യസ്മാദദൃശ്യോ ഭൂതാനാം ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ। ദൃഷ്ടസ്തു ഭഗവാന് ദേവഃ സൂര്യ്യഃ സമ്പൂര്ണമണ്ഡലഃ ।। ൨൧.
ഭൂതങ്ങൾക്ക് അദൃശ്യമായിരുന്ന പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവ്, പൂർണ്ണമായ വലയത്തോടെ ഭഗവാൻ സൂര്യൻ ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സര്വ്വേ യോഗാശ്ച മന്ത്രാശ്ച മണ്ഡലേന സഹോത്ഥിതാഃ। യസ്മാത് കല്പോ ഹ്യയം ദൃഷ്ടസ്തസ്മാത്തം ദര്ശ മുച്യതേ ।। ൨൧.
എല്ലാ യോഗങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും ആ വലയത്തോടൊപ്പം ഉദിച്ചു. ഈ കല്പം ദർശിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അതിനെ ദർശം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
യസ്മാന്മനസി സമ്പൂര്ണോ ബ്രഹമണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ। പുരാ വൈ ഭഗവാന് സോമഃ പൌര്ണമാസീ തതഃ സ്മൃതാ ।। ൨൧.
പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ പൂർണ്ണമായിരുന്ന ഭഗവാൻ സോമൻ മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് പൗർണമാസി എന്ന പേരിൽ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ അറിയപ്പെടുന്നത്.
തസ്മാത്തു പര്വദര്ശേ വൈ പൌര്ണമാസഞ്ച യോഗിഭിഃ। ഉഭയോഃ പക്ഷയോര്ജ്യേഷ്ഠമാത്മനോ ഹിതകാമ്യയാ ।। ൨൧.
അതുകൊണ്ട് पर्वദർശം, പൗർണമാസം എന്നീ ദിവസങ്ങളിൽ യോഗികൾ സ്വന്തം ക്ഷേമത്തിനായി ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും ഇവയെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായതായി കണക്കാക്കുന്നു.
ദര്ശഞ്ച പൌര്ണമാസഞ്ച യേ യജന്തി ദ്വിജാതയഃ। ന തേഷാം പുനരാവൃത്തിര്ബ്രഹ്മലോകാത് കദാചന ।। ൨൧.
ദ്വിജന്മാർ ദർശയും പൗർണമാസവും യജ്ഞം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവർക്ക് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും തിരികെ വരേണ്ടി വരില്ല.
യോഽനാഹിതാഗ്നിഃ പ്രയതോ വീരാധ്വാനം ഗതോപി വാ । സമാധായ മനസ്തീവ്രം മന്ത്രമുച്ചാരയേച്ഛനൈഃ ।। ൨൧.
യജ്ഞാഗ്നി സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ലാത്തവനും, ശുദ്ധനും, വീരമാർഗം സ്വീകരിച്ചവനും, മനസ്സ് ശക്തമായി ഏകാഗ്രമാക്കി മന്ത്രം മൃദുവായി ഉച്ചരിക്കണം.
ത്വമഗ്നേ രുദ്രോ അസുരോ മഹീ ദിവസ്ത്വം ശര്വ്വോ മാരുതം പൃഷ്ട ഈശിഷേ। * ത്വം പാശഗന്ധര്വ്വശിഷം പൂഷാ വിധത്തപാസിനാ। ഇത്യേവ മന്ത്രം മനസാ സമ്യഗുച്ചാരയേദ്ദ്വിജഃ। അഗ്നിം പ്രവിശതേ യസ്തു രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി ।। ൨൧.
‘നീ അഗ്നേ, രുദ്രനും അസുരനും ആകാശത്തിൽ മഹത്വമുള്ളവനും, നീ ശർവ്വനും മാർത്ത്യന്മാരുടെ അധിപതിയും, നീ പാശനും ഗന്ധർവനും ശിഷനും പൂഷനും, കരളിയുള്ള ദാനിയും ആകുന്നു’ എന്ന മന്ത്രം ദ്വിജൻ മനസ്സിൽ ശരിയായി ഉച്ചരിക്കണം. അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ രുദ്രലോകത്തേക്കാണ് പോകുന്നത്.
സോമശ്ചാഗ്നിസ്തു ഭഗവാന് കാലോ രുദ്ര ഇതി ശ്രുതിഃ। തസ്മാദ്യഃ പ്രവിശേദഗ്നിം സ രുദ്രാന്ന നിവര്ത്തതേ ।। ൨൧.
ശാസ്ത്രം പറയുന്നു: സോമൻ, അഗ്നി, ഭഗവാൻ, കാലൻ, രുദ്രൻ ഇവർ എല്ലാം ഒന്നാണെന്ന്. അതുകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ രുദ്രനിൽ നിന്ന് തിരികെ വരാറില്ല.
അഷ്ടാവിംശതിമഃ കല്പോ ബൃഹദിത്യഭിസംജ്ഞിതഃ। ബ്രഹ്മണഃ പുത്രകാമസ്യ സ്രഷ്ഠുകാമസ്യ വൈ പ്രജാഃ। ധ്യായമാനസ്യ മനസാ ബൃഹത്സാമ രഥന്തരമ് ।। ൨൧.
എണ്ണിയാൽ ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെ കല്പം ബൃഹത് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മക്കളെ സൃഷ്ടിക്കാനായി ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സിൽ ധ്യാനം ചെയ്തപ്പോൾ ബൃഹത് സാമവും രഥന്തരം എന്നതും ഉദിച്ചുവന്നു.
യസ്മാത്തത്ര സമുത്പന്നോ ബൃഹതഃ സര്വ്വതോമുഖഃ। തസ്മാത്തു ബൃഹതഃ കല്പോ വിജ്ഞേയസ്തത്ത്വചിന്തകൈഃ ।। ൨൧.
ബൃഹത് എന്നതിൽ നിന്ന് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചത് ഉദിച്ചുവന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ കല്പം സത്യത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നവർക്ക് ബൃഹത് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണാം യോജനാനാം പ്രമാണതഃ । രഥന്തരന്തുവിജ്ഞേയം പരമം സൂര്യ്യമണ്ഡലമ്। തസ്മാദണ്ഡന്തു വിജ്ഞേയമഭേദ്യം സൂര്യമണ്ഡലമ് ।। ൨൧.
എൺപത്തിനാലായിരം യോജന വലിപ്പമുള്ള പരമസൂര്യമണ്ഡലം രഥന്തരം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് സൂര്യമണ്ഡലം വിഭജിക്കാനാവാത്ത ഏകമണ്ഡലമായാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
യത്സൂര്യ്യമണ്ഡലഞ്ചാപി ബൃഹത്സാമ തു ഭിദ്യതേ। ഭിത്വാ ചൈവം ദ്വിജാ യാന്തി യോഗാത്മാനോ ദൃഢവ്രതാഃ। സങ്ഘാതമുപനീതാശ്ച അന്യേ കല്പാ രഥന്തരേ ।। ൨൧.
സൂര്യമണ്ഡലം ബൃഹത് സാമം കൊണ്ടു വിഭജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അങ്ങനെ അതിനെ തകർത്തു ദൃഢവ്രതമുള്ള യോഗികൾ മുന്നോട്ട് പോവുന്നു. മറ്റു കല്പുകൾ രഥന്തരത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു.
ഇത്യേതത്തു മയാ പ്രോക്തം ചിത്രമധ്യാത്മദര്ശനമ്। അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി കല്പാനാം വിസ്തരം ശുഭമ് ।। ൨൧.
ഇങ്ങനെ അത്ഭുതകരമായ ആത്മദർശനം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി ഞാൻ കല്പുകളുടെ വിശാലതയും ശുഭതയും വിശദമായി പറയാം.
അത്യദ്ഭുതമിദം സര്വ്വം കല്പാനാന്തേ മഹാമുനേ। രഹസ്യം വൈ സമാഖ്യാതം മന്ത്രാണാഞ്ച പ്രകല്പനമ് ।। ൨൨.
മഹാമുനിയേ, കല്പങ്ങളുടെ അവസാനം ഇതെല്ലാം അത്യന്തം അത്ഭുതകരമാണ്. രഹസ്യവും മന്ത്രങ്ങളുടെ ക്രമീകരണവും ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ന തവാവിദിതം കിഞ്ചിത് ത്രിഷു ലോകേഷു വിദ്യതേ। തസ്മാദ്വിസ്തരതഃ സര്വ്വാഃ കല്പസംഖ്യാ ബ്രവീഹി നഃ ।। ൨൨.
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിനക്കൊന്നും അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ട് കല്പകളുടെ എണ്ണം മുഴുവനും വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
അത്ര വഃ കഥയിഷ്യാമി കല്പസംഖ്യാം യഥാ തഥാ। യുഗാഗ്രം ച വര്ഷാഗ്രന്തു ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ।। ൨൨.
ഇവിടെ ഞാൻ കല്പകളുടെ എണ്ണം യഥാർത്ഥത്തിൽ എത്രയാണോ അതുപോലെ തന്നെ, കൂടാതെ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ യുഗങ്ങളുടെ തുടക്കം, വർഷങ്ങളുടെ തുടക്കം എന്നിവയും പറയാം.
ഏകം കല്പസഹസ്രന്തു ബ്രഹ്മണോഽബ്ദഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ। ഏതദഷ്ടസഹസ്രന്തു ബ്രഹ്മണസ്തദ്യുഗം സ്മൃതമ് ।। ൨൨.
ആയിരം കല്പകൾ ചേർന്നതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു വർഷം എന്ന് പറയുന്നു. അത്തരമൊരു വർഷം എട്ടായിരം ആകുമ്പോൾ അതാണ് ബ്രഹ്മയുഗം എന്ന് ഓർമ്മിക്കുന്നു.
ഏകം യുഗസഹസ്രന്തു സവനം തത് പ്രജാപതേഃ। സവനാനാം സഹസ്രന്തു ദ്വിഗുണം ത്രിവൃതം തഥാ ।। ൨൨.
ആയിരം യുഗങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് പ്രജാപതിയുടെ സവനം. അങ്ങനെ ആയിരം സവനങ്ങൾ, അതിന്റെ ഇരട്ടിയും മൂന്നിരട്ടിയും കൂടി.
ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥിതികാലസ്യ ചൈതത് സര്വം പ്രകീര്തിതമ്। തസ്യ സംഖ്യാം പ്രവക്ഷ്യാമി പുരസ്താദ്വൈ യഥാക്രമമ് ।। ൨൨.
ഇതെല്ലാം ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിലനില്പിന്റെ കാലമായാണ് പറയുന്നത്. അതിന്റെ കണക്കുകൾ തുടക്കം മുതൽ ക്രമമായി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.
അഷ്ടാവിംശതിര്യേ കല്പാ നാമതഃ പരികീര്തിതാഃ। തൈഷാം പുരസ്താദ്വക്ഷ്യാമി കല്പസംജ്ഞാം, യഥാക്രമമ് ।। ൨൨.
പേരോടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഇരുപത്തിയെട്ട് കല്പകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ തുടക്കം മുതൽ ക്രമമായി പറയാം.
രഥന്തരസ്യ സാമ്നസ്തു ഉപരിഷ്ടാന്നിബോധത। കല്പാന്തേ നാമ ധേയാനി മന്ത്രോത്പത്തിശ്ച യസ്യ യാ ।। ൨൨.
ഇപ്പൊഴിതാ രഥാന്തരസാമം, കല്പാന്തത്തിൽ അതിന് ലഭിക്കുന്ന പേരുകളും അതിന്റെ മന്ത്രങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഏകോനവിംശകഃ കല്പോ വിജ്ഞേയഃ ശ്രൃതലോഹിതഃ। യസ്മിംസ്തത് പരമധ്യാനം ധ്യായതോ ബ്രഹ്മണസ്തഥാ ।। ൨൨.
പത്തൊമ്പതാമത്തെ കല്പം ശ്രുതലോഹിതം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിൽ ബ്രഹ്മാവ് പരമധ്യാനം ആചരിച്ചു.
ശ്വേതോഷ്ണീഷഃ ശ്വേതമാല്യഃ ശ്വേതാമ്ബരധരഃ ശിഖീ। ഉത്പന്നസ്തു മഹാതേജാഃ കുമാരഃ പാവകോപമഃ ।। ൨൨.
അവിടെ തീപോലുള്ള ജ്വലിക്കുന്ന ഒരു യുവാവ് ഉദിച്ചു; വെള്ള തലയണ, വെള്ളമാല, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, കിരീടം ധരിച്ചവൻ, അതീവ തേജസ്സോടെ.
ഭീമം മുഖം മഹാരൌദ്രം സുഘോരം ശ്വേതലോഹിതമ്। ദീപ്തം ദീപ്തേന വപുഷാ മഹാസ്യം ശ്വേതവര്ച്ചസമ് ।। ൨൨.
അവന്റെ മുഖം ഭയങ്കരവും അതിമഹാരൗദ്രവും ഭീഷണവും വെള്ളയും ചുവപ്പും കലർന്നതും, ജ്വലിക്കുന്ന രൂപവും, വലിയ വായും, വെള്ളപ്രഭയോടെ തിളങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷഃ ശ്രീമാന് ബ്രഹ്മാ വൈ വിശ്വതോമുഖഃ। കുമാരം ലോകധാതാരം വിശ്വരൂപം മഹേശ്വരമ് ।। ൨൨.
അവനെ കണ്ട ബ്രഹ്മാവ്, സർവ്വദിശകളിലും മുഖമുള്ള മഹത്വമുള്ളവൻ, ലോകങ്ങളെ നിലനിറുത്തുന്ന ആ യുവാവിനെയും സർവ്വരൂപിയുമായ മഹേശ്വരനെയും കണ്ടു.
പുരാണപുരുഷം ദേവം വിശ്വാത്മാ യോഗിനാം ചിരമ്। വവന്ദേ ദേവദേവേശം ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ ।। ൨൨.
ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ്, പുരാതനപുരുഷനായ ദൈവത്തെയും സർവ്വാത്മാവിനെയും യോഗിമാരുടെ നാഥനെയും ദേവദേവനെയും ഭക്തിയോടെ വണങ്ങി.
ഹൃദി കൃത്വാ മഹാദേവം പരമാത്മാനമീശ്വരമ്। സദ്യോജാതം തതോ ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മാ വൈ സമ ചിന്തയത്। ജ്ഞാത്വാ മുമോച ദേവേശോ ഹൃഷ്ടോ ഹാസം ജഗത്പതിഃ ।। ൨൨.
മഹാദേവനെയും പരമാത്മാവിനെയും ഈശ്വരനെയും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ബ്രഹ്മാവ് സദ്യോജാതനെ ധ്യാനിച്ചു; അവനെ മനസ്സിലാക്കി സന്തോഷത്തോടെ ലോകനാഥൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
തതോഽസ്യ പാര്ശ്വതഃ ശ്വേതാ ഋഷയോ ബ്രഹ്മവര്ച്ചസഃ। പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹാത്മാനഃ ശ്വേതമാല്യാനുലേപനാഃ ।। ൨൨.
അപ്പോൾ അവന്റെ അരികിൽ വെള്ളമാലയും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ, ബ്രഹ്മതേജസ്സുള്ള മഹാത്മാക്കളായ വെള്ള വേഷം ധരിച്ച ഋഷിമാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സുനന്ദോ നന്ദകശചവൈവ വിശ്വനന്ദോഽഥ നന്ദനഃ। ശിഷ്യാസ്തേ വൈ മഹാത്മാനോ യൈസ്തു ബ്രഹ്മ തതോ വൃതമ് ।। ൨൨.
സുനന്ദൻ, നന്ദകൻ, ശചവൻ, വിശ്വനന്ദൻ, നന്ദനൻ എന്നിങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ ശിഷ്യന്മാർ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു; അവരാൽ ബ്രഹ്മാവ് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
തസ്യാഗ്രേ ശ്വേത വര്ണാഭഃ ശ്വേതനാമാ മഹാമുനിഃ। വിജജ്ഞേഽഥ മഹാതേജാ യസ്മാജ്ജജ്ഞേ നരസ്ത്വസൌ ।। ൨൨.
അവന്റെ മുന്നിൽ വെള്ള നിറത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ശ്വേതൻ എന്ന മഹാമുനി ജനിച്ചു; അതീവ തേജസ്സുള്ളവൻ; അവനിൽ നിന്നാണ് മനുഷ്യൻ ജനിച്ചത്.