വായുപുരാണമ്

തതോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ ഉപാവൃത്തസ്യ മേഽനഘ। നൂനം മത്സരഭാവേന മാം വശീകര്തുമിച്ഛതാ। ആശു ദ്വാരാണി സര്വാണി ഘടിതാനി ത്വയാ പുനഃ ।। ൨൪.

'അതിനുശേഷം, ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് ഞാൻ തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, തീർച്ചയായും, മത്സരഭാവത്തിൽ, എന്നെ കീഴടക്കാൻ നീ വേഗത്തിൽ എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചു.'

തതോ മയാ മഹാഭാഗ സഞ്ചിന്ത്യ സ്വേന ചേതസാ। ലബ്ധോ നാഭ്യാം പ്രവേശതു പദ്മസൂത്രാദ്വിനിര്ഗമഃ ।। ൨൪.

'പിന്നീട്, മഹാഭാഗവ, ഞാൻ എന്റെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള പ്രവേശനം കണ്ടെത്തി, താമരയുടെ തണ്ടിലൂടെ പുറത്തുവന്നു.'

മാഭൂത്തേ മനസോഽല്പോഽപി വ്യാഘാതോഽയം കഥഞ്ചന। ഇത്യേഷാനുഗതിര്വിഷ്ണോഃ കാര്യാണാമൌപസര്ഗികീ ।। ൨൪.

'മനസ്സിൽ ഒരു ചെറിയ തടസ്സം പോലും ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകരുത്; അതിനാൽ, വിഷ്ണുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് കാര്യങ്ങൾക്ക് സഹായകരമാണ്.'

യന്മ യാനന്തരം കാര്യം മയാധ്യവസിതം ത്വയി। ത്വാഞ്ചാബാധിതുകാമേന ക്രീഡാപൂര്വം യദൃച്ഛയാ। ആശു ദ്വാരാണി സര്വാണി ഘടിതാനി മയാ പുനഃ ।। ൨൪.

'നിനക്ക് ശേഷം ഞാൻ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ, നിന്നെ അലട്ടാൻ, കളിയായി, യാദൃശ്ചികമായി, ഞാൻ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചു.'

ന തേഽന്യഥാവമന്തവ്യോ മാന്യഃ പൂജ്യശ്ച മേ ഭവാന്। സര്വം മര്ഷയ കല്യാണ യന്മയാഽപകൃതന്തവ। തസ്മാന്മയോച്യമാനസ്ത്വം പഝാദവതര പ്രഭോ ।। ൨൪.

'നിനക്ക് വേറേതെങ്കിലും അവഗണന കാണിക്കരുത്; നീ എനിക്ക് ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനും പൂജിക്കപ്പെടേണ്ടവനും ആണ്. ഞാൻ ചെയ്ത എല്ലാ തെറ്റുകളും ക്ഷമിക്കണം, സുഖദായകനേ. അതിനാൽ ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ, ഭഗവാനേ, താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുക.'

നാഹം ഭവന്തം ശക്നോമി സോദുന്തേജോമയം ഗുരുമ്। സ ചോവാച വരം ബ്രൂഹി പഝാദവതരാമ്യയമ് ।। ൨൪.

'അനന്തമായ തേജസ്സുള്ള ഗുരുവേ, ഞാൻ നിന്നെ സഹിക്കാനാവില്ല.' അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഒരു വരം ചോദിക്കൂ; ഞാൻ താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങാം.'

പുത്രോ ഭവ മമാരിഘ്ന മുദം പ്രാപ്സ്യസി ശോഭനമ്। സത്യധനോ മഹായോഗീ ത്വമീഡ്യഃ പ്രണവാത്മകഃ ।। ൨൪.

'എന്റെ മകനാവുക, ശത്രുനാശകനേ; നീ വലിയ സന്തോഷം നേടും. നീ സത്യസന്ധനും മഹായോഗിയും പുകഴപ്പെടേണ്ടവനും പ്രണവത്തിന്റെ സ്വരൂപവുമാണ്.'

അദ്യപ്രഭൃതി സര്വേശ ശ്വേതോഷ്ണീഷവിഭൂഷണഃ। പഝയോനിരിതീത്യേവം ഖ്യാതോ നാമ്നാ ഭവിഷ്യസി। പുത്രോ മേ ത്വം ഭവ ബ്രഹ്മന് സര്വലോകാധിപ പ്രഭോ ।। ൨൪.

ഇന്ന് മുതൽ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, വെള്ള നിറമുള്ള തലയണിയണിഞ്ഞവനായി, പജ്ഹയോനി എന്ന പേരിൽ നീ പ്രശസ്തനാകും. ബ്രഹ്മണേ, നീ എന്റെ മകനാകണം.

തതഃ സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മ വരം ഗൃഹ്യ കിരീടിനഃ । ഏവം ഭവതു ചേത്യുക്ത്വാം പ്രീതാത്മാ ഗതമത്സരഃ ।। ൨൪.

അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ്, കിരീടധാരിയുടെ അനുഗ്രഹം സ്വീകരിച്ച്, 'അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ' എന്നു സന്തോഷത്തോടെ, അസൂയയില്ലാതെ പറഞ്ഞു അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.

പ്രത്യാസന്നമഥായാതം ബാലാര്കാഭം മഹാനനമ്। ഭൂതമത്യദ്ഭുതം ദൃഷ്ട്വാ നാരായണമഥാബ്രവീത് ।। ൨൪.

അപ്പോൾ, അടുത്തെത്തിയ, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സും വലിയ മുഖവുമുള്ള അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഭാവിയെ കണ്ടു, നാരായണൻ സംസാരിച്ചു.

അപ്രമേയോ മഹാവക്രോ ദംഷ്ട്രീ വ്യസ്തശിരോ രുഹഃ। ദശബാഹുസ്ത്രിശൂലാങ്കോ നയനൈര്വിശ്വതോമുഖഃ ।। ൨൪.

അവൻ അളക്കാനാകാത്തവൻ, വലിയ ശരീരമുള്ളവൻ, കുരിശും പല്ലുകളും ചിതറിയ തലയും മുടിയും, പത്ത് കൈകളും ത്രിശൂലത്തിന്റെ അടയാളവും, അനേകം കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും എല്ലാ ദിശകളിലുമുള്ളവൻ.

ലോകപ്രഭുഃ സ്വയം സാക്ഷാദ്വികൃതോ മുഞ്ജമേഖലീ । മേഢ്രേണോര്ധ്വേന മഹതാ നദമാനോഽതിഭൈരവമ് ।। ൨൪.

ലോകങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രഭു, സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായവൻ, മുന്ജ പുല്ല് കെട്ടിയവൻ, വലിയ ലിംഗം ഉയർത്തി, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായി കത്തിയവൻ.

കഃ ഖല്വേഷ പുമാന് വിഷ്ണോ തേജോരാശിര്മഹാദ്യുതിഃ। വ്യാപ്യ സര്വാ ദിശോ ദ്യാഞ്ച ഇത ഏവാഭിവര്ത്തതേ ।। ൨൪.

വിഷ്ണുവേ, ഈ മനുഷ്യൻ ആരാണ്? ഈ അതിവിശാലമായ പ്രകാശം, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവൻ, എല്ലാ ദിശകളും ആകാശവും നിറച്ച് ഇവിടെ എത്തുന്നവൻ ആരാണ്?

തേനൈവമുക്തോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്। പദ്ഭ്യാന്തലനിപാതേന യസ്യ വിക്രമതോഽര്ണവേ। വേഗേന മഹതാകാശേ വ്യഥിതാശ്ച ജലാശയാഃ ।। ൨൪.

അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'അവൻ കടലിൽ കാൽ വെച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം, അതിന്റെ വലിയ വിസ്തൃതിയിൽ വെള്ളങ്ങൾ ശക്തിയായി അലയുന്നു.'

ഛടാഭിര്വിഷ്ണുതോഽത്യര്ഥം സിച്യതേ പഝസമ്ഭവഃ। ഘ്രാണജേന ച വാതേന കമ്പമാനം ത്വയാ സഹ। ദോധൂയതേ മഹാപഝം സ്വച്ഛന്ദം മമ നാഭിജമ് ।। ൨൪.

വിഷ്ണുവിന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പജ്ഹ പൂർണ്ണമായും നനയുന്നു; അവന്റെ മൂക്കിലൂടെ വരുന്ന കാറ്റിൽ, നിന്നോടൊപ്പം വിറയച്ച്, എന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാപജ്ഹ സ്വേച്ഛയോടെ ആടുന്നു.

സ ഏഷ ഭഗവാനീശോ ഹ്യനാദിശ്ചാന്തകൃദ്വിഭുഃ। ഭവാനഹഞ്ച സ്തോത്രേണ ഹ്യുപതിഷ്ഠാവ ഗോധ്വജമ് ।। ൨൪.

അവനാണ് ആ മഹാത്മാവ്, ആദിയില്ലാത്തവൻ, അന്തം വരുത്തുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവൻ. നമുക്ക് ഗോപധ്വജനായ ദൈവത്തെ സ്തുതികളോടെ സമീപിക്കാം.

തതഃ ക്രുദ്ധോഽമ്ബുജാഭാസ്കം ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച കേശവമ്। ന ഭവാന് ന്യൂനമാത്മാനം ലോകാനാം യോനിമുത്തമമ് ।। ൨൪.

അപ്പോൾ, കുപിതനായ കമലജനനായ ബ്രഹ്മാവ് കേശവനോട് പറഞ്ഞു: 'ലോകങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ മൂലമായ നീ, നിന്നെ താഴ്ന്നവനായി കരുതുന്നില്ല.'

ബ്രഹ്മാണം ലോകകര്ത്താരം മാഞ്ച വേത്തി സനാതനമ്। കോഽയം ഭോഃ ശങ്കരോ നാമ ഹ്യാവയോര്വ്യതിരിച്യതേ ।। ൨൪.

ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശാശ്വതനായ ബ്രഹ്മാവായ എന്നെ അവൻ അറിയുന്നു. എന്നാൽ ഞങ്ങളിലുമധികം ശ്രേഷ്ഠനായി 'ശങ്കരൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ ആരാണ്?

തസ്യ തത് ക്രോധജം വാക്യം ശ്രുത്വാ വിഷ്ണുരഭാഷത। മാ മൈവം വദ കല്യാണ പരിവാദം മഹാത്മനഃ ।। ൨൪.

അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'ക്ഷമിക്കണം, മഹാത്മാവിനെ ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കരുത്.'

മായായോഗേശ്വരോ ധര്മോ ദുരാധര്ഷോ വരപ്രദഃ। ഹേതുരസ്യാത്ര ജഗതഃ പുരാണഃ പുരുഷോഽവ്യയഃ ।। ൨൪.

അവൻ മായയും യോഗവും നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മസ്വരൂപൻ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവൻ, ഈ ലോകത്തിന്റെ പുരാതനമായ, അക്ഷയമായ കാരണമാണ്.

ജീവഃ ഖല്വേഷ ജീവാനാം ജ്യോതിരേകം പ്രകാശതേ। ബാലക്രീഡനകൈര്ദ്ദേവഃ ക്രീഡതോ ശങ്കരഃ സ്വയമ് ।। ൨൪.

അവൻ ജീവന്മാരിൽ ജീവൻ, ഒരേ പ്രകാശം പ്രകാശിക്കുന്നവൻ. ബാല്യത്തിൽ കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ദൈവം തന്നെയാണ് ശങ്കരൻ.

പ്രധാനമവ്യയം ജ്യോതിരവ്യക്തം പ്രകൃതിസ്തമഃ। അസ്യ ചൈതാനി നാമാനി നിത്യം പ്രസവധര്മിണഃ। യഃ കഃ സ ഇതി ദുഃഖാര്ത്തൈര്മൃഗ്യതേ യതിഭിഃ ശിവഃ ।। ൨൪.

അക്ഷയമായ പ്രധാനത്വം, പ്രകാശം, അപ്രഖ്യാപിതം, ആദിപ്രകൃതി, അന്ധകാരം—ഇവയെല്ലാം സൃഷ്ടിയുടെ മൂലമായ അവന്റെ പേരുകളാണ്. 'അവൻ ആരാണ്?' എന്നറിയാൻ ദുഃഖഭാരിതരായ യതികൾ അന്വേഷിക്കുന്നവൻ ശിവനാണ്.

ഏഷ ബീജീ ഭവാന് ബീജമഹം യോനിഃ സനാതനഃ। ഏവമുക്രോഽഥ വിശ്വാത്മാ ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുമഭാഷത ।। ൨൪.

'അവൻ വിത്ത്, ഞാൻ വിത്ത്, നീ ശാശ്വതമായ യോനി.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.

ഭവാന്യോനിരഹം ബീജം കഥം ബീജീ മഹേശ്വരഃ । ഏതന്മേ സൂക്ഷ്മമവ്യക്തം സംശയം ഛേത്തുമര്ഹസി ।। ൨൪.

'നീ യോനി, ഞാൻ വിത്ത്—പക്ഷേ മഹേശ്വരൻ എങ്ങനെ വിത്ത് വഹിക്കുന്നവനാകും? ഈ സൂക്ഷ്മമായ, അപ്രഖ്യാപമായ സംശയം നീ എനിക്ക് അകറ്റണം.'

ജ്ഞാത്വാ ചൈവം സമുത്പത്തിം ബ്രഹ്മണാ ലോകതന്ത്രിണാ। ഇദം പരമസാദൃശ്യം പ്രശ്രമഭ്യവദദ്ധരിഃ ।। ൨൪.

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവായ സൃഷ്ടികർത്താവിൽ നിന്നുള്ള ഉത്ഭവം മനസ്സിലാക്കി, ഹരിഃ വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ ഈ പരമമായ സാമ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു.

അസ്മാന്മഹത്തരം ഗുഹ്യം ഭൂതമവ്യന്ന വിദ്യതേ। മഹതഃ പരമം ധാമ ശിവമധ്യാത്മിനാം പദമ് ।। ൨൪.

നമ്മെക്കാൾ വലിയ രഹസ്യവും ജീവിയും ഇല്ല; മഹാന്മാരുടെ പരമാവധി വാസസ്ഥലവും, ആത്മനിഷ്ഠരായവരുടെ ശിവസ്വരൂപമായ സ്ഥിതിയും അതാണ്.

ദ്വൈധീഭാവേന ചാത്മാനം പ്രവിഷ്ടസ്തു വ്യവസ്ഥിതഃ। നിഷ്കലഃ സൂക്ഷ്മമവ്യക്തഃ സകലശ്ച മഹേശ്വരഃ ।। ൨൪.

ആത്മാവ് ഇരട്ടരൂപത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; ഒരു ഭാഗത്ത് അക്ഷരവും സൂക്ഷ്മവും ദൃശ്യരഹിതവുമായത്, മറ്റേ ഭാഗത്ത് എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഉള്ള മഹാദേവനായി.

അസ്യ മായാവിധിജ്ഞസ്യ അഗമ്യഗഹനസ്യ ച। പുരാ ലിങ്ഗം ഭവദ്ബീജം പ്രഥമം ത്വാദിസര്ഗികമ് ।। ൨൪.

മായയുടെ പ്രവർത്തനം അറിയുന്ന, comprehension ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത ആ മഹാന്റെ ആദ്യത്തെ ചിഹ്നം, സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ഉദിച്ച ഭവനത്തിന്റെ വിത്തായിരുന്നു.

മയി യോനൌ സമായുക്തം തദ്ബീജം കാലപര്യയാത്‌। ഹിരണ്മയമപാരന്തദ്യോന്യാമണ്ഡമജായത ।। ൨൪.

ആ വിത്ത് എന്റെ ഗർഭത്തിൽ ചേർന്ന്, സമയക്രമത്തിൽ, അതിരില്ലാത്ത ഗർഭത്തിൽ സ്വർണ്ണമയമായ അണ്ഡമായി മാറി.