വായുപുരാണമ്

അജൈകപാദുപസ്ഥേയഃ സ വൈ ശാലാമുഖീയകഃ। അനുദ്ദേശ്യോപ്യഹിര്ബുധ്ന്യഃ സോഽഗ്നിര്ഗൃഹപതിഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൯.

അജൈകപാദെന്ന അഗ്നി ശാലാമുഖീയമായി സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണ്; പ്രത്യേകമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടാത്ത അഹിർബുദ്ധ്ന്യ അഗ്നി ഗൃഹപതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ശംസ്യസ്യൈവ സുതാഃ സര്വ്വേ ഉപസ്ഥേയാ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതാഃ। തതോ വിഹരണീയാംശ്ച വക്ഷ്യാമ്യഷ്ടൌ തു തത്സുതാന് ।। ൨൯.

സ്തുത്യർഹമായ അഗ്നിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ദ്വിജന്മാർ സ്ഥാപിക്കേണ്ടവരായി പറയുന്നു; ഇനി ഉപഭോഗയോഗ്യമായ എട്ട് പുത്രന്മാരെ ഞാൻ പറയാം.

ക്രതുപ്രവാഹണോഽഗ്നീധ്രസ്തത്രസ്ഥാ ധിഷ്ണയോഽപരേ। വിഹ്രിയന്തേ യഥാസ്ഥാനം സൌത്യോഹ്നി സവനക്രമാത് ।। ൨൯.

ക്രതു, പ്രവാഹണ, അഗ്നിധ്രൻ—ഇവിടെയുള്ള മറ്റു യാഗവേദികൾ ഇവരാണ്; സോമയാഗദിനത്തിൽ യഥാക്രമം ഇവ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

പൌത്രേയസ്തു തതോ ഹ്യഗ്നിഃ സ്മൃതോ യോ ഹവ്യവാഹനഃ। ശാന്തിസ്വാഗ്നിഃ പ്രചേതാസ്തു ദ്വിതീയഃ സത്യ ഉച്യതേ ।। ൨൯.

പൗത്രേയൻ എന്ന അഗ്നി പിന്നീട് ഹവ്യവാഹകനായി അറിയപ്പെടുന്നു; ശാന്തിയുടെ അഗ്നിയായ പ്രചേതസ് രണ്ടാമത്തേത്, സത്യൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

തഥാഗ്നിര്വിശ്വദേവസ്തു ബ്രഹ്മസ്ഥാനേ സ ഉച്യതേ। അവക്ഷുരച്ഛാവാകസ്തു ഭുവഃ സ്ഥാനേ വിഭാവ്യതേ ।। ൨൯.

അങ്ങനെ, വിശ്വദേവൻ എന്ന അഗ്നി ബ്രഹ്മസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു; അവക്ഷുരനും അച്ചാവാകനും ഭൂമിയിലെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് കരുതുന്നു.

ഉശീരാഗ്നിഃ സവീര്യസ്തു നേഷ്ഠീയഃ സംവിഭാവ്യതേ। അഷ്ടമസ്തു വ്യരത്നിസ്തു മാര്ജാലീയഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ ।। ൨൯.

ഉശീരാഗ്നിക്ക് ശക്തിയുണ്ട്, അതിനെ നിഷ്ഠീയ എന്നും വിളിക്കുന്നു, അത് പങ്കിടപ്പെടുന്നു. എട്ടാമത്തേതിന് രത്നങ്ങളൊന്നുമില്ല, അതിനെ മാര്ജാലീയ എന്നും പറയുന്നു.

ധിഷ്ണ്യാ വിഹരണീയാ യേ സൌമ്യേനാന്യേന ചൈവ ഹി। തയോര്യഃ പാവകോ നാമ സ ചാപാം ഗര്ഭ ഉച്യതേ ।। ൨൯.

ധിഷ്ണ്യാഗ്നികൾ, സൗമ്യമായും മറ്റേതെങ്കിലും രീതിയിലും നീക്കേണ്ടതായവയാണ്. അവയിൽ പാവക എന്നത് ജലങ്ങളുടെ ഗർഭം എന്നു പറയുന്നു.

അഗ്നിഃ സോഽവഭൃഥോ ജ്ഞേയഃ സമ്യക് പ്രാപ്യാപ്സു ഹൂയതേ। ഹൃച്ഛയസ്തത്സുതോ ഹ്യഗ്നിര്ജഠരേ യോ നൃണാം സ്ഥിതഃ ।। ൨൯.

ശുദ്ധമായി പ്രാപിച്ച ശേഷം ജലത്തിൽ അർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അഗ്നിയെ അവഭൃഥം എന്നു അറിയണം. ഹൃദയത്തിലെ ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്ന അഗ്നിയാണ് മനുഷ്യരുടെ വയറ്റിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്.

മന്യുമാന് ജാഠരസ്യാഗ്നേര്വിദ്വാനഗ്നിഃ സുതഃ സ്മൃതഃ। പരസ്പരോച്ഛ്രിതഃ സോഽഗ്നിര്ഭൂതാനാം ഹ വിഭുര്മഹാന് ।। ൨൯.

ജഠരാഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന, കോപവും ജ്ഞാനവും കൂടിയ അഗ്നിയെ അഗ്നിയുടെ മകനായി ഓർക്കുന്നു. പരസ്പരം ഉയർന്നുവരുന്ന ആ അഗ്നിയാണ് ഭൂതങ്ങളിൽ വലിയതും ശക്തിയുള്ളതും.

പുത്രഃ സോഽഗ്നേര്മന്യുമതോ ഘോരഃ സംവര്ത്തകഃ സ്മൃതഃ । പിബന്നപഃ സ വസതി സമുദ്രേ വഢവാമുഖഃ ।। ൨൯.

കോപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച അഗ്നിയുടെ മകനാണ് ഭയങ്കരനായ സംവർത്തകൻ. അവൻ ജലങ്ങൾ കുടിച്ചു, കടലിൽ കുതിരയുടെ വായോടെ വസിക്കുന്നു.

സമുദ്ര വാസിനഃ പുത്രഃ സഹരക്ഷോ വിഭാവ്യതേ। സഹരക്ഷസുതഃ ക്ഷാമോ ഗൃഹാണി സ ദഹേന്നൄണാമ് ।। ൨൯.

കടലിൽ വസിക്കുന്നവന്റെ മകനാണ് സഹരക്ഷനൊപ്പം അറിയപ്പെടുന്നത്. സഹരക്ഷന്റെ മകൻ ക്ഷാമൻ, അവൻ മനുഷ്യരുടെ വീടുകൾ കത്തിക്കുന്നു.

ക്രവ്യാദോഽഗ്നിഃ സുതസ്തസ്യ പുരുഷാനത്തി യോ മൃതാന് । ഇത്യേതേ പാവകസ്യാഗ്നേഃ പുത്രാ ഹ്യേവം പ്രകീര്തിതാഃ ।। ൨൯.

ക്രവ്യാദാഗ്നി എന്ന മകനാണ് മരിച്ചവരെ ഭക്ഷിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ പാവകാഗ്നിയുടെ പുത്രന്മാരെ വിവരിച്ചു.

തതഃ ശുചേസ്തു യൈഃ സൌരേര്ഗന്ധര്വൈരസുരാവൃതൈഃ। മഥിതോ യസ്ത്വരണ്യാം വൈ സോഽഗ്നിരഗ്നിഃ സമിധ്യതേ ।। ൨൯.

ശുചിയുടെ അഗ്നി, അസുരന്മാർ ചുറ്റിയ ഗാന്ധർവന്മാർ കാട്ടിൽ മഥിച്ചപ്പോൾ അഗ്നിയായി തെളിയുന്നു.

ആയുര്നാമാഥ ഭഗവാന് പശൌ യസ്തു പ്രണീയതേ। ആയുഷോ മഹിമാന് പുത്രഃ സ ശാവാന്നാമതഃ സുതഃ ।। ൨൯.

ആയുസ് എന്ന ഭാഗ്യവാൻ, പശുവിൽ നയിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ആയുസിന്റെ മകനാണ്. അവന്റെ മകനാണ് ശാവാൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

പാകയജ്ഞേഷ്വഭിമാനീ സോഽഗ്നിസ്തു സവനഃ സ്മൃതഃ। പുത്രശ്ച സവനസ്യാഗ്നേരദ്ഭുതഃ സ മഹായശാഃ ।। ൨൯.

പാകയജ്ഞങ്ങളിൽ പ്രധാനമായ അഗ്നിയെ സവനൻ എന്നു പറയുന്നു. സവനാഗ്നിയുടെ മകനാണ് അത്ഭുതൻ, വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവൻ.

വിവിചിസ്ത്വദ്ഭുതസ്യാപി പുത്രോഽഗ്നേഃ സ മഹാന് സ്മൃതഃ। പ്രായശ്ചിത്തേഽഥ ഭീമാനാം ഹുതം ഭുഹ്ക്തേ ഹവിഃ സദാ ।। ൨൯.

വിവിചി അത്ഭുതന്റെ മകനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു, വലിയ അഗ്നിയാണ്. ഭയങ്കരമായ പ്രായശ്ചിത്തയജ്ഞങ്ങളിൽ അവൻ എപ്പോഴും ഹവിസ് ഭക്ഷിക്കുന്നു.

വിവിചേസ്തു സുതോ ഹ്യര്കോ യോഽഗ്നിസ്തസ്യ സുതാസ്ത്വിമേ। അനീകവാന് വാസൃജവാംശ്ച രക്ഷോഹാ പിതൃകൃത്തഥാ। സുരഭിര്വസുരത്നാദൌ പ്രവിഷ്ടോ യശ്ച രുക്മവാന് ।। ൨൯.

വിവിച്ചിയുടെ മകനാണ് അർക്കൻ. അവന്റെ പുത്രന്മാർ ഇവരാണ്: അനീകവാൻ, വാസൃജവൻ, രക്ഷോഹാ, പിതൃകൃത്ത്, സുരഭി, വസുരത്നാദിയിൽ പ്രവേശിച്ചവൻ, രുക്മവാൻ.

ശുചേരഗ്നേഃ പ്രജാ വഹ്നയസ്തു ചതുര്ദ്ദശ। ഇത്യേതേ വഹ്നയഃ പ്രോക്താഃ പ്രണീയന്തേഽധ്വരേഷു യേ ।। ൨൯.

ശുച്യാഗ്നിയുടെ സന്തതികൾ പതിനാലു അഗ്നികളാണ്. ഇങ്ങനെ യജ്ഞങ്ങളിൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന അഗ്നികളെ വിവരിച്ചു.

ആദിസര്ഗേ ഹ്യതീതാ വൈ യാമൈഃ സഹ സുരോത്തമൈഃ। സ്വായമ്ഭു വേഽന്തരേ പൂര്വമഗ്നയസ്തേഽഭിമാനിനഃ ।। ൨൯.

ആദ്യ സൃഷ്ടിയിൽ ദേവന്മാരോടും യമന്മാരോടും കൂടെ, സ്വായംഭുവാന്തരത്തിൽ മുമ്പ് അഭിമാനമുള്ള അഗ്നികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഏതേ വിഹരണീയാസ്തു ചേതനാചേതനേഷ്വിഹ। സ്ഥാനാഭിമാനിനോ ലോകേ പ്രാഗാസന് ഹവ്യവാഹനാഃ ।। ൨൯.

ഇവ, ജഡജഡങ്ങളിലുമുള്ളവർ, ലോകത്തിൽ സ്ഥാനം വഹിച്ചവരും ഹവ്യവാഹകരുമായിരുന്നു.

കാമ്യനൈമിത്തികാജസ്രേഷ്വേതേ കര്മസ്വവസ്ഥിതാഃ। പൂര്വമന്വന്തരേഽതീതേ ശുക്ലൈര്യാമൈഃ സുതൈഃ സഹ। ദേവൈര്മഹാത്മഭിഃ പുണ്യൈഃ പ്രഥമസ്യാന്തരേ മനോഃ ।। ൨൯.

കാമ്യ, നൈമിത്തിക, അജസ്ര യജ്ഞങ്ങളിൽ ഇവർ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു. മുമ്പത്തെ മന്വന്തരത്തിൽ, ശുക്ല യമന്മാരുടെയും മഹാത്മാക്കളായ പുണ്യവാന്മാരായ ദേവന്മാരുടെയും പുത്രന്മാരോടൊപ്പം, ആദിമ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ ഇവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഇത്യേതാനി മയോക്താനി സ്ഥാനാനി സ്ഥാനിനശ്ച ഹ । തൈരേവ തു പ്രസങ്ഖ്യാതമതീതാനാഗതേഷ്വപി ।। ൨൯.

ഇവിടെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങളും അവയുടെ അധിപന്മാരെയും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. ഇവരാൽ തന്നെ, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും എണ്ണപ്പെടുന്നു.

മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ലക്ഷണം ജാതവേദസാമ്। സര്വേ തപസ്വിനോ ഹ്യേതേ സര്വേ ഹ്യവഭൃഥാ സ്തഥാ। പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ജ്യോതിഷ്മന്തശ്ച തേ സ്മൃതാഃ ।। ൨൯.

എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, ജാതവേദസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവരാണ്. എല്ലാവരും തപസ്വികളാണ്, എല്ലാവരും അവഭൃഥാഗ്നികളാണ്, എല്ലാവരും ജീവികളുടെ അധിപന്മാരും പ്രകാശമുള്ളവരുമാണ്.

സ്വാരോചിഷാദിഷു ജ്ഞേയാഃ സാവര്ണ്യന്തേഷു സപ്തസു। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു നാനാരൂപപ്രയോജനൈഃ ।। ൨൯.

സ്വാരോചിഷനും സാവർണിയിലും തുടങ്ങി ഏഴു മന്വന്തരങ്ങളിലും, എല്ലാം വിവിധ രൂപങ്ങളിലും ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിലും ഉള്ളവയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

വര്ത്തന്തേ വര്ത്തമാനൈശ്ച ദേവൈരിഹ സഹാഗ്നയഃ। അനാഗതൈഃ സുരൈഃ സാര്ദ്ധം വര്ത്തന്തേഽനാഗതാഗ്നയഃ ।। ൨൯.

ഇവിടെ ഇപ്പോഴുള്ള ദേവന്മാരോടൊപ്പം അഗ്നികൾ നിലനിൽക്കുന്നു; ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഭാവിയിലെ അഗ്നികളും ഉണ്ടാകും.

ഇത്യേഷ നിനയോഽഗ്നീനാം മയാ പ്രോക്തോ യഥാതഥമ്। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പിതൄണാം വക്ഷ്യതേ തതഃ ।। ൨൯.

അഗ്നികളുടെ ക്രമം ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ വിശദീകരിച്ചു; ഇനി പിതാക്കന്മാരുടെ പരമ്പരയും വിശദമായി പറയാം.

ബ്രഹ്മണഃ സൃജതഃ പുത്രാന് പൂര്വേ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। അമ്ഭാംസി ജജ്ഞിരേ താനി മനുഷ്യാസുരദേവതാഃ ।। ൩൦.

ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചപ്പോൾ, ആദിമമായ സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ, ജലങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു—അവ മനുഷ്യരും അസുരന്മാരും ദേവന്മാരുമാണ്.

പിതൃവന്മന്യമാനസ്യ ജജ്ഞിരേ പിതരോഽസ്യ വൈ। തേഷാന്നിസര്ഗഃ പ്രാഗുക്തോ വിസ്തരസ്തസ്യ വക്ഷ്യതേ ।। ൩൦.

തനിക്കു പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടെന്നു കരുതിയപ്പോൾ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ ജനിച്ചു; അവരുടെ ഉത്ഭവം മുമ്പ് പറഞ്ഞതാണു, അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ഇനി പറയാം.

ദേവാസുരമനുഷ്യാണാം ദൃഷ്ട്വാ ദേവോഽഭ്യഭാഷത। പിതൃവന്മന്യമാനസ്യ ജജ്ഞിരേ വോപയക്ഷിതാഃ ।। ൩൦.

ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും കണ്ടു ദൈവം പറഞ്ഞു: 'തനിക്കു പിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടെന്നു കരുതിയപ്പോൾ, ആ പിതാക്കന്മാർ ജനിച്ചു, സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.'