചെയ്യരുത്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദക്ഷൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.

ത്വന്തു ശ്രേഷ്ഠ വരിഷ്ഠാ ച പൂജ്യാ ബാലാ സദാ മമ। താസാം യേ ചൈവ ഭര്ത്താരസ്തേ മേ ബഹുമതാഃ സദാ ।। ൩൦.

നീ ശ്രേഷ്ഠയും ഏറ്റവും ഉത്തമയുമാണ്, എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ട എന്റെ മകളാണ്. ഇവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരും എപ്പോഴും എനിക്ക് വലിയ മാന്യരാണ്.

ബ്രഹ്നമഷ്ഠാശ്ച തപിഷ്ഠാശ്ച മഹായോഗാഃ സുധാര്മികാഃ। ഗുണൈശ്ചൈവാധികാഃ ശ്ലാഘ്യാഃ സര്വേ തേ ത്ര്യമ്ബകാത്സതി ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മാവും എട്ടു മഹാതപസ്വികളും മഹായോഗികളും ഉത്തമധർമ്മശീലികളും ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവരും—all ഇവർ സതിയുടെ ഭർത്താവായ ത്ര്യമ്പകന്റെ വഴി എനിക്ക് ജാമാതാക്കളാണ്.

വസിഷ്ഠോഽത്രിഃ പുലസ്ത്യശ്ച അങ്ഗിരാഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ। ഭൃഗുര്മരീചിശ്ച തഥാ ശ്രേഷ്ഠാ ജാമാതരോ മമ ।। ൩൦.

വസിഷ്ഠൻ, അത്രി, പുലസ്ത്യൻ, അങ്കിരാസ്, പുലഹൻ, ക്രതു, ഭൃഗു, മരീചി—ഇവരാണ് എന്റെ ഉത്തമ ജാമാതാക്കൾ.

തസ്യാത്മാ സ ച തേ ശര്വോ ഭക്താ ചാസി ഹി തം സദാ। തേന ത്വാം ന ബുഭൂഷാമി പ്രതികൂലോ ഹി മേ ഭവഃ ।। ൩൦.

ശർവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ആത്മാവും, നീ എപ്പോഴും അവനോടു ഭക്തയുമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഭവൻ എനിക്കു വിരോധിയാണ്.

ഇത്യുവാച തദാ ദക്ഷഃ സംപ്രമൂഢേന ചേതസാ। ശാപാര്ഥമാത്മനശ്ചൈവ യേ ചോക്താഃ പരമര്ഷയഃ ।। ൩൦.

അങ്ങനെ ദക്ഷൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു; അവന്റെ മനസ്സ് വലിയ ഭ്രമത്തിലായിരുന്നു. അതു തന്നെ ശാപം വരുത്താൻ കാരണമായതും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ മഹർഷിമാരും ആണു.

തഥോക്താ പിതരം സാ വൈ ക്രുദ്ധാ ദേവീദമബ്രവീത് । വാങ്മനഃകര്മഭിര്യസ്മാദദുഷ്ഠാം മാം വിഗര്ഹസേ। തസ്മാത്ത്യജാമ്യഹന്ദേഹമിദന്താത തവാത്മജമ് ।। ൩൦.

അങ്ങനെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞതുകേട്ട് ദേവി കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: വാക്കിലും മനസ്സിലും പ്രവൃത്തിയിലും ഞാൻ ദോഷമില്ലാത്തവളാണ്; എന്നിട്ടും നീ എന്നെ അപമാനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ഇനി ഞാൻ നിന്റെ മകൾ അല്ല.

തതസ്തേനാവമാനേന സതീ ദുഃഖാദമര്ഷിതാ। അബ്രവീദ്വചനം തേവീ നമസ്കൃത്യ മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

അവമാനവും ദു:ഖവും കോപവും അനുഭവിച്ച സതീ, മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ച്, അവിടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

യത്രാഹമുപപത്സ്യേഹം പുനര്ദേഹേന ഭാസ്വതാ। തത്രാപ്യഹമസംമൂഢാ സമ്ഭൂതാ ധാര്മികീ പുനഃ। ഗച്ഛേയം ധര്മപത്നീത്വം ത്ര്യമ്ബകസ്യൈവ ധര്മതഃ ।। ൩൦.

എനിക്ക് വീണ്ടും പ്രകാശമുള്ള ശരീരത്തിൽ ജനനം ലഭിച്ചിടത്തും, ഞാൻ മനസ്സിൽ വ്യക്തതയും ധർമ്മവും ഉള്ളവളായി ജനിച്ച്, വീണ്ടും ത്രയംബകന്റെ ധർമ്മപത്നിയായി മാറും.

തത്രൈവാഥ സമാസീനാ യുക്താത്മാനം സമാദധേ। ധാരയാമാസ ചാഗ്നേയീം ധാരണാം മനസാത്മനഃ ।। ൩൦.

അവിടെ അതേ സ്ഥലത്ത് ഇരുന്ന്, സതീ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി, മനസ്സിലൂടെ അഗ്നിയുടെ ധാരണ നടത്താൻ തുടങ്ങി.

തത ആഗ്നേയീസമുത്ഥേന വായുനാ സമുദീരിതഃ। സര്വാങ്ഗേഭ്യോ വിനിഃ സൃത്യ വഹ്നിര്ഭസ്മ ചകാര താമ് ।। ൩൦.

അഗ്നിയുടെ ധാരണയിൽ നിന്നുണ്ടായ വായു ഉണർത്തിയതോടെ, സതിയുടെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും നിന്ന് അഗ്നി പുറത്ത് വന്നു, അവളെ ചാരമാക്കി.

തദുപശ്രുത്യ നിധനം സത്യാ ദേവോഽഥ ശൂലധൃക്। സംവാദഞ്ച തയോര്ബുദ്ധ്വാ യാഥാതഥ്യേന ശങ്കരഃ। ദക്ഷസ്യാഥ ഋഷീണാഞ്ച ചുകോപ ഭഗവാന് പ്രഭുഃ ।। ൩൦.

സതിയുടെ മരണവും, അവരുടെയിടയിലെ സംഭാഷണവും യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയ ശങ്കരൻ, ദക്ഷനും ഋഷികളും മേൽ കോപം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

യസ്മാദവമതാ ദക്ഷ മത്കൃതേ മാന സാ സതീ। പ്രശസ്താശ്ചേതരാഃ സര്വാഃ സ്വസുതാ ഭര്തൃഭിഃ സഹ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ എന്റെ കാരണമായി സതിയെ അവമാനിച്ചതിനാൽ, അവന്റെ മറ്റു പുത്രിമാർ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

തസ്മാദ്വൈവസ്വതം പ്രാപ്യ പുനരേവ മഹര്ഷയഃ। ഉത്പത്സ്യന്തേ ദ്വിതീയേ വൈ മമ യജ്ഞേ ഹ്യയോനിജാഃ ।। ൩൦.

വൈവസ്വത കാലം എത്തിയ ശേഷം, മഹർഷികൾ എന്റെ യജ്ഞത്തിൽ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് അല്ലാതെ വീണ്ടും ജനിക്കും.

ഹുതേ വൈ ബ്രഹ്മണാ ശുക്തേ ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ। അഭിവ്യാഹൃത്യ ച ഋഷീന് ദക്ഷമഭ്യഗമത് പുനഃ ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മൻ ഹോമം നടത്തിയപ്പോൾ, ചാക്ഷുഷ മാനുവിന്റെ കാലം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ഋഷികളെ വിളിച്ച്, ദക്ഷൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു.

ഭവിതാ ചാക്ഷുഷോ രാജാ ചാശ്രുഷസ്യ സമന്വയേ। പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ പൌത്രഃ പുത്രശ്ചൈവ പ്രചേതസഃ ।। ൩൦.

ചാക്ഷുഷ കാലത്തിൽ, പ്രാചീനബർഹിയുടെ പുത്രനും, പ്രചേതസിന്റെ മകനുമായ ഒരു രാജാവു ഉണ്ടാകും.

ദക്ഷ ഇത്യേവ നാമ്നാ ത്വം മാര്ഷായാം ജനയിഷ്യസി। കന്യായാം ശാഖിനാഞ്ചൈവ പ്രാപ്തേ വൈ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ ।। ൩൦.

ചാക്ഷുഷ കാലം എത്തിയപ്പോൾ, മാര്ഷായിൽ ദക്ഷ എന്ന പേരിൽ നീ അവനെ ജനിപ്പിക്കും; ശാഖിനികളുടെ പുത്രിമാരെയും ജനിപ്പിക്കും.

അഹം തത്രാപി തേ വിഘ്നമാചരിഷ്യാമി ദുര്മതേ। ധര്മാര്ഥകാമയുക്തേഷു കര്മസ്വിഹ പുനഃ പുനഃ ।। ൩൦.

ദുഷ്ടബുദ്ധിയേ, അവിടെ പോലും ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നീ ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും.

യസ്മാത് ത്വം മത്കൃതേ ക്രൂരമൃഷീന് വ്യാഹൃതവാനസി। തസ്മാത്സാര്ദ്ധം സുരൈര്യജ്ഞേ ന ത്വാം യക്ഷ്യന്തി വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൩൦.

നീ എന്റെ കാരണമായി ഋഷികൾക്ക് ക്രൂരമായി സംസാരിച്ചതിനാൽ, ദേവതകളോടൊപ്പം ദ്വിജന്മാർ യജ്ഞത്തിൽ നിന്നു നിന്നെ പൂജിക്കില്ല.