തൃതീയം ദേഹി മേ നാമ ഇത്യുക്തഃ പ്രത്യുവാച തമ്। ശിവസ്ത്വം ദേവ നാമ്നാസി ഇത്യുക്തഃ പ്രത്യുവാച തമ്। ശിവസ്ത്വം ദേവ നാമ്നാസി ഇത്യുക്തഃ സോഽരുദത്പുനഃ ।। ൨൭.
അവൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് മൂന്നാമത്തെ പേരും തരിക.' ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, നീ ശിവനാണ്.' എന്നിട്ടും അവൻ വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി.
കിം രോദിഷീതി തം ബ്രഹ്മാ രുദന്തം പുനരബ്രവീത്। ചതുര്ഥം ദേഹി മേ നാമ ഇത്യുവാച സ്വയമ്ഭുവമ് ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്?' ബാലൻ സ്വയംഭുവിനെ നോക്കി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് നാലാമത്തെ പേരും തരിക.'
പശൂനാം ത്വം പതിര്ദേവ ഇത്യുക്തഃ സോഽരുദത്പുനഃ। കിം രോദിഷീതി തം ബ്രഹ്മാ രുദന്തം പുനരബ്രവീത് ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, നീ പശുക്കളുടെ നാഥനാണ്.' എന്നിട്ടും അവൻ വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി. ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്?'
പഞ്ചമം ദേഹി മേ നാമ ഇത്യുക്തഃ പ്രത്യുവാച തമ്। ഈശസ്ത്വം ദേവ നാമ്നാസി ഇത്യുക്തഃ സോഽരുദത്പുനഃ ।। ൨൭.
അവൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് അഞ്ചാമത്തെ പേരും തരിക.' ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, നീ ഈശനാണ്.' എന്നിട്ടും അവൻ വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി.
കിം രോദിഷീതി തം ബ്രഹ്മാ രുദന്തം പുനരബ്രവീത്। ഷഷ്ഠം മേ നാമ ദേഹീതി ഇത്യുവാചാഥ തം പ്രഭുമ് ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്?' ബാലൻ പ്രഭുവിനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ആറാമത്തെ പേരും തരിക.'
ഭീമസ്ത്വം ദേവ നാമ്നാസി ഇത്യുക്തഃ സോഽരുദത്പുനഃ । കിം രോദിഷീതി തം ബ്രഹ്മാ രുദന്തം പുനരബ്രവീത് ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, നീ ഭീമനാണ്.' എന്നിട്ടും അവൻ വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി. ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്?'
സപ്തമം ദേഹി മേ നാമ ഇത്യുക്തഃ പ്രത്യുവാച തമ്। ഉഗ്രസ്ത്വം ദേവ നാമ്നാസി ഇത്യുക്തഃ സോഽരുദത്പുനഃ ।। ൨൭.
അവൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഏഴാമത്തെ പേരും തരിക.' ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, നീ ഉഗ്രനാണ്.' എന്നിട്ടും അവൻ വീണ്ടും കരയാൻ തുടങ്ങി.
കിം രോദിഷീതി തം ബ്രഹ്മാ രുദന്തം പുനരബ്രവീത്। അഷ്ഠമം ദേഹി മേ നാമ ത്വം വിഭോ പുനരബ്രവീത്। മഹാദേവസ്തു നാമ്നാസി ഇത്യുക്തോ വിരരാമ ഹ ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് കരയുന്നത്?' ബാലൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, എനിക്ക് എട്ടാമത്തെ പേരും തരിക.' ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'നീ മഹാദേവനാണ്.' അപ്പോൾ അവൻ കരയുന്നത് നിർത്തി.
ലബ്ധ്വാ നാമാനി ചൈതാനി ബ്രഹ്മണോ നീലലോഹിതഃ। പ്രോവാച നാമ്നാമേതേഷാം ഭൂതാനി പ്രദിശേതി ഹ ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഈ പേരുകൾ ലഭിച്ച ശേഷം നീലലോഹിതൻ പറഞ്ഞു: "ഈ പേരുകൾകൊണ്ടാണ് ഈ ജീവികൾ അറിയപ്പെടേണ്ടത്."
തതോഽഭിശൃഷ്ടാസ്തനവ ഏഷാം നാമ്നാം സ്വയമ്ഭുവാ। സൂര്യോ മഹീ ജലം വഹ്നിര്വായുരാകാശമേവ ച ।। ൨൭.
അതിനുശേഷം സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് ഈ പേരുകൾ സൂര്യൻ, ഭൂമി, വെള്ളം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവയ്ക്ക് നൽകി.
ദീക്ഷിതോ ബ്രഹ്മണശ്ചന്ദ്ര ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മധാതവഃ। തേഷു പൂജ്യശ്ച വന്ദ്യഃ സ്യാദ്രുദ്രസ്താന് ഹിനസ്തി വൈ ।। ൨൭.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദീക്ഷയോടെ ചന്ദ്രനും ഇവരും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഘടകങ്ങളാണ്; ഇവരിൽ രുദ്രനാണ് ആരാധ്യനും വന്ദ്യനും, കാരണം അവൻ ഇവയെ നശിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
തതോഽബ്രവീത് പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം നീലലോഹിതമ് । ദ്വിതീയം നാമധേയന്തേ മയാ പ്രോക്തം ഭവേതി യത്। ഏതസ്യാപോ ദ്വിതീയാ തേ തനുര്നാമ്നാ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൭.
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് ആ ദൈവമായ നീലലോഹിതനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നിന്നെ വിളിച്ച രണ്ടാമത്തെ പേര് ഭവൻ എന്നാണ്; നിന്നെ വെള്ളമായി അറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടാമത്തെ രൂപം ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടും."
ഇത്യുക്തേ യത് സ്ഥിരം തസ്യ ശരീരസ്ഥം രസാത്മകമ്। തദ്വിവേശ തതസ്തോയം തസ്മാദാപോ ഭവഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ സ്ഥിരമായും ദ്രവമായും ഉണ്ടായിരുന്നത് വെള്ളത്തിൽ ചേർന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് വെള്ളത്തിൽ ഭവൻ എന്ന പേരിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
യസ്മാദ്ഭവന്തി ഭൂതാനി താഭ്യസ്താ ഭാവയന്തി ച। ഭവനാദ്ഭാവനാച്ചൈവ ഭൂതാനാം സമ്ഭവഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൭.
അവയിൽ നിന്ന് ജീവികൾ ഉണ്ടാകുകയും അവയാൽ പോഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഭവനിൽ നിന്നുള്ള ഉത്പത്തി എന്നാണു ജീവികളുടെ ഉത്ഭവം അറിയപ്പെടുന്നത്.
തസ്മാന്മൂത്രം പുരീഷഞ്ച നാപ്സു കുര്വീത സര്വദാ। ന സ്നായേദപ്സു നഗ്നശ്ച ന നിഷ്ഠീവേത് കദാചന ।। ൨൭.
അതിനാൽ ഒരിക്കലും വെള്ളത്തിൽ മൂത്രം അല്ലെങ്കിൽ മലമൊഴിക്കരുത്; വെള്ളത്തിൽ നഗ്നനായി കുളിക്കരുത്, ഒരിക്കലും അതിൽ തുപ്പുകയും ചെയ്യരുത്.
മൈഥുനം നൈവ സേവേത ശിരഃസ്നാനഞ്ച വര്ജയേത്। ന പ്രീതഃ പരിചക്ഷീത വഹന്ന സംസ്ഥിതോഽപി വാ ।। ൨൭.
വെള്ളത്തിൽ ലൈംഗിക പ്രവർത്തനം ചെയ്യരുത്, തല കഴുകരുത്; നീന്തുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും അവഹേളനപൂർവ്വം സംസാരിക്കരുത്.
മേധ്യാമേധ്യശരീരത്വാന്നൈവ ദുഷ്യന്ത്യപഃ ക്വചിത് । വിവര്ണരസഗന്ധാശ്ച അല്പാശ്ച പരിവര്ജയേത് ।। ൨൭.
ശുദ്ധിയും അശുദ്ധിയും ഉള്ള ശരീരാവസ്ഥയാൽ വെള്ളം ഒരിക്കലും മലിനമാവില്ല; എന്നാൽ നിറംകെട്ട, രുചിയില്ലാത്ത, ദുർഗന്ധമുള്ള, കുറവായ വെള്ളം ഒഴിവാക്കണം.
അപാം യോനിഃ സമുദ്രശ്ച തസ്മാത്തം കാമയന്തി താഃ। മേധ്യാശ്ചൈവാമൃതാശ്ചൈവ ഭവന്തി പ്രാപ്യ സാഗരമ് ।। ൨൭.
വെള്ളത്തിന്റെ ഉറവിടം സമുദ്രമാണ്, അതിനാലാണ് അവ samudram ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; സമുദ്രം എത്തുമ്പോൾ അവ ശുദ്ധിയും അമൃതസ്വഭാവവും നേടുന്നു.
തസ്മാദപോ ന രുന്ധീത സമുദ്രം കാമയന്തി താഃ। ന ഹിനസ്തി ഭവോ ദേവഃ സദൈവം യോഽപ്സു വര്ത്തതേ ।। ൨൭.
അതിനാൽ, വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തടയരുത്, അവ സമുദ്രത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ വെള്ളത്തിൽ കഴിയുന്നവനെ ഭവൻ ദൈവം ഒരിക്കലും ദോഷം ചെയ്യില്ല.
തതോഽബ്രവീത് പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം കൃഷ്ണലോഹിതമ്। ശര്വസ്ത്വമിതി യന്നാമ തൃതീയം സമുദാഹൃതമ്। തസ്യ ഭൂമിസ്തൃതീയാ തു തനുര്നാമ്നാ ഭവത്വിയമ് ।। ൨൭.
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് കൃഷ്ണലോഹിതനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് ഞാൻ നൽകിയ മൂന്നാമത്തെ പേര് ശര്വൻ ആണ്; ഭൂമി നിന്റെ മൂന്നാമത്തെ രൂപമായി ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടട്ടെ."
ഇത്യുക്തേ യത് സ്ഥിരം തസ്യ ശരീരസ്യാസ്ഥിസംജ്ഞിതമ്। തദ്വിവേശ തതോ ഭൂമിസ്തസ്മാദ്ഭൂഃ ശര്വ ഉച്യതേ ।। ൨൭.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരത്തിലെ സ്ഥിരമായ അസ്ഥി ഭൂമിയിൽ ചേർന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ശര്വൻ ഭൂമിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
തസ്മാത് കുര്വീത നോ വിദ്വാന് പുരീഷമ്മൂത്രമേവ വാ। ന ച്ഛായായാം ന സോപാനേ സ്വച്ഛായാം നാപി മേഹയേത് ।। ൨൭.
അതിനാൽ, ഒരു ജ്ഞാനി ഭൂമിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ നിഴലിൽ അല്ലെങ്കിൽ കയറ്റുമരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം നിഴലിൽ മൂത്രം അല്ലെങ്കിൽ മലമൊഴിക്കരുത്.
ശിരഃ പ്രാപൃത്യ കുര്വീത അന്തര്ദ്ധായ തൃണൈര്മഹീമ്। യ ഏവം വര്ത്തതേ ഭൂമൌ തം ശര്വോ ന ഹിനസ്തി വൈ ।। ൨൭.
തല മറച്ച്, തൃണമിട്ട് ഭൂമിയിൽ മറച്ചു വെച്ച് അങ്ങനെ ചെയ്യണം; ഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവനെ ശര്വൻ ദോഷം ചെയ്യില്ല.
തതോഽബ്രവീത്പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം നീലലോഹിതമ്। ഈശാന ഇതി യത്പ്രോക്തം ചതുര്ഥം നാമ തേ മയാ ।। ൨൭.
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് ആ ദൈവമായ നീലലോഹിതനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് ഞാൻ നൽകിയ നാലാമത്തെ പേര് ഈശാനൻ ആണ്."
ചതുര്ഥസ്യ ചതുര്ഥീ സ്യാദ്വായുര്നാമ്നാ തനുസ്തവ। ഇത്യുക്തേ യച്ഛരീരസ്ഥം പഞ്ചധാ പ്രാണസംജ്ഞിതമ് ।। ൨൭.
നാലാമത്തെ രൂപം വായുവാണ്; അതിനകം ശരീരത്തിൽ ഉള്ള അഞ്ചു പ്രാണൻ വായുവിൽ ചേർന്നു.
വിവേശ തം തദാ വായുരീശാനോ വായുരുച്യതേ। തസ്മാദേനം പരിവദേദായതം വായുമീശ്വരമ്। ഏവം യുക്തമഥേശാനോ നൈവ ദേവോ ഹിനസ്തി തമ് ।। ൨൭.
അപ്പോൾ വായു അവനിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് വായുവിൽ ഈശാനൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ, വായുവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആദരിക്കണം; അങ്ങനെ ആദരിക്കുന്നവനെ ഈശാനൻ ദൈവം ദോഷം ചെയ്യില്ല.
തതോഽബ്രവീത് പുനര്ബ്രഹ്മാ തം ദേവം ധൂമ്രലോഹിതമ്। യത്തേ പശുപതീത്യുക്തം മയാ നാമേഹ പഞ്ചമമ്। പഞ്ചമീ പഞ്ചമസ്യൈവ തനുര്നാമ്നാഽഗ്നിരസ്തു തേ ।। ൨൭.
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും ധൂമ്രലോഹിതനോടു പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിനക്കു നൽകിയ അഞ്ചാമത്തെ പേരായ പശുപതി എന്നത്, നിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ രൂപം അഗ്നി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടട്ടെ.
ഇത്യുക്തേ യച്ഛരീരസ്ഥം തേജസ്തസ്യോപസംജ്ഞിതമ്। വിവേശ തത്തദാ ഹ്യഗ്നിസ്തസ്മാത്പശുപതിഃ പതിഃ ।। ൨൭.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ള തേജസ് അഗ്നിയായി അറിയപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ അഗ്നി അതിൽ പ്രവേശിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് പശുപതി എല്ലാറ്റിനും അധിപനാകുന്നത്.
ചന്ദ്രമാസ്തു സ്മൃതഃ സോമസ്തസ്യാത്മാ ഹ്യോഷധീഗണഃ। ഏവം യോ വര്ത്തതേ വിദ്വാന് സദാ പര്വണി പര്വണി। ന ഹന്തി തം മഹാദേവ ഏവം വന്ദേത തം പ്രഭുമ് ।। ൨൭.
ചന്ദ്രൻ സോമനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; അവന്റെ സ്വഭാവം ഔഷധികൾ തന്നെയാണ്. ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും ഈ രീതിയിൽ പെരുമാറുന്നുവെങ്കിൽ, മഹാദേവൻ അവനെ ദോഷം ചെയ്യില്ല; അതിനാൽ ആ പ്രഭുവിനെ ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കണം.
ഗോപായതി ദിവാദിത്യഃ പ്രജാ നക്തന്തു ചന്ദ്രമാഃ। ഏകരാത്രേ സമേയാതാം സൂര്യ്യാചന്ദ്രമസാവുഭൌ। അമാവാസ്യാനിശായാന്തു തസ്യാം യുക്തഃ സദാ വസേത് ।। ൨൭.
പകൽ സൂര്യൻ ജനങ്ങളെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു, രാത്രി ചന്ദ്രൻ. ഒരു രാത്രിയിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഒന്നിക്കുന്നു; അമാവാസ്യാ രാത്രിയിൽ അവൻ എപ്പോഴും അവിടെ ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു.