വായുപുരാണമ്

വിരോധശ്ച മനുശ്ചൈവ വൃക്ഷായുഃ കുശലീമുഖഃ। ബാഷ്കലസ്യ സുതാ ഹ്യേതേ കാലനേമിസുതാന് ശ്രൃണു ।। ൬.

വിരോധൻ, മനു, വൃക്ഷായു, കുശലീമുഖൻ—ഇവരാണ് ബാഷ്കലന്റെ പുത്രന്മാർ. ഇനി കാലനേമിയുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

ബ്രഹ്മജിത് ക്ഷത്രജിച്ചൈവ ദേവാന്തകനരാന്തകൌ । കാലനേമിസുതാ ഹ്യേതേ ശമ്ഭോസ്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൬.

ബ്രഹ്മജിത്, ക്ഷത്രജിത്, ദേവാന്തകൻ, നരാന്തകൻ—ഇവരാണ് കാലനേമിയുടെ പുത്രന്മാർ. ഇനി ശംഭുവിന്റെ സന്തതിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

ധനുകോ ഹ്യസിലോമാ ച നാബലശ്ച സഗോമുഖഃ। ഗവാക്ഷശ്ചൈവ ഗോമാംശ്ച ശമ്ഭോഃ പുത്രാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൬.

ധനുകൻ, അസിലോമൻ, നാബലൻ, സഗോമുഖൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗോമാൻ—ഇവരാണ് ശംഭുവിന്റെ പുത്രന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

വിരോചനസ്യ പുത്രസ്തു ബലിരേകഃ പ്രതാപവാന്। ബലേഃ പുത്രശതം ജജ്ഞേ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൬.

വൈരോചനന്റെ പുത്രൻ ബലി, മഹാശക്തശാലിയായിരുന്നു. ബലിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരൊക്കെയും രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു.

തേഷാം പ്രധാനാശ്ചത്വാരോ വിക്രാന്താഃ സുമഹാബലാഃ। സഹസ്രബാഹുര്ജ്യേഷ്ഠസ്തു ബാണോ ദ്രവിണസമ്മതഃ। കുമ്ഭനാഭോ ഗര്ദ്ദഭാക്ഷഃ കുശിരിത്യേവമാദയഃ ।। ൬.

അവരിൽ നാലുപേർ പ്രധാനമായവരും ധൈര്യശാലികളും അത്യന്തം ശക്തശാലികളും ആയിരുന്നു: സഹസ്രബാഹു, മൂത്തവൻ; ദ്രാവിഡന്മാർക്ക് പ്രിയനായ ബാണൻ; കുംബനാഭൻ, ഗർദ്ദഭാക്ഷൻ, കുശി—ഇവരാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവർ.

ശകുനീ പൂതനാ ചൈവ കന്യേ ദ്വേ തു ബലേഃ സുതേ। ബലേഃ പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൬.

ശകുനിയും പൂതനയും ബലിയുടെ രണ്ടു പുത്രിമാരായിരുന്നു. ബലിയുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ജനിച്ചു.

ബലിര്യോ നാമവിഖ്യാതോ ഗണോ വിക്രാന്തപൌരുഷഃ। ബാണസ്യ ചന്ദ്ര മനസോ ലൌഹിത്യമുപപദ്യതേ ।। ൬.

ബലി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ അത്യന്തം ധൈര്യശാലിയും ശക്തിയുള്ളവനും ആയിരുന്നു. ബാണനും ചന്ദ്രനും മനസ്സും ചേർന്ന് ലൗഹിത്യ വംശം ആരംഭിച്ചു.

ദിതിര്വിനഷ്ടപുത്രാ വൈ തോഷയാമാസ കശ്യപമ്। സ കശ്യപഃ പ്രസന്നാത്മാ സമ്യഗാരാധിതസ്തയാ । വരേണ ച്ഛന്ദയാമാസ സാ ച വവ്രേ വരം തതഃ ।। ൬.

തന്റെ മക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദിതി കശ്യപനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അവളാൽ മനസ്സിൽ സന്തോഷം ലഭിച്ച കശ്യപൻ അവളെ ശരിയായി ആദരിച്ചു. അതിനുശേഷം അവൻ അവളോട് ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.

സ തു തസ്യൈ വരം പ്രാദാത് പ്രാര്ഥിതം ഭഗവന് പ്രഭുഃ। കിമിച്ഛസി മയി ശുഭ്രേ മാരീചസ്താമഭാഷത ।। ൬.

ഭഗവാനായ മഹാശക്തനായ കശ്യപൻ അവൾ ചോദിച്ച വരം അവളെ അനുവദിച്ചു. 'നിനക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്, ശുദ്ധയായവളേ?' എന്ന് മാരീചൻ ചോദിച്ചു.

മാരീചം കശ്യപം തുഷ്ടം ഭര്താരം പ്രാഞ്ജലിസ്തഥാ। ഹതപുത്രാസ്മി ഭഗവാന് ആദിത്യൈസ്തവ സൂനുഭിഃ ।। ൬.

കശ്യപൻ മാരീചനായി, തൃപ്തനായ ഭർത്താവിനോട് ദിതി കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'ഭഗവാനേ, എന്റെ മക്കളെ നിന്റെ മക്കളായ ആദിത്യന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.'

ശക്രഹന്താരമിച്ഛേയം പുത്രം ദീര്ഘതപോഽന്വിതമ്। അഹം തപശ്ചരിഷ്യാമി ഗര്ഭ മാധാതുമര്ഹസി ।। ൬.

'ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന, ദീർഘകാലം തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന ഒരു മകനാണ് എനിക്ക് വേണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ കഠിനതപസ്സ് ചെയ്യാം, നീ എനിക്ക് ഗർഭം നൽകണം.'

തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മാരീചഃ കശ്യപസ്തഥാ। പ്രത്യുവാച മഹാതേജാ ദിതിം പരമദുഃഖിതാമ് ।। ൬.

അവളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹാതേജസ്സുള്ള മാരീചൻ കശ്യപൻ, അതീവ ദുഃഖിതയായ ദിതിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

ഏവം ഭവതു ഭദ്രന്തേ ശുചിര്ഭവ തപോധനേ। ജനയിഷ്യസി സത്പുത്രം ശക്രഹന്താരമാഹവേ ।। ൬.

'അങ്ങനെ തന്നെ, നിനക്ക് എല്ലാ ഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ. തപസ്സിൽ ശുദ്ധയായിരിക്കുക. നീ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന നല്ലൊരു മകനെ പ്രസവിക്കും.'

പൂര്ണം വര്ഷശതം താവത് ശുചിര്യദി ഭവിഷ്യസി । പുത്രം ത്രിലോകപ്രചരമഥത്വം ജനയിഷ്യസി ।। ൬.

'നീ ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുഴുവൻ ശുദ്ധയായി തുടരുകയാണെങ്കിൽ, മൂന്നു ലോകത്തിലും പ്രശസ്തിയുള്ള ഒരു മകനെ നീ പ്രസവിക്കും.'

ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാസ്തയാ സമവസത് പ്രഭുഃ । താമാലിങ്ഗ്യ ത്രിഭുവനം ജഗാമ ഭഗവാനൃഷിഃ ।। ൬.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മഹാതേജസ്സുള്ള ഭഗവാൻ അവളോടൊപ്പം താമസിച്ചു. അവളെ അണ്ചു പിടിച്ച് ദൈവമുനിവൻ മൂന്നു ലോകത്തേക്കു പോയി.

ഗതേ ഭര്ത്തരി സാ ദേവീ ദിതിഃ പരമഹര്ഷിതാ। കുശലം വനമാസാദ്യ തപസ്തേപേ സുദാരുണമ് ।। ൬.

ഭർത്താവ് പോയതിനു ശേഷം, ദേവിയായ ദിതി അതിവിശേഷ സന്തോഷത്തോടെ അനുയോജ്യമായ ഒരു കാടിൽ എത്തി കഠിനമായ തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.

തപസ്തസ്യാന്തു കുര്വന്ത്യാം പരിചര്യാഞ്ചകാര ഹ। സഹസ്രാക്ഷഃ സുരശ്രേഷ്ഠഃ പരയാ ഗുണസമ്പദാ ।। ൬.

അവൾ തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ, ആയിരം കണ്ണുള്ള ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇന്ദ്രൻ, അത്യുത്തമമായ ഗുണങ്ങളോടെ അവളെ സേവിച്ചു.

അഗ്നിം സമിത്കുശം കാഷ്ഠം ഫലം മൂലം തഥൈവ ച। ന്യവേദയത് സഹസ്രാക്ഷോ യച്ചാന്യദപി കിഞ്ചന ।। ൬.

ഇന്ദ്രൻ അവള്ക്ക് അഗ്നി, സമിത്കുശം, കട്ട, പഴം, കിഴങ്ങ് എന്നിവയും ആവശ്യമായ മറ്റെല്ലാം വസ്തുക്കളും നൽകി.

ഗാത്രസംവാഹനൈശ്ചൈവ ശ്രമാപനയനൈസ്തഥാ। ശക്രഃ സര്വേഷു (ലോകേഷു) കാലേഷു ദിതിം പരിചചാര ഹ । ഏവമാരാധിതാ ശക്രമുവാചാഥ ദിതിസ്തഥാ ।। ൬.

ശരീരമസാജും ക്ഷീണം അകറ്റലും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ സമയത്തും എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ഇന്ദ്രൻ ദിതിയെ സേവിച്ചു. ഇങ്ങനെ ആദരിക്കപ്പെട്ട ദിതി പിന്നീട് ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു.

പ്രീതാ തേഽഹം സുരശ്രേഷ്ഠ ദശവര്ഷാണി പുത്രക। അവശിഷ്ടാനി ഭദ്രാന്തേ ഭ്രാതരം ദ്രക്ഷ്യസേ തതഃ ।। ൬.

'നീ ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനാണ്, ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തോഷവാനാണ്. പത്തുവർഷം കൂടി ശേഷിക്കുന്നു, അതിന് ശേഷം നീ നിന്റെ സഹോദരനെ കാണും.'

ജയലിപ്സാം സമാധാസ്യേ ലബ്ധ്വാഹം താദൃശം സുതമ്। ത്രൈലോക്യവിജയം പൂത്ര പ്രാപ്സ്യാമി സഹ തേന വൈ ।। ൬.

'വിജയം നേടാൻ ഞാൻ മനസ്സുറപ്പിക്കും; അങ്ങനെയൊരു മകൻ ലഭിച്ചാൽ, അവനോടൊപ്പം ഞാൻ മൂന്നു ലോകവും ജയിക്കും.'

ഏവമുക്ത്വാ ദിതിഃ ശക്രം മധ്യം പ്രാപ്തേ ദിവാകരേ । നിദ്രയാപഹൃതാ ദേവീ ജാന്വോഃ കൃത്വാ ശിരസ്തദാ ।। ൬.

ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞശേഷം, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ ദിതി ഉറക്കത്തിൽ കീഴ്പ്പെട്ടു, തല കാൽമുട്ടിനരികിൽ വെച്ച് കിടന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ താമശുചിം ശക്രഃ പാദയോര്ഗതമൂര്ദ്ധജാമ് । തസ്യാസ്തദന്തരം ലബ്ധ്വാ ജഹാസ ച മുമോദ ച ।। ൬.

അവളെ അശുദ്ധയായി, മുടി കാലിൽ വീണ നിലയിൽ കണ്ട ഇന്ദ്രൻ അവസരം കണ്ടു. അവൻ സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു.

തസ്യാഃ ശരീരം വിവൃതം വിവേശാഥ പുരന്ദരഃ। പ്രവിശ്യ ചാമിതം ദൃഷ്ട്വാ ഗര്ഭമിന്ദ്രോ മഹൌജസമ്। അഭിനത്സ പ്രധാനന്തു കുലിശേന മഹായശാഃ ।। ൬.

അവളുടെ ശരീരം തുറന്നതോടെ പുരന്ദരൻ അകത്തേക്ക് കടന്നു. അകത്ത് കടന്ന് അതി വലിയ ഗർഭം കണ്ട ഇന്ദ്രൻ, തന്റെ വജ്രം കൊണ്ട് അതിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം തകർത്ത് തറച്ചു.

ഭിദ്യമാനസ്തദാ ഗര്ഭോ വജ്രേണ ശതപര്വണാ। രുരോദ സസ്വരം ഭീമം വേപമാനഃ പുനഃ പുനഃ । മാരോദീരിതി തം ഗര്ഭം ശക്രഃ പുനരഭാഷത ।। ൬.

വജ്രം കൊണ്ട് ഗർഭം പിളർന്നപ്പോൾ, ആ ഗർഭം ഭയാനകമായി നിലവിളിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും വിറച്ചു. അപ്പോൾ ശക്രൻ ആ ഗർഭത്തോട്, "നീ കരയരുത്," എന്ന് പറഞ്ഞു.

തം ഗര്ഭം സപ്തധാഭൂതം ഹ്യേകൈകം സപ്തധാ പുനഃ। കുലിശേന ബിഭേദേന്ദ്രസ്തതോ ദിതിരബുധ്യത ।। ൬.

ആ ഗർഭം ഏഴ് ഭാഗങ്ങളായി പിരിഞ്ഞു; പിന്നെ ഇന്ദ്രൻ വജ്രം കൊണ്ട് ഓരോ ഭാഗവും വീണ്ടും ഏഴ് ഭാഗങ്ങളാക്കി. അപ്പോൾ ദിതി ഉണർന്നു.

ന ഹന്തവ്യോ ന ഹന്തവ്യ ഇത്യേവം ദിതിരബ്രവീത് । നിഷ്പപാതോദരാദ്വജ്രീ മാതുര്വചനഗൌരവാത്। പ്രാഞ്ജലിര്വജ്രസഹിതോ ദിതിം ശക്രോഽഭ്യഭാഷത ।। ൬.

"കൊല്ലരുത്, കൊല്ലരുത്," എന്ന് ദിതി പറഞ്ഞു. അമ്മയുടെ വാക്ക് മാനിച്ച്, വജ്രം കൈയിൽ പിടിച്ച്, കൈകൾ ചേർത്ത്, വജ്രധാരി ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു; ശക്രൻ ദിതിയോട് സംസാരിച്ചു.

അശുചിര്ദേവി സുപ്താസി പാദയോര്ഗതമൂര്ദ്ധജാ। തദന്തരമഹം ലബ്ധ്വാ ശക്രഹന്താരമാഹവേ। ഭിന്നവാന് ഗര്ഭമേതന്തേ ബഹുധാ ക്ഷന്തുമര്ഹസി ।। ൬.

ദേവി, നീ അശുദ്ധയായി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു; മുടി കാലിൽ വീണിരുന്നു. ആ അവസരം ഞാൻ കണ്ടെത്തി; യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുവിനെ തകർക്കുന്ന ശക്രനായ ഞാൻ, നിന്റെ ഗർഭം പലവിധത്തിൽ പിളർത്തിയതാണ്. ഇതിന് നീ ക്ഷമിക്കണം.

തസ്മിസ്തു വിഫലേ ഗര്ഭേ ദിതിഃ പരമദുഃഖിതാ। സഹസ്രാക്ഷം തതോ വാക്യം മാതുര്നയനമബ്രവീത് ।। ൬.

ഗർഭം ഫലശൂന്യമായതോടെ ദിതി അതീവ ദുഃഖിതയായി. അപ്പോൾ ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ അമ്മയോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.