വായുപുരാണമ്

സര്വപാപവിനിര്മുക്താ വിരജാ ബ്രഹ്മവര്ചസഃ। രുദ്രലോകം ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ।। ൨൩.

അവർക്കു എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും, അവർ നിർമലരും ബ്രഹ്മന്റെ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവരുമാകും. അവർക്ക് രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കാം, അവിടെനിന്ന് തിരിച്ചു വരിക വളരെ അപൂർവം.

യദാ തു പുനരേവായം കൃഷ്ണവര്ണോ ഭയാനകഃ। മത്കൃതേന ച വര്ണേന മത്കല്പഃ കൃഷ്ണ ഉച്യതേ ।। ൨൩.

പിന്നീട് ഈ രൂപം കറുപ്പും ഭയാനകവുമാകുമ്പോൾ, എന്റെ തന്നെ നിറം കൊണ്ടു 'കറുപ്പ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും, എന്നെപ്പോലെ കണക്കാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

തത്രാഽഹം കാലസംകാശഃ കാലോ ലോകപ്രകാശനഃ । വിജ്ഞാതോഽഹം ത്വയാ ബ്രഹമന് ഘോരോ ഘോരപരാക്രമഃ ।। ൨൩.

അവിടെ ഞാൻ കാലംപോലെയാണ്, ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന കാലം. ബ്രഹ്മനേ, നീ എന്നെ ഭയാനകനും അതിശക്തനും എന്നറിയുന്നു.

തസ്മാദ്ഘോരത്വമാപന്നം യേ മാം വേത്സ്യന്തി ഭൂതലേ। തേഷാമഘോരഃ ശാന്തശ്ച ഭവിഷ്യാമ്യഹമവ്യയഃ ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഞാൻ ഭയാനകമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ എന്നെ അറിയുന്നവർക്കു ഞാൻ ഭയമില്ലാത്തവനും, ശാന്തനും, അക്ഷയനും ആയിരിക്കും.

തസ്മാദ്വിശ്വത്വമാന്നം യേ മാം പശ്യന്തി ഭൂതലേ । തേഷാം ശിവശ്ച സൌമ്യശ്ച ഭവിഷ്യാമി സദൈവ തു ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഞാൻ സർവ്വവ്യാപിയായ രൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ എന്നെ കാണുന്നവർക്കു ഞാൻ എപ്പോഴും മംഗളവും സൗമ്യവുമായിരിക്കും.

തസ്മാച്ച വിശ്വരൂപോ വൈ കല്പോഽയം സമുദാഹൃതഃ। വിശ്വരൂപാ തഥാ ചേയം സാവിത്രീ സമുദാഹൃതാ ।। ൨൩.

അങ്ങനെ ഈ സർവ്വരൂപം എന്റെ പ്രകടനമായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്; അതുപോലെ ഈ സാവിത്രിയും സർവ്വരൂപിണിയെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

സര്വരൂപാസ്തഥാ ചേമേ സംവൃത്താ മമ പുത്രകാഃ। ചത്വാരസ്തേ സമാഖ്യാതാഃ പാദാ വൈ ലോകസംമതാഃ ।। ൨൩.

എന്റെ മക്കളേ, ഈ എല്ലാ രൂപങ്ങളും എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്. നാലു രൂപങ്ങൾ പേരോടെ അറിയപ്പെടുന്നു; അവ ലോകങ്ങൾ അംഗീകരിച്ച പാദങ്ങളാണ്.

തസ്മാച്ച സര്വ വര്ണത്വം പ്രജാത്വം മേ ഭവിഷ്യതി। സര്വഭക്ഷ്യാ ച മേധ്യാ ച വര്ണതശ്ച ഭവിഷ്യതി ।। ൨൩.

അതിനാൽ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളും ജന്മങ്ങളും എനിക്ക് അനുഭവമായിരിക്കും; എല്ലാ ഭക്ഷ്യങ്ങളും, ശുദ്ധവും അശുദ്ധവും, വർണ്ണം അനുസരിച്ച് എനിക്ക് അനുഭവമായിരിക്കും.

മോക്ഷോ ധര്മസ്തഥാര്ഥശ്ച കാമശ്ചേതി ചതുഷ്ടയമ്। തസ്മാദ്വേത്താ ച വേദ്യം ച ചതുര്ദ്ധാ വൈ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൩.

മോക്ഷം, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം — ഈ നാലും; അതിനാൽ അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നതും നാലായി നിലനിൽക്കും.

ഭൂതഗ്രാമാശ്ച ചത്വാരഃ ആശ്രമാശ്ചതുരസ്തഥാ। ധര്മസ്യ പാദാശ്ചത്വാര ശ്ചത്വാരോ മമ പുത്രകാഃ ।। ൨൩.

നാലു ജീവജാതികളും, അതുപോലെ നാലു ആശ്രമങ്ങളും; ധർമ്മത്തിന്റെ നാലു പാദങ്ങളും, നാലു മക്കളും എന്റെവരാണ്.

തസ്മാച്ചതുര്യുഗാവസ്ഥം ജഗദ്വൈ സചരാചരമ്। ചതുര്ദ്ധാഽവസ്ഥിതം ചൈവ ചതുഷ്പാദം ഭവിഷ്യതി ।। ൨൩.

അതിനാൽ ചലനമുള്ളതും അചലമായതുമായ ഈ ലോകം നാലു നിലകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അതു നാലു പാദങ്ങളുള്ളതായിരിക്കും.

ഭൂര്ലോകോഽഥ ഭുവര്ലോകഃ സ്വര്ലോകോഽഥ മഹസ്തഥാ। ജനസ്തപശ്ച ശാംതശ്ച രുദ്രലോകസ്തതഃ പരമ് ।। ൨൩.

ഭൂലോകം, അതിനുശേഷം ഭൂവര്ലോകം, സ്വർഗ്ഗലോകം, മഹർലോകം; ജനലോകം, തപോലോകം, ശാന്തലോകം, അതിനപ്പുറം രുദ്രലോകം.

സ്വര്ലോകോ ഹി തൃതീയസ്തു ചതുര്ഥസ്തു മഹഃ സ്മൃതഃ। തത്ര ലോകഃ പരം സ്ഥാനം പരന്തദ്യോഗിനാം സ്മൃതമ് ।। ൨൩.

സ്വർഗ്ഗലോകം മൂന്നാമത്തേതും, മഹർലോകം നാലാമത്തേതുമാണ്. അവിടെ ലോകം പരമസ്ഥാനം, യോഗികൾ അതിനെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായതായി ഓർക്കുന്നു.

നിര്മമാ നിരഹംകാരാഃ കാമക്രോധവിവര്ജ്ജിതാഃ। ദ്രക്ഷ്യന്തേ തദ്വിദോ യുക്താ ധ്യാനതത്പരയുഞ്ജകാഃ ।। ൨൩.

സ്വാർത്ഥതയില്ലാതെ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ, ആസക്തിയും കോപവും വിട്ട്, ആ സ്ഥലം അറിയുന്നവരും യോഗത്തിൽ ലീനരായും ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകിയവരുമായവർ അതിനെ കാണും.

യസ്മാച്ചതുഷ്പദാ ഹ്യേഷാ ത്വയാ ദൃഷ്ടാ സരസ്വതീ। തസ്മാച്ച പശവഃ സര്വേ ഭവിഷ്യന്തി ചതുഷ്പദാഃ। തസ്മാച്ചൈഷാം ഭവിഷ്യന്തി ചത്വാരോ വൈ പയോധരാഃ ।। ൨൩.

നീ സരസ്വതിയെ നാലു പാദങ്ങളോടെ കണ്ടതിനാൽ, എല്ലാ മൃഗങ്ങളും നാലു പാദങ്ങളുള്ളവയാകും; അതിനാൽ അവയ്ക്ക് നാലു തേന്പാൽക്കുടങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

സോമശ്ച മന്ത്രസംയുക്തോ യസ്മാന്മമ മുഖാച്ച്യുതഃ। ജീവഃ പ്രാണഭൃതാം ബ്രഹ്മന് സര്വഃ പീത്വാ സ്തനൈര്ഘൃതമ് ।। ൨൩.

മന്ത്രം ചേർന്ന സോമം എന്റെ വായിൽ നിന്നു ഒഴുകിയതിനാൽ, ബ്രഹ്മനേ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ജീവൻ അവയുടെ തേന്പാൽക്കുടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നെയ്യ് കുടിക്കും.

തസ്മാത് സോമമയം ചൈതദമൃതം ചൈവ സംജ്ഞിതമ്। ചതുഷ്പാദാ ഭവിഷ്യന്തി ശ്വേതത്വം ചാസ്യ തേന തത് ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഇതിനെ സോമം നിറഞ്ഞ അമൃതം എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവ നാലു പാദങ്ങളുള്ളവയാകും, അതിന്റെ വെളുപ്പും അതുകൊണ്ടാണ്.

യസ്മാച്ചൈവം ക്രിയാഭൂത്വാ ദ്വിപാദാ വൈ മഹേശ്വരീ। ദൃഷ്ടാ പുനസ്ത്വയാ ചൈഷാ സാവിത്രീ ലോകഭാവിനീ। തസ്മാദ്വൈ ദ്വിപദാഃ സര്വേ ദ്വിസ്തനാശ്ച നരാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൩.

ഇങ്ങനെ മഹേശ്വരി ഇരുപത് കാൽകളായി പ്രവർത്തനശീലയാകുമ്പോൾ, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാവിത്രിയെ നീ കണ്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് എല്ലാ ഇരുകാലികളെയും, എല്ലാ പുരുഷന്മാരെയും, ഇരുകക്ഷികൾ എന്നുപറയുന്നത്.

യസ്മാച്ചൈവമജാ ഭൂത്വാ സര്വവര്ണാ മഹേശ്വരീ। ദൃഷ്ടാ ത്വയാ മഹാസത്ത്വാ സര്വഭൂതധരാ പരാ। തസ്മാത്തു വിശ്വരൂപത്വമജാനാം വൈ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൩.

മഹേശ്വരി ജനനമില്ലാത്തവളായി എല്ലാ വർണങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ, നീ അവളെ മഹത്തായ ശക്തിയോടെ, എല്ലാ ജീവികളെയും ധരിക്കുന്നവളായി കണ്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് ജനനമില്ലാത്തവർക്ക് വിശ്വരൂപം ഉണ്ടാകുന്നത്.

അജശ്ചൈവ മഹാതേജാ വിശ്വരൂപോ ഭവിഷ്യതി। അമോഘരേതാഃ സര്വത്ര മുഖേ ചാസ്യ ഹുതാശനഃ। തസ്മാത് സര്വഗതോ മേധ്യഃ പശുരൂപീ ഹുതാശനഃ ।। ൨൩.

ജനനമില്ലാത്തവൻ മഹത്തായ തേജസ്സോടെ വിശ്വരൂപനാകും; അവന്റെ വിത്ത് എവിടെയും പരാജയപ്പെടില്ല, അവന്റെ വായിൽ അഗ്നിയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് അഗ്നി എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും മൃഗരൂപത്തിൽ വിശുദ്ധിയും വ്യാപ്തിയും ഉള്ളത്.

തപസാ ഭാവിതാത്മാനോ യേ വൈ ദ്രക്ഷ്യന്തി വൈ ദ്വിജാഃ। ഈശിത്വേ ച ശിവത്വേ ച സര്വഗം സര്വതഃ സ്ഥിരമ് ।। ൨൩.

തപസ്സിലൂടെ ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച ദ്വിജന്മാർ, സർവവ്യാപിയായും സ്ഥിരമായും, ഐശ്വര്യത്തിലും ശിവത്വത്തിലും ഉള്ള പ്രഭുവിനെ കാണും.

രജസ്തമോവിനിര്മുക്താസ്ത്യക്ത്വാ മാനുഷ്യകമ്ബുവി। മത്സമീപം ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ।। ൨൩.

രജസ്സും തമസ്സും വിട്ട്, മനുഷ്യശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അവർ എന്നടുത്ത് വരും; അവിടെ വീണ്ടും ജനനം പ്രയാസമാണ്.

ഇത്യേവമുക്തോ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ രുദ്രേണ വൈ ദ്വിജാഃ। പ്രണമ്യ പ്രയതോ ഭൂത്വാ പുനരാഹ പിതാമഹഃ ।। ൨൩.

ഇങ്ങനെ രുദ്രൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭാഗവതൻ ബ്രഹ്മാവ് ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, വീണ്ടും പിതാമഹൻ സംസാരിച്ചു.

ഭഗവന്ദേവദേവേശ വിശ്വരൂപീ മഹേശ്വരഃ। ഇമാസ്തവ മഹാദേവ തനവോ ലോകവന്ദിതാഃ ।। ൨൩.

ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ മഹേശ്വരാ, വിശ്വരൂപനായ മഹാദേവാ, ഈ നിന്റെ രൂപങ്ങൾ ലോകങ്ങൾ ആദരിക്കുന്നു.

വിശ്വരൂപ മഹാസത്ത്വ കസ്മിന് കാലേ മഹാഭുജ। കസ്യാം വാ യുഗസമ്ഭൂത്യാം ദ്രക്ഷ്യന്തി ത്വാം ദ്വിജാതയഃ ।। ൨൩.

വിശ്വരൂപനായ മഹാശക്തനേ, മഹാബാഹുവേ, ഏത് സമയത്താണ്, ഏത് യുഗത്തിൽ ദ്വിജന്മാർ നിന്നെ കാണാൻ കഴിയുക?

കേന വാ തത്ത്വയോഗേന ധ്യാനയോഗേന കേന വാ । തനവസ്തേ മഹാദേവ ശക്യാ ദ്രഷ്ടും ദ്വിജാതിഭിഃ ।। ൨൩.

ഏത് തത്ത്വയോഗത്തിലോ, ഏത് ധ്യാനയോഗത്തിലോ മഹാദേവാ, ദ്വിജന്മാർക്ക് നിന്റെ രൂപങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും?

തപസാ നൈവ യോഗേന ദാനധര്മഫലേന വാ। ന തീര്ഥഫലയോഗേന ക്രതുഭിര്വാ സദക്ഷിണൈഃ ।। ൨൩.

തപസ്സുകൊണ്ടും യോഗത്താലും ദാനധർമ്മഫലത്താലും തീർത്ഥഫലത്താലും യാഗങ്ങളാലും എനിക്ക് മനുഷ്യർക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല.

ന വേദാധ്യാപനൈര്വാപി ന ചിത്തേന വിവേദനൈഃ । ശക്യോഽഹം മാനുര്ഷൈദ്രഷ്ടുമൃതേ ധ്യാനാത്പരം ന ഹി ।। ൨൩.

വേദപഠനത്താലോ മനസ്സിന്റെ വിവേകത്താലോ പോലും എനിക്ക് മനുഷ്യർക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല; പരമധ്യാനം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും വഴി അല്ല.

സാധ്യോ നാരായണശ്ചൈവ വിഷ്ണുസ്ത്രിഭുവനേശ്വരഃ । ഭവിഷ്യതീഹ നാമ്നാ തു വാരാഹോ നാമ വിശ്രുതഃ ।। ൨൩.

സാധ്യനും നാരായണനും, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനായ വിഷ്ണുവും, ഇവിടെ വാരാഹ എന്ന പ്രശസ്തമായ പേരിൽ അറിയപ്പെടും.