വായുപുരാണമ്

തേഷാം പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ഹ്യത്രിണാ വൈ മഹാത്മനാ। സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ യാമേ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൨൮.

അത്രി മഹാത്മാവിലൂടെ, സ്വായംഭുവാന്തരത്തിൽ, അവരുടെ പുത്രന്മാരും മകന്മാരും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ടായി.

പ്രീത്യാം പുലസ്ത്യഭാര്യായാം ദത്താലിസ്തത്സൂതോഽഭവത്। പൂര്വജന്മനി സോഽഗസ്ത്യഃ സ്മൃതഃ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। മധ്യമോ ദേവബാഹുശ്ച വിനീതോ നാമ തേ ത്രയഃ ।। ൨൮.

പുലസ്ത്യന്റെ ഭാര്യയായ പ്രീതിയിൽ നിന്ന് ദത്താലി എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. മുൻജന്മത്തിൽ സ്വായംഭുവാന്തരത്തിൽ അവൻ അഗസ്ത്യൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മധ്യമൻ, ദേവബാഹു, വിനീതൻ—ഇവരാണ് ആ മൂന്ന് പേരുടെ പേര്.

സ്വസാ യവീയസീ തേഷാം സദ്വതീ നാമ വിശ്രുതാ। പര്ജന്യജനനീ ശുഭ്രാ പത്നീ ത്വഗ്നേഃ സ്മൃതാ ശുഭാ പൌലസ്ത്യസ്യ ഋഷേശ്ചാപി പ്രീതിപുത്രസ്യ ധീമതഃ। ദത്താലേഃ സുഷുവേ പത്നീ സുജങ്ഘാദീന് ബഹൂന് സുതാന്। പൌലസ്ത്യാ ഇതി വിഖ്യാതാഃ സ്മൃതാഃ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ ।। ൨൮.

ക്ഷമാ തു സുഷുവേ പുത്രാന് പുലഹസ്യ പ്രജാപതേഃ। തേ നാഗ്നിവര്ചസഃ സര്വേ യേഷാം കീര്തിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ ।। ൨൮.

ക്ഷമാ, പുളഹ എന്ന പ്രജാപതിക്ക് പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവരൊക്കെയും അഗ്നിപോലെയുള്ള തേജസ്സുള്ളവരായിരുന്നു; അവരുടെ കീർത്തി ഉറപ്പുള്ളതാണ്.

കര്ദമശ്ചാമ്ബരീഷശ്ച സഹിഷ്ണുശ്ചേതി തേ ത്രയഃ । ഋഷിര്ധനകപീവാംശ്ച ശുഭാ കന്യാ ച പീവരീ ।। ൨൮.

കർദമൻ, ആംബരീഷൻ, സഹിഷ്ണു—ഇവരാണ് ആ മൂന്നു പേരും. ധനകപീവാൻ എന്ന ഋഷിയും, പീവരി എന്ന ശുഭയായ പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

കര്ദമസ്യ ശ്രുതിഃ പത്നീ ആത്രേയ്യ ജനയത്സുതാന്। പുത്രം ശങ്ഖപദഞ്ചൈവ കന്യാം കാമ്യാം തഥൈവ ച ।। ൨൮.

കർദമന്റേയും ഭാര്യയായ ശ്രുതി, ആത്രേയ്യനു വേണ്ടി പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. ശംഖപദൻ എന്ന പുത്രനും, കാമ്യ എന്ന പുത്രിയും അവളെ പ്രസവിച്ചു.

സ വൈ ശഹ്ഖപദഃ ശ്രീമാന് ലോകപാലഃ പ്രജാപതിഃ। ദക്ഷിണസ്യാം ദിശി രതഃ സാമ്യാം ദത്ത്വാ പ്രിയവ്രതേ ।। ൨൮.

ശംഖപദൻ മഹത്വമുള്ളവനായി ലോകങ്ങളുടെ രക്ഷകനും പ്രജാപതിയും ആയി. ദക്ഷിണ ദിക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്ത്, പാശ്ചാത്യ ദിക്കു പ്രിയവ്രതനു നൽകി.

കാമ്യാ പ്രിയവ്രതാല്ലേഭേ സ്വായമ്ഭുവസമാന് സുതാന്। ദശകന്യാദ്വയഞ്ചൈവ യൈഃ ക്ഷത്രം സമ്പ്രവര്തിതമ് ।। ൨൮.

കാമ്യ, പ്രിയവ്രതനിൽ നിന്ന് സ്വായംഭുവനു തുല്യമായ പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു. പത്തു പുത്രിമാരും രണ്ട് പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായപ്പോൾ, അവരാൽ ക്ഷത്രിയവർഗ്ഗം ആരംഭിച്ചു.

പുത്രോ ധനകപീവാംശ്ച സഹിഷ്ണുര്നാമ വിശ്രുതഃ। യശോധാരീ വിജജ്ഞേ വൈ കാമദേവഃ സുമധ്യമഃ ।। ൨൮.

ധനകപീവാൻ എന്ന പുത്രൻ, സഹിഷ്ണു എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി ജനിച്ചു. യശോധാരി കാമദേവനെ, സുന്ദരനും സമമനസ്സുള്ളവനുമായവനെ പ്രസവിച്ചു.

ഋതോഃ ക്രതുസമഃ പുത്രോ വിജജ്ഞേ സന്തതിഃ ശുഭാ। നൈഷാം ഭാര്യസ്തി പുത്രോ വാ സര്വേ തേ ഹ്യൂര്ദ്ധ്വ രേതസഃ। ഷഷ്ട്യേതാനി സഹസ്രാണി വാലഖില്യാ ഇതി ശ്രുതാഃ ।। ൨൮.

ഋതയുടെ പുത്രൻ ഒരു മഹത്തായ സങ്കൽപ്പത്തിൻറെ സമാനനായി ജനിച്ചു; അവിടുന്ന് ഒരു പുണ്യവാനായ വംശവും ഉദിച്ചുവന്നു. അവർക്കൊന്നും ഭാര്യമാരോ പുത്രന്മാരോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, എല്ലാവരും ഉർദ്ധ്വരേതസ്സുകൾ ആയിരുന്നു. ഇവരെ അറുപതിനായിരം വാലഖില്യർ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

അരുണസ്യാഗ്രതോ യാന്തി പരിവാര്യ ദിവാകരമ്। ആഭൂതസംപ്ലവാത്സര്വേ പതങ്ഗസഹചാരിണഃ ।। ൨൮.

അരുണന്റെ മുന്നിൽ ഇവർ സൂര്യനെ ചുറ്റി ചുറ്റി പോകുന്നു; മഹാപ്രളയത്തിന് ശേഷം എല്ലാവരും സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നവരായി known.

സ്വസാരൌ തു യവീയസ്യൌ പുണ്യാത്മസുമതീ ച തേ। പര്വസസ്യ സ്നുഷേ തേ വൈ പൂര്ണമാസസുതസ്യ വൈ ।। ൨൮.

അവന്റെ രണ്ട് ഇളയ സഹോദരിമാർ പുണ്യാത്മയും സുമതിയും ആണ്; ഇവർ പൂർണമാസന്റെ മകനായ പാർവസയുടെ മരുമക്കളായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ഊര്ജായാന്തു വസിഷ്ഠസ്യ പുത്രാ വൈ സപ്ത ജജ്ഞിരേ। ജ്യായസീ ച സ്വസാ തേഷാം പുണ്ഡരീകാ സുമധ്യമാ ।। ൨൮.

ഊർജയിൽ നിന്ന് വസിഷ്ഠന് ഏഴ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർക്കുള്ള വലിയ സഹോദരി സുന്ദരിയായ പുണ്ഡരികയാണ്.

ജനനീ സാ ദ്യുതിമതഃ പാണ്ഡോസ്തു മഹിഷീ പ്രിയാ । അസ്യാം ത്വിമേ യവീയാംസോ വാസിഷ്ഠാഃ സപ്ത വിശ്രുതാഃ ।। ൨൮.

അവൾ ദ്യുതിമതിന്റെ മാതാവും പാണ്ഡുവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മഹിഷിയും ആയി; അവളിൽ നിന്നാണ് പ്രശസ്തരായ ഏഴ് ഇളയ വസിഷ്ഠന്മാർ ജനിച്ചത്.

രജഃ പുത്രോഽര്ദ്ധബാഹുശ്ച സവനശ്ചാധനശ്ച യഃ। സുതപാഃ ശുക്ല ഇത്യേതേ സര്വേ സപ്തര്ഷയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൮.

രജസ്, അർദ്ധബാഹു, സവന, ആധന, സുതപ, ശുക്ലൻ—ഇവരെയൊക്കെയും ഏഴ് ഋഷിമാർ എന്നു ഓർക്കുന്നു.

രജസോ വാപ്യജനയന്മാര്കണ്ഡേയീ യശസ്വിനീ। പ്രതീച്യാം ദിശി രാജന്യം കേതുമന്തം പ്രജാപതിമ് ।। ൨൮.

രജസിൽ നിന്നു പ്രസിദ്ധയായ മർക്കണ്ടേയി എന്ന പുത്രി ജനിച്ചു; പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ അവൾ രാജവംശത്തിൽ പ്രജാപതിയായ കേതുമതിനെ പ്രസവിച്ചു.

ഗോത്രാണി നാമഭിസ്തേഷാം വാസിഷ്ഠാനാം മഹാത്മനാമ്। സ്വായമ്ഭുവേന്തരേഽതീതാസ്ത്വഗ്നേസ്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൨൮.

വസിഷ്ഠന്മാരുടെ ഗോത്രങ്ങളും പേരുകളും കേൾക്കൂ; സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവർ കഴിഞ്ഞുപോയി—ഇപ്പോൾ അഗ്നിയുടെ സന്തതികളെ കേൾക്കൂ.

ഇത്യേഷ ഋഷിസര്ഗസ്തു സാനുബന്ധഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ചാപ്യഗ്നേസ്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൨൮.

ഇങ്ങനെ ഋഷികളുടെ സൃഷ്ടിയും ബന്ധങ്ങളും വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി അഗ്നിയുടെ സന്തതികളെ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി കേൾക്കൂ.

യോഽസാവഗ്നിരഭിമാനീ ഹ്യാസീത് സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। ബ്രഹ്മണോ മാനസഃ പുത്രസ്തസ്മാത്സ്വാഹാ വ്യജായത ।। ൨൯.

അഗ്നി എന്ന ദേവൻ സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുത്രൻ ആയിരുന്നു അവൻ. അവനിൽ നിന്നാണ് സ്വാഹാ ജനിച്ചത്.

പാവകഃ പവമാനശ്ച പാവമാനശ്ച യഃ സ്മൃതഃ। ശുചിഃ ശൌരസ്തു വിജ്ഞേയഃ സ്വാഹാപുത്രാസ്ത്രയസ്തു തേ ।। ൨൯.

പാവകൻ, പവമാനൻ, പാവമാനൻ എന്നിങ്ങനെ മൂവരും അവന്റെ പുത്രന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു; ശുചിയും ശൗരിയും ഇവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു—ഇവരാണ് സ്വാഹയുടെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ.

നിര്മ്മഥ്യ പവമാനസ്തു ശുചിഃ ശൌരസ്തു യഃ സ്മൃതഃ. പാവകാ വൈദ്യുതാശ്ചൈവ തേഷാം സ്ഥാനാനി യാനി വൈ ।। ൨൯.

പവമാനൻ ചുരണ്ടപ്പെട്ടശേഷം ശുചിയും ശൗരിയും ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. പാവകന്മാരും വൈദ്യുതന്മാരും ഇവരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്.

പവമാനാത്മജശ്ചൈവ കവ്യവാഹന ഉച്യതേ। പാവകാത് സഹരക്ഷസ്തു ഹവ്യവാഹഃ ശുചേഃ സുതഃ ।। ൨൯.

പവമാനന്റെ പുത്രനാണ് കവ്യവാഹൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; പാവകനിൽ നിന്ന് സഹരക്ഷൻ ജനിച്ചു, ശുചിയുടെ പുത്രനാണ് ഹവ്യവാഹൻ.

ദേവാനാം ഹവ്യവാഹോഽഗ്നിഃ പിതൄണാം കവ്യവാഹനഃ। സഹരക്ഷോഽസുരാണാന്തു ത്രയാണാന്തു ത്രയോഽഗ്നയഃ ।। ൨൯.

ദേവന്മാർക്കിടയിൽ ഹവ്യവാഹൻ അഗ്നിയാണ്; പിതൃവുർക്കിടയിൽ കവ്യവാഹൻ; അസുരന്മാർക്കായി സഹരക്ഷൻ—ഇങ്ങനെ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങൾക്കായി മൂന്നു അഗ്നികൾ ഉണ്ട്.

ഏതേഷാം പുത്രപൌത്രാസ്തു ചത്വാരിംശന്നവൈവ തു। വക്ഷ്യാമി നാമതസ്തേഷാം പ്രവിഭാഗം പൃഥക് പൃഥക് ।। ൨൯.

ഇവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളുമൊക്കെ ചേർന്ന് നാൽപ്പത്തൊൻപത് പേരാണ്; അവരുടെ പേരുകളും ഓരോ വിഭാഗങ്ങളും ഞാൻ പറയാം.

വൈദ്യുതോ ലൌകികാഗ്നിസ്തു പ്രഥമോ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ। ബ്രഹ്മൌദനാഗ്നിസ്തത്പുത്രോ ഭരതോ നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൯.

വൈദ്യുതൻ, ലോകികാഗ്നി—ഇവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആദ്യപുത്രനാണ്; അവന്റെ പുത്രൻ ബ്രഹ്മൗദനാഗ്നി, അവന്റെ പ്രശസ്തനായ പുത്രൻ ഭാരതൻ.

അഥര്വാ തു ഭൃഗുര്ജ്ഞേയോഽപ്യങ്ഗിരാഽഥര്വണഃ സുതഃ। തസ്മാത് സ ലൌകികാഗ്നിസ്തു ദധ്യങ്ചാഥര്വണഃ സുതഃ ।। ൨൯.

അഥർവൻ ഭൃഗുവായി അറിയപ്പെടുന്നു; അങ്കിരസൻ അഥർവന്റെ പുത്രനാണ്; അവനിൽ നിന്നാണ് ലോകികാഗ്നി, അഥർവന്റെ പുത്രനാണ് ദധ്യഞ്ച്.

അഥ യഃ പവമാനോഽഗ്നിര്നിര്മന്ഥാഃ കവിഭിഃ സ്മൃതഃ। സ ജ്ഞേയോ ഗാര്ഹപത്യോഽഗ്നിസ്തതഃ പുത്രദ്വയം സ്മൃതമ് ।। ൨൯.

പവമാനൻ എന്ന അഗ്നിയെ കവിചേർത്ത് നിർമന്താ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവൻ ഗാർഹപത്യാഗ്നി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; അവനിൽ നിന്ന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു എന്നു ഓർക്കുന്നു.

ശംസ്യസ്ത്വാഹവനീയോഽഗ്നിര്യഃ സ്മൃതോ ഹവ്യവാഹനഃ। ദ്വിതീയസ്തു സുതഃ പ്രോക്തഃ ശുക്രോഽഗ്നിര്യഃ പ്രണീയതേ ।। ൨൯.

ആഹവനീയൻ എന്ന വിളിപ്പേരുള്ള അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കണം; ഹവ്യങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നവൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. രണ്ടാം അഗ്നിയായ സുതൻ, പ്രകാശമുള്ള അഗ്നിയാണ്, അവൻ മുന്നോട്ട് നയിക്കപ്പെടുന്നു.

തഥാ സഭ്യാവസഥ്യൌ വൈ ശംസ്യസ്യാഗ്നേഃ സുതാവുഭൌ। ശംസ്യാസ്തു ഷോഡശ നദീശ്വകമേ ഹവ്യവാഹനഃ। യോഽസാവാഹവനീയോഽഗ്നിരഭിമാനീ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൯.

അതുപോലെ സഭ്യനും അവസത്യനും ആ സ്തുത്യർഹമായ അഗ്നിയുടെ മക്കളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പതിനാറു നദികളിൽ ഒരാളാണ് ഹവ്യവാഹനൻ എന്ന അഗ്നി; ഈ ആഹവനീയ അഗ്നിയെ ദ്വിജന്മാർ അതിന്റെ പ്രധാന ദേവതയായി കരുതുന്നു.