വായുപുരാണമ്

അപ്രമേയസ്യ തത്ത്വസ്യ യഥാ വിഝഃ സ്വശക്തിതഃ। കീര്തിതം തവ മാഹാത്മ്യമപാരം പരമാത്മനഃ। ശിവോ നോ ഭവ സര്വത്ര യോഽസി സോഽസി നമോഽസ്തു തേ ।। ൨൪.

അളവുകിട്ടാത്ത സത്യത്തിന്റെ യഥാശക്തി ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതുവരെ, പരമാത്മാവായ നിന്റെ മഹത്വം ഇതുവരെ പാടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്ന ശിവനേ, ഞങ്ങൾക്കു ദയയുണ്ടാകണമേ, നമസ്കാരം.

സംപിബന്നിവ തൌ ദൃഷ്ട്വാ മധുപിങ്ഗായതേക്ഷണഃ । പ്രഹൃഷ്ടവദനോഽത്യര്ഥമഭവച്ച സ്വകീര്ത്തനാത് ।। ൨൫.

മധുരം കലർന്ന കപ്പിവർണ്ണമായ കണ്ണുകളുള്ള ആ ഇരുവരെയും കണ്ടപ്പോൾ, അവരെ നോക്കി ആസ്വദിക്കുന്നതുപോലെ, അവന്റെ മുഖത്ത് അതിയായ സന്തോഷം തെളിഞ്ഞു; അവരുടെ സ്തുതിയാൽ അവൻ അതിയായി ആനന്ദിച്ചു.

ഉമാപതിര്വിരൂപാക്ഷോ ദക്ഷയജ്ഞവിനാശനഃ। പിനാകീ ഖണ്ഡപരശുര്ഭൂതപ്രാന്തസ്ത്രിലോചനഃ ।। ൨൫.

ഉമയുടെ ഭർത്താവും, മൂന്ന് കണ്ണുള്ളവനും, ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിച്ചവനും, പിനാകം വഹിക്കുന്നവനും, തകർന്ന പരശു കൈവശമുള്ളവനും, ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥനുമായ ശിവൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

തതഃ സ ഭഗവാന് ദേവഃ ശ്രുത്വാ വാക്യാമൃതം തയോഃ। ജാനന്നപി മഹാഭാഗഃ പ്രീതപൂര്വമഥാബ്രവീത് ।। ൨൫.

അപ്പോൾ ആ ഭാഗ്യശാലിയായ ദേവൻ, അവരുടെ അമൃതസദൃശമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെങ്കിലും, വലിയ സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

കൌ ഭവന്തൌ മഹാത്മാനൌ പരസ്പരഹിതൈഷിണൌ। സമേതാവമ്ബുജാഭാക്ഷൌ തസ്മിന് ഘോരേ ജലപ്ലവേ ।। ൨൫.

ആ വലിയ ആത്മാക്കളായ, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, പരസ്പരത്തിന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന നിങ്ങളാരാണ് ഈ ഭയാനകമായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ഒന്നിച്ചു വന്നത്?

താവൂചതൂര്മഹാത്മാനൌ സന്നിരീക്ഷ്യ പരസ്പരമ്। ഭഗവന് കിഞ്ച തഥ്യേന വിജ്ഞാതേന ത്വയാ വിഭോ। കുത്ര വാ സുഖമാനന്ത്യമിച്ഛാചാരമൃതേ ത്വയാ ।। ൨൫.

അവരിൽ ആ മഹാത്മാക്കൾ പരസ്പരം നോക്കി പറഞ്ഞു: 'ഭഗവനെ, മഹാശക്തനേ, യഥാർത്ഥത്തിൽ നിനക്ക് അറിയാവുന്നതെന്താണോ അതാണ് സത്യം. നിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് പുറമെ എവിടെയും സുഖമോ അനന്തതയോ ഉണ്ടോ?'

ഉവാച ഭഗവാന് ദേവോ മധുരശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ। ഭോ ഭോ ഹിരണ്യഗര്ഭ ത്വാം ത്വാം ച കൃഷ്ണ വദാമ്യഹമ് ।। ൨൫.

അപ്പോൾ ഭാഗവതൻ മധുരവും സ്നേഹപൂർവ്വവുമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു: 'ഹേ ഹിരണ്യഗർഭാ, കൃഷ്ണാ, ഞാൻ നിങ്ങളോടു സംസാരിക്കുന്നു.'

പ്രീതോഽഹമനയാ ഭക്ത്യാ ശാശ്വതാക്ഷരയുക്തയാ। ഭവന്തൌ മാനനീയൌ വൈ മമ ഹ്യര്ഹതരാവുഭൌ। യുവാഭ്യാം കിം ദദാമ്യദ്യ വരാണാം വരമുത്തമമ് ।। ൨൫.

ഈ ശാശ്വതവും അക്ഷരവുമായ ഭക്തിയിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്. നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്റെ ആദരത്തിന് അർഹരാണ്. ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു ഏത് പരമോന്നതമായ വരം നൽകണം?

തേനൈവമുക്തേ വചനേ ബ്രഹ്മാണം വിഷ്ണുരബ്രവീത് । ബ്രൂഹി ബ്രൂഹി മഹാഭാഗ വരോ യസ്തേ വിവക്ഷിതഃ ।। ൨൫.

അങ്ങനെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോടു പറഞ്ഞു: 'പറയൂ, പറയൂ, മഹാഭാഗവ, നിനക്ക് ഏത് വരം ആഗ്രഹമുണ്ട്?'

പ്രജാകാമോഽസ്മ്യഹം വിഷ്ണോ പുത്രമിച്ഛാമി ധൂര്വഹമ്। തതഃ സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ വേരപ്സുഃ പുത്രലിപ്സയാ ।। ൨൫.

സന്തതിക്കായി ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, വിഷ്ണുവേ, സ്ഥിരതയുള്ള ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ വേണം; അപ്പോൾ ആ ഭാഗ്യശാലിയായ ബ്രഹ്മാവ് പുത്രാഗ്രഹത്തോടെ അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

അഥ വിഷ്ണുരുവാചേദം പ്രജാകാമം പ്രജാപതിമ്। വീരമപ്രതിമം പുത്രം യത്ത്വമിച്ഛസി ധൂര്വഹമ് ।। ൨൫.

അപ്പോൾ വിഷ്ണു, സന്തതിക്കായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രജാപതിയോടു പറഞ്ഞു: 'നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ധൈര്യശാലിയും തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനും സ്ഥിരതയുള്ള പുത്രൻ—'

പുത്രത്വേനാഭിയുങ്ക്ഷ്വ ത്വം ദേവദേവം മഹേശ്വരമ്। സതസ്യ വാക്യം സംപൂജ്യ കേശവസ്യ പിതാമഹഃ ।। ൨൫.

പുത്രനായി ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനോടു നീ അപേക്ഷിക്കണം; കേശവന്റെ വാക്കുകൾ ആദരിച്ച് പിതാമഹൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.

ഈശാനം വരദം രുദ്രമഭിവാദ്യ കൃതാഞ്ജലിഃ । ഉവാച പുത്രകാമസ്തു വാക്യാനി സഹ വിഷ്ണുനാ ।। ൨൫.

ഇശാനനെയും വരദായകനായ രുദ്രനെയും കർത്തൃദേഹംകൂപ്പി നമസ്കരിച്ച്, പുത്രാഗ്രഹത്തോടെ വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ചേർന്ന് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

യദി മേ ഭഗവാന് പ്രീതഃ പുത്രകാമസ്യ നിത്യശഃ। പുത്രോ മേ ഭവ വിശ്വാത്മന് സ്വതുല്യോ വാപി ധൂര്വ്വഹഃ। നാന്യം വരമഹം വവ്രേ പ്രീതേ ത്വയി മഹേശ്വര ।। ൨൫.

ഭഗവാനെ, എനിക്ക് ഒരുപുത്രൻ ജനിക്കണമെന്നുള്ള ആഗ്രഹം എപ്പോഴും ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ എന്നിൽ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, വിശ്വാത്മാവേ, എന്റെപോലെയോ, അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളെപ്പോലെയോ ഒരു പുത്രൻ എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ. മഹേശ്വരാ, നിങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊന്നും ഞാൻ ചോദിക്കുന്നില്ല.

തസ്യ താം പ്രാര്ഥനാം ശ്രുത്വാ ഭഗവാന് ഭഗനേത്രഹാ। നിഷ്കല്മഷമമായഞ്ച ബാഢമിത്യബ്രവീദ്വചഃ ।। ൨൫.

അവളുടെ ആ അപേക്ഷ കേട്ട ഭഗവാൻ, ഭഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവൻ, കപടമോ കള്ളമോ ഇല്ലാതെ, 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.

യദാ കാര്യസമാരമ്ഭേ കസ്മിംശ്ചിത്തവ സുവ്രത। അനിഷ്ണത്തൌ ച കാര്യസ്യ ക്രോധസ്ത്വാം സമുപേഷ്യതി। ആത്മൈകാദശ യേ രുദ്രാ വിഹിതാഃ പ്രാണ ഹേതവഃ ।। ൨൫.

സുഭവ്രതേ, നീ ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ആ പ്രവർത്തി പൂർത്തിയാകാതെ കോപം നിന്നിൽ വരുമ്പോൾ, ജീവന്റെ കാരണമായ ആ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമാകും.

സോഽഹമേകാദശാത്മാ വൈ ശൂലഹസ്തഃ സഹാനുഗഃ। ഋഷിര്മ്മിത്രോ മഹാത്മാ വൈ ലലാടാദ്ഭവിതാ തദാ ।। ൨൫.

ഞാനാണ് ആ പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളുള്ളവൻ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ, അനുചരന്മാരോടൊപ്പം. മഹാത്മാവായ മിത്രമുനി, അപ്പോൾ എന്റെ നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ജനിക്കും.

പ്രസാദമതുലം കൃത്വാ ബ്രഹ്മണസ്താദൃശം പുരാ। വിഷ്ണും പുനരുവാചേദം ദദാമി ച വരന്തവ ।। ൨൫.

മുന്പ് ബ്രഹ്മാവിന് അപാരമായ അനുഗ്രഹം നൽകിയ ശേഷം, ഭഗവാൻ വീണ്ടും വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഞാൻ ഈ വരം നൽകുന്നു.'

സ ഹോവാച മഹാഭാഗോ വിഷ്ണുര്ഭവമിദം വചഃ। സര്വ്വമേതത് കൃതം ദേവ പരിതുഷ്ടോഽസി മേ യദി। ത്വയി മേ സുപ്രതിഷ്ഠാഽസ്തു ഭക്തിരമ്ബുദവാഹന ।। ൨൫.

മഹാഭാഗനായ വിഷ്ണു ഭവനോടു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, ഇതെല്ലാം പൂർത്തിയായി. നിങ്ങൾ എന്നിൽ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, സമുദ്രം ചുമക്കുന്നവനേ, എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ ഭക്തി ഉറപ്പായി നിലനില്ക്കട്ടെ.'

ഏവമുക്തസ്തതോ ദേവസ്തമഭാഷത കേശവമ്। വിഷ്ണോ ശ്രൃണു യഥാ ദേവ പ്രീതോഽഹന്തവ ശാശ്വത ।। ൨൫.

അങ്ങനെ വിഷ്ണു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവൻ കേശവനോടു പറഞ്ഞു: 'വിഷ്ണുവേ, ഞാൻ എങ്ങിനെയാണ് നിത്യമായി നിന്നിൽ സന്തുഷ്ടനാകുന്നത് എന്നത് കേൾക്കൂ.'

പ്രകാശഞ്ചാപ്രകാശഞ്ച ജങ്ഗമം സ്ഥാവരഞ്ച യത് । വിശ്വരൂപമിദം സര്വ്വം രുദ്രനാരായണാത്മകമ് ।। ൨൫.

പ്രകാശമുള്ളതും പ്രകാശമില്ലാത്തതും, ചലിക്കുന്നതും അചലവുമായ ഈ സർവ്വം, ഈ വിശ്വരൂപം, രുദ്രനും നാരായണനും ചേർന്നതാണ്.

അഹമഗ്നിര്ഭവാന് സോമോ ഭവാന് രാത്രിരഹം ദിനമ്। ഭവാനൃതമഹം സത്യം ഭവാന് ക്രതുരഹം ഫലമ് ।। ൨൫.

ഞാൻ അഗ്നിയാണ്, നീ സോമൻ; നീ രാത്രിയാണ്, ഞാൻ പകലാണ്; നീ സത്യമാണ്, ഞാൻ സത്യം; നീ യാഗം, ഞാൻ അതിന്റെ ഫലം.

ഭവാന് ജ്ഞാനമഹം ജ്ഞേയം യജ്ജപിത്വാ സദാ ജനാഃ । മാം വിശന്തി ത്വയി പ്രീതേ ജനാഃ സുകൃതകാരിണഃ। ആവാഭ്യാം സഹിതാ ചൈവ ഗതിര്നാന്യാ യുഗക്ഷയേ ।। ൨൫.

നീ ജ്ഞാനമാണ്, ഞാൻ അറിയേണ്ടത്; എപ്പോഴും ആരാധിക്കുന്നവർ എന്നിൽ ലയിക്കും. നീ സന്തുഷ്ടനാകുമ്പോൾ, സത്കർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കും; കാലാവസാനത്തിൽ ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരോടൊപ്പം ഒഴിയുന്ന മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമില്ല.

ആത്മാനം പ്രകൃതിം വിദ്ധി മാം വിദ്ധി പുരുഷം ശിവമ്। ഭവാനര്ദ്ധശരീരം മേ ത്വഹന്തവ യഥൈവ ച ।। ൨൫.

നീ സ്വയം പ്രകൃതിയെന്നറിയുക, എന്നെ ശിവനായ പുരുഷനെന്നറിയുക. നീ എന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പാതിയാണ്, ഞാൻ നിന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പാതിയാണതുപോലെ.

വാമപാര്ശ്വമഹമ്മഹ്യം ശ്യാമം ശ്രീവത്സലക്ഷണമ് । ത്വഞ്ച വാമേതരം പാര്ശ്വം ത്വഹം വൈ നീലലോഹിതഃ ।। ൨൫.

ഞാൻ ഇടതുഭാഗമാണ്, കറുത്തും ശ്രീവത്സചിഹ്നമുള്ളതും; നീ വലതുഭാഗമാണ്, ഞാൻ നീലവും ചുവപ്പുമാണ്.

ത്വഞ്ച മേ ഹ്വദയം വിഷ്ണോ തവ ചാഹം ഹൃദി സ്ഥിതഃ। ഭവാന് സര്വ്വസ്യ കാര്യസ്യ കര്ത്താഹമധിദൈവതമ് ।। ൨൫.

വിഷ്ണുവേ, നീ എന്റെ ഹൃദയമാണ്, ഞാൻ നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നു. സർവ്വ പ്രവർത്തികളുടെയും നിർവാഹകൻ നീയാണു, ഞാൻ അതിന്റെ മുഖ്യദേവത.

തദേഹി സ്വസ്തി തേ വത്സ ഗമിഷ്യാമ്യമ്ബുദപ്രഭ। ഏവമുക്ത്വാ ഗതോ വിഷ്ണോര്ദേവോഽന്തര്ദ്ധാനമീശ്വരഃ ।। ൨൫.

എങ്കിൽ, മകനേ, നിനക്ക് ആശംസകൾ; സമുദ്രപ്രഭനേ, ഞാൻ പോകുന്നു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി.

തതഃ സോഽന്തര്ഹിതേ ദേവേ സംപ്രഹൃഷ്ടസ്തദാ പുനഃ। അശേത ശയനേ ഭൂപ പ്രവിശ്യാന്തര്ജലേ ഹരിഃ ।। ൨൫.

അപ്പോൾ ദേവൻ അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ, ഹരി അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ജലത്തിൽ കടന്ന് തന്റെ ശയ്യയിൽ കിടന്നു, രാജാവേ.

തം പദ്മം പദ്മഗര്ഭാഭം പദ്മാക്ഷഃ പദ്മസമ്ഭവഃ। സമ്പ്രഹൃഷ്ടമനാ ബ്രഹ്മാ ഭേജേ ബ്രാഹ്മം തദാസനമ് ।। ൨൫.

പദ്മത്തിൽ നിന്നും ജനിച്ച, പദ്മംപോലെയുള്ള, പദ്മാക്ഷനായ ബ്രഹ്മാവ്, അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.