ഈദൃക് ച പുരുഷശ്ചൈവ അന്യാദൃക്ഷാച്ച ചേതസഃ। സമിതാസമിതദൃക്ഷാച്ച പ്രതിദൃക്ഷാച്ച വൈ ഗുണാഃ ।। ൬.
ഈദൃക്, പുരുഷൻ, അന്യാദൃക്ഷ, ചേതസ, സമിത, സമിതദൃക്ഷ, പ്രതിദൃക്ഷ — ഇവയാണ് ഗുണങ്ങൾ.
ഏതേ ഹ്യേകോ നപഞ്ചാശന്മരുതോ നാമതഃ സ്മൃതാഃ। പ്രസംഖ്യാതാസ്തഥാ താഭ്യാം ദിത്യാ ചന്ദ്രേണ ചൈവ ഹി ।। ൬.
ഈ അമ്പത് മരുത്മാർ പേരുകൾകൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്നു; അവരെ ദിതി, ചന്ദ്രൻ എന്നിവർ എണ്ണിപ്പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ തേഷാന്തു നാമാനി ദിതിരിന്ദ്രമുവാച ഹ। വാത സ്കന്ധം ചരന്ത്വേതേ മമ പുത്രാശ്ച പുത്രക। വിചരന്തു ച ഭദ്രന്തേ ദേവൈഃ സഹ മമാത്മജാഃ ।। ൬.
അവരുടെ പേരുകൾ കേട്ട ശേഷം ദിതി ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, ഇവരാണ് എന്റെ മക്കൾ, വാതത്തിന്റെ പ്രദേശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവർ; എന്റെ മക്കൾ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കട്ടെ.'
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ। ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ മാതര്ഭവതു തത്തഥാ ।। ൬.
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ള പുരന്ദരൻ ഇന്ദ്രൻ കൈകൾ ചേർത്ത് പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, അതു തന്നെയാകട്ടെ.'
സര്വമേതദ്യഥോക്തന്തേ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ। ദേവഭൂതാ മഹാത്മാനഃ കുമാരാ ദേവസംമതാഃ। ദേവൈഃ സഹ ഭവിഷ്യന്തി യജ്ഞ ഭാജസ്തഥാത്മജാഃ ।। ൬.
നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം സംഭവിക്കും, സംശയമില്ല; നിങ്ങളുടെ മക്കൾ മഹാത്മാക്കളും ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയവും ആയിരിക്കും, ദേവന്മാരോടൊപ്പം യജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളാകും.
തസ്മാത്തേ മരുതോ ദേവാഃ സര്വേ ചേന്ദ്രാനുജാമരാഃ। വിജ്ഞേയാശ്ചാമരാഃ സര്വേ ദിതിപുത്രാസ്തപസ്വിനഃ ।। ൬.
അതിനാൽ, ഈ മരുത്മാർ ദേവന്മാരാണ്, അമരന്മാർ, ഇന്ദ്രന്റെ സഹോദരന്മാർ; ദിതിയുടെ എല്ലാ മക്കളും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരാണ്.
ഏവം തൌ നിശ്ചയം ജ്ഞാത്വാ മാതാപുത്രൌ തപോധനൌ। ജഗ്മതുസ്ത്രിദിവം ഹൃഷ്ടൌ ശക്രോഽപി ത്രിദിവം ഗതഃ ।। ൬.
ഇങ്ങനെ തീരുമാനമറിഞ്ഞ്, അമ്മയും മകനും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായി സന്തോഷത്തോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ശക്രനും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
മരുതാം ഹി ശുഭം ജന്മ ശ്രൃണുയാദ്യഃ പഠേത വാ। നാവൃഷ്ടിഭയമാപ്നോതി ബഹ്വായുശ്ച ഭവേത്തതഃ ।। ൬.
മരുത്മാരുടെ ശുഭജന്മം കേൾക്കുന്നവൻ അല്ലെങ്കിൽ പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ വരൾച്ചയുടെ ഭയം അനുഭവിക്കില്ല; ദീർഘായുസ്സും ലഭിക്കും.
അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ദനുപുത്രാന്നിബോധത। അഭവന് ദനുപുത്രാസ്തു വംശേ ഖ്യാതാ മഹാസുരാഃ ।। ൭.
ഇനി ഞാൻ ദനുവിന്റെ മക്കളെക്കുറിച്ച് പറയും; ദനുവിന്റെ മക്കൾ വംശത്തിൽ പ്രശസ്തരായി മഹാസുരന്മാരായി മാറി.
വിപ്രചിത്തിപ്രധാനാസ്തേ ശതം തീവ്രപരാക്രമാഃ। സര്വേ ലബ്ധവരാശ്ചൈവ സുതപ്തതപസസ്തഥാ ।। ൭.
വിപ്രചിത്തി മുഖ്യനായിരുന്ന അവർ നൂറ് പേരായിരുന്നു, ശക്തിയും ഉഗ്രതയും നിറഞ്ഞവരും; എല്ലാവരും വരങ്ങൾ ലഭിച്ചവരും കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തവരുമായിരുന്നു.
സത്യസന്ധാഃ പരാക്രാന്താഃ ക്രൂരാ മായാവിനശ്ച തേ । മഹാബലാ അയജ്വാനോ ഹ്യബ്രഹ്മണ്യാശ്ച ദാനവാഃ । കീര്ത്ത്യമാനാന്മയാ സര്വാന് പ്രാധാന്യേന നിബോധത ।। ൭.
ദാനവന്മാർ സത്യവ്രതരും, അത്യന്തം ധൈര്യശാലികളും, ക്രൂരരും, മായാവികളും ആയിരുന്നു. മഹാശക്തിയുള്ള ഇവർ യാഗങ്ങൾ നടത്താറില്ലായിരുന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും ഭക്തിയില്ലായിരുന്നു. ഇവരുടെ പ്രധാന പേരുകൾ ഞാൻ പറയുന്നുവല്ലോ, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ദ്വിമൂര്ദ്ധാ ശങ്കുവര്ണശ്ച തഥാ ശങ്കുനിരാമയഃ। ശങ്കുകര്ണോ മഹാവിശ്വോ ഗവേഷ്ഠിര്ദുന്ദുഭിസ്തഥാ ।। ൭.
ദ്വിമൂർത്ത, ശങ്കുവർണ്ണൻ, ശങ്കുനിരാമയൻ, ശങ്കുകർണ്ണൻ, മഹാവിശ്വൻ, ഗവേഷ്ഠി, ദുണ്ടുഭി ഇവരും അവരിൽപ്പെടുന്നു.
അജാമുഖോഽഥ ഭഗവാന് ശിലോ വാമനസസ്തഥാ। മരീചിരക്ഷകശ്ചൈവ മഹാഗാര്ഗ്യോഽങ്ഗിരാവൃതഃ ।। ൭.
അജാമുഖൻ, ഭഗവാൻ ശിലൻ, വാമനസൻ, മരീചിരക്ഷകൻ, മഹാഗാർഗ്യൻ, അങ്കിരാവൃതൻ ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
വിക്ഷോഭ്യശ്ച സുകേതുശ്ച സുവീര്യഃ സുഹൃദസ്തഥാ। ഇന്ദ്രജിദ്വിശ്വജിച്ചൈവ തഥാസുര വിമര്ദ്ദനഃ ।। ൭.
വിക്ഷോഭ്യൻ, സുകേതു, സുവീര്യൻ, സുഹൃദ, ഇന്ദ്രജിത്, വിശ്വജിത്, അസുരൻ, വിമർദ്ദനൻ ഇവരും അവരിൽപെട്ടവരാണ്.
ഏകചക്രഃ സുബാഹുശ്ച താരകശ്ച മഹാബലഃ। വൈശ്വാനരഃ പുലോമാ ച പ്രവീണോഽഥ മഹാശിരാഃ ।। ൭.
ഏകചക്രൻ, സുബാഹു, മഹാബലശാലിയായ താരകൻ, വൈശ്വാനരൻ, പുലോമൻ, പ്രവീണൻ, മഹാശിരാ ഇവരും അവരിൽപെട്ടവരാണ്.
സ്വര്ഭാനുര്വൃഷപര്വാ ച മുണ്ഡകശ്ച മഹാസുരഃ। ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച സൂര്യശ്ച ചന്ദ്ര ഇന്ദ്രശ്ച താപിനഃ ।। ൭.
സ്വർഭാനു, വൃഷപർവൻ, മഹാസുരനായ മുന്ഡകൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ എന്നിങ്ങനെ താപകരായവരും ഇവരിൽപെടുന്നു.
സൂക്ഷ്മശ്ചൈവ നിചന്ദ്രശ്ച ഊര്ണനാഭോ മഹാഗിരിഃ। അസിലോമാ സുകേശശ്ച സദശ്ച ബലകോ ദശ ।। ൭.
സൂക്ഷ്മൻ, നിചന്ദ്രൻ, ഊർണനാഭൻ, മഹാഗിരി, അസിലോമൻ, സുകേശൻ, സദൻ, ബാലകൻ എന്ന പേരിൽ പത്ത് പേരും ഇവരിൽപെടുന്നു.
തഥാ ഗഗനമൂര്ദ്ധാ ച കുമ്ഭനാഭാ മഹോദരഃ। പ്രമോദാഹശ്ച കുപഥോ ഹയഗ്രീവശ്ച വീര്യവാന് ।। ൭.
ഗഗനമൂർത്തൻ, കുംബനാഭൻ, മഹോദരൻ, പ്രമോദാഹൻ, കുപഥൻ, വീര്യശാലിയായ ഹയഗ്രീവൻ ഇവരും അവരിൽപെട്ടവരാണ്.
അസുരശ്ച വിരുപാക്ഷഃ സുപഥോഽഥ മഹാസുരഃ। അജോ ഹിരണ്മയശ്ചൈവ ശതമായുശ്ച ശമ്ബരഃ ।। ൭.
അസുരൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, മഹാസുരനായ സുബഥൻ, അജൻ, ഹിരണ്മയൻ, ശതമായു, ശംബരൻ ഇവരും അവരിൽപെട്ടവരാണ്.
ശരഭഃ ശലഭശ്ചൈവ സൂര്യാചന്ദ്രമസാവുഭൌ। അസുരാണാം സുരാവേതൌ സുരാണാം സാമ്പ്രതാവിമൌ ।। ൭.
ശരഭൻ, ശലഭൻ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും—ഇവർ രണ്ടുപേരും അസുരന്മാരിൽ ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളായി പ്രശസ്തരാണ്; ഇപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽപെട്ടവരായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ഇതി പുത്രാ ദനോര്വംശാഃ പ്രധാനാഃ പരികീര്തിതാഃ। തേഷാമപരിസങ്ഖ്യേയം പുത്രപൌത്രാദ്യനന്തകമ് ।। ൭.
ഇങ്ങനെ ദാനുവിന്റെ പ്രധാന പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും മറ്റും അനന്തമായിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേതേ ത്വസുരാഃ പ്രോക്താ ദൈതേയാ ദാനവാശ്ച യേ। സ്വര്ഭാനുസ്തു സ്മൃതോ ദൈത്യോ ഹ്യനുഭാനുര്ദനോഃ സുതഃ। ഇമേ തു വംശാനുഗതാ ദനോഃ പുത്രാസ്തു യേ സ്മൃതാഃ ।। ൭.
ഇതുവരെ പറഞ്ഞവരാണ് അസുരന്മാർ, ദൈത്യന്മാരും ദാനവന്മാരും. സ്വർഭാനു ദൈത്യനാണ്, അനുഭാനു ദാനുവിന്റെ പുത്രനാണ്. ഇവരാണ് ദാനുവിന്റെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട പുത്രന്മാർ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഏകാക്ഷ ഋഷഭോഽരിഷ്ടഃ പ്രബന്ധനരകാവപി। ഇന്ദ്രബാധനകേശീ ച മേരുഃ ശമ്ബോഽഥ ധേനുകഃ ।। ൭.
ഏകാക്ഷൻ, ഋഷഭൻ, അരിഷ്ടൻ, പ്രബന്ധൻ, നരകൻ, ഇന്ദ്രബാധനൻ, കേശി, മേരു, ശംഭു, ധേനുകൻ ഇവരും അവരിൽപെട്ടവരാണ്.
ഗവേഷ്ഠിശ്ച ഗവാക്ഷശ്ച താലകേതുശ്ച വീര്യവാന്। ഏതേ മനുഷ്യധര്മാസ്തു ദനോഃ പുത്രാ മയാ സ്മൃതാഃ ।। ൭.
ഗവേഷ്ഠി, ഗവാക്ഷൻ, വീര്യശാലിയായ താലകേതു—ഇവരാണ് മനുഷ്യസ്വഭാവമുള്ള ദാനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ എന്ന് ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.
ദൈത്യദാനവസംഹര്ഷേ ജാതാ ഭീമപരാക്രമാഃ। സിംഹികായാമഥോത്പന്നാ വിപ്രചിത്തിസുതാസ്ത്വിമേ ।। ൭.
ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും വൈരത്തിൽ ജനിച്ച, ഭയങ്കരമായ വീര്യശാലികളായ സിംഹികയുടെ പുത്രന്മാരും വിപ്രചിത്തിയുടെ പുത്രന്മാരും ഇവരാണ്.
സൈംഹികേയാ ഇതി ഖ്യാതാശ്ചതുര്ദ്ദശ മഹാസുരാഃ। ശതഗാലശ്ച ബലവാന്ന്യാസഃ ശാമ്ബസ്തഥൈവ ച । ൭.
സൈംഹികേയന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പതിനാലു മഹാസുരന്മാരിൽ ശതഗാലൻ എന്ന ശക്തശാലിയും, ന്യാസനും, ശാംബനും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അനുലോമഃ ശുചിശ്ചൈവ വാതാപിശ്ച സിതാംശുകഃ। ഹരഃ കല്പഃ കാലനാഭോ ഭൌമശ്ച നരകസ്തഥാ ।। ൭.
അനുലോമൻ, ശുചി, വാതാപി, സിതാംശുകൻ, ഹരൻ, കല്പൻ, കാലനാഭൻ, ഭൗമൻ, നരകൻ ഇവരും അവരിൽപെട്ടവരാണ്.
രാഹുര്ജ്യഷ്ഠസ്തു തേഷാം വൈ ചന്ദ്രസൂര്യപ്രമര്ദനഃ। ഇത്യേതേ സിംഹികാപുത്രാ ദേവൈരപി ദുരാസദാഃ ।। ൭.
അവരിൽ രാഹു മുതിർന്നവനാണ്; ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവനാണ്. സിംഹികയുടെ ഈ പുത്രന്മാർ ദേവന്മാർക്കു പോലും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരാണ്.
ദാരുണാഭിജനാഃ ക്രൂരാഃ സര്വേ ബ്രഹ്മദ്വിഷശ്ച തേ। ദശാന്യാനി സഹസ്രാണി സൈംഹികേയോ ഗണഃ സ്മൃതഃ ।। ൭.
ക്രൂരമായ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും ബ്രഹ്മണെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരും ആയ എല്ലാ സൈംഹികേയരുടെയും സംഘം പത്ത് ആയിരം പേരാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
നിഹതോ ജാമദഗ്ന്യേന ഭാര്ഗവേണ ബലീയസാ। സ്വര്ഭാനോസ്തു പ്രഭാ കന്യാ പുലോമ്നോഽഥ ശചീ തഥാ ।। ൭.
ശക്തനായ ജാമദഗ്ന്യനായ ഭാർഗവൻ അവരെ സംഹരിച്ചു. സ്വർഭാനുവിന്റെ മകളാണ് പ്രഭയും, പുലോമന്റെ മകളാണ് ശചിയും.