ഏവമസ്ത്വിതി വൈ ദക്ഷഃ പ്രത്യപദ്യത ഭാഷിതമ്। തൈഃ സഹ സ്രഷ്ടുമാരേഭേ പ്രജാകാമഃ പ്രജാപതിഃ। സര്ഗസ്ഥിതേ തതഃ സ്ഥാണൌ ബ്രഹ്മാ സര്ഗമഥാസൃജത് ।। ൨൫.
ദക്ഷൻ പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ,' എന്നും അവരുടെ വാക്ക് അംഗീകരിച്ചു. പ്രജകൾക്കായി ആഗ്രഹിച്ച ദക്ഷൻ അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു. പിന്നെ സൃഷ്ടി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് സ്ഥംഭത്തിൽ സൃഷ്ടി നടത്തി.
അഥാസ്യ സപ്തമേഽതീതേ കല്പേ വൈ സമ്ബഭൂവതുഃ। ഋഭുഃ സനത്കുമാരശ്ച തപോ ലോകനിവാസിനൌ। തതൌ മഹര്ഷീനന്യാന് സ മാനസാനസൃജത് പ്രഭുഃ ।। ൨൫.
ഏഴാമത്തെ കല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഋഭുവും സനത്കുമാരനും, ലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന തപസ്സുകാരും ജനിച്ചു. പിന്നെ ഭഗവാൻ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മറ്റു മഹർഷിമാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.
അഹോ വിസ്മയനീയാനി രഹസ്യാനി മഹാമതേ। ത്വയോക്താനി യഥാതത്ത്വം ലോകാനുഗ്രഹകാരണാത് ।। ൨൬.
അയ്യോ, മഹാമതിയുള്ളവനേ, ലോകക്ഷേമത്തിനായി നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞ ഈ രഹസ്യങ്ങൾ എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്!
തത്ര വൈ സംശയോ മഹ്യമവതാ (വാ) രേഷു ശൂലിനഃ। കിം കാരണം മഹാദേവഃ കലിം പ്രാപ്യ സുദാരുണമ്। ഹിത്വാ യുഗാനി പൂര്വാണി അവതാരം കരോതി വൈ ।। ൨൬.
എന്നാൽ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ള മഹാദേവന്റെ അവതാരങ്ങളെ കുറിച്ച് എനിക്ക് സംശയമുണ്ട്. മഹാദേവൻ മുൻകാലങ്ങളെയെല്ലാം വിട്ട്, ഈ ഭയങ്കരമായ കലിയുഗത്തിൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് അവതാരം എടുക്കുന്നത്?
അസ്മിന്മന്വന്തരേ ചൈവ പ്രാപ്തേ വൈവസ്വതേ പ്രഭോ। അവതാരം കഥഞ്ചക്രേ ഏതദിച്ഛാമി വേദിതുമ് ।। ൨൬.
ഈ വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ, ഭഗവൻ എങ്ങനെ അവതാരം എടുത്തു എന്നതും ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ന തേഽസ്ത്യവിദിതം കിഞ്ചിദിഹ ലോകേ പരത്ര ച। ഭക്താനാമുപദേശാര്ഥം വിനയാത് പൃച്ഛതോ മമ। കഥയസ്വ മഹാപ്രാജ്ഞ യദി ശ്രാവ്യം മഹാമതമ് ।। ൨൬.
ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും നിനക്കറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല. ഭക്തന്മാർക്ക് ഉപദേശത്തിനായി, വിനയത്തോടെ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നതിനാൽ, മഹാപണ്ഡിതനേ, ഈ മഹത്തായ സത്യം പറയൂ, അത് കേൾക്കാൻ യോജിച്ചതാണെങ്കിൽ.
ഏവം പൃഷ്ടോഽഥ ഭഗവാന് വായുര്ലോകഹിതേ രതഃ। ഇദമാഹ മഹാതേജാ വായുര്ലോകനമസ്കൃതഃ ।। ൨൬.
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ലോകക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സുള്ള മഹാതേജസ്വിയായ വായു ഭഗവാൻ, ലോകങ്ങൾ വണങ്ങുന്നവൻ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏതദ്ഘുപ്തതമം ലോകേ യന്മാന്ത്വം പരിപൃച്ഛസി। തത്സര്വം ശ്രൃണു ഗാധേയ ഉച്യമാനം യഥാക്രമമ് ।। ൨൬.
ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും രഹസ്യമായതാണീ നീ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നത്. ഗാധിയുടെ പുത്രനേ, എല്ലാം ക്രമമായി ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.
പുരാ ഹ്യേകാര്ണവേ വൃത്തേ ദിവ്യേ വര്ഷസഹസ്രകേ। സ്രഷ്ടുകാമഃ പ്രജാ ബ്രഹ്മാ ചിന്തയാമാസ ദുഃശിതഃ ।। ൨൬.
പണ്ടെ, ഏകാർണവത്തിൽ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, മനസ്സിൽ വിഷമത്തോടെ ആലോചിച്ചു.
തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ പ്രാദുര്ഭൂതഃ കുമാരകഃ। ദിവ്യഗന്ധഃ സുധാപേക്ഷീ ദിവ്യാം ശ്രുതിമുദീരയന് ।। ൨൬.
അവൻ അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ദിവ്യസൗരഭമുള്ള, അമൃതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന, ദിവ്യശബ്ദം ഉച്ചരിക്കുന്ന ഒരു ബാലൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അശബ്ദസ്പര്ശരൂപാന്താമഗന്ധാം രസവര്ജ്ജിതാമ്। ശ്രുതിം ഹ്യുദീരയന് ദേവോ യാമവിന്ദച്ചതുര്മ്മുഖഃ ।। ൨൬.
ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, ഗന്ധം, രസം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം ദേവൻ ഉച്ചരിച്ചപ്പോൾ, അതാണ് ചതുരാനനൻ അറിഞ്ഞത്.
തതസ്തു ധ്യാനസംയുക്തസ്തപ ആസ്ഥായ ഭൈരവമ്। ചിന്തയാമാസ മനസാ ത്രിതയം കോഽന്വയന്ത്വിതി ।। ൨൬.
അതിനുശേഷം, ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ ബ്രഹ്മാവ് ഭയങ്കരമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു. മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു: 'ആ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത് ആരാണ്?'
തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ പ്രാദുര്ഭൂതം തദക്ഷരമ്। അശബ്ദസ്പര്ശരൂപഞ്ച രസഗന്ധവിവര്ജ്ജിതമ് ।। ൨൬.
അവൻ അങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, ഗന്ധം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാത്ത അക്ഷരം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അഥോത്തമം സ ലോകേഷു സ്വമൂര്ത്തിഞ്ചാപി പശ്യതി। ധ്യായന്വൈ സ തദാ ദേവമഥൈനം പശ്യതേ പുനഃ ।। ൨൬.
അപ്പോൾ, ലോകങ്ങളിൽ തന്റെ ഉത്തമമായ രൂപം ബ്രഹ്മാവ് കണ്ടു; ധ്യാനത്തിൽ ആ ദേവനെ വീണ്ടും അവൻ ദർശിച്ചു.
തം ശ്വേതമഥ രക്തഞ്ച പീതം കൃഷ്ണം തദാ പുനഃ। വര്ണസ്ഥം തത്ര പശ്യേത ന സ്ത്രീ ന ച നപുംസകമ് ।। ൨൬.
അവിടെ ആദ്യം വെള്ളയും, പിന്നെ ചുവപ്പും, മഞ്ഞയും, കറുപ്പും എന്ന് നിറങ്ങളായി അതിനെ കാണാം; അതിന് നിറം മാത്രമേയുള്ളൂ, സ്ത്രീയോ നപുംസകവുമല്ല.
തത്സര്വം സുചിരം ജ്ഞാത്വാ ചിന്തയന് ഹി തദക്ഷരമ് । തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ കണ്ഠാദുത്തിഷ്ഠതേഽക്ഷരഃ ।। ൨൬.
അവയെല്ലാം ദീർഘകാലം മനസ്സിലാക്കി, ആ അക്ഷരത്തെ ധ്യാനിച്ചാൽ, ധ്യാനിക്കുന്നവന്റെ കഴുത്തിൽ നിന്ന് ആ അക്ഷരം ഉയിർന്നു വരും.
ഏകമാത്രോ മഹാഘോഷഃ ശ്വേതവര്ണഃ സുനിര്മലഃ। സ ഓങ്കാരോ ഭവേദ്വേദഃ അക്ഷരം വൈ മഹേശ്വരഃ ।। ൨൬.
അത് ഏകമായ അളവിൽ, മഹത്തായ ശബ്ദത്തോടെ, വെള്ള നിറത്തിൽ, പൂർണ്ണമായും വിശുദ്ധമാണ്; അതാണ് ഓം എന്ന അക്ഷരം, അതാണ് വേദം, ആ അക്ഷരമാണ് മഹേശ്വരൻ.
തതശ്ചിന്തയമാനസ്യ ത്വക്ഷരം വൈ സ്വയമ്ഭുവഃ। പ്രാദുര്ഭൂതന്തു രക്തന്തു സ ദേവഃ പ്രഥമഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൬.
പിന്നീട് ധ്യാനിക്കുന്നവനിൽ സ്വയം ജനിച്ച അക്ഷരം പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; അതു ചുവപ്പാണ്, ആ ദേവനാണ് ആദിയായി ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
ഋഗ്വേദം പ്രഥമം തസ്യ ത്വഗ്നിമീളേ പുരോഹിതമ്। ഏതാം ദൃഷ്ട്വാ ഋചം ബ്രഹ്മാ ചിന്തയാമാസ വൈ പുനഃ। തദക്ഷരം മഹാതേജാഃ കിമേതദിതി ലോകകൃത് ।। ൨൬.
അവനു ആദ്യം ഋഗ്വേദം, 'അഗ്നിയെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു, പുരോഹിതനായി' എന്നത്; ആ ഋച് കണ്ടു ബ്രഹ്മാവു വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു: 'ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനേ, ഈ അക്ഷരം എന്താണ്, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളതേ?'
തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ തസ്മിന്നഥ മഹേശ്വരഃ । ദ്വിമാത്രമക്ഷരം ജജ്ഞേ ഈശിത്വേന ദ്വിമാത്രികമ് ।। ൨൬.
അവൻ ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ മഹേശ്വരൻ രണ്ടു അളവുള്ള അക്ഷരം സൃഷ്ടിച്ചു; അവന്റെ ശക്തിയാൽ അത് ഇരട്ടിയായി.
തതഃ പുനര്ദ്വിമാത്രം തു ചിന്തയാമാസ ചാക്ഷരമ്। പ്രാദുര്ഭൂതം ച രക്തം തച്ഛേദനേ ഗൃഹ്യ സാ യജുഃ ।। ൨൬.
അതിനുശേഷം, ആ രണ്ടളവുള്ള അക്ഷരം വീണ്ടും ധ്യാനിച്ചു; അത് ചുവപ്പായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, അതിനെ വിഭജിച്ചപ്പോൾ യജുർവേദം ലഭിച്ചു.
ഇഷേ ത്വോര്ജ്ജേത്വാ വായവസ്ഥ ദേവോ വഃ സവിതാ പുനഃ। ഋഗ്വേദ ഏകമാത്രസ്തു ദ്വിമാത്രന്തു യജുഃ സ്മൃതമ് ।। ൨൬.
ശക്തിക്കും പോഷണത്തിനും വേണ്ടി, സവിതാ ദേവൻ വീണ്ടും നിങ്ങളുടേതാണ്; ഋഗ്വേദം ഒന്നാം അളവിലാണ്, യജുർവേദം രണ്ടാമത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
തതോ വേദം ദ്വിമാത്രം തു ദൃഷ്ട്വാ ചൈവ തദക്ഷരമ്। ദ്വിമാത്രം ചിന്തയന് ബ്രഹ്മ ത്വക്ഷരം പുനരീശ്വരഃ ।। ൨൬.
അപ്പോൾ, രണ്ടളവുള്ള വേദവും ആ അക്ഷരവും കണ്ടു, ബ്രഹ്മാവ് ആ രണ്ടളവുള്ള അക്ഷരം ധ്യാനിച്ചു, വീണ്ടും പ്രഭുവായ ഇശ്വരൻ.
തസ്യ ചിന്തയമാനസ്യ ചോങ്കാരഃ സമ്ബഭൂവ ഹ। തതസ്തദക്ഷരം ബ്രഹ്മാ ഓങ്കാരം സമചിന്തയത് ।। ൨൬.
അവൻ ധ്യാനിക്കുമ്പോൾ ഓം ഉദിച്ചുവന്നു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവ് ആ അക്ഷരം, ഓം, ധ്യാനിച്ചു.
അഥാപശ്യത്തതഃ പീതാമൃചം ചൈവ സമുത്ഥിതാമ്। അഗ്ന ആയാഹി വീതയേ ഗൃണാനോ ഹവ്യദാതയേ ।। ൨൬.
അപ്പോൾ അവൻ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള ഒരു ഋച് ഉയർന്നുവരുന്നത് കണ്ടു: 'അഗ്നേ, ഭോജനത്തിനായി വാ, ഹവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാൻ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനേ.'
തതസ്തു സ മഹാതേജാ ദൃഷ്ട്വാ വേദാനുപസ്ഥിതാന്। ചിന്തയിത്വാ ച ഭഗവാംസ്ത്രിസന്ധ്യം യത്ര്രിരക്ഷരമ്। ത്രിവര്ണം യത് ത്രിഷവണമോങ്കാരം ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതമ് ।। ൨൬.
പിന്നീട്, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളവൻ വേദങ്ങൾ അവിടെ കാണുകയും, ഭഗവാൻ ത്രിസന്ധ്യയും, മൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ള, മൂന്ന് നിറങ്ങളുള്ള, മൂന്നു പ്രഭാതങ്ങളിലും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്ന ഓം എന്ന ബ്രഹ്മനാമം ധ്യാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
തതശ്വൈവ ത്രിസംയോഗാത് ത്രിവര്ണം തു തദക്ഷരമ്। ലക്ഷ്യാലക്ഷ്യപ്രദൃശ്യം ച സഹിതം ത്രിദിവം ത്രികമ് ।। ൨൬.
അതിനുശേഷം, ആ ത്രയസമയ സംയുക്തത്തിൽ നിന്ന് ആ അക്ഷരം മൂന്ന് നിറങ്ങളുള്ളതായി; കാണാവുന്നതും കാണാനാവാത്തതുമായതും, മൂന്ന് സ്വർഗ്ഗങ്ങളുമായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നതും ആ ത്രയം കൂടിയതുമാണ്.
ത്രിമാത്രം ത്രിപദം ചൈവ ത്രിയോഗം ചൈവ ശാശ്വതമ്। തസ്മാത്തദക്ഷരം ബ്രഹ്മാ ചിന്തയാമാസ വൈ പ്രഭുഃ ।। ൨൬.
മൂന്ന് അളവുകളും, മൂന്ന് പാദങ്ങളും, ശാശ്വതമായ ത്രയയോഗവും; അതിനാൽ ബ്രഹ്മാവായ പ്രഭു ആ അക്ഷരം ധ്യാനിച്ചു.
തസ്മാത്തദക്ഷരം സോഽഥ ബ്രഹ്മരൂപം സ്വയമ്ഭുവഃ। ചതുര്ദ്ദശമുഖം ദേവം പശ്യതേ ദീപ്തതേജസമ്। തമോങ്കാരം സ കൃത്വാദൌ വിജ്ഞേയഃ സ സ്വയമ്ഭുവഃ ।। ൨൬.
അതിനാൽ സ്വയം ജനിച്ചവൻ ആ അക്ഷരത്തെ ബ്രഹ്മയുടെ രൂപത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചു; പതിനാലു മുഖങ്ങളുള്ള, ദീപ്തമായ പ്രകാശമുള്ള ദേവനെ അവൻ കണ്ടു; ആദിയിൽ ഓം സൃഷ്ടിച്ചവൻ സ്വയം ജനിച്ചവനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ചതുര്മുഖമുഖാത്തസ്മാദജായന്ത ചതുര്ദ്ദശ। നാനാവര്ണാഃ സ്വരാ ദിവ്യമാദ്യം തച്ച തദക്ഷരമ്। തസ്മാത് ത്രിഷഷ്ടിവര്ണാ വൈ അകാരപ്രഭവാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൬.
അപ്പോൾ ആ നാലുമുഖനിൽ നിന്ന് പതിനാലു ദിവ്യസ്വരങ്ങൾ ജനിച്ചു; വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള ദൈവിക ശബ്ദങ്ങളും ആ അക്ഷരവും; അതിനാൽ അക്ഷര 'അ'യിൽ നിന്ന് മുപ്പത്തിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങൾ ഉത്ഭവിച്ചതായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.