വായുപുരാണമ്

അവാപ്യ സംജ്ഞാങ്ഗോവിന്ദാത് പദ്മയോനിഃ പിതാമഹഃ। പ്രജാഃ സ്രഷ്ടുമനാസ്തേപേ തപ ഉഗ്രം തതോ മഹത് ।। ൨൫.

ഗോവിന്ദനിൽ നിന്ന് ഉപദേശം ലഭിച്ച ശേഷം, കമലത്തിൽ ജനിച്ച പിതാമഹൻ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള മനസ്സോടെ മഹത്തായ കഠിനതപം ചെയ്തു.

തസ്യൈവന്തപ്യമാനസ്യ ന കിഞ്ചിത്സമവര്ത്തത। തതോ ദീര്ഘേണ കാലേന ദുഃഖാത് ക്രോധോ വ്യവര്ദ്ധത ।। ൨൫.

അവൻ അങ്ങനെ കഠിനതപം ചെയ്തിട്ടും ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല. ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ദു:ഖത്തിൽ നിന്ന് ക്രോധം വളർന്നു.

സക്രോധാവിഷ്ടനേത്രഭ്യാമപതന്നശ്രുബിന്ദവഃ । തതസ്തേഭ്യോഽശ്രുബിന്ദുഭ്യോ വാതപിത്തകഫാത്മകാഃ ।। ൨൫.

ക്രോധം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ തുള്ളികൾ വീണു. ആ തുള്ളികളിൽ നിന്ന് വായു, പിത്തം, കഫം എന്നിവയാൽ രൂപപ്പെട്ട ജീവികൾ ഉദിച്ചു.

മഹാഭാഗാ മഹാസത്ത്വാഃ സ്വസ്തികൈരഭ്യലങ്കൃതാഃ। പ്രകീര്ണകേശാഃ സര്പാസ്തേ പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹാവിഷാഃ ।। ൨൫.

മഹാഭാഗ്യശാലികളും മഹാസക്തിയുള്ളവരും, ശുഭചിഹ്നങ്ങൾ അണിഞ്ഞവരും, ചിതറിക്കിടക്കുന്ന മുടിയുമുള്ളവരും, ആ മഹാവിഷമുള്ള പാമ്പുകൾ അവിടെ ഉദിച്ചു.

സര്പാംസ്തഥാഗ്രജാന് ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാത്മാനമനിന്ദത। അഹോ ധിക് തപസാ മഹ്യം ഫലമീദൃശകം യദി। ലോകവൈനാശികീ ജജ്ഞേ ആദാവേവ പ്രജാ മമ ।। ൨൫.

ആ പ്രധാനപ്പെട്ട പാമ്പുകളെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം കുറ്റപ്പെടുത്തി: അയ്യോ, എന്റെ തപസ്സിന് ഇതാണ് ഫലമെങ്കിൽ എനിക്ക് ലജ്ജയാണ്! ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവരാണ് എന്റെ ആദ്യസൃഷ്ടി.

തസ്യ തീവ്രാഭവന്മൂര്ച്ഛാ ക്രോധാമര്ഷസമുദ്ഭവാ। മൂര്ച്ഛാഭിതാപേന തദാ ജഹൌ പ്രാണാന് പ്രജാപതിഃ ।। ൨൫.

അവനിൽ ക്രോധത്തിലും അസൂയയിലും നിന്നുള്ള കഠിനമായ മയക്കം ഉണ്ടായി. ആ മയക്കത്തിൽ പീഡിതനായ പ്രജാപതി ജീവൻ വിട്ടു.

തസ്യാപ്രതിമവീര്യസ്യ ദേഹാത് കാരുണ്യപൂര്വകമ്। ആത്മൈകാദശ തേ രുദ്രാഃ പ്രോദ്ഭൂതാ രുദതസ്തഥാ। രോദനാത് ഖലു രുദ്രാസ്തേ രുദ്രത്വം തേന തേഷു തത് ।। ൨൫.

അപ്രതിമശക്തിയുള്ള അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന്, വലിയ കാരുണ്യത്തോടെ, അവൻ കരയുമ്പോൾ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ ഉദിച്ചു. ആ കരച്ചിലിനാൽ അവരെ രുദ്രന്മാർ എന്നും അവർക്കു രുദ്രസ്വഭാവം ലഭിച്ചു.

യേ രുദ്രാഃ ഖലു തേ പ്രാണാ യേ പ്രാണാസ്തേ തദാത്മകാഃ। പ്രാണാഃ പ്രാണഭൃതാം ജ്ഞേയാഃ സര്വഭൂതേഷ്വവസ്ഥിതാഃ ।। ൨൫.

രുദ്രന്മാർ അഥവാ ജീവശക്തികൾ തന്നെയാണ്. ആ ജീവശക്തികൾ അതേ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലും ജീവശക്തികൾ നിലകൊള്ളുന്നവയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

അത്യുഗ്രസ്യ മഹത്ത്വസ്യ സാധുനാ ചരിതസ്യ ച। തസ്യ പ്രാണാന് ദദൌ ഭൂയസ്ത്രിശൂലീ നീലലോഹിതഃ। ലലാടാത് പദ്മയോനേസ്തു പ്രഭുരേകാദശാത്മകഃ ।। ൨൫.

അത്യന്തം ഭയങ്കരനും മഹത്തായും സദാചാരമുള്ളവനും ആയവനു, ത്രിശൂലധാരിയായ നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ളവൻ, പദ്മത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന്, പതിയെ പതിയെ, തന്റെ ജീവശക്തികൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു; അവൻ പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളുള്ള പ്രഭുവാണ്.

ബ്രഹ്മണഃ സോഽദദാത് പ്രാണാനാത്മജഃ സ തദാ പ്രഭുഃ। പ്രഹൃഷ്ടവദനോ രുദ്രഃ കിംചിത് പ്രത്യാഗതാസവമ്। അഭ്യഭാഷത്തദാ ദേവോ ബ്രഹ്മാണം പരമം വചഃ ।। ൨൫.

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ ആ പ്രഭു തന്റെ ജീവശക്തികൾ നൽകി. സന്തോഷത്തോടെ മുഖം തെളിഞ്ഞ രുദ്രൻ, കുറച്ച് തനിമ വീണ്ടും ലഭിച്ച ശേഷം, അന്നേരം ബ്രഹ്മാവിനോട് ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

ഉപയാചസ്വ മാം ബ്രഹ്മന് സ്മര്ത്തുമര്ഹസി ചാത്മനഃ। മാം ച വേത്ഥാത്മജം രുദ്രം പ്രസാദം കുരു മേ പ്രഭോ ।। ൨൫.

ബ്രഹ്മാവേ, നീ എന്നെ സമീപിക്കണം, നിന്റെ സ്വയം ഓർക്കാനും വേണം. ഞാൻ, നിന്റെ പുത്രനായ രുദ്രൻ എന്നെ അറിയണം; പ്രഭുവേ, ദയചെയ്യണം.

ശ്രുത്വാ ത്വിദം വചസ്തസ്യ പ്രഭൂതഞ്ച മനോഗതമ്। പിതാമഹഃ പ്രസന്നാത്മാ നേത്രേ ഫുല്ലാമ്ബുജപ്രഭൈഃ ।। ൨൫.

അവന്റെ ഈ വാക്കുകളും മനസ്സിലുള്ള ധാരാളം ചിന്തകളും കേട്ടു, പിതാമഹൻ സന്തോഷഭാവത്തോടെ, പൂത്ത താമരപൂവിനെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ,

തതഃ പ്രത്യാഗതപ്രാണഃ സ്നിഗ്ധഗമ്ഭീരയാ ഗിരാ। ഉവാച ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ ശുദ്ധജാമ്ബൂനദപ്രഭഃ ।। ൨൫.

അപ്പോൾ ജീവശക്തി വീണ്ടെടുത്ത്, മൃദുലവും ഗൗരവമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ, ശുദ്ധമായ പൊന്നുപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ, ഭാഗ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു.

ഭോ ഭോ വദ മഹാഭാഗ ആനന്ദയസി മേ മനഃ। കോ ഭവാന് വിശ്വഭൂതിസ്ത്വം സ്ഥിത ഏകാദശാത്മകഃ ।। ൨൫.

മഹാഭാഗവ, പറയൂ, നീ എന്റെ മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു. ആരാണ് നീ, പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളിലായി നിലകൊള്ളുന്ന സർവ്വഭൂതസ്വരൂപിയായവൻ?

ഏവമുക്തോ ഭഗവതാ ബ്രഹ്മണാഽനന്തതേജസാ। തതഃ പ്രത്യവദദ്രുദ്രോ ഹ്യഭിവാദ്യാത്മജൈഃ സഹ ।। ൨൫.

അനന്തപ്രഭയുള്ള ഭാഗ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, രുദ്രൻ, തന്റെ പുത്രന്മാരോടൊപ്പം നമസ്കരിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.

യത്തേ വരമഹം ബ്രഹ്മന് യാചിതോ വിഷ്ണുനാ സഹ। പുത്രോ മേ ഭവ ദേവേതി ത്വത്തുല്യോ വാപി ധൂര്വഹഃ ।। ൨൫.

ബ്രഹ്മാവേ, വിഷ്ണുവിനൊപ്പം നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ ചോദിച്ച വരം ഇതായിരുന്നു: എന്റെ പുത്രൻ ദേവനാകണം, അല്ലെങ്കിൽ നിനക്കു തുല്യനായവനാകണം.

ലോകേഷു വിശ്രുതൈഃ കാര്യം സര്വൈര്വിശ്വാത്മസമ്ഭവൈഃ। വിഷാദന്ത്യജ ദേവേശ ലോകാംസ്ത്വം സ്രഷ്ടുമര്ഹസി ।। ൨൫.

ലോകങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകേണ്ട എല്ലാ പ്രവർത്തികളും സർവ്വഭൂതാത്മാവിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്നവരാൽ നടക്കണം. ദേവാദിദേവനേ, ലോകങ്ങളുടെ അവസാനം നീ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഏവം സ ഭഗവാനുക്തോ ബ്രഹ്മാ പ്രീതമനാഭവത് । രുദ്രം പ്രത്യവദദ്ഭൂയോ ലോകാന്തേ നീലലോഹിതമ് ।। ൨൫.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭാഗ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ മനസ്സോടെ, ലോകാന്തത്തിൽ നീലയും ചുവപ്പും നിറമുള്ള രുദ്രനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.

സാഹായ്യം മമ കാര്യാര്ഥം പ്രജാഃ സൃജ മയാ സഹ। ബീജീ ത്വം സര്വഭൂതാനാം തത്പ്രപന്നസ്തഥാ ഭവ। ബാഢമിത്യേവ താം വാണീം പ്രതിജഗ്രാഹ ശങ്കരഃ ।। ൨൫.

എന്റെ ജോലി ചെയ്യാൻ എന്നെ സഹായിക്കണം; എന്റെ കൂടെ ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കണം. നീ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും വിത്താണ്; അതിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കണം. 'ശരി' എന്ന് ശങ്കരൻ ആ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു.

തതഃ സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ കൃഷ്ണാജിനവിഭൂഷിതഃ। മനോഽഗ്രേ സോഽസൃജദ്ദേവോ ഭൂതാനാം ധാരണാം തതഃ। ജിഹ്വാം സരസ്വതീഞ്ചൈവ തതസ്താം വിശ്വരൂപിണീമ് ।। ൨൫.

അതിനുശേഷം, കറുത്ത മാൻതോലിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഗ്യവാൻ ബ്രഹ്മാവ് ആദ്യം മനസ്സിനെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ, ദേവൻ ജീവികളുടെ അധിഷ്ഠാനവും സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ നാവും സരസ്വതിയും, പിന്നെ സർവ്വരൂപിണിയായ അവളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ഭൃഗുമങ്ഗിരസം ദക്ഷം പുലസ്ത്യം പുലഹം ക്രതുമ്। വസിഷ്ഠഞ്ച മഹാതേജാഃ സസൃജേ സപ്ത മാനസാന് ।। ൨൫.

ഭൃഗു, അങ്കിരസ്, ദക്ഷ, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, വസിഷ്ഠൻ എന്നീ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള ഏഴു മനസ്പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

പുത്രാനാത്മസമാനന്യാന് സോഽസൃജദ്വിശ്വസമ്ഭവാന് । തേഷാം ഭൂയോഽനുമാര്ഗേണ ഗാവോ വക്രാദ്വിജജ്ഞിരേ ।। ൨൫.

അവൻ സ്വയം തുല്യരായ മറ്റു പുത്രന്മാരെയും സർവ്വഭൂതാത്മാവിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിച്ചു. അവരുടേത് പോലെ, പശുക്കൾ വീണ്ടും വളഞ്ഞതിൽ നിന്നു ജനിച്ചു.

ഓങ്കാരപ്രമുഖാന് വേദാനഭിമാന്യാശ്ച ദേവതാഃ। ഏവമേതാന് യതാപ്രോക്താന് ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ ।। ൨൫.

ഓംകാരത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന വേദങ്ങളും അവയിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന ദേവതകളും—ഇങ്ങനെ മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് അവയെ സൃഷ്ടിച്ചു.

ദക്ഷാദ്യാന് മാനസാന് പുത്രാന് പ്രോവാച ഭഗവാന് പ്രഭുഃ। പ്രജാഃ സൃജത ഭദ്രം വോ രുദ്രേണ സഹ ധീമതാ ।। ൨൫.

ദക്ഷനെ തുടങ്ങിയ മനസ്പുത്രന്മാരോട് ഭാഗ്യവാൻ പ്രഭു പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്ക് ശുഭം വരട്ടെ, രുദ്രനോടൊപ്പം ചേർന്ന് സൃഷ്ടി നടത്തൂ.'

അനുഗമ്യ മഹാത്മാനം പ്രജാനാം പതയസ്തദാ। വയമിച്ഛാമഹേ ദേവ പ്രജാഃ സ്രഷ്ടും ത്വയാ സഹ। ബ്രഹ്മണസ്ത്വേഷ സന്ദേശസ്തവ ചൈവ മഹേശ്വര ।। ൨൫.

മഹാത്മാവിനെ അനുഗമിച്ച്, പ്രജാപതികൾ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, ഞങ്ങൾക്കു നിനക്കൊപ്പം ചേർന്ന് സൃഷ്ടി നടത്താൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്. ഇത് ബ്രഹ്മാവിന്റെയും നിന്റെതുമായ ആജ്ഞയാണ്, മഹേശ്വരാ.'

തൈരേവമുക്തോ ഭഗവാന് രുദ്രഃ പ്രോവാച താന് പ്രഭുഃ। ബ്രഹ്മണശ്ചാത്മജാ മഹ്യം പ്രാണാന് ഗൃഹ്യ ച വൈ സുരാഃ ।। ൨൫.

അങ്ങനെ ദേവന്മാർ ചോദിച്ചതിന് ശേഷം, ഭഗവാൻ രുദ്രൻ അവരോടു പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവിന്റെ മക്കളുടെ പ്രാണൻ എടുത്ത് എനിക്ക് തരിക.'

കൃത്വാഗ്രജാഗ്രജാനേതാന് ബ്രാഹ്മണാനാത്മജാന്മമ। ബ്രഹ്മാദിസ്തമ്ബപര്യന്താന് സപ്തലോകാന്മമാത്മകാന്। ഭവന്തഃ സ്രഷ്ടുമര്ഹന്തി വചനാന്മമ സ്വസ്തി വഃ ।। ൨൫.

എന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച മുതിർന്നവരും ഇളയവരുമായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു തുടങ്ങി സ്ഥംഭം വരെ ഉള്ള ഏഴു ലോകങ്ങളെയും എന്റെ മക്കളായി സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്റെ വചനപ്രകാരം നിങ്ങൾക്ക് സൃഷ്ടിക്കാൻ അർഹതയുണ്ട്. നിങ്ങൾക്ക് ആശംസകൾ ഉണ്ടാകട്ടെ.

തേനൈവമുക്താഃ പ്രത്യൂചുഃ രുദ്രമാദ്യന്ത്രിശൂലിനമ്। യഥാജ്ഞാപയസേ ദേവ തഥാ തദ്വൈ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൫.

അങ്ങനെ രുദ്രനു ദേവന്മാർ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, നിങ്ങൾ ആജ്ഞാപിച്ചതുപോലെ തന്നെയാകും.'

അനുമാന്യ മഹാദേവം പ്രജാനാം പതയസ്തദാ। ഊചുര്ദക്ഷം മഹാത്മാനം ഭവാന് ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രജാപതിഃ। ത്വാം പുരസ്കൃത്യ ഭദ്രന്തേ പ്രജാഃ സ്രക്ഷ്യാമഹേ വയമ് ।। ൨൫.

മഹാദേവനോട് അനുമതി വാങ്ങിയ ശേഷം, ജീവികളുടെ അധിപന്മാർ മഹാത്മാവായ ദക്ഷനോടു പറഞ്ഞു: 'നീയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമനായ പ്രജാപതി. നിനക്ക് മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി, ഞങ്ങൾ സൃഷ്ടി നടത്തും.'