വായുപുരാണമ്

തേ നിത്യം യമവിഷയേ വിഭിന്നദേഹാഃ ക്രോശന്തഃ സതതമനിഷ്ടസംപ്രയോഗൈഃ। ശുഷ്യന്തേ പരിഗതവേദനാശരീരാഃ ബഹ്വീഭിഃ സുഭൃശമധര്മ്മയാതനാഭിഃ ।। ൧൪.

അവിടെ യമന്റെ രാജ്യത്ത്, ശരീരം കീറപ്പെട്ടവരും, എപ്പോഴും അനിഷ്ടമായ സംഗതികൾ കൊണ്ട് പീഡിക്കപ്പെടുന്നവരും, വേദനകൊണ്ട് ഉണങ്ങുന്നവരും, അനേകം കഠിനമായ ശിക്ഷകൾ കൊണ്ട് ഭയങ്കരമായി പീഡിക്കപ്പെടുന്നവരും നിലവിളിക്കുന്നു.

കര്മണാഃ മനസാ വാചാ യദഭീഷ്ടം നിഷേവ്യതേ। തത് പ്രസദ്യ ഹരേത് പാപം തസ്മാത്‌ സുകൃതമാചരേത് ।। ൧൪.

പ്രവൃത്തിയാലോ, മനസ്സാലോ, വാക്കാലോ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്താണോ അതിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി പാപം നീക്കാം. അതുകൊണ്ട് നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യണം.

യാദൃഗ് ജാതാനി പാപാനി പൂര്വ്വം കര്മ്മാണി ദേഹിനഃ। സംസാരം താമസം താദൃക് ഷഹ്‌വിധം പ്രതിപദ്യതേ ।। ൧൪.

ശരീരധാരി മുമ്പ് ചെയ്ത പാപങ്ങളും പ്രവൃത്തികളും അനുസരിച്ച്, അതിന് അനുയോജ്യമായ ഇരുണ്ട ജന്മമാണ് സംസാരത്തിൽ ലഭിക്കുന്നത്.

മാനുഷ്യം പശുഭാവഞ്ച പശുഭാവാന്മൃഗോ ഭവേത്। മൃഗത്വാത് പക്ഷിഭാവന്തു തസ്മാച്ചൈവ സരീസൃപഃ ।। ൧൪.

മനുഷ്യാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മൃഗാവസ്ഥയിലേക്കും, മൃഗത്തിൽ നിന്ന് കാട്ടുമൃഗമായും, അവിടെ നിന്ന് പക്ഷിയായി, പിന്നെ സർപ്പം പോലുള്ള ജീവിയായി മാറുന്നു.

സരീസൃപത്വാദ്ഗച്ഛോദ്ധി। സ്ഥാവരത്വന്ന സംശയഃ। സ്ഥാവരത്വം പുനഃ പ്രാപ്തോ യാവദുന്മിഷതേ നരഃ। കുലാലചകവദ്ഭാന്തസ്തത്രൈവപരികീര്തിതഃ ।। ൧൪.

സർപ്പാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് സസ്യാവസ്ഥയിലേക്കാണ് പോകുന്നത് — ഇതിൽ സംശയമില്ല. സസ്യാവസ്ഥയിൽ എത്തിയാൽ, ഉണരുന്നവരെ വരെ അവിടെ തന്നെ കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, കുടയാരയുടെ ചക്രം പോലെ.

ഇത്യേവം ഹി മനുഷ്യാദിഃ സംസാരേ സ്ഥാവരാന്തകേ। വിജ്ഞേയസ്താമസോ നാമ തത്രൈവ പരിവര്ത്തതേ ।। ൧൪.

ഇങ്ങനെ, മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് സസ്യത്തിൽ എത്തുന്ന സംസാരചക്രം 'താമസമാർഗം' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടെ ഒരാൾ തുടർച്ചയായി ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

സാത്ത്വികശ്ചാപി സംസാരോ ബ്രഹ്മാദിഃ പരികീര്ത്തിതഃ। പിശാചാന്തഃ സവിജ്ഞേയഃ സ്വര്ഗസ്ഥാനേഷു ദേഹിനാമ് ।। ൧൪.

സാത്വികമായ സംസാരചക്രം ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പിശാച് വരെ എത്തുന്നു; ഇത് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ജീവികൾക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന അവസ്ഥകളാണ്.

ബ്രാഹ്മേ തു കേവലം സത്ത്വം സ്ഥാവരേ കേവലം തമഃ। ചതുര്ദ്ദശാനാം സ്ഥാനാനാം മധ്യേ വിഷ്ടമ്ഭകം രജഃ। മര്മസു ച്ഛിദ്യമാനേഷു വേദനാര്ത്തസ്യ ദേഹിനഃ ।। ൧൪.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥയിൽ സത്ത്വം മാത്രം, സസ്യങ്ങളിൽ താമസാണ് മാത്രം. പതിനാലു നിലകളിൽ രാജസ് ബന്ധനമാണ്. പ്രാണബിന്ദുക്കൾ മുറിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ശരീരധാരി വേദന അനുഭവിക്കുന്നു.

തതസ്തു പരമം ബ്രഹ്മ കഥം വിപ്രഃ സ്മരിഷ്യതി । സംസ്കാരാത് പൂര്വധര്മസ്യ ഭാവനായാം പ്രണോദിതഃ। മാനുഷ്യം ഭജതേ നിത്യം തസ്മാന്നിത്യം സമാദധേത് ।। ൧൪.

പിന്നീട്, ബ്രാഹ്മണാ, പരമബ്രഹ്മത്തെ എങ്ങനെ ഓർക്കാം? മുമ്പ് ചെയ്ത ധർമ്മത്തിന്റെ സ്മരണയും ധ്യാനവും മൂലം, ഒരാൾക്ക് മനുഷ്യജന്മം വീണ്ടും ലഭിക്കും. അതുകൊണ്ട് എപ്പോഴും ധർമ്മം ആചരിക്കണം.

ചതുര്ദ്ദശവിധം ഹ്യേതദ്ബുദ്ധ്വാ സംസാരമണ്ഡലമ്। തഥാ സമാരഭേത് കര്മ്മ സംസാരഭയപീഡിതഃ ।। ൧൫.

ഈ പതിനാലു വിധത്തിലുള്ള സംസാരചക്രം മനസ്സിലാക്കി, സംസാരഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ അനുസരിച്ച് പ്രവൃത്തിക്കണം.

തതഃ സ്മരതി സംസാരചക്രേണ പരിവര്ത്തിതഃ। തസ്മാത്തു സതതം യുക്തോ ധ്യാനതത്പരയുഞ്ജകഃ। തഥാ സമാരഭേദ്യോഗം യഥാത്മാനം സ പശ്യതി ।। ൧൫.

സംസാരചക്രത്തിൽ കറങ്ങുമ്പോൾ ഒരാൾക്ക് ഓർമ്മ വരുന്നു. അതിനാൽ എപ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ആത്മാവിനെ കാണാൻ യോഗം ആചരിക്കണം.

ഏഷ ആദ്യഃ പരം ജ്യോതിരേഷ സേതുരനുത്തമഃ। വിവൃദ്ധോ ഹ്യേഷ ഭൂതാനാം ന സമ്ഭേദശ്ച ശാശ്വതഃ ।। ൧൫.

ഇതാണു ആദ്യമായും പരമമായും ഉള്ള പ്രകാശം; ഇതാണ് ഉത്തമമായ പാലം. എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഇതാണ് ആധാരം, അതിന്റെ ഐക്യം ശാശ്വതമാണ്.

തദേനം സേതുമാത്മാനം അഗ്നിം വൈ വിശ്വതോമുഖമ്। ഹൃദിസ്ഥം സര്വഭൂതാനാമുപാസീത വിധാനവിത് ।। ൧൫.

ആത്മാവായ ആ പാലത്തെയും, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും മുഖമുള്ള അഗ്നിയെപ്പോലെയും, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നതെയും, വിധി അറിയുന്നവൻ ആരാധിക്കണം.

ഹുത്വാഷ്ടാവാഹുതീഃ സമ്യക് ശുചിസ്തദ്ഗതമാനസഃ। വൈശ്വാനരം ഹൃദിസ്ഥന്തു യഥാവദനുപൂര്വശഃ। അപഃ പൂര്വ സകൃത് പ്രാശ്യ തുഷ്ണീം ഭൂത്വാ ഉപാസതേ ।। ൧൫.

ശുദ്ധിയോടെയും മനസ്സ് ആ അഗ്നിയിലേക്കു ഏകാഗ്രമാക്കി, അഷ്ടഹോമങ്ങൾ ശരിയായി സമർപ്പിച്ചതിനുശേഷം, ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന വൈശ്വാനരനെ ക്രമമായി ധ്യാനിക്കണം. ആദ്യം വെള്ളം ഒരു പ്രാവശ്യം കഴിച്ച്, മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം.

പ്രാണായേതി തതസ്തസ്യ പ്രഥമാ ഹ്യാഹുതിഃ സ്മൃതാ। അപാനായ ദ്വിതീയാ തു സമാനായേതി ചാപരാ ।। ൧൫.

ആദ്യ ഹോമം പ്രാണനു വേണ്ടി ചെയ്യുന്നതാണ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. രണ്ടാം ഹോമം അപാനനു വേണ്ടിയും, മറ്റൊന്ന് സമാനനു വേണ്ടിയും ചെയ്യണം.

ഉദാനായ ചതുര്ഥീതി വ്യാനായേതി ച പഞ്ചമീ। സ്വാഹാ കാരൈഃ പരം ഹുത്വാ ശേഷം ഭുഞ്ജീത കാമതഃ। അപഃ പുനഃ സകൃത് പ്രാശ്യ ത്ര്യാചമ്യ ഹൃദയം സ്പൃശേത് ।। ൧൫.

നാലാമത്തേത് ഉദാനനു വേണ്ടി, അഞ്ചാമത്തേത് വ്യാനനു വേണ്ടി. ശേഷിക്കുന്ന ഹോമങ്ങൾ സ്വാഹാ ഉച്ചരിച്ച് സമർപ്പിച്ചശേഷം, ശേഷിച്ച അന്നം ഇഷ്ടാനുസരണം കഴിക്കാം. വീണ്ടും വെള്ളം ഒരു പ്രാവശ്യം കഴിച്ച്, മൂന്നു പ്രാവശ്യം ആചമനം ചെയ്ത് ഹൃദയം സ്പർശിക്കണം.

ഓംപ്രാണാനാം ഗ്രന്ഥിരസ്യാത്മാ രുദ്രോ ഹ്യാത്മാ വിശാന്തകഃ। സ രുദ്രോ ഹ്യാത്മനഃ പ്രാണാ ഏവമാപ്യായയേത് സ്വയമ് ।। ൧൫.

ഓം — പ്രാണങ്ങളുടെ ബന്ധം അതിന്റെ ആത്മാവാണ്; രുദ്രൻ തന്നെയാണ് ആത്മാവ്, എല്ലാം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. ആ രുദ്രൻ ആത്മാവിന്റെ പ്രാണങ്ങളാണ്; അങ്ങനെ അവൻ തന്നെ അവയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ത്വം ദേവാനാമപി ജ്യേഷ്ഠ ഉഗ്രസ്ത്വം ചതുരോ വൃഷാ । മൃത്യുഘ്നോഽസി ത്വമസ്മഭ്യം ഭദ്രമേതദ്ധുതം ഹവിഃ ।। ൧൫.

നീ ദേവന്മാരിൽ പ്രധാനം, ഭയങ്കരനും നാലു ബലവാന്മാരും നീ തന്നെയാണ്. നീ മരണത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; ഞങ്ങൾക്കായി ഈ ഹോമം ശുഭമായിരിക്കട്ടെ.

ഏവം ഹൃദയമാലഭ്യ പാദാങ്ഗുഷ്ഠേ തു ദക്ഷിണേ। വിശ്രാവ്യ ദക്ഷിണം പാണിം നാഭിം വൈ പാണിനാ സ്പൃശേത് । തതഃ പുനരുപസ്പൃശ്‌യ ചാത്മാനമഭിസംസ്പൃശേത് ।। ൧൫.

ഇങ്ങനെ ഹൃദയം സ്പർശിച്ചശേഷം, വലതുകാലിന്റെ വലിയ വിരൽ സ്പർശിക്കണം; പിന്നെ വലതുകൈ ഉപയോഗിച്ച് ഒഴിച്ച്, കൈകൊണ്ട് നാഭി സ്പർശിക്കണം. അതിനുശേഷം വീണ്ടും ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, താനെ തന്നെ സ്പർശിക്കണം.

അക്ഷിണീ നാസികാ ശ്രോത്രേ ഹൃദയം ശിര ഏവ ച। ദ്വാവാത്മാനാവുഭാവേതൌ പ്രാണാപാനാവുദാഹൃതൌ ।। ൧൫.

കണ്ണുകൾ, മൂക്ക്, ചെവികൾ, ഹൃദയം, തല — ഇവയാണ് പറയുന്നത്. ഈ രണ്ടും — പ്രാണനും അപാനനും — ആത്മാവുകൾ തന്നെയാണ്.

തയോഃ പ്രാണോഽന്തരാത്മാസ്യ ബാഹ്യോഽപാനോഽത ഉച്യതേ। അന്നം പ്രാണസ്തഥാപാനം മൃത്യുര്ജ്ജീവിതമേവ ച ।। ൧൫.

ഇവയിൽ പ്രാണൻ അകത്തുള്ള ആത്മാവാണ്, അപാനൻ പുറത്തുള്ളത് എന്നാണ് പറയുന്നത്. അന്നം പ്രാണനാണ്, അതുപോലെ അപാനവും; മരണം ജീവനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

അന്നം ബ്രഹ്മ ച വിജ്ഞേയം പ്രജാനാം പ്രസവസ്തഥാ। അന്നാദ്ഭൂതാനി ജായന്തേ സ്ഥിതിരന്നേന ചേഷ്യതേ। വര്ദ്ധന്തേ തേന ഭൂതാനി തസ്മാദന്നന്തദുച്യതേ ।। ൧൫.

അന്നവും ബ്രഹ്മവും സന്തതിയുടെ ഉറവിടം എന്നു മനസ്സിലാക്കണം. അന്നത്തിൽ നിന്ന് ജീവികൾ ജനിക്കുന്നു; അവയുടെ നിലനിൽപ്പ് അന്നത്തിലൂടെ നടക്കുന്നു. അന്നംകൊണ്ട് ജീവികൾ വളരുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'അന്നം' എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

തദേവാഗ്നൌ ഹുതം ഹ്യന്നം ഭുഞ്ജതേ ദേവദാനവാഃ। ഗന്ധര്വയക്ഷരക്ഷാംസി പിശാചാശ്ചാന്നമേവ ഹി ।। ൧൫.

അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ച അതേ അന്നം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും, ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പിശാചുകളും — എല്ലാവരും ആ അന്നം തന്നെ ആസ്വദിക്കുന്നു.

ഇതി ശ്രീമഹാപുരാണേ വായു പ്രോക്തേ പാശുപതയോഗോ നാമ പഞ്ചദശോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണത്തിൽ വായു പ്രസ്താവിച്ച പാശുപതയോഗം എന്ന പതിനഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

അത ഊദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൌചാചാരസ്യ ലക്ഷണമ്। യദനുഷ്ഠായ ശുദ്ധാത്മാ പ്രേത്യ സ്വര്ഗം ഹി ചാപ്നുയാത് ।। ൧൬.

ഇനി ഞാൻ ശുദ്ധാചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം. അതു പാലിച്ചാൽ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവൻ മരിച്ചശേഷം സ്വർഗം പ്രാപിക്കും.

ഉദകാര്ഥീ തു ശൌചാനാം മുനീനാമുത്തമം പദമ് । യസ്തു തേഷ്വപ്രമത്തഃ സ്യാത് സ മുനിര്ന്നാവസീദതി ।। ൧൬.

ജലം തേടുന്നവർക്കായി, മുനികൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ശുദ്ധതയാണ് പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നത്. അതിൽ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ ആ മുനി ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല.

മാനാവമാനൌ ദ്വോവേതൌ താവേവാഹുര്വിഷാമൃതേ । അവമാനം വിഷം തത്ര മാനന്ത്വമൃതമുച്യതേ ।। ൧൬.

മാനവും അപമാനവും — ഈ രണ്ടും അമൃതവും വിഷവും എന്നാണ് പറയുന്നത്. അപമാനം വിഷമാണ്, മാനം അമൃതം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

യസ്തു തേഷ്വപ്രമത്തഃ സ്യാത് സ മുനിര്ന്നാവസീദതി । ഗുരോഃ പ്രിയഹിതേ യുക്തഃ സ തു സംവത്സരം വസേത് ।। ൧൬.

അവയിൽ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നവൻ ആ മുനി ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല. ഗുരുവിന്റെ സ്നേഹത്തിലും ക്ഷേമത്തിലും ഏർപ്പെട്ട്, ഒരുവർഷം താമസിക്കണം.

നിയമേഷ്വപ്രമത്തസ്തു യമേഷു ച സദാ ഭവേത് । പ്രാപ്യാനുജ്ഞാന്തതശ്ചൈവ ജ്ഞാനാഗമനമുത്തമമ്। അവിരോധേന ധര്മസ്യ വിചരേത് പൃഥിവീമിമാമ് ।। ൧൬.

നിയമങ്ങളിലും യമങ്ങളിലും എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കണം. അനുമതി ലഭിച്ചശേഷം, ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം നേടണം; ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാതെ ഈ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കണം.