വായുപുരാണമ്

അപ്രമേയോ മഹാവക്രോ ദംഷ്ട്രീ വ്യസ്തശിരോ രുഹഃ। ദശബാഹുസ്ത്രിശൂലാങ്കോ നയനൈര്വിശ്വതോമുഖഃ ।। ൨൪.

അവൻ അളക്കാനാകാത്തവൻ, വലിയ ശരീരമുള്ളവൻ, കുരിശും പല്ലുകളും ചിതറിയ തലയും മുടിയും, പത്ത് കൈകളും ത്രിശൂലത്തിന്റെ അടയാളവും, അനേകം കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും എല്ലാ ദിശകളിലുമുള്ളവൻ.

ലോകപ്രഭുഃ സ്വയം സാക്ഷാദ്വികൃതോ മുഞ്ജമേഖലീ । മേഢ്രേണോര്ധ്വേന മഹതാ നദമാനോഽതിഭൈരവമ് ।। ൨൪.

ലോകങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രഭു, സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായവൻ, മുന്ജ പുല്ല് കെട്ടിയവൻ, വലിയ ലിംഗം ഉയർത്തി, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായി കത്തിയവൻ.

കഃ ഖല്വേഷ പുമാന് വിഷ്ണോ തേജോരാശിര്മഹാദ്യുതിഃ। വ്യാപ്യ സര്വാ ദിശോ ദ്യാഞ്ച ഇത ഏവാഭിവര്ത്തതേ ।। ൨൪.

വിഷ്ണുവേ, ഈ മനുഷ്യൻ ആരാണ്? ഈ അതിവിശാലമായ പ്രകാശം, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവൻ, എല്ലാ ദിശകളും ആകാശവും നിറച്ച് ഇവിടെ എത്തുന്നവൻ ആരാണ്?

തേനൈവമുക്തോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്। പദ്ഭ്യാന്തലനിപാതേന യസ്യ വിക്രമതോഽര്ണവേ। വേഗേന മഹതാകാശേ വ്യഥിതാശ്ച ജലാശയാഃ ।। ൨൪.

അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'അവൻ കടലിൽ കാൽ വെച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം, അതിന്റെ വലിയ വിസ്തൃതിയിൽ വെള്ളങ്ങൾ ശക്തിയായി അലയുന്നു.'

ഛടാഭിര്വിഷ്ണുതോഽത്യര്ഥം സിച്യതേ പഝസമ്ഭവഃ। ഘ്രാണജേന ച വാതേന കമ്പമാനം ത്വയാ സഹ। ദോധൂയതേ മഹാപഝം സ്വച്ഛന്ദം മമ നാഭിജമ് ।। ൨൪.

വിഷ്ണുവിന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പജ്ഹ പൂർണ്ണമായും നനയുന്നു; അവന്റെ മൂക്കിലൂടെ വരുന്ന കാറ്റിൽ, നിന്നോടൊപ്പം വിറയച്ച്, എന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാപജ്ഹ സ്വേച്ഛയോടെ ആടുന്നു.

സ ഏഷ ഭഗവാനീശോ ഹ്യനാദിശ്ചാന്തകൃദ്വിഭുഃ। ഭവാനഹഞ്ച സ്തോത്രേണ ഹ്യുപതിഷ്ഠാവ ഗോധ്വജമ് ।। ൨൪.

അവനാണ് ആ മഹാത്മാവ്, ആദിയില്ലാത്തവൻ, അന്തം വരുത്തുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവൻ. നമുക്ക് ഗോപധ്വജനായ ദൈവത്തെ സ്തുതികളോടെ സമീപിക്കാം.

തതഃ ക്രുദ്ധോഽമ്ബുജാഭാസ്കം ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച കേശവമ്। ന ഭവാന് ന്യൂനമാത്മാനം ലോകാനാം യോനിമുത്തമമ് ।। ൨൪.

അപ്പോൾ, കുപിതനായ കമലജനനായ ബ്രഹ്മാവ് കേശവനോട് പറഞ്ഞു: 'ലോകങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ മൂലമായ നീ, നിന്നെ താഴ്ന്നവനായി കരുതുന്നില്ല.'

ബ്രഹ്മാണം ലോകകര്ത്താരം മാഞ്ച വേത്തി സനാതനമ്। കോഽയം ഭോഃ ശങ്കരോ നാമ ഹ്യാവയോര്വ്യതിരിച്യതേ ।। ൨൪.

ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശാശ്വതനായ ബ്രഹ്മാവായ എന്നെ അവൻ അറിയുന്നു. എന്നാൽ ഞങ്ങളിലുമധികം ശ്രേഷ്ഠനായി 'ശങ്കരൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ ആരാണ്?

തസ്യ തത് ക്രോധജം വാക്യം ശ്രുത്വാ വിഷ്ണുരഭാഷത। മാ മൈവം വദ കല്യാണ പരിവാദം മഹാത്മനഃ ।। ൨൪.

അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'ക്ഷമിക്കണം, മഹാത്മാവിനെ ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കരുത്.'

മായായോഗേശ്വരോ ധര്മോ ദുരാധര്ഷോ വരപ്രദഃ। ഹേതുരസ്യാത്ര ജഗതഃ പുരാണഃ പുരുഷോഽവ്യയഃ ।। ൨൪.

അവൻ മായയും യോഗവും നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മസ്വരൂപൻ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, ഈ ലോകത്തിന്റെ പുരാതനമായ, അക്ഷയമായ കാരണമാണ്.

ജീവഃ ഖല്വേഷ ജീവാനാം ജ്യോതിരേകം പ്രകാശതേ। ബാലക്രീഡനകൈര്ദ്ദേവഃ ക്രീഡതോ ശങ്കരഃ സ്വയമ് ।। ൨൪.

അവൻ ജീവന്മാരിൽ ജീവൻ, ഒരേ പ്രകാശം പ്രകാശിക്കുന്നവൻ. ബാല്യത്തിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദൈവം തന്നെയാണ് ശങ്കരൻ.

പ്രധാനമവ്യയം ജ്യോതിരവ്യക്തം പ്രകൃതിസ്തമഃ। അസ്യ ചൈതാനി നാമാനി നിത്യം പ്രസവധര്മിണഃ। യഃ കഃ സ ഇതി ദുഃഖാര്ത്തൈര്മൃഗ്യതേ യതിഭിഃ ശിവഃ ।। ൨൪.

അക്ഷയമായ പ്രധാനത്വം, പ്രകാശം, അപ്രഖ്യാപിതം, ആദിപ്രകൃതി, അന്ധകാരം—ഇവയെല്ലാം സൃഷ്ടിയുടെ മൂലമായ അവന്റെ പേരുകളാണ്. 'അവൻ ആരാണ്?' എന്നറിയാൻ ദുഃഖഭാരിതരായ യതികൾ അന്വേഷിക്കുന്നവൻ ശിവനാണ്.

ഏഷ ബീജീ ഭവാന് ബീജമഹം യോനിഃ സനാതനഃ। ഏവമുക്രോഽഥ വിശ്വാത്മാ ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുമഭാഷത ।। ൨൪.

'അവൻ വിത്ത്, ഞാൻ വിത്ത്, നീ ശാശ്വതമായ യോനി.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.

ഭവാന്യോനിരഹം ബീജം കഥം ബീജീ മഹേശ്വരഃ । ഏതന്മേ സൂക്ഷ്മമവ്യക്തം സംശയം ഛേത്തുമര്ഹസി ।। ൨൪.

'നീ യോനി, ഞാൻ വിത്ത്—പക്ഷേ മഹേശ്വരൻ എങ്ങനെ വിത്ത് വഹിക്കുന്നവനാകും? ഈ സൂക്ഷ്മമായ, അപ്രഖ്യാപമായ സംശയം നീ എനിക്ക് അകറ്റണം.'

ജ്ഞാത്വാ ചൈവം സമുത്പത്തിം ബ്രഹ്മണാ ലോകതന്ത്രിണാ। ഇദം പരമസാദൃശ്യം പ്രശ്രമഭ്യവദദ്ധരിഃ ।। ൨൪.

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവായ സൃഷ്ടികർത്താവിൽ നിന്നുള്ള ഉത്ഭവം മനസ്സിലാക്കി, ഹരിഃ വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ ഈ പരമമായ സാമ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

അസ്മാന്മഹത്തരം ഗുഹ്യം ഭൂതമവ്യന്ന വിദ്യതേ। മഹതഃ പരമം ധാമ ശിവമധ്യാത്മിനാം പദമ് ।। ൨൪.

നമ്മെക്കാൾ വലിയ രഹസ്യവും ജീവിയും ഇല്ല; മഹാന്മാരുടെ പരമാവധി വാസസ്ഥലവും, ആത്മനിഷ്ഠരായവരുടെ ശിവസ്വരൂപമായ സ്ഥിതിയും അതാണ്.

ദ്വൈധീഭാവേന ചാത്മാനം പ്രവിഷ്ടസ്തു വ്യവസ്ഥിതഃ। നിഷ്കലഃ സൂക്ഷ്മമവ്യക്തഃ സകലശ്ച മഹേശ്വരഃ ।। ൨൪.

ആത്മാവ് ഇരട്ടരൂപത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; ഒരു ഭാഗത്ത് അക്ഷരവും സൂക്ഷ്മവും ദൃശ്യരഹിതവുമായത്, മറ്റേ ഭാഗത്ത് എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉള്ള മഹാദേവനായി.

അസ്യ മായാവിധിജ്ഞസ്യ അഗമ്യഗഹനസ്യ ച। പുരാ ലിങ്ഗം ഭവദ്ബീജം പ്രഥമം ത്വാദിസര്ഗികമ് ।। ൨൪.

മായയുടെ പ്രവർത്തനം അറിയുന്ന, comprehension ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ആ മഹാന്റെ ആദ്യത്തെ ചിഹ്നം, സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ഉദിച്ച ഭവനത്തിന്റെ വിത്തായിരുന്നു.

മയി യോനൌ സമായുക്തം തദ്ബീജം കാലപര്യയാത്‌। ഹിരണ്മയമപാരന്തദ്യോന്യാമണ്ഡമജായത ।। ൨൪.

ആ വിത്ത് എന്റെ ഗർഭത്തിൽ ചേർന്ന്, സമയക്രമത്തിൽ, അതിരില്ലാത്ത ഗർഭത്തിൽ സ്വർണ്ണമയമായ അണ്ഡമായി മാറി.

ശതാനി ദശവര്ഷാണാമണ്ഡഞ്ചാപ്സു പ്രതിഷ്ഠിതമ്। അന്തേ വര്ഷസഹസ്രസ്യ വായുനാ തദ്ദ്വിധാ കൃതമ് ।। ൨൪.

പതിനൂറ് വർഷങ്ങൾക്കാലം ആ അണ്ട് വെള്ളത്തിൽ വിശ്രമിച്ചു; ആയിരം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വായു അതിനെ രണ്ടായി വിഭജിച്ചു.

കപാലമേകം ദ്യൌര്ജജ്ഞേ കപാലമപരം ക്ഷിതിഃ। ഉല്വന്തസ്യ മഹോത്സേധം യോഽസൌ കനകപര്വതഃ ।। ൨൪.

ഒരു അണ്ടിന്റെ പുറം ആകാശമായി, മറ്റേ പുറം ഭൂമിയായി; അതിനിടയിൽ വലിയ സ്വർണ്ണപർവ്വതം ഉയർന്നു.

തതസ്തസ്മാത് പ്രബുദ്ധാത്മാ ദേവോ ദേവവരഃ പ്രഭുഃ । ഹിരണ്യഗര്ഭോ ഭഗവാനഹം ജജ്ഞേ ചതുര്ഭുജഃ ।। ൨൪.

അതിനുശേഷം, അവിടെ നിന്നു ജാഗരൂകമായ ആത്മാവായ ദേവൻ, നാലു കൈകളോടുകൂടിയ ഹിരണ്യഗർഭൻ എന്ന ഭഗവാൻ ജനിച്ചു.

തതോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ വായുനാ തദ്ദ്വിധാകൃതമ്। അതാരാര്കേന്ദുനക്ഷത്രം ശൂന്യം ലോകമവേക്ഷ്യ ച। കോഽയമത്രേ ത്യഭിധ്യാതേ കുമാരാസ്തേഽഭവംസ്തദാ ।। ൨൪.

മറ്റൊരു ആയിരം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വായു വീണ്ടും അതിനെ രണ്ടായി വിഭജിച്ചു; നക്ഷത്രങ്ങളോ സൂര്യനോ ചന്ദ്രനോ ഇല്ലാത്ത ശൂന്യമായ ലോകം കണ്ടപ്പോൾ, 'ഇവിടെ ആരാണ്?' എന്ന് ഞാൻ വിചാരിച്ചു; അപ്പോൾ തന്നെ നിങ്ങൾ കുമാരന്മാരായി ജനിച്ചു.

പ്രിയദര്ശനാസ്സുതനവോ യേഽതീതാഃ പൂര്വജാസ്തവ। ഭൂയോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ തത ഏവാത്മജാസ്തവ। ഭുവനാനലസങ്കാശാഃ പഝപത്രായതേക്ഷണാഃ ।। ൨൪.

നിന്റെ മുമ്പ് ജനിച്ച മനോഹരരൂപമുള്ള പുത്രന്മാർ, മറ്റൊരു ആയിരം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വീണ്ടും ജനിച്ചു; അവർ ലോകാഗ്നിപോലെ പ്രകാശിച്ച കണ്ണുകൾ പടർന്നു കനകത്തുല്യമായവർ ആയിരുന്നു.

ശ്രീമാന് സനത്കുമാരസ്തു ഋഭുശ്ചൈവോര്ദ്ധ്വരേതസൌ । സനാതനശ്ച സനകസ്തഥൈവ ച സനന്ദനഃ। ഉത്പന്നാഃ സമകാലം തേ ബുദ്ധയാഽതീന്ദ്രിയദര്ശനാഃ ।। ൨൪.

ശ്രീമാനായ സനത്കുമാരനും ഋഭുവും ഉർദ്ധ്വരേതസായും, സനാതനനും സനകനും സനന്ദനനും ഒരേ സമയത്ത് ജനിച്ചു; അവർക്ക് അതീവ ബുദ്ധിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ള ദർശനവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഉത്പന്നാഃ പ്രതിഘാത്മാനോ ജഗദുശ്ച തദൈവ ഹി। നാരപ്സ്യന്തേ ച കര്മാണി താപത്രയവിവര്ജിതാഃ ।। ൨൪.

അവർ പ്രകാശരൂപികളായി ജനിച്ചു; ലോകവും അപ്പോൾ തന്നെ ഉദിച്ചു; അവർ പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നില്ല, താപത്രയങ്ങളില്ലാത്തവരാണ്.

അസ്യ സൌമ്യം ബഹുക്ലേശം ജരാശോകസമന്വിതമ്। ജീവിതം മരണം ചൈവ സംഭവഞ്ച പുനഃ പുനഃ ।। ൨൪.

ഈ ജീവിതം അനേകം കഷ്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതാണ്; വയസ്സും ദുഃഖവും കൂടെ, ജീവനും മരണവും പുനർജനനവും വീണ്ടും വീണ്ടും നടക്കുന്നു.

സ്വപ്രഭൂതം പുനഃ സ്വര്ഗേ ദുഃഖാനി നരകാംസ്തഥാ। വിദിത്വാ ചാഗമം സര്വമവശ്യം ഭവിതവ്യതാമ് ।। ൨൪.

സ്വർഗത്തിലെ അനേകം ദുഃഖങ്ങളും നരകത്തിലെ കഷ്ടങ്ങളും അറിയുമ്പോൾ, എല്ലാ വരവുകളും അനിവാര്യമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, വിധിക്ക് കീഴടങ്ങണം.

ഋഭും സനത്കുമാരഞ്ച ദൃഷ്ട്വാ തവ വശേ സ്ഥിതൌ। ത്രയസ്തു ത്രീന് ഗുണാന് ഹിത്വാ ആത്മജാഃ സനകാദയഃ। വൈവര്ത്തേന തു ജ്ഞാനേന നിവൃത്താസ്തേ മഹൌജസഃ ।। ൨൪.

താങ്കളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ഋഭുവിനെയും സനത്കുമാരനെയും കണ്ടപ്പോൾ, സനകനും മറ്റു മൂന്നു പുത്രന്മാരും ഗുണങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, വൈവർത്ത്യജ്ഞാനത്താൽ വിരക്തരായി മഹാശക്തരായി.