വായുപുരാണമ്

കാമ്യനൈമിത്തികാജസ്രേഷ്വേതേ കര്മസ്വവസ്ഥിതാഃ। പൂര്വമന്വന്തരേഽതീതേ ശുക്ലൈര്യാമൈഃ സുതൈഃ സഹ। ദേവൈര്മഹാത്മഭിഃ പുണ്യൈഃ പ്രഥമസ്യാന്തരേ മനോഃ ।। ൨൯.

കാമ്യ, നൈമിത്തിക, അജസ്ര യജ്ഞങ്ങളിൽ ഇവർ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു. മുമ്പത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, ശുക്ല യമന്മാരുടെയും മഹാത്മാക്കളായ പുണ്യവാന്മാരായ ദേവന്മാരുടെയും പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, ആദിമ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ഇവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഇത്യേതാനി മയോക്താനി സ്ഥാനാനി സ്ഥാനിനശ്ച ഹ । തൈരേവ തു പ്രസങ്ഖ്യാതമതീതാനാഗതേഷ്വപി ।। ൨൯.

ഇവിടെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങളും അവയുടെ അധിപന്മാരെയും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. ഇവരാൽ തന്നെ, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും എണ്ണപ്പെടുന്നു.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ലക്ഷണം ജാതവേദസാമ്। സര്വേ തപസ്വിനോ ഹ്യേതേ സര്വേ ഹ്യവഭൃഥാ സ്തഥാ। പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ജ്യോതിഷ്മന്തശ്ച തേ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, ജാതവേദസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവരാണ്. എല്ലാവരും തപസ്വികളാണ്, എല്ലാവരും അവഭൃഥാഗ്നികളാണ്, എല്ലാവരും ജീവികളുടെ അധിപന്മാരും പ്രകാശമുള്ളവരുമാണ്.

സ്വാരോചിഷാദിഷു ജ്ഞേയാഃ സാവര്ണ്യന്തേഷു സപ്തസു। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു നാനാരൂപപ്രയോജനൈഃ ।। ൨൯.

സ്വാരോചിഷനും സാവർണിയിലും തുടങ്ങി ഏഴു മന്വന്തരങ്ങളിലും, എല്ലാം വിവിധ രൂപങ്ങളിലും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിലും ഉള്ളവയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

വര്ത്തന്തേ വര്ത്തമാനൈശ്ച ദേവൈരിഹ സഹാഗ്നയഃ। അനാഗതൈഃ സുരൈഃ സാര്ദ്ധം വര്ത്തന്തേഽനാഗതാഗ്നയഃ ।। ൨൯.

ഇവിടെ ഇപ്പോഴുള്ള ദേവന്മാരോടൊപ്പം അഗ്നികൾ നിലനിൽക്കുന്നു; ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഭാവിയിലെ അഗ്നികളും ഉണ്ടാകും.

ഇത്യേഷ നിനയോഽഗ്നീനാം മയാ പ്രോക്തോ യഥാതഥമ്। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പിതൄണാം വക്ഷ്യതേ തതഃ ।। ൨൯.

അഗ്നികളുടെ ക്രമം ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ വിശദീകരിച്ചു; ഇനി പിതാക്കന്മാരുടെ പരമ്പരയും വിശദമായി പറയാം.

ബ്രഹ്മണഃ സൃജതഃ പുത്രാന് പൂര്വേ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। അമ്ഭാംസി ജജ്ഞിരേ താനി മനുഷ്യാസുരദേവതാഃ ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ആദിമമായ സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ, ജലങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു—അവ മനുഷ്യരും അസുരന്മാരും ദേവന്മാരുമാണ്.

പിതൃവന്മന്യമാനസ്യ ജജ്ഞിരേ പിതരോഽസ്യ വൈ। തേഷാന്നിസര്ഗഃ പ്രാഗുക്തോ വിസ്തരസ്തസ്യ വക്ഷ്യതേ ।। ൩൦.

തനിക്കു പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടെന്നു കരുതിയപ്പോൾ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ ജനിച്ചു; അവരുടെ ഉത്ഭവം മുമ്പ് പറഞ്ഞതാണു, അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഇനി പറയാം.

ദേവാസുരമനുഷ്യാണാം ദൃഷ്ട്വാ ദേവോഽഭ്യഭാഷത। പിതൃവന്മന്യമാനസ്യ ജജ്ഞിരേ വോപയക്ഷിതാഃ ।। ൩൦.

ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും കണ്ടു ദൈവം പറഞ്ഞു: 'തനിക്കു പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടെന്നു കരുതിയപ്പോൾ, ആ പിതാക്കന്മാർ ജനിച്ചു, സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.'

മധ്വാദയഃ ഷഡൃതവസ്താന് പിതൄന് പരിചക്ഷതേ। ഋതവഃ പിതരോ ദേവാ ഇത്യേഷാ വൈദികീ ശ്രുതിഃ ।। ൩൦.

മധു തുടങ്ങി ആറ് ঋതുക്കളെ പിതാക്കന്മാർ എന്നാണ് പറയുന്നത്; ঋതുക്കളാണ് പിതാക്കന്മാർ, ദേവന്മാർ—ഇതാണ് വേദത്തിൽ പറയുന്നത്.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ഹ്യതീതാനാഗതേഷ്വപി। ഏതേ സ്വായമ്ഭുവേ പൂര്വമുത്പന്നാ ഹ്യന്തരേ ശുഭേ ।। ൩൦.

മുൻകാലത്തും ഭാവിയിലും എല്ലാം മന്വന്തരങ്ങളിലും, ഇവർ സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ മുമ്പ് ജനിച്ചവരാണ്.

അഗ്നിഷ്വാത്താഃ സ്മൃതാ നാമ്നാ തഥാ ബര്ഹിഷദശ്ച വൈ। അയജ്വാനസ്തഥാ തേഷാമാസന് വൈ ഗൃഹമേധിനഃ। അഗ്നിഷ്വാത്താഃ സ്മൃതാസ്തേ വൈ പിതരോഽനാഹിതാഗ്നയഃ ।। ൩൦.

അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ എന്നും ബർഹിഷദ്മാർ എന്നും പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ യജ്ഞം നടത്താത്ത ഗൃഹസ്ഥന്മാരായിരുന്നു; അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ അഗ്നി സ്ഥാപിക്കാത്ത പിതാക്കന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

യജ്വാനസ്തേഷു യേ ഹ്യാസന് പിതരഃ സോമപീഥിനഃ। സ്മൃതാ ബര്ഹിഷദസ്തേ വൈ പിതരസ്ത്വഗ്നിഹോത്രിണഃ। ഋതവഃ പിതരോ ദേവാഃ ശാസ്ത്രേഽസ്മിന്നിശ്ചയോ മതഃ ।। ൩൦.

അവരിൽ യജ്ഞം ചെയ്തും സോമപാനം ചെയ്തും ജീവിച്ച പിതാക്കന്മാരാണ് ബർഹിഷദ്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്ത പിതാക്കന്മാരാണ് ബർഹിഷദ്മാർ; ഈ ശാസ്ത്രത്തിൽ ঋതുക്കളും പിതാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും സ്ഥിരമായവരാണെന്ന് കരുതുന്നു.

മധുമാധവൌ രസൌ ജ്ഞേയൌ ശുചിശുക്രൌ തു ശുഷ്മിണൌ। നഭശ്ചൈവ നഭസ്തശ്ച ജീവാവേതാവുദാഹൃതൌ ।। ൩൦.

മധുവും മാധവവും രസമുള്ള ঋതുക്കളാണ്; ശുചിയും ശുക്രവും ശുദ്ധവും പ്രകാശമുള്ളതുമാണ്; നഭശും നഭസ്യയും ജീവമുള്ളതായിരിക്കുന്നു.

ഇഷശ്ചൈവ തഥോര്ജശ്ച സുധാവന്താവുദാഹൃതൌ। സഹശ്ചൈവ സഹസ്യശ്ച മന്യുമന്തൌ തു തൌ സ്മൃതൌ। തപശ്ചൈവ തപസ്യശ്ച ഘോരാവേതൌ തു ശൈശിരൌ ।। ൩൦.

ഇഷയും ഊർജ്ജയും പോഷകമായ രണ്ടും; സഹയും സഹസ്യയും ശക്തിയുള്ള രണ്ടും; തപസ്സും തപസ്യയും ഭയങ്കരവും ശൈത്യകാലമായ രണ്ടും.

കാലാവസ്ഥാസ്തു ഷട് തേഷാമ്മാസാഖ്യാ വൈ വ്യവസ്ഥിതാഃ। ത ഇമേ ഋതവഃ പ്രോക്താശ്ചേതനാചേതനാസ്തു വൈ ।। ൩൦.

അവരുടെ ആറു കാലാവസ്ഥകൾ മാസങ്ങളായാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇവയാണ് ঋതുക്കൾ, ജീവമുള്ളതും ജീവമില്ലാത്തതും.

ഋതവോ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ വിജ്ഞേയാസ്തേഽഭിമാനിനഃ। മാസാര്ദ്ധമാസസ്ഥാനേഷു സ്ഥാനഞ്ച ഋതവോര്ത്തവാഃ ।। ൩൦.

ഋതുക്കളെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായി മനസ്സിലാക്കണം; അവർക്കു തങ്ങളുടേതായ സ്ഥാനം ഉണ്ട്; മാസവും അർദ്ധമാസവും അവിടെയുള്ള സ്ഥാനം.

സ്ഥാനാനാം വ്യതിരേകേണ ജ്ഞേയാഃ സ്ഥാനാഭിമാനിനഃ। അഹോരാത്രഞ്ച മാസാശ്ച ഋതവശ്ചായനാനി ച ।। ൩൦.

സ്ഥാനങ്ങൾക്കു പുറമെ, അവയുടെ ഉടമകളും അറിയപ്പെടണം; പകലും രാത്രിയും മാസങ്ങളും ঋതുക്കളും അയനങ്ങളും.

സംവത്സരാശ്ച സ്ഥാനാനി കാലാവസ്ഥാഭിമാനിനഃ। നിമേഷാശ്ച കലാഃ കാഷ്ഠാ മുഹൂര്ത്താ വൈ ദിനക്ഷപാഃ ।। ൩൦.

വർഷങ്ങൾ സ്ഥാനം, അവയ്ക്ക് കാലാവസ്ഥകളാണ് ഉടമ; നിമിഷം, കല, കഷ്ട, മുഹൂർത്തം, പകലും രാത്രിയും.

ഏതേഷു സ്ഥാനിനോ യേ തു കാലാവസ്ഥാസ്വവസ്ഥിതാഃ। തന്മയത്വാത്തദാത്മാനസ്താന് വക്ഷ്യാമി നിബോധത ।। ൩൦.

ഇവിടെയുള്ള സ്ഥാനം വഹിക്കുന്നവരും കാലാവസ്ഥകളിൽ നിലനിൽക്കുന്നവരും അതേ സ്വഭാവവും അത്മാവുമുള്ളവരാണ്; അവയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കും, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

പര്വ്വണ്യാസ്തിഥയഃ സന്ധ്യാഃ പക്ഷാ മാസാര്ദ്ധസംജ്ഞിതാഃ। ദ്വാവര്ദ്ധമാസൌ മാസസ്തു ദ്വൌ മാസാവൃതുരുച്യതേ ।। ൩൦.

പക്ഷങ്ങൾ, സന്ദ്യകൾ, തിഥികൾ എന്നിവ അർദ്ധമാസം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; രണ്ട് അർദ്ധമാസം ചേർന്ന് ഒരു മാസം, രണ്ട് മാസം ചേർന്ന് ഒരു ঋതുവാണ്.

ഋതുത്രയം ചായനം ദ്വേ അയനേ ദക്ഷിണോത്തരേ । സംവത്സരഃ സുമേകസ്തു സ്ഥാനാന്യേതാനി സ്ഥാനിനാമ് ।। ൩൦.

മൂന്നു ঋതുക്കളും, ഒരു സംവത്സരവും, ദക്ഷിണായനവും ഉത്തരായനവും — ഇവയൊക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം കാത്തുനിൽക്കുന്നവരുടെ നിലയങ്ങൾ.

ഋതവഃ സുമേകപുത്രാ വിജ്ഞേയാ ഹ്യഷ്ടധാ തു ഷട്। ഋതുപുത്രാഃ സ്മൃതാഃ പഞ്ച പ്രജാസ്ത്വാര്ത്തവലക്ഷണാഃ ।। ൩൦.

ঋതുക്കൾ സുമേകന്റെ മക്കളായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവ എട്ടായി, ആറായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ঋതുക്കളുടെ മക്കൾ അഞ്ചു പേരാണ്, അവരുടേതാണ് വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

യസ്മാച്ചൈവാര്ത്തവേയാസ്തു ജായന്തേ സ്ഥാണുജങ്ഗമാഃ। ആര്ത്തവാഃ പിതരശ്ചൈവ ഋതവശ്ച പിതാമഹാഃ ।। ൩൦.

ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ചലനമുള്ളവരും അചലന്മാരും ജനിക്കുന്നത്. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പിതാക്കളായും, ঋതുക്കൾ പിതാമഹന്മാരായും അറിയപ്പെടുന്നു.

സുമേകാത്തു പ്രസൂയന്തേ മ്രിയന്തേ ച പ്രജാതയഃ। തസ്മാത് സ്മൃതഃ പ്രജാനാം വൈ സുമേകഃ പ്രപിതാമഹഃ ।। ൩൦.

സുമേകനിൽ നിന്നാണ് സകല സൃഷ്ടികളും ജനിക്കുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് സുമേകനെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും പ്രപിതാമഹനെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നത്.

സ്ഥാനേഷു സ്ഥാനിനോ ഹ്യേതേ സ്ഥാനാത്മാനഃ പ്രകീര്തിതാഃ। തദാഖ്യാസ്തന്മയത്വാച്ച തദാത്മനശ്ച തേ സ്മൃതാഃ ।। ൩൦.

തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം കാത്തുനിൽക്കുന്നവരാണ് ഇവർ; ഇവരെ 'സ്ഥാനാത്മാക്കളെന്ന്' വിളിക്കുന്നു. പേരിനാലും സ്വഭാവത്താലും ഇവർ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രജാപതിഃ സ്മൃതോ യസ്തു സ തു സംവത്സരോ മതഃ। സംവത്സരഃ സ്മൃതോ ഹ്യഗ്നിഃ ഋതമിത്യുച്യതേ ദ്വജൈഃ ।। ൩൦.

പ്രജാപതി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ സംവത്സരമാണ് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. സംവത്സരത്തെ അഗ്നി എന്നും, ঋതുവിനെ ദ്വിജന്മാർ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.

ഋതാത്തു ഋതവോ യസ്മാജ്ജജ്ഞിരേ ഋതവസ്തതഃ। മാസാഃ ഷഡൃതവോ ജ്ഞേയാസ്തേഷാം പഞ്ചാര്ത്തവാഃ സുതാഃ ।। ൩൦.

ঋതുവിൽ നിന്നാണ് ঋതുക്കൾ ജനിക്കുന്നത്; അവയിൽ നിന്നാണ് മാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. ആറു ঋതുക്കളും, അവയുടെ അഞ്ചു മക്കളായ പ്രവർത്തനങ്ങളും അറിയേണ്ടതാണ്.

ദ്വിപദാഞ്ചതുഷ്പദാഞ്ചൈവ പക്ഷിസംസര്പതാമപി। സ്ഥാവരാണാം ച പഞ്ചാനാം പുഷ്പം കാലാര്ത്തവം സ്മൃതമ് ।। ൩൦.

രണ്ടുകാലികളായവർക്കും നാലുകാലികളായവർക്കും, പക്ഷികൾക്കും സർപ്പങ്ങൾക്കും, അഞ്ചു അചല ജീവികൾക്കും, കാലവും പ്രവർത്തിയും പുഷ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.