വായുപുരാണമ്

ആനന്ദസ്തു സ വിജ്ഞേയ ആനന്ദസ്തേ മഹാലയഃ। ഗാലവ്യഗോത്രതപസാ മമ പുത്രസ്ത്വമാഗതഃ ।। ൨൩.

'അനന്ദൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് അവനാണ്; അനന്ദം തന്നെ മഹാലയമാണ്. ഗാലവന്റെ വംശത്തിലെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി നീ എന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചു.'

ത്വയി യോഗശ്ച സാങ്ഖ്യശ്ച തപോ വിദ്യാവിധിഃ ക്രിയാ। ഋതം സ്ത്യഞ്ച യദ്ബ്രഹ്മ അഹിംസാ സന്തതിക്രമാഃ ।। ൨൩.

നിന്റെ ഉള്ളിൽ യോഗവും സാംഖ്യവും തപസ്സും ജ്ഞാനവും കര്‍മ്മങ്ങളും സത്യം, നേര്മ, ബ്രഹ്മം, അഹിംസ, സന്തതിയുടെ തുടർച്ചയും എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു.

ധ്യാനം ധ്യാനവപുഃ ശാന്തിര്വിദ്യാഽപിദ്യാമതിര്ധൃതിഃ। കാന്തിഃ ശാന്തിഃ സ്മൃതിര്മേധാ ലജ്ജാ ശുദ്ദിഃ സരസ്വതീ। തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്രിയാ ചൈവ ലജ്ജാ ക്ഷാന്തിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ ।। ൨൩.

ധ്യാനം, ധ്യാനത്തിന്റെ രൂപം, ശാന്തി, ജ്ഞാനം, അജ്ഞാനം, ഉറച്ച മനസ്സ്, ധൈര്യം, പ്രകാശം, സമാധാനം, ഓർമ്മ, ബുദ്ധി, ലജ്ജ, ശുദ്ധി, സരസ്വതി, തൃപ്തി, പോഷണം, കര്‍മ്മം, ക്ഷമ, സ്ഥിരത — ഇതൊക്കെയും അവളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ഷഡ്‌വിംശത്തദ്ഗുണാ ഹ്യേഷാ ദ്വാത്രിശാക്ഷരസംജ്ഞിതാ । പ്രകൃതിം വിദ്ധിതാം ബ്രഹ്മംസ്ത്വത്പ്രസൂതിം മഹേശ്വരീമ് ।। ൨൩.

ഇവ ഇരുപത്താറ് ഗുണങ്ങളാണ്, മുപ്പത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സ്വഭാവം ബ്രഹ്മവും, നിന്റെ സന്തതിയായ മഹാദേവിയും ആണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക.

സൈഷാ ഭഗവതീ ദേവീ തത്പ്രസൂതിഃ സ്വയമ്ഭുവഃ। ചതുര്മുഖീ ജഗദ്യോനിഃ പ്രകൃതി ര്ഗൌഃ പ്രകീര്ത്തിതാ । പ്രധാനം പ്രകൃതിം ചൈവ യദാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ ।। ൨൩.

അവൾ തന്നെയാണ് ഭഗവതി, സ്വയംഭുവിന്റെ പുത്രി, നാലു മുഖങ്ങളുള്ളവൾ, ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, പ്രകൃതി എന്നും ഗൗ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സത്യചിന്തകർ പ്രധാനം, പ്രകൃതി എന്നിങ്ങനെ അവളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

അജാമേതാം ലോഹിതാം ശുക്ലകൃഷ്ണാം വിശ്വം സംപ്രസൃജമാനാം സുരൂപാമ്। അജോഽഹം വൈ ബുദ്ധിമാന്വിശ്വരൂപാം ഗായത്രീം ഗാം വിശ്വരൂപാം ഹി ബുദ്ധ്വാ ।। ൨൩.൫൧ ഏവമുക്തവാ മഹാദേവഃ അട്ടഹാസമഥാകരോത് । വലിതാസ്ഫോടിതരവം കഹാകഹനദന്തഥാ ।। ൨൩.

ജനനമില്ലാത്ത ഈ ചുവപ്പും വെള്ളയും കറുപ്പും നിറമുള്ളവളാണ് സർവ്വലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സുന്ദരിയായവൾ. ഞാനും ജനനമില്ലാത്തവനും ജ്ഞാനിയുമാണ്; സർവ്വരൂപിണിയായ ഗായത്രിയെ, ഗൗവിനെ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.

തതോഽസ്യ പാര്ശ്വതോ ദിവ്യാഃ സര്വരൂപാഃ കുമാരകാഃ। ജടീ മുണ്ഡീ ശിഖണ്ഡീ ച അര്ദ്ധമുണ്ഡശ്ച ജജ്ഞിരേ ।। ൨൩.

അതിനുശേഷം അവന്റെ വശത്തുനിന്ന് ദിവ്യരൂപങ്ങളുള്ള ബാലന്മാർ ഉദിച്ചുവന്നു: ജടയുള്ളവർ, തലമുടി മുറിച്ചവർ, ശിഖ ധരിച്ചവർ, പകുതി തലമുടി മുറിച്ചവർ എന്നിങ്ങനെ.

തതസ്തേ തു യഥോക്തേന യോഗേന സുമഹൌജസഃ। ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രന്തു ഉപാസിത്വാ മഹേശ്വരമ് ।। ൨൩.

അവർ നിർദ്ദേശിച്ച യോഗം അനുസരിച്ച് മഹത്തായ ഊർജ്ജത്തോടെ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ മഹേശ്വരനെ ആരാധിച്ചു.

ധര്മോപദേശം നിയതം കൃത്വാ യോഗമയം ദൃഢമ്। ശിഷ്ടാനാം നിയതാത്മാനഃ പ്രവിഷ്ടാ രുദ്രമീശ്വരമ് ।। ൨൩.

ധർമ്മോപദേശം ഉറപ്പിച്ച്, യോഗത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ, ആ ശിഷ്യന്മാർ നിയന്ത്രിതാത്മാക്കളായി രുദ്രനിൽ പ്രവേശിച്ചു.

തതോ വിസ്മയമാപന്നോ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। പ്രപന്നസ്തു മഹാദേവം ഭക്തിയുക്തേന ചേതസാ। ഉവാച വചനം സര്വം ശ്വേതത്വന്തേ കഥം വിഭോ ।। ൨൩.

അതിനുശേഷം ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് അത്ഭുതം തോന്നി; ഭക്തിപൂർവ്വം മനസ്സോടെ മഹാദേവനെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, വെള്ളക്കാലത്തിന്റെ അവസാനം എങ്ങനെയാണ്?'

ശ്വേതകല്പോ യദാ ഹ്യാസീദഹം ശ്വേതസ്തതോഽഭവമ്। ശ്വേതോഷ്ണീഷഃ ശ്വേതമാല്യഃ ശ്വേതാമ്ബരധരഃ ശിവഃ ।। ൨൩.

വെള്ളക്കാലം ഉണ്ടായപ്പോൾ ഞാൻ വെളുത്തവനായി; വെളുത്ത ഉഷ്ണീഷവും, വെളുത്തമാലയും, വെളുത്ത വസ്ത്രവും ധരിച്ച ശിവനായി.

ശ്വേതാസ്ഥിമാംസരോമാ ച ശ്വേതത്വക് ശ്വേതലോഹിതഃ। തേന നാമ്നാ ച വിഖ്യാതഃ ശ്വേതകല്പസ്തദാ ഹ്യസൌ ।। ൨൩.

എന്റെ അസ്ഥികളും മാംസവും രോമവും വെളുത്തതായിരുന്നു; ചർമ്മം, രക്തം എല്ലാം വെളുത്തതായിരുന്നു. അതിനാൽ ആ കാലഘട്ടം വെള്ളക്കാലം എന്നുപേരെടുത്തു.

മത്പ്രസാദാച്ച ദേവേശഃ ശ്വേതാങ്ഗഃ ശ്വേതലോഹിതഃ। ശ്വേതവര്ണാ തദാ ഹ്യാസീദ്ഗായത്രീ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതാ ।। ൨൩.

എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ദേവനാഥാ, ശരീരം വെളുപ്പും രക്തം വെളുപ്പുമായിരുന്നു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മമായി അറിയപ്പെടുന്ന ഗായത്രി വെളുത്ത നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

യസ്മാദഹം ച ദേവേശ ത്വയാ ഗുഹ്യേ പദേ സ്ഥിതഃ। വിജ്ഞാതഃ സ്വേന തപസാ സദ്യോ ജാതഃ സനാതനഃ। സദ്യോ ജാതേതി ബ്രഹ്മൈതദ് ഗുഹ്യം ചൈവ പ്രകീര്തിതമ് ।। ൨൩.

ദേവനാഥാ, നീ എന്നെ രഹസ്യസ്ഥലത്ത് സ്ഥാപിച്ചു; നിന്റെ തപസ്സിലൂടെ ഉടനെ ജനിച്ച, ശാശ്വതമായവനായി ഞാൻ അറിയപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ബ്രഹ്മം 'ഉടൻ ജനിച്ചവൻ' എന്നും രഹസ്യമായതും എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

തസ്മാദ് ഗുഹ്യത്വമാപന്നം യേ വേത്സ്യന്തി ദ്വിജാതയഃ। തത്സമീപങ്ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഇതിന് രഹസ്യസ്വഭാവം ലഭിച്ചു; ആരെങ്കിലും ഈ സത്യം അറിയുന്ന ദ്വിജന്മാർ അതിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തും, പിന്നെ തിരിച്ചുവരിക വളരെ ദുഷ്കരമാണ്.

യദാഽഹം ച പുനസ്ത്വാസം ലോഹിതോ നാമ നാമതഃ। മമകൃതേന വര്ണേന കല്പോ വൈ ലോഹിതഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൩.

പിന്നീട് ഞാൻ വീണ്ടും ചുവപ്പെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു; എന്റെ സ്വന്തം നിറം കൊണ്ടാണ് ആ കാലഘട്ടം ചുവപ്പുകാലം എന്നുപേരെടുത്തത്.

തദാ ലോഹിതമാസാസ്ഥിലോഹിതക്ഷീരസന്നിഭാ । ലോഹിതാക്ഷസ്തനവതീ ഗായത്രീ ഗൌഃ പ്രകീര്തിതാ ।। ൨൩.

അപ്പോൾ ചുവപ്പു നിറമുള്ള അസ്ഥികളും, ചുവപ്പു പാലിനോടു സാമ്യമുള്ളവയും; ചുവപ്പു കണ്ണുകളും, മുലയുള്ളവളായ ഗായത്രിയും ഗൗവുമാണ് പ്രസിദ്ധമായത്.

തതോഽസ്യ ലോഹിതത്വേന വര്ണസ്യ ച വിപര്യ്യയേ। വാമത്വാച്ചൈവ യോഗസ്യ വാമദേവത്വമാഗതഃ ।। ൨൩.

അപ്പോൾ ചുവപ്പ് നിറവും, നിറത്തിന്റെ വിപരീതതയും, യോഗത്തിന്റെ ഇടതുഭാഗത്തായതും കാരണം വാമദേവസ്വഭാവം ലഭിച്ചു.

തഥാപി ഹി മഹാസത്ത്വ ത്വയാഽഹം നിയതാത്മനാ। വിജ്ഞാതഃ ശ്വേത വര്ണേന തസ്മാദ്വര്ണോത്തമഃ സ്മൃതഃ । തതോഽഹം വാമദേവേതി ഖ്യാതിം യാതോ മഹീതലേ ।। ൨൩.

എങ്കിലും മഹാസക്തിയുള്ളവളേ, നിയന്ത്രിതാത്മാവായ നീ എന്നെ വെളുത്ത നിറത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; അതിനാൽ അതാണ് ഉത്തമവര്ണം എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വാമദേവൻ എന്നുപേരെടുത്തു.

യേ ചാപി വാമദേവത്വം ജ്ഞാസ്യന്തീഹ ദ്വിജാതയഃ। വിജ്ഞായ ചേമാം രുദ്രാണീം ഗായത്രീം മാതരം വിഭോ ।। ൨൩.

ഇവിടെ വാമദേവത്വം അറിയുന്ന ദ്വിജന്മാരും, ഈ രുദ്രാണി ഗായത്രിയെ അമ്മയെന്നു തിരിച്ചറിയുന്നവരും, മഹാനേ,

സര്വപാപവിനിര്മുക്താ വിരജാ ബ്രഹ്മവര്ചസഃ। രുദ്രലോകം ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ।। ൨൩.

അവർക്കു എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും, അവർ നിർമലരും ബ്രഹ്മന്റെ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവരുമാകും. അവർക്ക് രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കാം, അവിടെനിന്ന് തിരിച്ചു വരിക വളരെ അപൂർവം.

യദാ തു പുനരേവായം കൃഷ്ണവര്ണോ ഭയാനകഃ। മത്കൃതേന ച വര്ണേന മത്കല്പഃ കൃഷ്ണ ഉച്യതേ ।। ൨൩.

പിന്നീട് ഈ രൂപം കറുപ്പും ഭയാനകവുമാകുമ്പോൾ, എന്റെ തന്നെ നിറം കൊണ്ടു 'കറുപ്പ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും, എന്നെപ്പോലെ കണക്കാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

തത്രാഽഹം കാലസംകാശഃ കാലോ ലോകപ്രകാശനഃ । വിജ്ഞാതോഽഹം ത്വയാ ബ്രഹമന് ഘോരോ ഘോരപരാക്രമഃ ।। ൨൩.

അവിടെ ഞാൻ കാലംപോലെയാണ്, ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന കാലം. ബ്രഹ്മനേ, നീ എന്നെ ഭയാനകനും അതിശക്തനും എന്നറിയുന്നു.

തസ്മാദ്ഘോരത്വമാപന്നം യേ മാം വേത്സ്യന്തി ഭൂതലേ। തേഷാമഘോരഃ ശാന്തശ്ച ഭവിഷ്യാമ്യഹമവ്യയഃ ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഞാൻ ഭയാനകമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ എന്നെ അറിയുന്നവർക്കു ഞാൻ ഭയമില്ലാത്തവനും, ശാന്തനും, അക്ഷയനും ആയിരിക്കും.

തസ്മാദ്വിശ്വത്വമാന്നം യേ മാം പശ്യന്തി ഭൂതലേ । തേഷാം ശിവശ്ച സൌമ്യശ്ച ഭവിഷ്യാമി സദൈവ തു ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഞാൻ സർവ്വവ്യാപിയായ രൂപം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ എന്നെ കാണുന്നവർക്കു ഞാൻ എപ്പോഴും മംഗളവും സൗമ്യവുമായിരിക്കും.

തസ്മാച്ച വിശ്വരൂപോ വൈ കല്പോഽയം സമുദാഹൃതഃ। വിശ്വരൂപാ തഥാ ചേയം സാവിത്രീ സമുദാഹൃതാ ।। ൨൩.

അങ്ങനെ ഈ സർവ്വരൂപം എന്റെ പ്രകടനമായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്; അതുപോലെ ഈ സാവിത്രിയും സർവ്വരൂപിണിയെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

സര്വരൂപാസ്തഥാ ചേമേ സംവൃത്താ മമ പുത്രകാഃ। ചത്വാരസ്തേ സമാഖ്യാതാഃ പാദാ വൈ ലോകസംമതാഃ ।। ൨൩.

എന്റെ മക്കളേ, ഈ എല്ലാ രൂപങ്ങളും എന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്. നാലു രൂപങ്ങൾ പേരോടെ അറിയപ്പെടുന്നു; അവ ലോകങ്ങൾ അംഗീകരിച്ച പാദങ്ങളാണ്.

തസ്മാച്ച സര്വ വര്ണത്വം പ്രജാത്വം മേ ഭവിഷ്യതി। സര്വഭക്ഷ്യാ ച മേധ്യാ ച വര്ണതശ്ച ഭവിഷ്യതി ।। ൨൩.

അതിനാൽ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളും ജന്മങ്ങളും എനിക്ക് അനുഭവമായിരിക്കും; എല്ലാ ഭക്ഷ്യങ്ങളും, ശുദ്ധവും അശുദ്ധവും, വർണ്ണം അനുസരിച്ച് എനിക്ക് അനുഭവമായിരിക്കും.

മോക്ഷോ ധര്മസ്തഥാര്ഥശ്ച കാമശ്ചേതി ചതുഷ്ടയമ്। തസ്മാദ്വേത്താ ച വേദ്യം ച ചതുര്ദ്ധാ വൈ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൩.

മോക്ഷം, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം — ഈ നാലും; അതിനാൽ അറിയുന്നവനും അറിയപ്പെടുന്നതും നാലായി നിലനിൽക്കും.