വായുപുരാണമ്

അഥ തം മനസാ ധ്യാത്വാ യുക്താത്മാ വൈ പിതാമഹഃ। വവന്ദേ ദേവമീശാനം സര്വേശം സര്വഗം പ്രഭുമ് ।। ൨൩.

അപ്പോൾ, മനസ്സിൽ അവനെ ധ്യാനിച്ച്, ആത്മാവിൽ ഏകാഗ്രതയോടെ പിതാമഹൻ, സർവ്വേശ്വരനെയും സർവ്വവ്യാപിയുമായ പ്രഭുവായ ദൈവത്തെ വണങ്ങി.

ഓമീശാനം നമസ്തേഽസ്തു മഹാദേവ നമോഽസ്തു തേ। ഏവം ധ്യാനഗതം തത്ര പ്രണമന്തം പിതാമഹമ്। ഉവാച ഭഗവാനീശഃ പ്രീതോഽഹം തേ കിമിച്ഛസി ।। ൨൩.

'ഓം, ഈശാനനേ, നമസ്കാരം. മഹാദേവാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.' ഇങ്ങനെ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി പിതാമഹൻ വണങ്ങുമ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?''

തതസ്തു പ്രണതോ ഭൂത്വാ വാഗ്ഭിഃ സ്തുത്വാ മഹേശ്വരമ്। ഉവാച ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ പ്രീതഃ പ്രീതേന ചേതസാ ।। ൨൩.

അതിനുശേഷം, വണങ്ങി, മഹേശ്വരനെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സ്തുതിച്ച്, സന്തോഷപൂർവ്വം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു.

യദിദം വിശ്വരൂപന്തേ വിശ്വഗം വിശ്വമീശ്വരമ്। ഏതദ്വേദിതുമിച്ഛാമി കശ്ചായം പരമേശ്വരഃ ।। ൨൩.

'നിന്റെ ഈ വിശ്വരൂപം, സർവ്വവ്യാപിയായ വിശ്വനാഥൻ—ഇതെല്ലാം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ പരമേശ്വരൻ ആരാണ്?'

കൈഷാ ഭഗവതീ ദേവീ ചതുഷ്പാദാ ചതുര്മുഖീ। ചതുഃശ്രൃങ്ഗീ ചതുര്വക്രാ ചതുര്ദ്ദന്താ ചതുഃസ്തനീ ।। ൨൩.

'ഭഗവതിയായ ഈ ദേവി ആരാണ്? നാലു കാലുകളും നാലു മുഖങ്ങളും നാലു കൊമ്പുകളും നാലു വായുകളും നാലു ദന്തങ്ങളും നാലു മുലകളും ഉള്ളവളാണ് ഇവൾ.'

ചതുര്ഹസ്താ ചതുര്നേത്രാ വിശ്വരുപാ കഥം സ്മൃതാ। കിന്നാമധേയാ കോഽസ്യാത്മാ കിംവീര്യാ വാപി കര്മതഃ ।। ൨൩.

'നാലു കൈകളും നാലു കണ്ണുകളും ഉള്ള, വിശ്വരൂപം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇവളുടെ പേര് എന്താണ്? സ്വഭാവം എന്താണ്? ശക്തി എന്താണ്? പ്രവർത്തികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?'

രഹസ്യം സര്വമന്ത്രാണാം പാവനം പുഷ്ഠിവര്ദ്ധനമ്। ശ്രൃണുഷ്വൈതത്പരം ഗുഹ്യമാദിസര്ഗേ യഥാ തഥമ് ।। ൨൩.

'സകല മന്ത്രങ്ങളുടെ രഹസ്യവും, ശുദ്ധിയും, പോഷണവും നൽകുന്നതും, സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ എങ്ങനെയുണ്ടായിരുന്നുവോ അതുപോലെ ഈ പരമ ഗുഹ്യം നീ കേൾക്കുക.'

അയം യോ വര്ത്തതേ കല്പോ വിശ്വരൂപസ്ത്വസൌ സ്മൃതഃ। യസ്മിന് ഭവാദയോ ദേവാഃ ഷഡ്വിംശന്മനവഃ സ്മൃതാഃ ।। ൨൩.

'ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്ന ഈ കല്പം വിശ്വരൂപം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ഭവനും മറ്റു ദേവന്മാരും ഇരുപത്താറു മനുമാരും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.'

ബ്രഹ്മസ്ഥാനമിദം ചാപി യദാ പ്രാപ്തം ത്വയാ വിഭോ। തദാപ്രഭൃതി കല്പശ്ച ത്രയസ്ത്രിംശത്തമോ ഹ്യയമ് ।। ൨൩.

'നീ പ്രാപിച്ച ഈ സ്ഥാനം ബ്രഹ്മസ്ഥാനം തന്നെയാണ്, മഹാനേ. അന്ന് മുതൽ ഈ കല്പം മുപ്പത്തിമൂന്നാമത്തേതാണ്.'

ശതം ശതസഹസ്രാണാമതീതാ യേ സ്വയമ്ഭുവഃ । പുരസ്താത്തവ ദേവേശ താന് ശ്രൃണുഷ്വ മഹാമുനേ ।। ൨൩.

'ശതം ശതസഹസ്രങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു പോയ സ്വയംഭുവമാരുടെ കാലം, അതെല്ലാം നിന്നുമുമ്പ് നടന്നതാണു ദേവേശാ. അതിനെക്കുറിച്ച് നീ കേൾക്കുക, മഹാമുനേ.'

ആനന്ദസ്തു സ വിജ്ഞേയ ആനന്ദസ്തേ മഹാലയഃ। ഗാലവ്യഗോത്രതപസാ മമ പുത്രസ്ത്വമാഗതഃ ।। ൨൩.

'അനന്ദൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് അവനാണ്; അനന്ദം തന്നെ മഹാലയമാണ്. ഗാലവന്റെ വംശത്തിലെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി നീ എന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചു.'

ത്വയി യോഗശ്ച സാങ്ഖ്യശ്ച തപോ വിദ്യാവിധിഃ ക്രിയാ। ഋതം സ്ത്യഞ്ച യദ്ബ്രഹ്മ അഹിംസാ സന്തതിക്രമാഃ ।। ൨൩.

നിന്റെ ഉള്ളിൽ യോഗവും സാംഖ്യവും തപസ്സും ജ്ഞാനവും കര്‍മ്മങ്ങളും സത്യം, നേര്മ, ബ്രഹ്മം, അഹിംസ, സന്തതിയുടെ തുടർച്ചയും എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു.

ധ്യാനം ധ്യാനവപുഃ ശാന്തിര്വിദ്യാഽപിദ്യാമതിര്ധൃതിഃ। കാന്തിഃ ശാന്തിഃ സ്മൃതിര്മേധാ ലജ്ജാ ശുദ്ദിഃ സരസ്വതീ। തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിഃ ക്രിയാ ചൈവ ലജ്ജാ ക്ഷാന്തിഃ പ്രതിഷ്ഠിതാ ।। ൨൩.

ധ്യാനം, ധ്യാനത്തിന്റെ രൂപം, ശാന്തി, ജ്ഞാനം, അജ്ഞാനം, ഉറച്ച മനസ്സ്, ധൈര്യം, പ്രകാശം, സമാധാനം, ഓർമ്മ, ബുദ്ധി, ലജ്ജ, ശുദ്ധി, സരസ്വതി, തൃപ്തി, പോഷണം, കര്‍മ്മം, ക്ഷമ, സ്ഥിരത — ഇതൊക്കെയും അവളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ഷഡ്‌വിംശത്തദ്ഗുണാ ഹ്യേഷാ ദ്വാത്രിശാക്ഷരസംജ്ഞിതാ । പ്രകൃതിം വിദ്ധിതാം ബ്രഹ്മംസ്ത്വത്പ്രസൂതിം മഹേശ്വരീമ് ।। ൨൩.

ഇവ ഇരുപത്താറ് ഗുണങ്ങളാണ്, മുപ്പത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സ്വഭാവം ബ്രഹ്മവും, നിന്റെ സന്തതിയായ മഹാദേവിയും ആണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക.

സൈഷാ ഭഗവതീ ദേവീ തത്പ്രസൂതിഃ സ്വയമ്ഭുവഃ। ചതുര്മുഖീ ജഗദ്യോനിഃ പ്രകൃതി ര്ഗൌഃ പ്രകീര്ത്തിതാ । പ്രധാനം പ്രകൃതിം ചൈവ യദാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ ।। ൨൩.

അവൾ തന്നെയാണ് ഭഗവതി, സ്വയംഭുവിന്റെ പുത്രി, നാലു മുഖങ്ങളുള്ളവൾ, ലോകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, പ്രകൃതി എന്നും ഗൗ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സത്യചിന്തകർ പ്രധാനം, പ്രകൃതി എന്നിങ്ങനെ അവളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

അജാമേതാം ലോഹിതാം ശുക്ലകൃഷ്ണാം വിശ്വം സംപ്രസൃജമാനാം സുരൂപാമ്। അജോഽഹം വൈ ബുദ്ധിമാന്വിശ്വരൂപാം ഗായത്രീം ഗാം വിശ്വരൂപാം ഹി ബുദ്ധ്വാ ।। ൨൩.൫൧ ഏവമുക്തവാ മഹാദേവഃ അട്ടഹാസമഥാകരോത് । വലിതാസ്ഫോടിതരവം കഹാകഹനദന്തഥാ ।। ൨൩.

ജനനമില്ലാത്ത ഈ ചുവപ്പും വെള്ളയും കറുപ്പും നിറമുള്ളവളാണ് സർവ്വലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സുന്ദരിയായവൾ. ഞാനും ജനനമില്ലാത്തവനും ജ്ഞാനിയുമാണ്; സർവ്വരൂപിണിയായ ഗായത്രിയെ, ഗൗവിനെ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി.

തതോഽസ്യ പാര്ശ്വതോ ദിവ്യാഃ സര്വരൂപാഃ കുമാരകാഃ। ജടീ മുണ്ഡീ ശിഖണ്ഡീ ച അര്ദ്ധമുണ്ഡശ്ച ജജ്ഞിരേ ।। ൨൩.

അതിനുശേഷം അവന്റെ വശത്തുനിന്ന് ദിവ്യരൂപങ്ങളുള്ള ബാലന്മാർ ഉദിച്ചുവന്നു: ജടയുള്ളവർ, തലമുടി മുറിച്ചവർ, ശിഖ ധരിച്ചവർ, പകുതി തലമുടി മുറിച്ചവർ എന്നിങ്ങനെ.

തതസ്തേ തു യഥോക്തേന യോഗേന സുമഹൌജസഃ। ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രന്തു ഉപാസിത്വാ മഹേശ്വരമ് ।। ൨൩.

അവർ നിർദ്ദേശിച്ച യോഗം അനുസരിച്ച് മഹത്തായ ഊർജ്ജത്തോടെ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ മഹേശ്വരനെ ആരാധിച്ചു.

ധര്മോപദേശം നിയതം കൃത്വാ യോഗമയം ദൃഢമ്। ശിഷ്ടാനാം നിയതാത്മാനഃ പ്രവിഷ്ടാ രുദ്രമീശ്വരമ് ।। ൨൩.

ധർമ്മോപദേശം ഉറപ്പിച്ച്, യോഗത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ, ആ ശിഷ്യന്മാർ നിയന്ത്രിതാത്മാക്കളായി രുദ്രനിൽ പ്രവേശിച്ചു.

തതോ വിസ്മയമാപന്നോ ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। പ്രപന്നസ്തു മഹാദേവം ഭക്തിയുക്തേന ചേതസാ। ഉവാച വചനം സര്വം ശ്വേതത്വന്തേ കഥം വിഭോ ।। ൨൩.

അതിനുശേഷം ലോകപിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന് അത്ഭുതം തോന്നി; ഭക്തിപൂർവ്വം മനസ്സോടെ മഹാദേവനെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചു: 'പ്രഭോ, വെള്ളക്കാലത്തിന്റെ അവസാനം എങ്ങനെയാണ്?'

ശ്വേതകല്പോ യദാ ഹ്യാസീദഹം ശ്വേതസ്തതോഽഭവമ്। ശ്വേതോഷ്ണീഷഃ ശ്വേതമാല്യഃ ശ്വേതാമ്ബരധരഃ ശിവഃ ।। ൨൩.

വെള്ളക്കാലം ഉണ്ടായപ്പോൾ ഞാൻ വെളുത്തവനായി; വെളുത്ത ഉഷ്ണീഷവും, വെളുത്തമാലയും, വെളുത്ത വസ്ത്രവും ധരിച്ച ശിവനായി.

ശ്വേതാസ്ഥിമാംസരോമാ ച ശ്വേതത്വക് ശ്വേതലോഹിതഃ। തേന നാമ്നാ ച വിഖ്യാതഃ ശ്വേതകല്പസ്തദാ ഹ്യസൌ ।। ൨൩.

എന്റെ അസ്ഥികളും മാംസവും രോമവും വെളുത്തതായിരുന്നു; ചർമ്മം, രക്തം എല്ലാം വെളുത്തതായിരുന്നു. അതിനാൽ ആ കാലഘട്ടം വെള്ളക്കാലം എന്നുപേരെടുത്തു.

മത്പ്രസാദാച്ച ദേവേശഃ ശ്വേതാങ്ഗഃ ശ്വേതലോഹിതഃ। ശ്വേതവര്ണാ തദാ ഹ്യാസീദ്ഗായത്രീ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതാ ।। ൨൩.

എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ദേവനാഥാ, ശരീരം വെളുപ്പും രക്തം വെളുപ്പുമായിരുന്നു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മമായി അറിയപ്പെടുന്ന ഗായത്രി വെളുത്ത നിറത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

യസ്മാദഹം ച ദേവേശ ത്വയാ ഗുഹ്യേ പദേ സ്ഥിതഃ। വിജ്ഞാതഃ സ്വേന തപസാ സദ്യോ ജാതഃ സനാതനഃ। സദ്യോ ജാതേതി ബ്രഹ്മൈതദ് ഗുഹ്യം ചൈവ പ്രകീര്തിതമ് ।। ൨൩.

ദേവനാഥാ, നീ എന്നെ രഹസ്യസ്ഥലത്ത് സ്ഥാപിച്ചു; നിന്റെ തപസ്സിലൂടെ ഉടനെ ജനിച്ച, ശാശ്വതമായവനായി ഞാൻ അറിയപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ബ്രഹ്മം 'ഉടൻ ജനിച്ചവൻ' എന്നും രഹസ്യമായതും എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

തസ്മാദ് ഗുഹ്യത്വമാപന്നം യേ വേത്സ്യന്തി ദ്വിജാതയഃ। തത്സമീപങ്ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ।। ൨൩.

അതിനാൽ ഇതിന് രഹസ്യസ്വഭാവം ലഭിച്ചു; ആരെങ്കിലും ഈ സത്യം അറിയുന്ന ദ്വിജന്മാർ അതിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തും, പിന്നെ തിരിച്ചുവരിക വളരെ ദുഷ്കരമാണ്.

യദാഽഹം ച പുനസ്ത്വാസം ലോഹിതോ നാമ നാമതഃ। മമകൃതേന വര്ണേന കല്പോ വൈ ലോഹിതഃ സ്മൃതഃ ।। ൨൩.

പിന്നീട് ഞാൻ വീണ്ടും ചുവപ്പെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു; എന്റെ സ്വന്തം നിറം കൊണ്ടാണ് ആ കാലഘട്ടം ചുവപ്പുകാലം എന്നുപേരെടുത്തത്.

തദാ ലോഹിതമാസാസ്ഥിലോഹിതക്ഷീരസന്നിഭാ । ലോഹിതാക്ഷസ്തനവതീ ഗായത്രീ ഗൌഃ പ്രകീര്തിതാ ।। ൨൩.

അപ്പോൾ ചുവപ്പു നിറമുള്ള അസ്ഥികളും, ചുവപ്പു പാലിനോടു സാമ്യമുള്ളവയും; ചുവപ്പു കണ്ണുകളും, മുലയുള്ളവളായ ഗായത്രിയും ഗൗവുമാണ് പ്രസിദ്ധമായത്.

തതോഽസ്യ ലോഹിതത്വേന വര്ണസ്യ ച വിപര്യ്യയേ। വാമത്വാച്ചൈവ യോഗസ്യ വാമദേവത്വമാഗതഃ ।। ൨൩.

അപ്പോൾ ചുവപ്പ് നിറവും, നിറത്തിന്റെ വിപരീതതയും, യോഗത്തിന്റെ ഇടതുഭാഗത്തായതും കാരണം വാമദേവസ്വഭാവം ലഭിച്ചു.

തഥാപി ഹി മഹാസത്ത്വ ത്വയാഽഹം നിയതാത്മനാ। വിജ്ഞാതഃ ശ്വേത വര്ണേന തസ്മാദ്വര്ണോത്തമഃ സ്മൃതഃ । തതോഽഹം വാമദേവേതി ഖ്യാതിം യാതോ മഹീതലേ ।। ൨൩.

എങ്കിലും മഹാസക്തിയുള്ളവളേ, നിയന്ത്രിതാത്മാവായ നീ എന്നെ വെളുത്ത നിറത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; അതിനാൽ അതാണ് ഉത്തമവര്ണം എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വാമദേവൻ എന്നുപേരെടുത്തു.