വായുപുരാണമ്

തതഃ സ്മരതി സംസാരചക്രേണ പരിവര്ത്തിതഃ। തസ്മാത്തു സതതം യുക്തോ ധ്യാനതത്പരയുഞ്ജകഃ। തഥാ സമാരഭേദ്യോഗം യഥാത്മാനം സ പശ്യതി ।। ൧൫.

സംസാരചക്രത്തിൽ കറങ്ങുമ്പോൾ ഒരാൾക്ക് ഓർമ്മ വരുന്നു. അതിനാൽ എപ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ആത്മാവിനെ കാണാൻ യോഗം ആചരിക്കണം.

ഏഷ ആദ്യഃ പരം ജ്യോതിരേഷ സേതുരനുത്തമഃ। വിവൃദ്ധോ ഹ്യേഷ ഭൂതാനാം ന സമ്ഭേദശ്ച ശാശ്വതഃ ।। ൧൫.

ഇതാണു ആദ്യമായും പരമമായും ഉള്ള പ്രകാശം; ഇതാണ് ഉത്തമമായ പാലം. എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഇതാണ് ആധാരം, അതിന്റെ ഐക്യം ശാശ്വതമാണ്.

തദേനം സേതുമാത്മാനം അഗ്നിം വൈ വിശ്വതോമുഖമ്। ഹൃദിസ്ഥം സര്വഭൂതാനാമുപാസീത വിധാനവിത് ।। ൧൫.

ആത്മാവായ ആ പാലത്തെയും, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ള അഗ്നിയെപ്പോലെയും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നതെയും, വിധി അറിയുന്നവൻ ആരാധിക്കണം.

ഹുത്വാഷ്ടാവാഹുതീഃ സമ്യക് ശുചിസ്തദ്ഗതമാനസഃ। വൈശ്വാനരം ഹൃദിസ്ഥന്തു യഥാവദനുപൂര്വശഃ। അപഃ പൂര്വ സകൃത് പ്രാശ്യ തുഷ്ണീം ഭൂത്വാ ഉപാസതേ ।। ൧൫.

ശുദ്ധിയോടെയും മനസ്സ് ആ അഗ്നിയിലേക്കു ഏകാഗ്രമാക്കി, അഷ്ടഹോമങ്ങൾ ശരിയായി സമർപ്പിച്ചതിനുശേഷം, ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന വൈശ്വാനരനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കണം. ആദ്യം വെള്ളം ഒരു പ്രാവശ്യം കഴിച്ച്, മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.

പ്രാണായേതി തതസ്തസ്യ പ്രഥമാ ഹ്യാഹുതിഃ സ്മൃതാ। അപാനായ ദ്വിതീയാ തു സമാനായേതി ചാപരാ ।। ൧൫.

ആദ്യ ഹോമം പ്രാണനു വേണ്ടി ചെയ്യുന്നതാണ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. രണ്ടാം ഹോമം അപാനനു വേണ്ടിയും, മറ്റൊന്ന് സമാനനു വേണ്ടിയും ചെയ്യണം.

ഉദാനായ ചതുര്ഥീതി വ്യാനായേതി ച പഞ്ചമീ। സ്വാഹാ കാരൈഃ പരം ഹുത്വാ ശേഷം ഭുഞ്ജീത കാമതഃ। അപഃ പുനഃ സകൃത് പ്രാശ്യ ത്ര്യാചമ്യ ഹൃദയം സ്പൃശേത് ।। ൧൫.

നാലാമത്തേത് ഉദാനനു വേണ്ടി, അഞ്ചാമത്തേത് വ്യാനനു വേണ്ടി. ശേഷിക്കുന്ന ഹോമങ്ങൾ സ്വാഹാ ഉച്ചരിച്ച് സമർപ്പിച്ചശേഷം, ശേഷിച്ച അന്നം ഇഷ്ടാനുസരണം കഴിക്കാം. വീണ്ടും വെള്ളം ഒരു പ്രാവശ്യം കഴിച്ച്, മൂന്നു പ്രാവശ്യം ആചമനം ചെയ്ത് ഹൃദയം സ്പർശിക്കണം.

ഓംപ്രാണാനാം ഗ്രന്ഥിരസ്യാത്മാ രുദ്രോ ഹ്യാത്മാ വിശാന്തകഃ। സ രുദ്രോ ഹ്യാത്മനഃ പ്രാണാ ഏവമാപ്യായയേത് സ്വയമ് ।। ൧൫.

ഓം — പ്രാണങ്ങളുടെ ബന്ധം അതിന്റെ ആത്മാവാണ്; രുദ്രൻ തന്നെയാണ് ആത്മാവ്, എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. ആ രുദ്രൻ ആത്മാവിന്റെ പ്രാണങ്ങളാണ്; അങ്ങനെ അവൻ തന്നെ അവയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ത്വം ദേവാനാമപി ജ്യേഷ്ഠ ഉഗ്രസ്ത്വം ചതുരോ വൃഷാ । മൃത്യുഘ്നോഽസി ത്വമസ്മഭ്യം ഭദ്രമേതദ്ധുതം ഹവിഃ ।। ൧൫.

നീ ദേവന്മാരിൽ പ്രധാനം, ഭയങ്കരനും നാലു ബലവാന്മാരും നീ തന്നെയാണ്. നീ മരണത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; ഞങ്ങൾക്കായി ഈ ഹോമം ശുഭമായിരിക്കട്ടെ.

ഏവം ഹൃദയമാലഭ്യ പാദാങ്ഗുഷ്ഠേ തു ദക്ഷിണേ। വിശ്രാവ്യ ദക്ഷിണം പാണിം നാഭിം വൈ പാണിനാ സ്പൃശേത് । തതഃ പുനരുപസ്പൃശ്‌യ ചാത്മാനമഭിസംസ്പൃശേത് ।। ൧൫.

ഇങ്ങനെ ഹൃദയം സ്പർശിച്ചശേഷം, വലതുകാലിന്റെ വലിയ വിരൽ സ്പർശിക്കണം; പിന്നെ വലതുകൈ ഉപയോഗിച്ച് ഒഴിച്ച്, കൈകൊണ്ട് നാഭി സ്പർശിക്കണം. അതിനുശേഷം വീണ്ടും ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, താനെ തന്നെ സ്പർശിക്കണം.

അക്ഷിണീ നാസികാ ശ്രോത്രേ ഹൃദയം ശിര ഏവ ച। ദ്വാവാത്മാനാവുഭാവേതൌ പ്രാണാപാനാവുദാഹൃതൌ ।। ൧൫.

കണ്ണുകൾ, മൂക്ക്, ചെവികൾ, ഹൃദയം, തല — ഇവയാണ് പറയുന്നത്. ഈ രണ്ടും — പ്രാണനും അപാനനും — ആത്മാവുകൾ തന്നെയാണ്.

തയോഃ പ്രാണോഽന്തരാത്മാസ്യ ബാഹ്യോഽപാനോഽത ഉച്യതേ। അന്നം പ്രാണസ്തഥാപാനം മൃത്യുര്ജ്ജീവിതമേവ ച ।। ൧൫.

ഇവയിൽ പ്രാണൻ അകത്തുള്ള ആത്മാവാണ്, അപാനൻ പുറത്തുള്ളത് എന്നാണ് പറയുന്നത്. അന്നം പ്രാണനാണ്, അതുപോലെ അപാനവും; മരണം ജീവനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

അന്നം ബ്രഹ്മ ച വിജ്ഞേയം പ്രജാനാം പ്രസവസ്തഥാ। അന്നാദ്ഭൂതാനി ജായന്തേ സ്ഥിതിരന്നേന ചേഷ്യതേ। വര്ദ്ധന്തേ തേന ഭൂതാനി തസ്മാദന്നന്തദുച്യതേ ।। ൧൫.

അന്നവും ബ്രഹ്മവും സന്തതിയുടെ ഉറവിടം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം. അന്നത്തിൽ നിന്ന് ജീവികൾ ജനിക്കുന്നു; അവയുടെ നിലനിൽപ്പ് അന്നത്തിലൂടെ നടക്കുന്നു. അന്നംകൊണ്ട് ജീവികൾ വളരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'അന്നം' എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

തദേവാഗ്നൌ ഹുതം ഹ്യന്നം ഭുഞ്ജതേ ദേവദാനവാഃ। ഗന്ധര്വയക്ഷരക്ഷാംസി പിശാചാശ്ചാന്നമേവ ഹി ।। ൧൫.

അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ച അതേ അന്നം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പിശാചുകളും — എല്ലാവരും ആ അന്നം തന്നെ ആസ്വദിക്കുന്നു.

ഇതി ശ്രീമഹാപുരാണേ വായു പ്രോക്തേ പാശുപതയോഗോ നാമ പഞ്ചദശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണത്തിൽ വായു പ്രസ്താവിച്ച പാശുപതയോഗം എന്ന പതിനഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

അത ഊദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൌചാചാരസ്യ ലക്ഷണമ്। യദനുഷ്ഠായ ശുദ്ധാത്മാ പ്രേത്യ സ്വര്ഗം ഹി ചാപ്നുയാത് ।। ൧൬.

ഇനി ഞാൻ ശുദ്ധാചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം. അതു പാലിച്ചാൽ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവൻ മരിച്ചശേഷം സ്വർഗം പ്രാപിക്കും.

ഉദകാര്ഥീ തു ശൌചാനാം മുനീനാമുത്തമം പദമ് । യസ്തു തേഷ്വപ്രമത്തഃ സ്യാത് സ മുനിര്ന്നാവസീദതി ।। ൧൬.

ജലം തേടുന്നവർക്കായി, മുനികൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ശുദ്ധതയാണ് പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിൽ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ ആ മുനി ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല.

മാനാവമാനൌ ദ്വോവേതൌ താവേവാഹുര്വിഷാമൃതേ । അവമാനം വിഷം തത്ര മാനന്ത്വമൃതമുച്യതേ ।। ൧൬.

മാനവും അപമാനവും — ഈ രണ്ടും അമൃതവും വിഷവും എന്നാണ് പറയുന്നത്. അപമാനം വിഷമാണ്, മാനം അമൃതം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

യസ്തു തേഷ്വപ്രമത്തഃ സ്യാത് സ മുനിര്ന്നാവസീദതി । ഗുരോഃ പ്രിയഹിതേ യുക്തഃ സ തു സംവത്സരം വസേത് ।। ൧൬.

അവയിൽ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ ആ മുനി ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല. ഗുരുവിന്റെ സ്നേഹത്തിലും ക്ഷേമത്തിലും ഏർപ്പെട്ട്, ഒരുവർഷം താമസിക്കണം.

നിയമേഷ്വപ്രമത്തസ്തു യമേഷു ച സദാ ഭവേത് । പ്രാപ്യാനുജ്ഞാന്തതശ്ചൈവ ജ്ഞാനാഗമനമുത്തമമ്। അവിരോധേന ധര്മസ്യ വിചരേത് പൃഥിവീമിമാമ് ।। ൧൬.

നിയമങ്ങളിലും യമങ്ങളിലും എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കണം. അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം, ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം നേടണം; ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാതെ ഈ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കണം.

ചക്ഷുഃ പൂതം വ്രജേന്മാര്ഗം വസ്ത്രപൂതം ജലം പിബേത്। സത്യപൂതാം വദേദ്വാണീമിതി ധര്മാനുശാസനമ് ।। ൧൬.

കണ്ണുകൊണ്ട് ശുദ്ധമാക്കിയ വഴി യാത്ര ചെയ്യണം, വസ്ത്രംകൊണ്ട് ശുദ്ധമാക്കിയ വെള്ളം കുടിക്കണം, സത്യത്താൽ ശുദ്ധമാക്കിയ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കണം — ഇതാണ് ധർമ്മോപദേശം.

ആതിഥ്യം ശ്രാദ്ധയജ്ഞേഷു ന ഗച്ഛേദ്യോഗവിത് വ്കചിത്। ഏവം ഹ്യഹിംസകോ യോഗീ ഭവേദിതി വിചാരണാ ।। ൧൬.

യോഗം അറിയുന്നവൻ അതിഥിസത്കാരത്തിലും ശ്രാദ്ധയാഗങ്ങളിലും പങ്കെടുക്കരുത്. ഇങ്ങനെ ആചരണം പാലിച്ചാൽ, യോഗി അഹിംസകനാകും.

വഹ്നൌ വിധൂമേ വ്യങ്ഗാരേ സര്വൃസ്മിന് ഭുക്തവജ്ജനേ। വിചരേന്മതിമാന് യോഗീ ന തു തേഷ്വേവ നിത്യശഃ ।। ൧൬.

അഗ്നി പുകയോ ഇല്ലാതെ, ചാരവും ഇല്ലാതെ, എല്ലായിടത്തും ഇന്ധനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ, ബുദ്ധിമാൻ യോഗി ജനങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചവനെന്നപോലെ സഞ്ചരിക്കണം; എന്നാൽ അവരോടൊപ്പം എപ്പോഴും ഇരിക്കരുത്.

യഥൈവമവമന്യന്തേ യഥാ പരിഭവന്തി ച। യുക്തസ്തഥാ ചരേദ്ഭൈക്ഷം സതാം ധര്മമദൂഷയന് ।। ൧൬.

അവനെ എങ്ങനെ അവഗണിച്ചാലും, എങ്ങനെ അപമാനിച്ചാലും, സത്യന്മാരുടെ ധർമ്മം ലംഘിക്കാതെ, അങ്ങനെ തന്നെ ഭിക്ഷയെടുക്കണം.

ഭൈക്ഷം ചരേദ്ഗൃഹസ്ഥേഷു യഥാചാരഗൃഹേഷു ച। ശ്രേഷ്ഠാ തു പരമാ ചേയം വൃത്തിരസ്യോപദിശ്യതേ ।। ൧൬.

ഗൃഹസ്ഥരിൽ നിന്നും, നല്ല രീതിയിൽ ജീവിക്കുന്നവരിൽ നിന്നും, ഭിക്ഷയെടുക്കണം; ഈ ജീവിതരീതി തന്നെ അവനു ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ് എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു.

അത ഊര്ദ്ധ്വം ഗൃഹസ്ഥേഷു ശാലീനേഷു ചരേദ്‌ദ്വിജഃ। ശ്രദ്ദധാനേഷു ദാന്തേഷു ശ്രോത്രിയേഷു മഹാത്മസു ।। ൧൬.

ഇതിനു ശേഷം, ശുദ്ധരും വിശ്വാസമുള്ളവരും, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവരും, വേദപാരായണികളും മഹാത്മാക്കളുമായ ഗൃഹസ്ഥരിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കണം.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പുനശ്ചാപി അദുഷ്ടപതിതേഷു ച। ഭൈക്ഷചര്യാ വിവര്ണേഷു ജഘന്യാ വൃത്തിരുച്യതേ ।। ൧൬.

ഇതിനു ശേഷം, ദുഷ്ടരല്ലാത്ത പക്ഷേ ധർമ്മത്തിൽ താഴ്ന്നവരായവരുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നത് ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ജീവിതരീതിയാണെന്ന് പറയുന്നു.

ഭൈക്ഷം യവാഗൂം തക്രം വാ പയോ യാവകമേവ ച। ഫളമൂലം വിപവ്കം വാ പിണ്യാകം ശക്തിതോപി വാ ।। ൧൬.

യവാഗൂ, മജ്ജി, പാൽ, യവം, പഴം, കിഴങ്ങ്, ഉണക്കിയ അപ്പം, അല്ലെങ്കിൽ പൊടി എന്നിവ കഴിവനുസരിച്ച് ഭിക്ഷയായി സ്വീകരിക്കാം.

ഇത്യേതേ വൈ മയാ പ്രോക്താ യോഗിനാം സിദ്ധിവര്ദ്ധനാഃ। ആഹാരാസ്തേഷു സിദ്ധേഷു ശ്രേഷ്ഠം ഭൈക്ഷമിതി സ്മൃതമ് ।। ൧൬.

യോഗികൾക്ക് സിദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ആഹാരങ്ങൾ ഇതാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്; ഇവയിൽ ശുദ്ധമായ ഭിക്ഷയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

അബ്ബിന്ദും യഃ കുശാഗ്രേണ മാസേ മാസേ സമശ്നുതേ। ന്യായതോ യസ്തു ഭിക്ഷേത സ പൂര്വോക്താദ്വിശിഷ്യതേ ।। ൧൬.

ഓരോ മാസവും കുശഗൃത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഒരു ജലബിന്ദു മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ ശരിയായ രീതിയിൽ ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നവൻ, മുമ്പ് പറഞ്ഞവയെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനാണ്.