വായുപുരാണമ്

ഏതസ്മിന്നന്തരേ താഭ്യാമേകൈകസ്യ തു കാര്ത്സ്ന്യതഃ। പ്രവര്ത്തമാനേ സംഹര്ഷേ മധ്യേ തസ്യാര്ണവസ്യ തു ।। ൨൪.

അപ്പോൾ, ഇരുവരും ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ, ആ സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ—

തതോ ഹ്യപരിമേയാത്മാ ഭൂതാനാം പ്രഭുരീശ്വരഃ। ശൂലപാണിര്മഹാദേവോ ഹൈമചീരാമ്ബരച്ഛദഃ। ആഗച്ഛദ് യത്ര സോഽനന്തോ നാഗഭോഗപതിര്ഹരിഃ ।। ൨൪.

അതിനുശേഷം, അളവുകിട്ടാത്ത ആത്മാവായ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനായ, ത്രിശൂലധാരിയായ മഹാദേവൻ, പൊന്നുരുക്കിയ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, അനന്തൻ എന്ന പാമ്പുകളുടെ രാജാവും ഹരിയും ഉണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി.

ശീഘ്രം വിക്രമതസ്തസ്യ പദ്ഭ്യാമത്യന്തപീഡിതാഃ। ഉദ്ധൂതാസ്തൂര്ണമാകാശേ പൃഥുലാസ്തോയബിന്ദവഃ। അത്യുഷ്ണാശ്ചാതിശീതാശ്ച വായുസ്തത്ര വവൌ ഭൃശമ് ।। ൨൪.

അവൻ വേഗത്തിൽ നടന്നു പോകുമ്പോൾ, അവന്റെ കാലുകൾ കൊണ്ടു വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടായി; കട്ടിയുള്ള വെള്ളത്തുള്ളികൾ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തേക്ക് പറന്നു; അത്യന്തം ചൂടും അത്യന്തം തണുപ്പും ഉള്ള കാറ്റ് അവിടെ ശക്തമായി വീശി.

തദ്ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചര്യം ബ്രഹ്മാ വിഷ്ണുമഭാഷത। അബ്ബിന്ദവോ ഹി സ്ഥൂലോഷ്ണാഃ കമ്പതേ ചാമ്ബുജം ഭൃശമ്। ഏതം മേ സംശയം ബ്രൂഹി കിഞ്ചാന്യത് ത്വഞ്ചികീര്ഷസി ।। ൨൪.

ആ വലിയ അത്ഭുതം കണ്ട ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'വെള്ളത്തുള്ളികൾ വലുതും ചൂടും ആണ്, താമരയും കനത്തുലയുന്നു; എന്റെ ഈ സംശയം നീ പറയണം, കൂടാതെ നീ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും പറയണം.'

ഏതദേവംവിധം വാക്യം പിതാമഹമുഖോദ്ഭവമ്। ശ്രുത്വാപ്രതിമകര്മാഹ ഭഗവാനസുരാന്തകൃത് ।। ൨൪.

പിതാമഹന്റെ വായിൽ നിന്നു ഉയർന്ന ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അപരിമിതമായ കർമ്മങ്ങളുള്ള അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

കിന്നു ഖല്വത്ര മേ നാഭ്യാം ഭൂതമന്യത്കൃതാലയമ് । വദന്തി പ്രിയമത്യര്ഥം വിപ്രിയേപി ച തേ മയാ ।। ൨൪.

'എന്റെ നാഭിയിൽ, എന്നെ കൂടാതെ, മറ്റാരെങ്കിലും വാസം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? ഞാൻ നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഏറ്റവും ഇഷ്ടമുള്ളതും, ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇഷ്ടമല്ലാത്തതും പറയുന്നുണ്ട്.'

ഇത്യേവം മനസാ ധ്യാത്വാ പ്രത്യുവാചേദമുത്തരമ്। കിന്ന്വത്ര ഭഗവാംസ്തസ്മിന് പുഷ്കരേ ജാതസമ്ഭ്രമഃ ।। ൨൪.

അങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അവൻ ഇങ്ങനെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, ഈ താമരയിൽ ജനിച്ച ആശങ്ക എന്താണ്?'

കിം മയാ യത് കൃതം ദേവ യന്മാം പ്രിയമനുത്തമമ്। ഭാഷസേ പുരുഷശ്രേഷ്ഠ കിമര്ഥം ബ്രൂഹി തത്ത്വതഃ ।। ൨൪.

'പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, ദേവാ, ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന് പറയൂ, നീ എനിക്ക് ഏറ്റവും നല്ലത് ആഗ്രഹിച്ച് എന്നോട് സംസാരിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ കാരണം ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.'

ഏവം ബ്രുവാണം ദേവേശം ലോകയാ ത്രാന്തു തത്ത്വഗാമ്। പ്രത്യുവാചാമ്ബുജാഭാസ്കോ ബ്രഹ്മ വേദനിധിഃ പ്രഭുഃ ।। ൨൪.

ഇങ്ങനെ സത്യം അന്വേഷിച്ച് സംസാരിച്ച ദേവനോട്, താമരനിറമുള്ള പ്രകാശമുള്ള ബ്രഹ്മാവ്, വേദങ്ങളുടെ നിധിയായ പ്രഭു, മറുപടി പറഞ്ഞു.

യോഽസൌ തവോദരം പൂര്വം പ്രവിഷ്ടോഽഹം ത്വദിച്ഛയാ। യഥാ മമോദരേ ലോകാഃ സര്വേ ദൃഷ്ടാസ്ത്വയാ പ്രഭോ। തഥൈവ ദൃഷ്ടാഃ കാര്ത്സ്ന്യേന മയാ ലോകാസ്തവോദരേ ।। ൨൪.

'മുമ്പ്, നിന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഞാൻ നിന്റെ വയറ്റിൽ പ്രവേശിച്ചു; എങ്ങനെ നീ എന്റെ വയറ്റിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളും കണ്ടുവോ, അങ്ങനെ തന്നെ ഞാൻ നിന്റെ വയറ്റിൽ മുഴുവൻ ലോകങ്ങളും കണ്ടു.'

തതോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ ഉപാവൃത്തസ്യ മേഽനഘ। നൂനം മത്സരഭാവേന മാം വശീകര്തുമിച്ഛതാ। ആശു ദ്വാരാണി സര്വാണി ഘടിതാനി ത്വയാ പുനഃ ।। ൨൪.

'അതിനുശേഷം, ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് ഞാൻ തിരിച്ചു വന്നപ്പോൾ, തീർച്ചയായും, മത്സരഭാവത്തിൽ, എന്നെ കീഴടക്കാൻ നീ വേഗത്തിൽ എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചു.'

തതോ മയാ മഹാഭാഗ സഞ്ചിന്ത്യ സ്വേന ചേതസാ। ലബ്ധോ നാഭ്യാം പ്രവേശതു പദ്മസൂത്രാദ്വിനിര്ഗമഃ ।। ൨൪.

'പിന്നീട്, മഹാഭാഗവ, ഞാൻ എന്റെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, നാഭിയിൽ നിന്നുള്ള പ്രവേശനം കണ്ടെത്തി, താമരയുടെ തണ്ടിലൂടെ പുറത്തുവന്നു.'

മാഭൂത്തേ മനസോഽല്പോഽപി വ്യാഘാതോഽയം കഥഞ്ചന। ഇത്യേഷാനുഗതിര്വിഷ്ണോഃ കാര്യാണാമൌപസര്ഗികീ ।। ൨൪.

'മനസ്സിൽ ഒരു ചെറിയ തടസ്സം പോലും ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകരുത്; അതിനാൽ, വിഷ്ണുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് കാര്യങ്ങൾക്ക് സഹായകരമാണ്.'

യന്മ യാനന്തരം കാര്യം മയാധ്യവസിതം ത്വയി। ത്വാഞ്ചാബാധിതുകാമേന ക്രീഡാപൂര്വം യദൃച്ഛയാ। ആശു ദ്വാരാണി സര്വാണി ഘടിതാനി മയാ പുനഃ ।। ൨൪.

'നിനക്ക് ശേഷം ഞാൻ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന കാര്യങ്ങൾ, നിന്നെ അലട്ടാൻ, കളിയായി, യാദൃശ്ചികമായി, ഞാൻ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ എല്ലാ വാതിലുകളും അടച്ചു.'

ന തേഽന്യഥാവമന്തവ്യോ മാന്യഃ പൂജ്യശ്ച മേ ഭവാന്। സര്വം മര്ഷയ കല്യാണ യന്മയാഽപകൃതന്തവ। തസ്മാന്മയോച്യമാനസ്ത്വം പഝാദവതര പ്രഭോ ।। ൨൪.

'നിനക്ക് വേറേതെങ്കിലും അവഗണന കാണിക്കരുത്; നീ എനിക്ക് ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനും പൂജിക്കപ്പെടേണ്ടവനും ആണ്. ഞാൻ ചെയ്ത എല്ലാ തെറ്റുകളും ക്ഷമിക്കണം, സുഖദായകനേ. അതിനാൽ ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ, ഭഗവാനേ, താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങുക.'

നാഹം ഭവന്തം ശക്നോമി സോദുന്തേജോമയം ഗുരുമ്। സ ചോവാച വരം ബ്രൂഹി പഝാദവതരാമ്യയമ് ।। ൨൪.

'അനന്തമായ തേജസ്സുള്ള ഗുരുവേ, ഞാൻ നിന്നെ സഹിക്കാനാവില്ല.' അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: 'ഒരു വരം ചോദിക്കൂ; ഞാൻ താമരയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങാം.'

പുത്രോ ഭവ മമാരിഘ്ന മുദം പ്രാപ്സ്യസി ശോഭനമ്। സത്യധനോ മഹായോഗീ ത്വമീഡ്യഃ പ്രണവാത്മകഃ ।। ൨൪.

'എന്റെ മകനാവുക, ശത്രുനാശകനേ; നീ വലിയ സന്തോഷം നേടും. നീ സത്യസന്ധനും മഹായോഗിയും പുകഴപ്പെടേണ്ടവനും പ്രണവത്തിന്റെ സ്വരൂപവുമാണ്.'

അദ്യപ്രഭൃതി സര്വേശ ശ്വേതോഷ്ണീഷവിഭൂഷണഃ। പഝയോനിരിതീത്യേവം ഖ്യാതോ നാമ്നാ ഭവിഷ്യസി। പുത്രോ മേ ത്വം ഭവ ബ്രഹ്മന് സര്വലോകാധിപ പ്രഭോ ।। ൨൪.

ഇന്ന് മുതൽ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവേ, വെള്ള നിറമുള്ള തലയണിയണിഞ്ഞവനായി, പജ്ഹയോനി എന്ന പേരിൽ നീ പ്രശസ്തനാകും. ബ്രഹ്മണേ, നീ എന്റെ മകനാകണം.

തതഃ സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മ വരം ഗൃഹ്യ കിരീടിനഃ । ഏവം ഭവതു ചേത്യുക്ത്വാം പ്രീതാത്മാ ഗതമത്സരഃ ।। ൨൪.

അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ്, കിരീടധാരിയുടെ അനുഗ്രഹം സ്വീകരിച്ച്, 'അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ' എന്നു സന്തോഷത്തോടെ, അസൂയയില്ലാതെ പറഞ്ഞു അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.

പ്രത്യാസന്നമഥായാതം ബാലാര്കാഭം മഹാനനമ്। ഭൂതമത്യദ്ഭുതം ദൃഷ്ട്വാ നാരായണമഥാബ്രവീത് ।। ൨൪.

അപ്പോൾ, അടുത്തെത്തിയ, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സും വലിയ മുഖവുമുള്ള അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഭാവിയെ കണ്ടു, നാരായണൻ സംസാരിച്ചു.

അപ്രമേയോ മഹാവക്രോ ദംഷ്ട്രീ വ്യസ്തശിരോ രുഹഃ। ദശബാഹുസ്ത്രിശൂലാങ്കോ നയനൈര്വിശ്വതോമുഖഃ ।। ൨൪.

അവൻ അളക്കാനാകാത്തവൻ, വലിയ ശരീരമുള്ളവൻ, കുരിശും പല്ലുകളും ചിതറിയ തലയും മുടിയും, പത്ത് കൈകളും ത്രിശൂലത്തിന്റെ അടയാളവും, അനേകം കണ്ണുകളും മുഖങ്ങളും എല്ലാ ദിശകളിലുമുള്ളവൻ.

ലോകപ്രഭുഃ സ്വയം സാക്ഷാദ്വികൃതോ മുഞ്ജമേഖലീ । മേഢ്രേണോര്ധ്വേന മഹതാ നദമാനോഽതിഭൈരവമ് ।। ൨൪.

ലോകങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ പ്രഭു, സ്വയം പ്രത്യക്ഷനായവൻ, മുന്ജ പുല്ല് കെട്ടിയവൻ, വലിയ ലിംഗം ഉയർത്തി, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായി കത്തിയവൻ.

കഃ ഖല്വേഷ പുമാന് വിഷ്ണോ തേജോരാശിര്മഹാദ്യുതിഃ। വ്യാപ്യ സര്വാ ദിശോ ദ്യാഞ്ച ഇത ഏവാഭിവര്ത്തതേ ।। ൨൪.

വിഷ്ണുവേ, ഈ മനുഷ്യൻ ആരാണ്? ഈ അതിവിശാലമായ പ്രകാശം, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവൻ, എല്ലാ ദിശകളും ആകാശവും നിറച്ച് ഇവിടെ എത്തുന്നവൻ ആരാണ്?

തേനൈവമുക്തോ ഭഗവാന് വിഷ്ണുര്ബ്രഹ്മാണമബ്രവീത്। പദ്ഭ്യാന്തലനിപാതേന യസ്യ വിക്രമതോഽര്ണവേ। വേഗേന മഹതാകാശേ വ്യഥിതാശ്ച ജലാശയാഃ ।। ൨൪.

അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'അവൻ കടലിൽ കാൽ വെച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം, അതിന്റെ വലിയ വിസ്തൃതിയിൽ വെള്ളങ്ങൾ ശക്തിയായി അലയുന്നു.'

ഛടാഭിര്വിഷ്ണുതോഽത്യര്ഥം സിച്യതേ പഝസമ്ഭവഃ। ഘ്രാണജേന ച വാതേന കമ്പമാനം ത്വയാ സഹ। ദോധൂയതേ മഹാപഝം സ്വച്ഛന്ദം മമ നാഭിജമ് ।। ൨൪.

വിഷ്ണുവിന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പജ്ഹ പൂർണ്ണമായും നനയുന്നു; അവന്റെ മൂക്കിലൂടെ വരുന്ന കാറ്റിൽ, നിന്നോടൊപ്പം വിറയച്ച്, എന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാപജ്ഹ സ്വേച്ഛയോടെ ആടുന്നു.

സ ഏഷ ഭഗവാനീശോ ഹ്യനാദിശ്ചാന്തകൃദ്വിഭുഃ। ഭവാനഹഞ്ച സ്തോത്രേണ ഹ്യുപതിഷ്ഠാവ ഗോധ്വജമ് ।। ൨൪.

അവനാണ് ആ മഹാത്മാവ്, ആദിയില്ലാത്തവൻ, അന്തം വരുത്തുന്നവൻ, എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞവൻ. നമുക്ക് ഗോപധ്വജനായ ദൈവത്തെ സ്തുതികളോടെ സമീപിക്കാം.

തതഃ ക്രുദ്ധോഽമ്ബുജാഭാസ്കം ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച കേശവമ്। ന ഭവാന് ന്യൂനമാത്മാനം ലോകാനാം യോനിമുത്തമമ് ।। ൨൪.

അപ്പോൾ, കുപിതനായ കമലജനനായ ബ്രഹ്മാവ് കേശവനോട് പറഞ്ഞു: 'ലോകങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ മൂലമായ നീ, നിന്നെ താഴ്ന്നവനായി കരുതുന്നില്ല.'

ബ്രഹ്മാണം ലോകകര്ത്താരം മാഞ്ച വേത്തി സനാതനമ്। കോഽയം ഭോഃ ശങ്കരോ നാമ ഹ്യാവയോര്വ്യതിരിച്യതേ ।। ൨൪.

ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശാശ്വതനായ ബ്രഹ്മാവായ എന്നെ അവൻ അറിയുന്നു. എന്നാൽ ഞങ്ങളിലുമധികം ശ്രേഷ്ഠനായി 'ശങ്കരൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ ആരാണ്?

തസ്യ തത് ക്രോധജം വാക്യം ശ്രുത്വാ വിഷ്ണുരഭാഷത। മാ മൈവം വദ കല്യാണ പരിവാദം മഹാത്മനഃ ।। ൨൪.

അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'ക്ഷമിക്കണം, മഹാത്മാവിനെ ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കരുത്.'