വായുപുരാണമ്

മനസാ യദ്വ്രതം കിഞ്ചിദ്വിഷ്ടമ്ഭീകൃത്യ ധാരയേത്। ഉരോദ്ധാതേ ഉരഃസ്ഥാനം കണ്ഠദേശേ ച ധാരയേത് ।। ൧൧.

മനസ്സിൽ ഏത് വ്രതം സ്വീകരിച്ചാലും, അതിനെ ഉറപ്പോടെ പിടിച്ചു നിർത്തണം; നെഞ്ച് ഉയർത്തുമ്പോൾ, നെഞ്ചിലും കഴുത്തിലും അതിനെ നിലനിർത്തണം.

ത്വചോഽവധാതേ താം വാചി ബാധിര്യേ ശ്രോത്രയോസ്തഥാ। ജിഹ്വാസ്ഥാനേ തൃഷാര്ത്തസ്തു അഗ്രേ സ്നേഹാംശ്ച തന്തുഭിഃ। ഫലം വൈ ചിന്തയേദ്യോഗീ തതഃ സംപദ്യതേ സുഖീ ।। ൧൧.

ത്വക്ക് ഉയർന്നാൽ, അതിനെ വാക്കിൽ നിലനിർത്തണം; കാത് കേൾക്കാതിരിക്കാൻ, കാതിൽ തന്നെ നിലനിർത്തണം; ജിഹ്വയിൽ ദാഹം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അഗ്രഭാഗത്ത് തന്തുവുകളാൽ എണ്ണ പുരട്ടണം; യോഗി ഫലം ചിന്തിക്കണം, അങ്ങനെ അവൻ സന്തോഷം നേടും.

ക്ഷയേ കുഷ്ഠേ സകീലാസേ ധാരയേത്സര്വസാത്വികീമ്। യസ്മിന് യസ്മിന് രജോദേശേ തസ്മിന് യുക്തോ വിനിര്ദ്ദിശേത് ।। ൧൧.

ക്ഷയം, കുഷ്ഠം, കീലാസം എന്നിവയുണ്ടായാൽ, എല്ലാ സാത്വിക ഗുണങ്ങളും നിലനിർത്തണം; ഏത് ഭാഗത്ത് രാജസികം ബാധിച്ചാലും, അതിനനുസരിച്ച് ചികിത്സ നടത്തണം.

യോഗോത്പന്നസ്യ വിപ്രസ്യ ഇദം കുര്യാച്ചികിത്സിതമ്। വംശകീലേന മൂര്ദ്ധാനം ധാരയാണസ്യ താഡയേത്। മൂര്ധ്നി കീലം പ്രതിഷ്ഠാപ്യ കാഷ്ഠം കാഷ്ഠേന താഡയേത് ।। ൧൧.

യോഗം നേടിയ ബ്രാഹ്മണൻ ഈ ചികിത്സ നടത്തണം: വംശം കൊണ്ടുള്ള കീൽ തലമുടിയിൽ വച്ച്, അതിനെ കഷ്ണം കൊണ്ടടിക്കണം.

ഭയഭീതസ്യ സാ സംജ്ഞാ തതഃ പ്രത്യാഗമിഷ്യതി। അഥ വാ ലുപ്തസംജ്ഞസ്യ ഹസ്താഭ്യാം തത്ര ധാരയേത് ।। ൧൧.

ഭയത്താൽ ഭയപ്പെട്ടവനു ബോധം തിരികെ വരും; അല്ലെങ്കിൽ, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവന്റെ തലയിൽ കൈകൊണ്ടു അമർത്തണം.

പ്രതിലഭ്യ തതഃ സംജ്ഞാം ധാരണാം മൂര്ധ്നി ധാരയേത്। സ്രിഗ്ധമല്പം ച ഭുഞ്ജീത തതഃ സംപദ്യതേ സുഖീ ।। ൧൧.

ബോധം തിരികെ കിട്ടിയശേഷം, തലമുടിയിൽ ധാരണ നിലനിർത്തണം; കുറച്ച് എണ്ണയുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, അങ്ങനെ അവൻ സന്തോഷം നേടും.

അമാനുഷേണ സത്ത്വേന യദാ ബുധ്യതി യോഗവിത് । ദിവം ച പൃഥിവീഞ്ചൈവ വായുമഗ്നിം ച ധാരയേത് ।। ൧൧.

അമാനുഷിക ശക്തിയോടെ യോഗജ്ഞാനി ഉണരുമ്പോൾ, ആകാശം, ഭൂമി, വായു, അഗ്നി എന്നിവയെ നിലനിർത്തണം.

പ്രാണായാമേന തത്സര്വം ദഹ്യമാനം വശീഭവേത്। അഥാപി പ്രവിശേദ്ദേഹം തതസ്തം പ്രതിഷേധയേത് ।। ൧൧.

ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ, ദഹിക്കുന്നതെല്ലാം അവന്റെ വശത്താകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, അതിനെ നിയന്ത്രിക്കണം.

തതഃ സംസ്തഭ്യ യോഗേന ധാരയാനസ്യ മൂര്ദ്ധാനി। പ്രാണായാമാഗ്നിനാ ദഗ്ധം തത്സര്വം വിലയം വ്രജേത് ।। ൧൧.

ശേഷം, യോഗം കൊണ്ട് തലമുടിയിൽ പിടിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, പ്രാണായാമത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചതെല്ലാം ലയിക്കപ്പെടും.

കൃഷ്ണസര്പാപരാധം തു ധാരയേദ്ധൃദയോദരേ । മഹര്ജനസ്തപഃ സത്യം ഹൃദി കൃത്വാ തു ധാരയേത് ।। ൧൧.

കൃഷ്ണസർപ്പത്തിന്റെ പാപം ഹൃദയത്തിലെ ഗുഹയിൽ നിലനിർത്തണം; മഹർ, ജനസ്, തപസ്, സത്യ ലോകങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ വച്ച് അവിടെ തന്നെ നിലനിർത്തണം.

വിഷസ്യ തു ഫലം പീത്വാ വിശല്യാം ധാരയേത്തതഃ । സര്വതഃ സനഗാം പൃഥ്വീം കൃത്വാ മനസി ധാരയേത് ।। ൧൧.

വിഷഫലം കുടിച്ചശേഷം, പ്രതിവിഷം നിലനിർത്തണം; എല്ലാ ഭാഗത്തും പർവ്വതങ്ങളുള്ള ഭൂമിയെ മനസ്സിൽ സ്ഥാപിച്ച് നിലനിർത്തണം.

ഹൃദി കൃത്വാ സമുദ്രാംശ്ച തഥാ സര്വാശ്ച ദേവതാഃ । സഹസ്രേണ ഘടാനാഞ്ച യുക്തഃ സ്നായീത യോഗവിത് ।। ൧൧.

സമുദ്രങ്ങളും എല്ലാ ദേവതകളും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചശേഷം, ആയിരം കലശങ്ങളുമായി യോഗജ്ഞാനി സ്നാനം ചെയ്യണം.

ഉദകേ കണ്ഠമാത്രേ തു ധാരണാം മൂധ്നി ധാരയേത്। പ്രതിസ്രോതോവിഷാവിഷ്ടോ ധാരയേത് സര്വഗാത്രികീമ് ।। ൧൧.

കഴുത്ത് വരെ വെള്ളത്തിൽ കയറിയാൽ, തലമുടിയിൽ ധാരണ നിലനിർത്തണം; പ്രവാഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി വിഷം ബാധിച്ചാൽ, മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും നിലനിർത്തണം.

ശീര്ണോഽര്കപത്രപുടകൈഃ പിബേദ്വല്മീകമൃത്തികാമ് । ചികിത്സിതവിധിര്ഹ്യേഷ വിശ്രുതോ യോഗനിര്മിതഃ ।। ൧൧.

അർക്ക ഇലയുടെ പുറംപാളികൾ ചതച്ചെടുത്ത്, വാൽമീകത്തിലെ മണ്ണ് കുടിക്കണം; ഇത് യോഗം നിർദേശിച്ച പ്രശസ്തമായ ചികിത്സാവിധിയാണ്.

വ്യാഖ്യാതസ്തു സമാസേന യോഗദൃഷ്ടേന ഹേതുനാ। ബ്രുവതോ ലക്ഷണം വിദ്ധി വിപ്രസ്യ കഥയേത് വ്കചിത് ।। ൧൧.

യോഗം കണ്ട കാരണത്താൽ ഇതെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിച്ചു; പറയപ്പെട്ട ലക്ഷണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം, ബ്രാഹ്മണൻ അവയെ സമയോചിതമായി പഠിപ്പിക്കണം.

അഥാപി കഥയേന്മോഹാത്തദ്വിജ്ഞാനം പ്രലീയതേ। തസ്മാത് പ്രവൃത്തിര്യ്യോഗസ്യ ന വക്തവ്യാ കഥഞ്ചന ।। ൧൧.

മറ്റൊരാൾ മോഹത്തിൽ നിന്ന് അതിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞാലും ആ ജ്ഞാനം നഷ്ടമാകും. അതുകൊണ്ടു യോഗത്തിന്റെ ആചരണം എങ്ങനെയും പറയരുത്.

സത്ത്വം തഥാരോഗ്യമലോലുപത്വം വര്ണപ്രഭാ സുസ്വരസൌമ്യതാ ച। ഗന്ധഃ ശുഭോ മൂത്രപുരീഷ മല്പം യോഗപ്രവൃത്തിഃ പ്രഥമാ ശരീരേ ।। ൧൧.

ശുദ്ധത, ആരോഗ്യം, അതികാമം ഇല്ലായ്മ, ഉജ്ജ്വലമായ നിറം, മനോഹരമായ ശബ്ദം, സൗമ്യത, നല്ല സുഗന്ധം, കുറച്ചേ മൂത്രവും മലവും—ഇവയാണ് യോഗം ശരീരത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ.

ആത്മാനം പൃഥിവീഞ്ചൈവ ജ്വലന്തീം യദി പശ്യതി। കൃത്വാന്യം വിശതേ ചൈവ വിദ്യാത് സിദ്ധിമുപസ്ഥിതാമ് । ൧൧.

താൻ തന്നെയും ഭൂമിയെയും ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ കാണുമ്പോൾ, യോഗം ചെയ്ത ശേഷം മറ്റൊരു അവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, സിദ്ധി എത്തിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ഉപസര്ഗാ യഥാ തഥാ । പ്രാദുര്ഭവന്തി യേ ദോഷാ ദൃഷ്ടതത്ത്വസ്യ ദേഹിനഃ ।। ൧൨.

ഇനി ഞാൻ സത്യം കണ്ടവർക്കു സംഭവിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതിനെപ്പറ്റി വിശദമായി പറയുന്നു.

മാനുഷ്യാന് വിവിധാന് കാമാന് കാമയേത ഋതും സ്ത്രിയഃ। വിദ്യാദാനഫലഞ്ചൈവ ഉപസൃഷ്ടസ്തു യോഗവിത് ।। ൧൨.

അവൻ മനുഷ്യസുഖങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ജ്ഞാനഫലത്തിനും ആഗ്രഹം തോന്നുന്നു—ഇവയാണ് യോഗിക്ക് തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ.

അഗ്നിഹോത്രം ഹവിര്യജ്ഞമേതത് പ്രായതനം തഥാ। മായാകര്മ ധനം സ്വര്ഗമുപസൃഷ്ടസ്തു കാംക്ഷതി ।। ൧൨.

അഗ്നിഹോത്രം, ഹവിസ്സയജ്ഞം, പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ, മായാജാലങ്ങൾ, ധനം, സ്വർഗം—ഇവയ്ക്കെല്ലാം ആഗ്രഹം തോന്നുന്നു, ഇത് തടസ്സം ബാധിച്ച യോഗിയാണെന്ന് അറിയണം.

ഏഷ കര്മസു യുക്തസ്തു സോഽവിദ്യാവശമാഗതഃ। ഉപസൃഷ്ടന്തു ജാനീയാദ്വുദ്ധ്യാ ചൈവ വിസര്ജ്ജയേത്। നിത്യം ബ്രഹ്മപരോ യുക്ത ഉപസര്ഗാത് പ്രമുച്യതേ ।। ൧൨.

ഇവൻ കർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകി അജ്ഞാനത്തിന്റെ പിടിയിലാകുന്നു. ഈ തടസ്സം മനസ്സിലാക്കി വിവേകത്തോടെ വിട്ടുകളയണം. എല്ലായ്പ്പോഴും പരബ്രഹ്മത്തിൽ ചിന്തയോടെ നിലകൊണ്ടാൽ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

ജിതപ്രത്യുപസര്ഗസ്യ ജിതശ്വാസസ്യ ദേഹിനഃ। ഉപസര്ഗാഃ പ്രവര്ത്തന്തേ സാത്ത്വരാജസതാമസാഃ ।। ൧൨.

തടസ്സങ്ങളും ശ്വാസവും ജയിച്ചവർക്കും സത്ത്വം, രാജസ്സ്, തമസ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള തടസ്സങ്ങൾ വീണ്ടും വരാം.

പ്രതിഭാശ്രവണേ ചൈവ ന ദേവാനാഞ്ചൈവ ദര്ശനമ്। ഭ്രമാവര്തശ്ച ഇത്യേതേ സിദ്ധിലക്ഷണസംജ്ഞിതാഃ ।। ൧൨.

പ്രതിഭയും ശ്രവണവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ദേവന്മാരെ കാണാൻ കഴിയില്ല; ഭ്രമവും ചുറ്റലുമാണ് സിദ്ധിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്ന് അറിയണം.

വിദ്യാ കാവ്യം തഥാ ശില്പം സര്വം വാചാവൃതാനി തു। വിദ്യാര്ഥാശ്ചോപതിഷ്ഠന്തി പ്രഭാവസ്യൈവ ലക്ഷണമ് ।। ൧൨.

ജ്ഞാനം, കവിത, കലകൾ—ഇവയെല്ലാം വാക്കിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ജ്ഞാനാർഥികൾ സമീപിക്കുന്നു, ഇതാണ് ശക്തിയുടെ ലക്ഷണം.

ശ്രൃണോതി ശബ്ദാന് ശ്രോതവ്യാന് യോജനാനാം ശതാദപി। സര്വജ്ഞശ്ച വിധിജ്ഞശ്ച യോഗീ ചോന്മത്തവദ്ഭവേത് ।। ൧൨.

അവൻ നൂറുകണക്കിന് സംയോജനങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുന്നു; യോഗിക്ക് എല്ലാം അറിയാം, നിയമങ്ങൾക്കു വിദഗ്ധനാണ്, എന്നാൽ പുറത്തു പെട്ടെന്നു ഭ്രാന്തനായി തോന്നാം.

യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വ്വാന് വീക്ഷതേ ദിവ്യമാനുഷാന്। വേത്തി താംശ്ച മഹായോഗീ ഉപസര്ഗസ്യ ലക്ഷണമ് ।। ൧൨.

യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ഗന്ധർവന്മാരെയും ദൈവങ്ങളെയും മനുഷ്യരെയും കാണുന്നു; മഹായോഗിക്ക് ഇവയെല്ലാം അറിയാം—ഇത് തടസ്സത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.

ദേവദാനവഗന്ധര്വാന് ഋഷീംശ്ചാപി തഥാ പിതൄന്। പ്രേക്ഷതേ സര്വതശ്ചൈവ ഉന്മത്തം തം വിനിര്ദ്ദിശേത് ।। ൧൨.

ദേവന്മാരെ, ദാനവന്മാരെ, ഗന്ധർവന്മാരെ, ഋഷിമാരെയും പിതാക്കളെയും എല്ലായിടത്തും കാണുന്നവനെ ഭ്രാന്തനെന്ന് പറയണം.

ഭ്രമേണ ഭ്രാമ്യതേ യോഗീ ചോദ്യമാനോഽന്തരാത്മനാ। ഭ്രമേണ ഭ്രാന്തബുദ്ധേസ്തു ജ്ഞാനം സര്വം പ്രണശ്യതി ।। ൧൨.

ഭ്രമം കൊണ്ടു യോഗി അകത്തുനിന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; ഭ്രമത്തിൽ ബുദ്ധി കുഴഞ്ഞാൽ എല്ലാ ജ്ഞാനവും നശിക്കും.