രഥന്തരസ്യ സാമ്നസ്തു ഉപരിഷ്ടാന്നിബോധത। കല്പാന്തേ നാമ ധേയാനി മന്ത്രോത്പത്തിശ്ച യസ്യ യാ ।। ൨൨.
ഇപ്പൊഴിതാ രഥാന്തരസാമം, കല്പാന്തത്തിൽ അതിന് ലഭിക്കുന്ന പേരുകളും അതിന്റെ മന്ത്രങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഏകോനവിംശകഃ കല്പോ വിജ്ഞേയഃ ശ്രൃതലോഹിതഃ। യസ്മിംസ്തത് പരമധ്യാനം ധ്യായതോ ബ്രഹ്മണസ്തഥാ ।। ൨൨.
പത്തൊമ്പതാമത്തെ കല്പം ശ്രുതലോഹിതം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിൽ ബ്രഹ്മാവ് പരമധ്യാനം ആചരിച്ചു.
ശ്വേതോഷ്ണീഷഃ ശ്വേതമാല്യഃ ശ്വേതാമ്ബരധരഃ ശിഖീ। ഉത്പന്നസ്തു മഹാതേജാഃ കുമാരഃ പാവകോപമഃ ।। ൨൨.
അവിടെ തീപോലുള്ള ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു യുവാവ് ഉദിച്ചു; വെള്ള തലയണ, വെള്ളമാല, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, കിരീടം ധരിച്ചവൻ, അതീവ തേജസ്സോടെ.
ഭീമം മുഖം മഹാരൌദ്രം സുഘോരം ശ്വേതലോഹിതമ്। ദീപ്തം ദീപ്തേന വപുഷാ മഹാസ്യം ശ്വേതവര്ച്ചസമ് ।। ൨൨.
അവന്റെ മുഖം ഭയങ്കരവും അതിമഹാരൗദ്രവും ഭീഷണവും വെള്ളയും ചുവപ്പും കലർന്നതും, ജ്വലിക്കുന്ന രൂപവും, വലിയ വായും, വെള്ളപ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷഃ ശ്രീമാന് ബ്രഹ്മാ വൈ വിശ്വതോമുഖഃ। കുമാരം ലോകധാതാരം വിശ്വരൂപം മഹേശ്വരമ് ।। ൨൨.
അവനെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ്, സർവ്വദിശകളിലും മുഖമുള്ള മഹത്വമുള്ളവൻ, ലോകങ്ങളെ നിലനിറുത്തുന്ന ആ യുവാവിനെയും സർവ്വരൂപിയുമായ മഹേശ്വരനെയും കണ്ടു.
പുരാണപുരുഷം ദേവം വിശ്വാത്മാ യോഗിനാം ചിരമ്। വവന്ദേ ദേവദേവേശം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ ।। ൨൨.
ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്, പുരാതനപുരുഷനായ ദൈവത്തെയും സർവ്വാത്മാവിനെയും യോഗിമാരുടെ നാഥനെയും ദേവദേവനെയും ഭക്തിയോടെ വണങ്ങി.
ഹൃദി കൃത്വാ മഹാദേവം പരമാത്മാനമീശ്വരമ്। സദ്യോജാതം തതോ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മാ വൈ സമ ചിന്തയത്। ജ്ഞാത്വാ മുമോച ദേവേശോ ഹൃഷ്ടോ ഹാസം ജഗത്പതിഃ ।। ൨൨.
മഹാദേവനെയും പരമാത്മാവിനെയും ഈശ്വരനെയും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് സദ്യോജാതനെ ധ്യാനിച്ചു; അവനെ മനസ്സിലാക്കി സന്തോഷത്തോടെ ലോകനാഥൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
തതോഽസ്യ പാര്ശ്വതഃ ശ്വേതാ ഋഷയോ ബ്രഹ്മവര്ച്ചസഃ। പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹാത്മാനഃ ശ്വേതമാല്യാനുലേപനാഃ ।। ൨൨.
അപ്പോൾ അവന്റെ അരികിൽ വെള്ളമാലയും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ, ബ്രഹ്മതേജസ്സുള്ള മഹാത്മാക്കളായ വെള്ള വേഷം ധരിച്ച ഋഷിമാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സുനന്ദോ നന്ദകശചവൈവ വിശ്വനന്ദോഽഥ നന്ദനഃ। ശിഷ്യാസ്തേ വൈ മഹാത്മാനോ യൈസ്തു ബ്രഹ്മ തതോ വൃതമ് ।। ൨൨.
സുനന്ദൻ, നന്ദകൻ, ശചവൻ, വിശ്വനന്ദൻ, നന്ദനൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ ശിഷ്യന്മാർ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു; അവരാൽ ബ്രഹ്മാവ് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
തസ്യാഗ്രേ ശ്വേത വര്ണാഭഃ ശ്വേതനാമാ മഹാമുനിഃ। വിജജ്ഞേഽഥ മഹാതേജാ യസ്മാജ്ജജ്ഞേ നരസ്ത്വസൌ ।। ൨൨.
അവന്റെ മുന്നിൽ വെള്ള നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ശ്വേതൻ എന്ന മഹാമുനി ജനിച്ചു; അതീവ തേജസ്സുള്ളവൻ; അവനിൽ നിന്നാണ് മനുഷ്യൻ ജനിച്ചത്.
തത്ര തേ ഋഷയഃ സര്വ്വേ സദ്യോജാതം മഹേശ്വരമ്। തസ്മാദ്വിശ്വേശ്വരം ദേവം യേ പ്രപശ്യന്തി വൈ ദ്വിജാഃ। പ്രാണായാമപരാ യുക്താ ബ്രഹ്മണി വ്യവസായിനഃ ।। ൨൨.
അവിടെ ആ ഋഷിമാരും, സദ്യോജാതനായ മഹേശ്വരനെയും വിശ്വേശ്വരനെയും കാണുന്ന ദ്വിജന്മാരും, പ്രാണായാമത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട് ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവരായി ജീവിച്ചു.
തേ സര്വേ പാപനിര്മ്മുക്താ വിമലാ ബ്രഹ്മവര്ച്ചസഃ। ബ്രഹ്മലോ കമതിക്രമ്യ ബ്രഹ്മലോകം വ്രജന്തി ച ।। ൨൨.
അവരൊക്കെയും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, നിർമ്മലരായി, ബ്രഹ്മതേജസ്സോടെ, ബ്രഹ്മലോകത്തെ അതിക്രമിച്ച് ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
തതസ്ത്രിംശത്തമഃ കല്പോ രക്തോ നാമ പ്രകീര്ത്തിതഃ। രക്തോ യത്ര മഹാതേജാ രക്തവര്ണ മധാരയത് ।। ൨൨.
അതിനുശേഷം മുപ്പതാമത്തെ കല്പം രക്തം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടെ അതീവ തേജസ്സുള്ള യുവാവ് ചുവന്ന രൂപം ധരിച്ചു.
ധ്യായതഃ പുത്രകാമസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ। പ്രാദുര്ഭൂതോ മഹാതേജാഃ കുമാരോ രക്തവിഗ്രഹഃ। രക്തമാല്യാമ്ബരധരോ രക്തനേത്രഃ പ്രതാപവാന് ।। ൨൨.
മകനായി ആഗ്രഹിച്ച് ധ്യാനിച്ച ബ്രഹ്മാവിന്, അതീവ തേജസ്സുള്ള, ചുവന്ന ശരീരവും ചുവന്ന മാലയും വസ്ത്രവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും ഉള്ള, പ്രതാപശാലിയായ ഒരു യുവാവ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ തം ദൃഷ്ട്വാ മഹാദേവം കുമാരം രക്തവാസസമ്। ധ്യാനയോഗം പരങ്ഗത്വാ ബുബുധേ വിശ്വമീശ്വരമ് ।। ൨൨.
അവിടെ ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ച മഹാദേവനായ യുവാവിനെ കണ്ടു, പരമധ്യാനത്തിലേക്ക് എത്തി, വിശ്വനാഥനെ മനസ്സിലാക്കി.
സ തം പ്രണമ്യ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ പരമയന്ത്രിതഃ। വാമദേവം തതോ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാത്മകം വ്യചിന്തയത് ।। ൨൨.
അവനെ ഭക്തിയോടെ വണങ്ങി, ബ്രഹ്മാവ് വാമദേവനെ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായി, ധ്യാനിച്ചു.
ഏവം ധ്യാതോ മഹാദേവോ ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ। മനസാ പ്രീതിയുക്തേന പിതാമഹമഥാബ്രവീത് ।। ൨൨.
ഇങ്ങനെ പരമേശ്വരനായ മഹാദേവനെ, സന്തോഷപൂർവം മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച ബ്രഹ്മാവിനെ, മഹാദേവൻ പിതാമഹനോട് പറഞ്ഞു.
ധ്യായതാ പുത്രകാമേന യസ്മാത്തേഹം പിതാമഹഃ। ദൃഷ്ടഃ പരമയാ ഭക്ത്യാ ധ്യാനയോഗേന സത്തമ ।। ൨൨.
മകനായി ആഗ്രഹിച്ച്, മഹാഭക്തിയോടെ ധ്യാനയോഗം വഴി നീ എന്നെ ഇവിടെ കണ്ടു, പിതാമഹനേ.
തസ്മാദ്ധയാനം പരം പ്രാപ്യ കല്പേ കല്പേ മഹാതപാഃ। വേത്സ്യസേ മാം മഹാസത്ത്വ ലോകധാതാരമീശ്വരമ്। ഏവമുക്ത്വാ തതഃ ശര്വഃ അട്ടഹാസം മുമോച ഹ ।। ൨൨.
അതുകൊണ്ട്, മഹാതപസ്സുള്ളവനേ, നീ പരമമായ ധ്യാനം നേടുമ്പോള് ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും ലോകങ്ങളെ താങ്ങുന്ന ഈശ്വരനായ എന്നെ അറിയും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശര്വന് ഒരു വലിയ ചിരി മുഴക്കി.
തതസ്തസ്യ മഹാത്മാനശ്ചത്വാരശ്ച കുമാരകാഃ। സമ്ബഭൂവുര്മമാഹാത്മാനോ വിരേജുഃ ശുദ്ധബുദ്ധയഃ ।। ൨൨.
അതിനുശേഷം ആ മഹാത്മാവില്നിന്ന് നാലു ബാലന്മാര് ജനിച്ചു; അവര് ഉജ്ജ്വലമായ മനസ്സും വലിയ ആത്മാവും ഉള്ളവരായിരുന്നു.
വിരജസ്വ വിവാഹശ്ച വിശോകോ വിശ്വഭാവനഃ। ബ്രഹ്മണ്യാ ബ്രഹ്മണസ്തുല്യാ വീരാ അധ്യവസായിനഃ ।। ൨൨.
അവര് രാഗം ഇല്ലാത്തവരും, വിവാഹം കഴിക്കാത്തവരും, ദുഃഖമില്ലാത്തവരും, ലോകസൃഷ്ടിക്കായി നിലകൊള്ളുന്നവരും, ബ്രഹ്മണില് ഭക്തിയുള്ളവരും, ബ്രഹ്മനോടു തുല്യരായ ധൈര്യശാലികളും ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവരുമായിരുന്നു.
രക്താമ്ബരധരാഃ സര്വേ രക്തമാല്യാനുലേപനാഃ। രക്തഭസ്മാനുലിപ്താങ്ഗാ രക്താസ്യാ രക്തലോചനാഃ ।। ൨൨.
അവരെല്ലാവരും ചുവപ്പുനിറമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും, ചുവപ്പു മാലകളും സുഗന്ധങ്ങളും അണിഞ്ഞവരുമായിരുന്നു. അവരുടേത് ചുവപ്പു ചാരകൊണ്ട് പുരട്ടിയ ശരീരവും, ചുവപ്പു വായും, ചുവപ്പു കണ്ണുകളും ആയിരുന്നു.
തതോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ ബ്രഹ്മണ്യാ വ്യവസായിനഃ। ഗൃണന്തശചവ മഹാത്മാനോ ബ്രഹ്മ തദ്വാമദൈവകമ് ।। ൨൨.
അങ്ങനെ ആയിരം വര്ഷങ്ങള്ക്കു ശേഷം, ബ്രഹ്മണില് ഭക്തിയുള്ള, ഉറച്ച മനസ്സുള്ള മഹാത്മാക്കള് ആ പരമദൈവമായ ബ്രഹ്മനെ പാടിത്തുടങ്ങി.
അനുഗ്രഹാര്ഥം ലോകാനാം ശിഷ്യാണാം ഹിതകാമ്യയാ। ധര്മോപദേശമഖിലം കൃത്വാ തേ ബ്രാഹ്മണാഃ സ്വയമ് । പുനരേവ മഹാമദേവം പ്രവിഷ്ടാ രുദ്രമവ്യയമ് ।। ൨൨.
ലോകങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനും ശിഷ്യരുടെ ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാര് മുഴുവന് ധര്മ്മവും ഉപദേശിച്ചു; പിന്നെ വീണ്ടും അവര് മഹാമഹിമയുള്ള ശാശ്വതനായ രുദ്രനില് ലയിച്ചു.
യേഽപി ചാന്യേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ യുഞ്ജാനാ വാമമീശ്വരമ്। പ്രപദ്യന്തി മഹാദേം തദ്ഭക്താസ്തത്പരായണാഃ ।। ൨൨.
മറ്റു ശ്രേഷ്ഠമായ ദ്വിജന്മാരും വാമഭാഗത്തിലുള്ള ഈശ്വരനെ ഭജിച്ച് മഹാദേവനില് ഭക്തിയോടെ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു.
തേ സര്വേ പാപനിര്മുക്താ വിമലാ ബ്രഹ്മവര്ച്ചസഃ। രുദ്രലോകം ഗമിഷ്യന്തി പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭമ് ।। ൨൨.
അവരൊക്കെയും പാപങ്ങളില് നിന്ന് മോചിതരായി, വിശുദ്ധരായി, ബ്രഹ്മന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞവരായി, തിരിച്ചുവരാന് ദുഷ്കരമായ രുദ്രലോകത്തേക്ക് പോകും.
ഏകത്രിംശത്തമഃ കല്പഃ പീതവാസാ ഇതി സ്മൃതഃ। ബ്രഹ്മ യത്ര മഹാതേജാഃ പീതവര്ണത്വമാഗതഃ ।। ൨൩.
മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ കല്പം പീതവാസാ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതില് മഹാതേജസ്സുള്ള ബ്രഹ്മാവ് മഞ്ഞനിറം സ്വീകരിച്ചു.
ധ്യായതഃ പുത്രകാമസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ। പ്രാദുര്ഭൂതോ മഹാതേജാഃ കുമാരഃ പീതവസ്ത്രവാന് ।। ൨൩.
പുത്രാഗ്രഹം കൊണ്ടു ധ്യാനത്തിലിരുന്ന പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന് മുന്നില് മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച ഒരു പ്രകാശമുള്ള ബാലന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പീതഗന്ധാനുലിപ്താങ്ഗഃ പീതമാല്യധരോ യുവാ। പീതയജ്ഞോപവീതശ്ച പീതോഷ്ണീഷോ മഹാഭുജഃ ।। ൨൩.
അവന്റെ ശരീരം മഞ്ഞ സുഗന്ധി പുരട്ടിയതും, മഞ്ഞമാല അണിഞ്ഞതും, യൗവനസമയത്തുള്ളവനും, മഞ്ഞയജ്ഞോപവീതവും മഞ്ഞ തലയണയും ധരിച്ചവനും ശക്തമായ ഭുജങ്ങളുള്ളവനുമായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ധ്യാനസംയുക്തം ബ്രഹ്മാ ലോകേശ്വരം പ്രഭുമ്। മനസാ ലോകധാതാരം വവന്ദേ പരമേശ്വരമ് ।। ൨൩.
അവനെ ധ്യാനത്തില് ലയിച്ചിരിക്കുന്നതായും ലോകങ്ങളുടെ പ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവിനെ മനസ്സില് ലോകങ്ങളെ താങ്ങുന്ന പരമേശ്വരനായി വണങ്ങി.