വായുപുരാണമ്

സര്വഭൂതാനി തേഭ്യോഽഥ ഋതുകാലാദ്വിജജ്ഞിരേ। തസ്മാദേതേഽപി പിതര ആര്ത്തവാ ഇതി നഃ ശ്രുതമ് ।। ൩൦.

സകല ജീവികളും ഇവരിൽ നിന്നാണ്, ঋതുക്കളുടെ സമയത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഈ പ്രവർത്തികൾക്കും പിതാക്കന്മാരെന്ന പേര് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു സ്ഥിതാഃ കാലാഭിമാനിനഃ। സ്ഥാനാഭിമാനിനോ ഹ്യേതേ തിഷ്ഠന്തീഹ പ്രസംയമാത് ।। ൩൦.

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും കാലത്തെ ആസ്വദിക്കുന്നവർ നിലനിൽക്കുന്നു; നിലയങ്ങളെ ആസ്വദിക്കുന്നവരും ഇവിടെ നിയന്ത്രണത്തോടെ നിലനിൽക്കുന്നു.

അഗ്നിഷ്വാത്താ ബര്ഹിഷദഃ പിതരോ ദ്വിവിധാഃ സ്മൃതാഃ। ജജ്ഞാതേ ച പിതൃഭ്യസ്തു ദ്വേ കന്യേ ലോകവിശ്രുതേ ।। ൩൦.

അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാരും ബർഹിഷദന്മാരും എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള പിതാക്കന്മാരാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പിതാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് ലോകപ്രസിദ്ധമായ രണ്ട് പുത്രിമാരും ജനിച്ചു.

മേനാ ച ധാരിണീ ചൈവ യാഭ്യാം വിശ്വമിദം ധൃതമ്। പിതരസ്തേ നിജേ കന്യേ ധര്മാര്ഥം പ്രദദുഃ ശുഭേ। ത ഉഭേ വ്രഹ്മവാദിന്യൌ യോഗിന്യൌ ചൈവ തേ ഉഭേ ।। ൩൦.

മേനയും ധാരിണിയും — ഇവരാലാണ് ഈ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നത്. പിതാക്കന്മാർ ധർമ്മത്തിനും സമ്പത്തിനുമായി സ്വന്തം പുത്രിമാരെ നൽകി. ഇരുവരും ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും യോഗശക്തിയും ഉള്ളവരായിരുന്നു.

അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തു യേ പ്രോക്താസ്തേഷാം മേനാ തു മാനസീ। ധാരണീ മാനസീ ചൈവ കന്യാ ബര്ഹിഷദാം സ്മൃതാ ।। ൩൦.

അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാരുടെ മനസ്സിൽ നിന്നാണ് മേന ജനിച്ചത്; ധാരിണിയും മനസ്സിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, അവളാണ് ബർഹിഷദന്മാരുടെ പുത്രി എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

മേരോസ്തു ധാരണീം നാമ പത്ന്യര്ഥം വ്യസൃജന് ശുഭാമ്। പിതരസ്തേ ബര്ഹിഷദഃ സ്മൃതാ യേ സോമപീഥിനഃ ।। ൩൦.

മേറുവിന് വേണ്ടി ധാരിണി എന്ന നല്ല ഗുണമുള്ള ഭാര്യയെ അവർ സൃഷ്ടിച്ചു. സോമം പാനമാക്കുന്നവരാണ് ബർഹിഷദന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തു താം മേനാം പത്നീം ഹിമവതേ ദദുഃ। സ്മൃതാസ്തേ വൈ തു ദൌഹിത്രാസ്തദ്ദൌഹിത്രാന് നിബോധത ।। ൩൦.

അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ മേനയെ ഹിമവാന്റെ ഭാര്യയായി നൽകി. അവരാണ് മുമ്മരന്മാർ എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആ മുമ്മരന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

മേനാ ഹിമവതഃ പത്നീ മൈനാകം സാന്വസൂയത। ഗങ്ഗാ സരിദ്വരാ ചൈവ പത്നീ യാ ലവണോ ദധേഃ। മൈനാകസ്യാനുജഃ ക്രൌഞ്ചഃ ക്രൌഞ്ചദ്വീപോ യതഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൦.

ഹിമവാന്റെ ഭാര്യയായ മേന, മൈനാകനും മറ്റു മക്കളെയും പ്രസവിച്ചു; ഗംഗ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവൾ, ലവണൻ അവളെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു. മൈനാകന്റെ അനുജൻ ക്രൗഞ്ചൻ, അവനിൽ നിന്നാണ് ക്രൗഞ്ചദ്വീപം അറിയപ്പെടുന്നത്.

മേരോസ്തു ധാരണീ പത്നീ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതമ്। മന്ദരം സുഷുവേ പുത്രം തിസ്രഃ കന്യാശ്ച വിശ്രുതാഃ ।। ൩൦.

മേറുവിന്റെ ഭാര്യയായ ധാരിണി, ദിവ്യ ഔഷധികൾ നിറഞ്ഞവളായി, മന്ദരനെ പുത്രനായി പ്രസവിച്ചു; മൂന്ന് പ്രസിദ്ധയായ പുത്രിമാരെയും പ്രസവിച്ചു.

വേലാ ച നിയതിശ്ചൈവ തൃതീയാ ചായതിഃ പുനഃ। ധാതുശ്ചൈവായതിഃ പത്നീ വിധാതുര്നിയതിഃ സ്മൃതാ ।। ൩൦.

വേല, നിയമതി, മൂന്നാമത്തേത് ആയതി; ധാതുവിനെയും ആയതി എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. നിയമതി സ്രഷ്ടാവിന്റെ ഭാര്യയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ പൂര്വന്തയോര്വൈ കീര്തിതാഃ പ്രജാഃ। സുഷുവേ സാഗരാദ്വേലാ കന്യാമേകാമനിന്ദിതാമ് ।। ൩൦.

സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ആദിയിലും അവസാനത്തിലും ജനങ്ങൾക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് വേല ഒരു പാപമില്ലാത്ത മകളെ പ്രസവിച്ചു.

സാവര്ണിനാ ച സാമുദ്രീ പത്നീ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ। സവര്ണാ സാഥ സാമുദ്രീ ദശപ്രാചീനബര്ഹിഷഃ। സര്വേ പ്രചേതസോ നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗാഃ ।। ൩൦.

സാമുദ്രി എന്ന സമുദ്രജാതയായവൾ പ്രാചീനബർഹിയുടെ ഭാര്യയായി. സവർണയും സാമുദ്രിയും ചേർന്ന് പ്രാചീനബർഹിക്ക് പത്ത് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവരെല്ലാം പ്രചേതസുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അവർ അമ്പെയ്ത്തിന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരാണ്.

തേഷാം സ്വായമ്ഭുവൌ ദക്ഷഃ പുത്രത്വേ ജജ്ഞിവാന് പ്രഭുഃ। ത്ര്യമ്ബകസ്യാഭിശാപേന ചാക്ഷുഷസ്യാന്തരേ മനോഃ ।। ൩൦.

അവരിൽ സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത് ദക്ഷൻ പുത്രനായി ജനിച്ചു. ത്ര്യമ്പകന്റെ ശാപം മൂലം ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.

ഏതച്ഛുത്വാ തതഃ സൂതമപൃച്ഛച്ഛാംശപായനഃ। ഉത്പന്നഃ സ കഥം ദക്ഷോ ഹ്യഭിശാപാദ്ഭവസ്യ തു। ചാക്ഷുഷസ്യാന്വയേ പൂര്വം തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് ।। ൩൦.

ഇത് കേട്ടശേഷം ശാംശപായനൻ സൂതനോടു ചോദിച്ചു: ഭവന്റെ ശാപം മൂലം ദക്ഷൻ എങ്ങനെ ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ വംശത്തിൽ മുമ്പ് ജനിച്ചു? ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ദയവായി അതു പറയൂ.

ഇത്യുക്തഃ കഥയാമാസ സൂതോ ദക്ഷാശ്രിതാം കഥാമ്। ശാംശപായനമാമന്ത്ര്യ ത്ര്യമ്ബകാച്ഛാപകാരണമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ സൂതൻ ദക്ഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി. ശാംശപായനനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ത്ര്യമ്പകന്റെ ശാപത്തിന്റെ കാരണവും വിശദീകരിച്ചു.

ദക്ഷസ്യാസന് സുതാ ഹ്യഷ്ടൌ കന്യാ യാഃ കീര്തിതാ മയാ। സ്വേബ്യോ ഗൃഹേഭ്യോ ഹ്യാനായ്യ താഃ പിതാഭ്യര്ച്ചയദ്ഗൃഹേ। തതസ്ത്വഭ്യര്ചിതാഃ സര്വാ ന്യവസംസ്താഃ പിതുര്ഗൃഹേ ।। ൩൦.

ദക്ഷന് എട്ടു പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ. അവരെ അവരവരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് അച്ഛൻ വീട്ടിൽ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. അങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട ശേഷം അവർ എല്ലാവരും അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ തന്നെ താമസിച്ചു.

താസാം ജ്യേഷ്ഠാ സതീ നാമ പത്നീ യാ ത്ര്യമ്ബകസ്യ വൈ। നാജുഹാവാത്മജാം താം വൈ ദക്ഷോ രുദ്രമഭിദ്വിഷന് ।। ൩൦.

അവരിൽ മൂത്തവളായ സതീ എന്നവൾ ത്ര്യമ്പകന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു. ദക്ഷൻ, രുദ്രനോടു വൈരം പുലർത്തിയതിനാൽ, തന്റെ സ്വന്തം മകളെ ക്ഷണിച്ചില്ല.

അകരോത്സ നതിം ദക്ഷേ ന കദാചിന്മഹേശ്വരഃ। ജാമാതാ ശ്വശുരേ തസ്മിന് സ്വഭാവാത് തേജസി സ്ഥിതഃ ।। ൩൦.

മഹാദേവൻ ജാമാതാവായിട്ടും ഒരിക്കലും ദക്ഷനെ ആദരിച്ചില്ല; തന്റെ പ്രകൃതിയിൽ തന്നെ തേജസ്സോടെ നിലകൊണ്ടു.

തതോ ജ്ഞാത്വാ സതീ സര്വാഃ സ്വസ്രഃ പ്രാപ്താഃ പിതൃര്ഗൃഹമ്। ജഗാമ സാപ്യനാഹൂതാ സതീ തത് സ്വം പിതുര്ഗൃഹമ് ।। ൩൦.

അപ്പോൾ സതീ, എല്ലാ സഹോദരിമാരും അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ പോയെന്ന് അറിഞ്ഞു. അവളും ക്ഷണിക്കപ്പെടാതിരുന്നിട്ടും അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.

തതോഽബ്രവീത് സാ പിതരം ദേവീ ക്രോധാദമര്ഷിതാ। യവീയസീബ്യോ ജ്യായസീം കിന്തു പൂജാമിമാം പ്രഭോ। അസമ്മതാമവജ്ഞായ കൃതവാനസി ഗര്ഹിതാമ് ।। ൩൦.

അപ്പോൾ ദേവി കോപത്തിലും അസഹിഷ്ണുതയിലും അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, നീ ഇളയവർക്കായി ഈ പൂജ നടത്തിയിരിക്കുന്നു, മൂത്തവളെ അവഗണിച്ച് അപമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് കുറ്റകരമാണ്.

അഹം ജ്യേഷ്ഠാ വരിഷ്ഠാ ഹി ന ത്വസത് കര്ത്തുമര്ഹസി। ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേനാം ദക്ഷഃ സംരക്തലോചനഃ ।। ൩൦.

ഞാൻ മൂത്തവളും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്; നീ അപ്രമാണം ചെയ്യരുത്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദക്ഷൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.

ത്വന്തു ശ്രേഷ്ഠ വരിഷ്ഠാ ച പൂജ്യാ ബാലാ സദാ മമ। താസാം യേ ചൈവ ഭര്ത്താരസ്തേ മേ ബഹുമതാഃ സദാ ।। ൩൦.

നീ ശ്രേഷ്ഠയും ഏറ്റവും ഉത്തമയുമാണ്, എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ട എന്റെ മകളാണ്. ഇവരുടെ ഭർത്താക്കന്മാരും എപ്പോഴും എനിക്ക് വലിയ മാന്യരാണ്.

ബ്രഹ്നമഷ്ഠാശ്ച തപിഷ്ഠാശ്ച മഹായോഗാഃ സുധാര്മികാഃ। ഗുണൈശ്ചൈവാധികാഃ ശ്ലാഘ്യാഃ സര്വേ തേ ത്ര്യമ്ബകാത്സതി ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മാവും എട്ടു മഹാതപസ്വികളും മഹായോഗികളും ഉത്തമധർമ്മശീലികളും ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നവരും—all ഇവർ സതിയുടെ ഭർത്താവായ ത്ര്യമ്പകന്റെ വഴി എനിക്ക് ജാമാതാക്കളാണ്.

വസിഷ്ഠോഽത്രിഃ പുലസ്ത്യശ്ച അങ്ഗിരാഃ പുലഹഃ ക്രതുഃ। ഭൃഗുര്മരീചിശ്ച തഥാ ശ്രേഷ്ഠാ ജാമാതരോ മമ ।। ൩൦.

വസിഷ്ഠൻ, അത്രി, പുലസ്ത്യൻ, അങ്കിരാസ്, പുലഹൻ, ക്രതു, ഭൃഗു, മരീചി—ഇവരാണ് എന്റെ ഉത്തമ ജാമാതാക്കൾ.

തസ്യാത്മാ സ ച തേ ശര്വോ ഭക്താ ചാസി ഹി തം സദാ। തേന ത്വാം ന ബുഭൂഷാമി പ്രതികൂലോ ഹി മേ ഭവഃ ।। ൩൦.

ശർവൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ ആത്മാവും, നീ എപ്പോഴും അവനോടു ഭക്തയുമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഭവൻ എനിക്കു വിരോധിയാണ്.

ഇത്യുവാച തദാ ദക്ഷഃ സംപ്രമൂഢേന ചേതസാ। ശാപാര്ഥമാത്മനശ്ചൈവ യേ ചോക്താഃ പരമര്ഷയഃ ।। ൩൦.

അങ്ങനെ ദക്ഷൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു; അവന്റെ മനസ്സ് വലിയ ഭ്രമത്തിലായിരുന്നു. അതു തന്നെ ശാപം വരുത്താൻ കാരണമായതും, മുമ്പ് പറഞ്ഞ മഹർഷിമാരും ആണു.

തഥോക്താ പിതരം സാ വൈ ക്രുദ്ധാ ദേവീദമബ്രവീത് । വാങ്മനഃകര്മഭിര്യസ്മാദദുഷ്ഠാം മാം വിഗര്ഹസേ। തസ്മാത്ത്യജാമ്യഹന്ദേഹമിദന്താത തവാത്മജമ് ।। ൩൦.

അങ്ങനെ അച്ഛൻ പറഞ്ഞതുകേട്ട് ദേവി കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: വാക്കിലും മനസ്സിലും പ്രവൃത്തിയിലും ഞാൻ ദോഷമില്ലാത്തവളാണ്; എന്നിട്ടും നീ എന്നെ അപമാനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; ഇനി ഞാൻ നിന്റെ മകൾ അല്ല.

തതസ്തേനാവമാനേന സതീ ദുഃഖാദമര്ഷിതാ। അബ്രവീദ്വചനം തേവീ നമസ്കൃത്യ മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

അവമാനവും ദു:ഖവും കോപവും അനുഭവിച്ച സതീ, മഹേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ച്, അവിടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

യത്രാഹമുപപത്സ്യേഹം പുനര്ദേഹേന ഭാസ്വതാ। തത്രാപ്യഹമസംമൂഢാ സമ്ഭൂതാ ധാര്മികീ പുനഃ। ഗച്ഛേയം ധര്മപത്നീത്വം ത്ര്യമ്ബകസ്യൈവ ധര്മതഃ ।। ൩൦.

എനിക്ക് വീണ്ടും പ്രകാശമുള്ള ശരീരത്തിൽ ജനനം ലഭിച്ചിടത്തും, ഞാൻ മനസ്സിൽ വ്യക്തതയും ധർമ്മവും ഉള്ളവളായി ജനിച്ച്, വീണ്ടും ത്രയംബകന്റെ ധർമ്മപത്നിയായി മാറും.