വായുപുരാണമ്

സമുദ്ര വാസിനഃ പുത്രഃ സഹരക്ഷോ വിഭാവ്യതേ। സഹരക്ഷസുതഃ ക്ഷാമോ ഗൃഹാണി സ ദഹേന്നൄണാമ് ।। ൨൯.

കടലിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ മകനാണ് സഹരക്ഷനൊപ്പം അറിയപ്പെടുന്നത്. സഹരക്ഷന്റെ മകൻ ക്ഷാമൻ, അവൻ മനുഷ്യരുടെ വീടുകൾ കത്തിക്കുന്നു.

ക്രവ്യാദോഽഗ്നിഃ സുതസ്തസ്യ പുരുഷാനത്തി യോ മൃതാന് । ഇത്യേതേ പാവകസ്യാഗ്നേഃ പുത്രാ ഹ്യേവം പ്രകീര്തിതാഃ ।। ൨൯.

ക്രവ്യാദാഗ്നി എന്ന മകനാണ് മരിച്ചവരെ ഭക്ഷിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ പാവകാഗ്നിയുടെ പുത്രന്മാരെ വിവരിച്ചു.

തതഃ ശുചേസ്തു യൈഃ സൌരേര്ഗന്ധര്വൈരസുരാവൃതൈഃ। മഥിതോ യസ്ത്വരണ്യാം വൈ സോഽഗ്നിരഗ്നിഃ സമിധ്യതേ ।। ൨൯.

ശുചിയുടെ അഗ്നി, അസുരന്മാർ ചുറ്റിയ ഗാന്ധർവന്മാർ കാട്ടിൽ മഥിച്ചപ്പോൾ അഗ്നിയായി തെളിയുന്നു.

ആയുര്നാമാഥ ഭഗവാന് പശൌ യസ്തു പ്രണീയതേ। ആയുഷോ മഹിമാന് പുത്രഃ സ ശാവാന്നാമതഃ സുതഃ ।। ൨൯.

ആയുസ് എന്ന ഭാഗ്യവാൻ, പശുവിൽ നയിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ആയുസിന്റെ മകനാണ്. അവന്റെ മകനാണ് ശാവാൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

പാകയജ്ഞേഷ്വഭിമാനീ സോഽഗ്നിസ്തു സവനഃ സ്മൃതഃ। പുത്രശ്ച സവനസ്യാഗ്നേരദ്ഭുതഃ സ മഹായശാഃ ।। ൨൯.

പാകയജ്ഞങ്ങളിൽ പ്രധാനമായ അഗ്നിയെ സവനൻ എന്നു പറയുന്നു. സവനാഗ്നിയുടെ മകനാണ് അത്ഭുതൻ, വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവൻ.

വിവിചിസ്ത്വദ്ഭുതസ്യാപി പുത്രോഽഗ്നേഃ സ മഹാന് സ്മൃതഃ। പ്രായശ്ചിത്തേഽഥ ഭീമാനാം ഹുതം ഭുഹ്ക്തേ ഹവിഃ സദാ ।। ൨൯.

വിവിചി അത്ഭുതന്റെ മകനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു, വലിയ അഗ്നിയാണ്. ഭയങ്കരമായ പ്രായശ്ചിത്തയജ്ഞങ്ങളിൽ അവൻ എപ്പോഴും ഹവിസ് ഭക്ഷിക്കുന്നു.

വിവിചേസ്തു സുതോ ഹ്യര്കോ യോഽഗ്നിസ്തസ്യ സുതാസ്ത്വിമേ। അനീകവാന് വാസൃജവാംശ്ച രക്ഷോഹാ പിതൃകൃത്തഥാ। സുരഭിര്വസുരത്നാദൌ പ്രവിഷ്ടോ യശ്ച രുക്മവാന് ।। ൨൯.

വിവിച്ചിയുടെ മകനാണ് അർക്കൻ. അവന്റെ പുത്രന്മാർ ഇവരാണ്: അനീകവാൻ, വാസൃജവൻ, രക്ഷോഹാ, പിതൃകൃത്ത്, സുരഭി, വസുരത്നാദിയിൽ പ്രവേശിച്ചവൻ, രുക്മവാൻ.

ശുചേരഗ്നേഃ പ്രജാ വഹ്നയസ്തു ചതുര്ദ്ദശ। ഇത്യേതേ വഹ്നയഃ പ്രോക്താഃ പ്രണീയന്തേഽധ്വരേഷു യേ ।। ൨൯.

ശുച്യാഗ്നിയുടെ സന്തതികൾ പതിനാലു അഗ്നികളാണ്. ഇങ്ങനെ യജ്ഞങ്ങളിൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന അഗ്നികളെ വിവരിച്ചു.

ആദിസര്ഗേ ഹ്യതീതാ വൈ യാമൈഃ സഹ സുരോത്തമൈഃ। സ്വായമ്ഭു വേഽന്തരേ പൂര്വമഗ്നയസ്തേഽഭിമാനിനഃ ।। ൨൯.

ആദ്യ സൃഷ്ടിയിൽ ദേവന്മാരോടും യമന്മാരോടും കൂടെ, സ്വായംഭുവാന്തരത്തിൽ മുമ്പ് അഭിമാനമുള്ള അഗ്നികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഏതേ വിഹരണീയാസ്തു ചേതനാചേതനേഷ്വിഹ। സ്ഥാനാഭിമാനിനോ ലോകേ പ്രാഗാസന് ഹവ്യവാഹനാഃ ।। ൨൯.

ഇവ, ജഡജഡങ്ങളിലുമുള്ളവർ, ലോകത്തിൽ സ്ഥാനം വഹിച്ചവരും ഹവ്യവാഹകരുമായിരുന്നു.

കാമ്യനൈമിത്തികാജസ്രേഷ്വേതേ കര്മസ്വവസ്ഥിതാഃ। പൂര്വമന്വന്തരേഽതീതേ ശുക്ലൈര്യാമൈഃ സുതൈഃ സഹ। ദേവൈര്മഹാത്മഭിഃ പുണ്യൈഃ പ്രഥമസ്യാന്തരേ മനോഃ ।। ൨൯.

കാമ്യ, നൈമിത്തിക, അജസ്ര യജ്ഞങ്ങളിൽ ഇവർ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു. മുമ്പത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, ശുക്ല യമന്മാരുടെയും മഹാത്മാക്കളായ പുണ്യവാന്മാരായ ദേവന്മാരുടെയും പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, ആദിമ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ഇവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഇത്യേതാനി മയോക്താനി സ്ഥാനാനി സ്ഥാനിനശ്ച ഹ । തൈരേവ തു പ്രസങ്ഖ്യാതമതീതാനാഗതേഷ്വപി ।। ൨൯.

ഇവിടെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങളും അവയുടെ അധിപന്മാരെയും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. ഇവരാൽ തന്നെ, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും എണ്ണപ്പെടുന്നു.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ലക്ഷണം ജാതവേദസാമ്। സര്വേ തപസ്വിനോ ഹ്യേതേ സര്വേ ഹ്യവഭൃഥാ സ്തഥാ। പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ജ്യോതിഷ്മന്തശ്ച തേ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, ജാതവേദസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവരാണ്. എല്ലാവരും തപസ്വികളാണ്, എല്ലാവരും അവഭൃഥാഗ്നികളാണ്, എല്ലാവരും ജീവികളുടെ അധിപന്മാരും പ്രകാശമുള്ളവരുമാണ്.

സ്വാരോചിഷാദിഷു ജ്ഞേയാഃ സാവര്ണ്യന്തേഷു സപ്തസു। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു നാനാരൂപപ്രയോജനൈഃ ।। ൨൯.

സ്വാരോചിഷനും സാവർണിയിലും തുടങ്ങി ഏഴു മന്വന്തരങ്ങളിലും, എല്ലാം വിവിധ രൂപങ്ങളിലും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിലും ഉള്ളവയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

വര്ത്തന്തേ വര്ത്തമാനൈശ്ച ദേവൈരിഹ സഹാഗ്നയഃ। അനാഗതൈഃ സുരൈഃ സാര്ദ്ധം വര്ത്തന്തേഽനാഗതാഗ്നയഃ ।। ൨൯.

ഇവിടെ ഇപ്പോഴുള്ള ദേവന്മാരോടൊപ്പം അഗ്നികൾ നിലനിൽക്കുന്നു; ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഭാവിയിലെ അഗ്നികളും ഉണ്ടാകും.

ഇത്യേഷ നിനയോഽഗ്നീനാം മയാ പ്രോക്തോ യഥാതഥമ്। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പിതൄണാം വക്ഷ്യതേ തതഃ ।। ൨൯.

അഗ്നികളുടെ ക്രമം ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ വിശദീകരിച്ചു; ഇനി പിതാക്കന്മാരുടെ പരമ്പരയും വിശദമായി പറയാം.

ബ്രഹ്മണഃ സൃജതഃ പുത്രാന് പൂര്വേ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। അമ്ഭാംസി ജജ്ഞിരേ താനി മനുഷ്യാസുരദേവതാഃ ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ആദിമമായ സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ, ജലങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു—അവ മനുഷ്യരും അസുരന്മാരും ദേവന്മാരുമാണ്.

പിതൃവന്മന്യമാനസ്യ ജജ്ഞിരേ പിതരോഽസ്യ വൈ। തേഷാന്നിസര്ഗഃ പ്രാഗുക്തോ വിസ്തരസ്തസ്യ വക്ഷ്യതേ ।। ൩൦.

തനിക്കു പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടെന്നു കരുതിയപ്പോൾ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ ജനിച്ചു; അവരുടെ ഉത്ഭവം മുമ്പ് പറഞ്ഞതാണു, അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഇനി പറയാം.

ദേവാസുരമനുഷ്യാണാം ദൃഷ്ട്വാ ദേവോഽഭ്യഭാഷത। പിതൃവന്മന്യമാനസ്യ ജജ്ഞിരേ വോപയക്ഷിതാഃ ।। ൩൦.

ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും കണ്ടു ദൈവം പറഞ്ഞു: 'തനിക്കു പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടെന്നു കരുതിയപ്പോൾ, ആ പിതാക്കന്മാർ ജനിച്ചു, സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.'

മധ്വാദയഃ ഷഡൃതവസ്താന് പിതൄന് പരിചക്ഷതേ। ഋതവഃ പിതരോ ദേവാ ഇത്യേഷാ വൈദികീ ശ്രുതിഃ ।। ൩൦.

മധു തുടങ്ങി ആറ് ঋതുക്കളെ പിതാക്കന്മാർ എന്നാണ് പറയുന്നത്; ঋതുക്കളാണ് പിതാക്കന്മാർ, ദേവന്മാർ—ഇതാണ് വേദത്തിൽ പറയുന്നത്.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ഹ്യതീതാനാഗതേഷ്വപി। ഏതേ സ്വായമ്ഭുവേ പൂര്വമുത്പന്നാ ഹ്യന്തരേ ശുഭേ ।। ൩൦.

മുൻകാലത്തും ഭാവിയിലും എല്ലാം മന്വന്തരങ്ങളിലും, ഇവർ സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ മുമ്പ് ജനിച്ചവരാണ്.

അഗ്നിഷ്വാത്താഃ സ്മൃതാ നാമ്നാ തഥാ ബര്ഹിഷദശ്ച വൈ। അയജ്വാനസ്തഥാ തേഷാമാസന് വൈ ഗൃഹമേധിനഃ। അഗ്നിഷ്വാത്താഃ സ്മൃതാസ്തേ വൈ പിതരോഽനാഹിതാഗ്നയഃ ।। ൩൦.

അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ എന്നും ബർഹിഷദ്മാർ എന്നും പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ യജ്ഞം നടത്താത്ത ഗൃഹസ്ഥന്മാരായിരുന്നു; അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ അഗ്നി സ്ഥാപിക്കാത്ത പിതാക്കന്മാരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

യജ്വാനസ്തേഷു യേ ഹ്യാസന് പിതരഃ സോമപീഥിനഃ। സ്മൃതാ ബര്ഹിഷദസ്തേ വൈ പിതരസ്ത്വഗ്നിഹോത്രിണഃ। ഋതവഃ പിതരോ ദേവാഃ ശാസ്ത്രേഽസ്മിന്നിശ്ചയോ മതഃ ।। ൩൦.

അവരിൽ യജ്ഞം ചെയ്തും സോമപാനം ചെയ്തും ജീവിച്ച പിതാക്കന്മാരാണ് ബർഹിഷദ്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്ത പിതാക്കന്മാരാണ് ബർഹിഷദ്മാർ; ഈ ശാസ്ത്രത്തിൽ ঋതുക്കളും പിതാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും സ്ഥിരമായവരാണെന്ന് കരുതുന്നു.

മധുമാധവൌ രസൌ ജ്ഞേയൌ ശുചിശുക്രൌ തു ശുഷ്മിണൌ। നഭശ്ചൈവ നഭസ്തശ്ച ജീവാവേതാവുദാഹൃതൌ ।। ൩൦.

മധുവും മാധവവും രസമുള്ള ঋതുക്കളാണ്; ശുചിയും ശുക്രവും ശുദ്ധവും പ്രകാശമുള്ളതുമാണ്; നഭശും നഭസ്യയും ജീവമുള്ളതായിരിക്കുന്നു.

ഇഷശ്ചൈവ തഥോര്ജശ്ച സുധാവന്താവുദാഹൃതൌ। സഹശ്ചൈവ സഹസ്യശ്ച മന്യുമന്തൌ തു തൌ സ്മൃതൌ। തപശ്ചൈവ തപസ്യശ്ച ഘോരാവേതൌ തു ശൈശിരൌ ।। ൩൦.

ഇഷയും ഊർജ്ജയും പോഷകമായ രണ്ടും; സഹയും സഹസ്യയും ശക്തിയുള്ള രണ്ടും; തപസ്സും തപസ്യയും ഭയങ്കരവും ശൈത്യകാലമായ രണ്ടും.

കാലാവസ്ഥാസ്തു ഷട് തേഷാമ്മാസാഖ്യാ വൈ വ്യവസ്ഥിതാഃ। ത ഇമേ ഋതവഃ പ്രോക്താശ്ചേതനാചേതനാസ്തു വൈ ।। ൩൦.

അവരുടെ ആറു കാലാവസ്ഥകൾ മാസങ്ങളായാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്; ഇവയാണ് ঋതുക്കൾ, ജീവമുള്ളതും ജീവമില്ലാത്തതും.

ഋതവോ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ വിജ്ഞേയാസ്തേഽഭിമാനിനഃ। മാസാര്ദ്ധമാസസ്ഥാനേഷു സ്ഥാനഞ്ച ഋതവോര്ത്തവാഃ ।। ൩൦.

ഋതുക്കളെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായി മനസ്സിലാക്കണം; അവർക്കു തങ്ങളുടേതായ സ്ഥാനം ഉണ്ട്; മാസവും അർദ്ധമാസവും അവിടെയുള്ള സ്ഥാനം.

സ്ഥാനാനാം വ്യതിരേകേണ ജ്ഞേയാഃ സ്ഥാനാഭിമാനിനഃ। അഹോരാത്രഞ്ച മാസാശ്ച ഋതവശ്ചായനാനി ച ।। ൩൦.

സ്ഥാനങ്ങൾക്കു പുറമെ, അവയുടെ ഉടമകളും അറിയപ്പെടണം; പകലും രാത്രിയും മാസങ്ങളും ঋതുക്കളും അയനങ്ങളും.

സംവത്സരാശ്ച സ്ഥാനാനി കാലാവസ്ഥാഭിമാനിനഃ। നിമേഷാശ്ച കലാഃ കാഷ്ഠാ മുഹൂര്ത്താ വൈ ദിനക്ഷപാഃ ।। ൩൦.

വർഷങ്ങൾ സ്ഥാനം, അവയ്ക്ക് കാലാവസ്ഥകളാണ് ഉടമ; നിമിഷം, കല, കഷ്ട, മുഹൂർത്തം, പകലും രാത്രിയും.