വായുപുരാണമ്

വിഷസ്യ തു ഫലം പീത്വാ വിശല്യാം ധാരയേത്തതഃ । സര്വതഃ സനഗാം പൃഥ്വീം കൃത്വാ മനസി ധാരയേത് ।। ൧൧.

വിഷഫലം കുടിച്ചശേഷം, പ്രതിവിഷം നിലനിർത്തണം; എല്ലാ ഭാഗത്തും പർവ്വതങ്ങളുള്ള ഭൂമിയെ മനസ്സിൽ സ്ഥാപിച്ച് നിലനിർത്തണം.

ഹൃദി കൃത്വാ സമുദ്രാംശ്ച തഥാ സര്വാശ്ച ദേവതാഃ । സഹസ്രേണ ഘടാനാഞ്ച യുക്തഃ സ്നായീത യോഗവിത് ।। ൧൧.

സമുദ്രങ്ങളും എല്ലാ ദേവതകളും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചശേഷം, ആയിരം കലശങ്ങളുമായി യോഗജ്ഞാനി സ്നാനം ചെയ്യണം.

ഉദകേ കണ്ഠമാത്രേ തു ധാരണാം മൂധ്നി ധാരയേത്। പ്രതിസ്രോതോവിഷാവിഷ്ടോ ധാരയേത് സര്വഗാത്രികീമ് ।। ൧൧.

കഴുത്ത് വരെ വെള്ളത്തിൽ കയറിയാൽ, തലമുടിയിൽ ധാരണ നിലനിർത്തണം; പ്രവാഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി വിഷം ബാധിച്ചാൽ, മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും നിലനിർത്തണം.

ശീര്ണോഽര്കപത്രപുടകൈഃ പിബേദ്വല്മീകമൃത്തികാമ് । ചികിത്സിതവിധിര്ഹ്യേഷ വിശ്രുതോ യോഗനിര്മിതഃ ।। ൧൧.

അർക്ക ഇലയുടെ പുറംപാളികൾ ചതച്ചെടുത്ത്, വാൽമീകത്തിലെ മണ്ണ് കുടിക്കണം; ഇത് യോഗം നിർദേശിച്ച പ്രശസ്തമായ ചികിത്സാവിധിയാണ്.

വ്യാഖ്യാതസ്തു സമാസേന യോഗദൃഷ്ടേന ഹേതുനാ। ബ്രുവതോ ലക്ഷണം വിദ്ധി വിപ്രസ്യ കഥയേത് വ്കചിത് ।। ൧൧.

യോഗം കണ്ട കാരണത്താൽ ഇതെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിച്ചു; പറയപ്പെട്ട ലക്ഷണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം, ബ്രാഹ്മണൻ അവയെ സമയോചിതമായി പഠിപ്പിക്കണം.

അഥാപി കഥയേന്മോഹാത്തദ്വിജ്ഞാനം പ്രലീയതേ। തസ്മാത് പ്രവൃത്തിര്യ്യോഗസ്യ ന വക്തവ്യാ കഥഞ്ചന ।। ൧൧.

മറ്റൊരാൾ മോഹത്തിൽ നിന്ന് അതിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞാലും ആ ജ്ഞാനം നഷ്ടമാകും. അതുകൊണ്ടു യോഗത്തിന്റെ ആചരണം എങ്ങനെയും പറയരുത്.

സത്ത്വം തഥാരോഗ്യമലോലുപത്വം വര്ണപ്രഭാ സുസ്വരസൌമ്യതാ ച। ഗന്ധഃ ശുഭോ മൂത്രപുരീഷ മല്പം യോഗപ്രവൃത്തിഃ പ്രഥമാ ശരീരേ ।। ൧൧.

ശുദ്ധത, ആരോഗ്യം, അതികാമം ഇല്ലായ്മ, ഉജ്ജ്വലമായ നിറം, മനോഹരമായ ശബ്ദം, സൗമ്യത, നല്ല സുഗന്ധം, കുറച്ചേ മൂത്രവും മലവും—ഇവയാണ് യോഗം ശരീരത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ.

ആത്മാനം പൃഥിവീഞ്ചൈവ ജ്വലന്തീം യദി പശ്യതി। കൃത്വാന്യം വിശതേ ചൈവ വിദ്യാത് സിദ്ധിമുപസ്ഥിതാമ് । ൧൧.

താൻ തന്നെയും ഭൂമിയെയും ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ കാണുമ്പോൾ, യോഗം ചെയ്ത ശേഷം മറ്റൊരു അവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, സിദ്ധി എത്തിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ഉപസര്ഗാ യഥാ തഥാ । പ്രാദുര്ഭവന്തി യേ ദോഷാ ദൃഷ്ടതത്ത്വസ്യ ദേഹിനഃ ।। ൧൨.

ഇനി ഞാൻ സത്യം കണ്ടവർക്കു സംഭവിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതിനെപ്പറ്റി വിശദമായി പറയുന്നു.

മാനുഷ്യാന് വിവിധാന് കാമാന് കാമയേത ഋതും സ്ത്രിയഃ। വിദ്യാദാനഫലഞ്ചൈവ ഉപസൃഷ്ടസ്തു യോഗവിത് ।। ൧൨.

അവൻ മനുഷ്യസുഖങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ജ്ഞാനഫലത്തിനും ആഗ്രഹം തോന്നുന്നു—ഇവയാണ് യോഗിക്ക് തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ.

അഗ്നിഹോത്രം ഹവിര്യജ്ഞമേതത് പ്രായതനം തഥാ। മായാകര്മ ധനം സ്വര്ഗമുപസൃഷ്ടസ്തു കാംക്ഷതി ।। ൧൨.

അഗ്നിഹോത്രം, ഹവിസ്സയജ്ഞം, പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ, മായാജാലങ്ങൾ, ധനം, സ്വർഗം—ഇവയ്ക്കെല്ലാം ആഗ്രഹം തോന്നുന്നു, ഇത് തടസ്സം ബാധിച്ച യോഗിയാണെന്ന് അറിയണം.

ഏഷ കര്മസു യുക്തസ്തു സോഽവിദ്യാവശമാഗതഃ। ഉപസൃഷ്ടന്തു ജാനീയാദ്വുദ്ധ്യാ ചൈവ വിസര്ജ്ജയേത്। നിത്യം ബ്രഹ്മപരോ യുക്ത ഉപസര്ഗാത് പ്രമുച്യതേ ।। ൧൨.

ഇവൻ കർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകി അജ്ഞാനത്തിന്റെ പിടിയിലാകുന്നു. ഈ തടസ്സം മനസ്സിലാക്കി വിവേകത്തോടെ വിട്ടുകളയണം. എല്ലായ്പ്പോഴും പരബ്രഹ്മത്തിൽ ചിന്തയോടെ നിലകൊണ്ടാൽ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

ജിതപ്രത്യുപസര്ഗസ്യ ജിതശ്വാസസ്യ ദേഹിനഃ। ഉപസര്ഗാഃ പ്രവര്ത്തന്തേ സാത്ത്വരാജസതാമസാഃ ।। ൧൨.

തടസ്സങ്ങളും ശ്വാസവും ജയിച്ചവർക്കും സത്ത്വം, രാജസ്സ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള തടസ്സങ്ങൾ വീണ്ടും വരാം.

പ്രതിഭാശ്രവണേ ചൈവ ന ദേവാനാഞ്ചൈവ ദര്ശനമ്। ഭ്രമാവര്തശ്ച ഇത്യേതേ സിദ്ധിലക്ഷണസംജ്ഞിതാഃ ।। ൧൨.

പ്രതിഭയും ശ്രവണവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ദേവന്മാരെ കാണാൻ കഴിയില്ല; ഭ്രമവും ചുറ്റലുമാണ് സിദ്ധിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്ന് അറിയണം.

വിദ്യാ കാവ്യം തഥാ ശില്പം സര്വം വാചാവൃതാനി തു। വിദ്യാര്ഥാശ്ചോപതിഷ്ഠന്തി പ്രഭാവസ്യൈവ ലക്ഷണമ് ।। ൧൨.

ജ്ഞാനം, കവിത, കലകൾ—ഇവയെല്ലാം വാക്കിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ജ്ഞാനാർഥികൾ സമീപിക്കുന്നു, ഇതാണ് ശക്തിയുടെ ലക്ഷണം.

ശ്രൃണോതി ശബ്ദാന് ശ്രോതവ്യാന് യോജനാനാം ശതാദപി। സര്വജ്ഞശ്ച വിധിജ്ഞശ്ച യോഗീ ചോന്മത്തവദ്ഭവേത് ।। ൧൨.

അവൻ നൂറുകണക്കിന് സംയോജനങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു; യോഗിക്ക് എല്ലാം അറിയാം, നിയമങ്ങൾക്കു വിദഗ്ധനാണ്, എന്നാൽ പുറത്തു പെട്ടെന്നു ഭ്രാന്തനായി തോന്നാം.

യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വ്വാന് വീക്ഷതേ ദിവ്യമാനുഷാന്। വേത്തി താംശ്ച മഹായോഗീ ഉപസര്ഗസ്യ ലക്ഷണമ് ।। ൧൨.

യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും ദൈവങ്ങളെയും മനുഷ്യരെയും കാണുന്നു; മഹായോഗിക്ക് ഇവയെല്ലാം അറിയാം—ഇത് തടസ്സത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.

ദേവദാനവഗന്ധര്വാന് ഋഷീംശ്ചാപി തഥാ പിതൄന്। പ്രേക്ഷതേ സര്വതശ്ചൈവ ഉന്മത്തം തം വിനിര്ദ്ദിശേത് ।। ൧൨.

ദേവന്മാരെ, ദാനവന്മാരെ, ഗന്ധർവന്മാരെ, ഋഷിമാരെയും പിതാക്കളെയും എല്ലായിടത്തും കാണുന്നവനെ ഭ്രാന്തനെന്ന് പറയണം.

ഭ്രമേണ ഭ്രാമ്യതേ യോഗീ ചോദ്യമാനോഽന്തരാത്മനാ। ഭ്രമേണ ഭ്രാന്തബുദ്ധേസ്തു ജ്ഞാനം സര്വം പ്രണശ്യതി ।। ൧൨.

ഭ്രമം കൊണ്ടു യോഗി അകത്തുനിന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ഭ്രമത്തിൽ ബുദ്ധി കുഴഞ്ഞാൽ എല്ലാ ജ്ഞാനവും നശിക്കും.

വാര്ത്താ നാശയതേ ചിത്തം ചോദ്യമാനോഽന്തരാത്മനാ। വര്ത്തനാക്രാന്തബുദ്ധേസ്തു സര്വം ജ്ഞാനം പ്രണശ്യതി ।। ൧൨.

വാർത്തകൾ മനസ്സിനെ നശിപ്പിക്കുന്നു, അകത്തുനിന്നുള്ള പ്രേരണയാൽ; ചിന്തയിൽ മുഴുകിയ ബുദ്ധിക്ക് എല്ലാ ജ്ഞാനവും നഷ്ടമാകും.

ആവൃത്യ മനസാ ശുക്ലം പടം വാ കമ്ബലം തഥാ। തതസ്തു പരമം ബ്രഹ്മ ക്ഷിപ്രമേവാനുചിന്തയേത് ।। ൧൨.

മനസ്സിൽ വെളുത്ത തുണി അല്ലെങ്കിൽ കമ്പളം മൂടി, അതിനുശേഷം പരബ്രഹ്മത്തെ വേഗത്തിൽ ചിന്തിക്കണം.

തസ്മാച്ചൈവാത്മനോ ദോഷാംസ്തൂപസര്ഗാനുപസ്ഥിതാന് । പരിത ത്യജേത മേധാവീ യദീച്ഛേത് സിദ്ധിമാത്മനഃ ।। ൧൨.

അതുകൊണ്ട്, ആരെങ്കിലും ആത്മസിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, തന്റെ ദോഷങ്ങളും തടസ്സങ്ങളും പൂർണ്ണമായും വിട്ടുകളയണം.

ഋഷയോ ദേവഗന്ധര്വാ യക്ഷോരഗമഹാസുരാഃ। ഉപസര്ഗേഷു സംയുക്താ ആവര്ത്തന്തേ പുനഃ പുനഃ ।। ൧൨.

ഋഷിമാർ, ദൈവഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, പാമ്പുകൾ, മഹാസുരന്മാർ—തടസ്സങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടാൽ ഇവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ജന്മങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.

തസ്മാദ്യുക്തഃ സദാ യോഗീ ലഘ്വാഹാരീ ജിതേന്ദ്രിയഃ। തഥാ സുപ്തഃ സുസൂക്ഷ്മേഷു ധാരണാം മൂര്ധ്നി ധാരയേത് ।। ൧൨.

അതുകൊണ്ട്, യോജിതനായ യോഗി എപ്പോഴും നിയന്ത്രിതനായി, കുറഞ്ഞ അഹാരം കഴിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനായി ഇരിക്കണം. അങ്ങനെ, അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായ അവസ്ഥയിൽ കിടന്നുകൊണ്ട്, അവൻ ധ്യാനം തലയുടെ മുകളിൽ ഏകാഗ്രമാക്കണം.

തതസ്തു യോഗയുക്തസ്യ ജിതനിദ്രസ്യ യോഗിനഃ। ഉപസര്ഗാഃ പുനശ്ചാന്തേ ജായന്തേ പ്രാണസംജ്ഞകാഃ ।। ൧൨.

ശേഷം, യോഗത്തിൽ ഏകാഗ്രനായും ഉറക്കം ജയിച്ചവനായും ഇരിക്കുന്ന യോഗിക്ക്, അവസാനം വീണ്ടും പ്രാണം എന്നറിയപ്പെടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

പൃഥിവീം ധാരയേത്സര്വാം തതശ്ചാപോ ഹ്യനന്തരമ്। തതോഽഗ്നിഞ്ചൈവ സര്വേഷാമാകാശം മന ഏവ ച ।। ൧൨.

അവൻ മുഴുവൻ ഭൂമിയെ ഏകാഗ്രതയോടെ പിടിച്ചുവെക്കണം. അതിന് പിന്നാലെ വെള്ളവും, പിന്നെ അഗ്നിയും, എല്ലാറ്റിനുമപ്പുറം ആകാശവും മനസ്സും പിടിച്ചുവെക്കണം.

തതഃ പരാം പുനര്ബുദ്ധിം ധാരയേദ്യത്നതോ യതീ। കിദ്ധീനാഞ്ചൈവ ലിങ്ഗാനി ദൃഷ്ട്വാ ദൃഷ്ട്വാ പരിത്യജേത് ।। ൧൨.

ശേഷം, യതിയായ അവൻ പരമമായ ബുദ്ധിയെ ശ്രദ്ധയോടെ പിടിച്ചിരിക്കണം. ബുദ്ധിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടു, അവയെ വിട്ടുവിടണം.

പൃഥ്വീം ധാരയമാണസ്യ മഹീ സൂക്ഷ്മാ പ്രവര്തതേ। അപോ ധാരയമാണസ്യ ആപഃ സൂക്ഷ്മാ ഭവന്തി ഹി। ശീതാ രസാഃ പ്രവര്ത്തന്തേ സൂക്ഷ്മാ ഹ്യമൃതസന്നിഭാഃ ।। ൧൨.

ഭൂമി പിടിച്ചിരിക്കുന്നവനിൽ സൂക്ഷ്മമായ ഭൂമി ഉദയം ചെയ്യുന്നു. വെള്ളം പിടിച്ചവനിൽ സൂക്ഷ്മജലങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. തണുത്ത രസങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്യുന്നു; അവ സൂക്ഷ്മവും അമൃതംപോലെയും ആകുന്നു.

തേജോ ധാരയമാണസ്യ തേജഃ സൂക്ഷ്മാ പ്രവര്ത്തതേ। ആത്മാനം മന്യതേ തേജസ്തദ്ഭാവമനുപശ്യതി ।। ൧൨.

അഗ്നി പിടിച്ചവനിൽ സൂക്ഷ്മമായ അഗ്നി ഉദയം ചെയ്യുന്നു. അവൻ താനെ അഗ്നിയാണെന്ന് അനുഭവിക്കുന്നു; ആ അവസ്ഥയെയും കാണുന്നു.