വായുപുരാണമ്

ക്ഷുധാവിഷ്സ്തഥാഽപ്രിതോ ന ച വ്യാകുലചേതനഃ। യുഞ്ജീത പരമം ധ്യാനം യോഗീ ധ്യാനപരഃ സദാ ।। ൧൧.

വിഷമോക്ഷം, വിശപ്പു, അല്ലെങ്കിൽ മനസ്സു അശാന്തമായവൻ പരമധ്യാനം ചെയ്യരുത്; യോഗി എപ്പോഴും ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി ഇരിക്കണം.

ഏതാന് ദോഷാന് വിനിശ്ചിത്യ പ്രമാദാദ്യോ യുനക്തി വൈ। തസ്യ ദോഷാഃ പ്രകുപ്യന്തി ശരീരേ വിഘ്നകാരകാഃ ।। ൧൧.

ഈ ദോഷങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി, ആരെങ്കിലും അശ്രദ്ധയോടെ അഭ്യാസം ചെയ്താൽ, ആ ദോഷങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ ശക്തമായി തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും.

ജഡത്വം ബധിരത്വം ച മൂകത്വം ചാധിഗച്ഛതി। അന്ധത്വം സ്മൃതിലോപശ്ച ജരാ രോഗസ്തഥൈവ ച ।। ൧൧.

അവൻ മന്ദബുദ്ധി, ബധിരത്വം, മൗനം, അന്ധത്വം, ഓർമ്മക്കുറവ്, വയസ്സാകൽ, രോഗം എന്നിവ നേടുന്നു.

തസ്യ ദോഷാഃ പ്രകുപ്യന്തി അജ്ഞാനാദ്യോ യുനക്തി വൈ। തസ്മാജ്ജ്ഞാനേന ശുദ്ധേന യോഗീ യുഞ്ജേത്സമാഹിതഃ ।। ൧൧.

അവൻ അജ്ഞാനത്തിൽ അഭ്യാസം ചെയ്താൽ ദോഷങ്ങൾ ശക്തമാകും; അതുകൊണ്ട് യോഗി ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനത്തോടും ഏകാഗ്രതയോടും കൂടെ അഭ്യാസം ചെയ്യണം.

അപ്രമത്തഃ സദാ ചൈവ ന ദോഷാന് പ്രാപ്രുയാത് വ്കചിത് । തേഷാം ചികിത്സാം വക്ഷ്യാമി ദോഷാണാം ച യഥാക്രമമ്। യഥാ ഗച്ഛന്തി തേ ദോഷാഃ പ്രാണായാമസമുത്ഥിതാഃ ।। ൧൧.

എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്നവന് ഒരിക്കലും ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല. ഈ ദോഷങ്ങൾക്ക് വേണ്ട ചികിത്സയെ ക്രമത്തിൽ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; ശ്വാസനിയമത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ദോഷങ്ങൾ എങ്ങനെ പോകുന്നുവെന്ന് പറയാം.

സ്നിഗ്ധാം യവാഗൂമത്യുഷ്ണാം ഭുക്ത്വാം തത്രാവധാരയേത് । ഏതേന ക്രമയോഗേന വാതഗുല്മം പ്രശാമ്യതി ।। ൧൧.

ഉഷ്ണവും എണ്ണയുള്ളതുമായ യവാഗൂ കഴിച്ച് അവിടെ തന്നെ ഇരിക്കണം; ഈ രീതിയിൽ വായു മൂലമുള്ള വീക്കം ശമിക്കും.

ഗുദാവര്ത്തപ്രതീകാരമിദം കുര്യ്യാച്ചികിത്സിതമ്। ഭുക്ത്വാ ദധി യവാഗൂര്വാ വായുരൂര്ദ്ധ്വം തതോ വ്രജേത ।। ൧൧.

കുടലിലെ തടസ്സത്തിന് ഇതാണ് ചികിത്സ; തൈരും യവാഗൂവുമോ കഴിച്ചശേഷം വായു മുകളിലേക്ക് നീങ്ങും.

വായുഗ്രംഥിം തതോ ഭിത്ത്വാ വായുദേശേ പ്രയോജയേത് । തഥാപി ന വിശേഷഃ സ്യാദ്ധാരണാം മൂര്ധ്നി ധാരയേത് ।। ൧൧.

വായുവിന്റെ ഗ്രന്ഥി ഭേദിച്ചശേഷം, വായു പ്രദേശത്ത് അതിനെ പ്രയോഗിക്കണം. എന്നാലും, പ്രത്യേകമായ ഫലമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല—ധാരണയെ തലമുടിയിൽ തന്നെ നിലനിർത്തണം.

യുഞ്ജാനസ്യ തനും തസ്യ സത്തവസ്ഥസ്യൈവ ദേഹിനഃ। ഗുദാവര്ത്തപ്രതീഘാതേ ഏതത് കുര്യ്യാച്ചികിത്സിതമ് ।। ൧൧.

യോഗം അഭ്യസിക്കുന്നവന്റെ ശരീരം സത്ത്വഗുണം നിറഞ്ഞതായിരിക്കുമ്പോൾ, ഗുദത്തിൽ തടസ്സമുണ്ടെങ്കിൽ അതിനനുസരിച്ച് ചികിത്സ നടത്തണം.

സര്വഗാത്രപ്രകമ്പേന സമാരബ്ധസ്യ യോഗിനഃ । ഇമാം ചികിത്സാം കുര്വ്വീത തയാ സംപദ്യതേ സുഖീ ।। ൧൧.

യോഗി അഭ്യാസം തുടങ്ങുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും വിറയലുണ്ടായാൽ, ഈ ചികിത്സ ചെയ്യണം; അതിലൂടെ അവൻ സന്തോഷം നേടും.

മനസാ യദ്വ്രതം കിഞ്ചിദ്വിഷ്ടമ്ഭീകൃത്യ ധാരയേത്। ഉരോദ്ധാതേ ഉരഃസ്ഥാനം കണ്ഠദേശേ ച ധാരയേത് ।। ൧൧.

മനസ്സിൽ ഏത് വ്രതം സ്വീകരിച്ചാലും, അതിനെ ഉറപ്പോടെ പിടിച്ചു നിർത്തണം; നെഞ്ച് ഉയർത്തുമ്പോൾ, നെഞ്ചിലും കഴുത്തിലും അതിനെ നിലനിർത്തണം.

ത്വചോഽവധാതേ താം വാചി ബാധിര്യേ ശ്രോത്രയോസ്തഥാ। ജിഹ്വാസ്ഥാനേ തൃഷാര്ത്തസ്തു അഗ്രേ സ്നേഹാംശ്ച തന്തുഭിഃ। ഫലം വൈ ചിന്തയേദ്യോഗീ തതഃ സംപദ്യതേ സുഖീ ।। ൧൧.

ത്വക്ക് ഉയർന്നാൽ, അതിനെ വാക്കിൽ നിലനിർത്തണം; കാത് കേൾക്കാതിരിക്കാൻ, കാതിൽ തന്നെ നിലനിർത്തണം; ജിഹ്വയിൽ ദാഹം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അഗ്രഭാഗത്ത് തന്തുവുകളാൽ എണ്ണ പുരട്ടണം; യോഗി ഫലം ചിന്തിക്കണം, അങ്ങനെ അവൻ സന്തോഷം നേടും.

ക്ഷയേ കുഷ്ഠേ സകീലാസേ ധാരയേത്സര്വസാത്വികീമ്। യസ്മിന് യസ്മിന് രജോദേശേ തസ്മിന് യുക്തോ വിനിര്ദ്ദിശേത് ।। ൧൧.

ക്ഷയം, കുഷ്ഠം, കീലാസം എന്നിവയുണ്ടായാൽ, എല്ലാ സാത്വിക ഗുണങ്ങളും നിലനിർത്തണം; ഏത് ഭാഗത്ത് രാജസികം ബാധിച്ചാലും, അതിനനുസരിച്ച് ചികിത്സ നടത്തണം.

യോഗോത്പന്നസ്യ വിപ്രസ്യ ഇദം കുര്യാച്ചികിത്സിതമ്। വംശകീലേന മൂര്ദ്ധാനം ധാരയാണസ്യ താഡയേത്। മൂര്ധ്നി കീലം പ്രതിഷ്ഠാപ്യ കാഷ്ഠം കാഷ്ഠേന താഡയേത് ।। ൧൧.

യോഗം നേടിയ ബ്രാഹ്മണൻ ഈ ചികിത്സ നടത്തണം: വംശം കൊണ്ടുള്ള കീൽ തലമുടിയിൽ വച്ച്, അതിനെ കഷ്ണം കൊണ്ടടിക്കണം.

ഭയഭീതസ്യ സാ സംജ്ഞാ തതഃ പ്രത്യാഗമിഷ്യതി। അഥ വാ ലുപ്തസംജ്ഞസ്യ ഹസ്താഭ്യാം തത്ര ധാരയേത് ।। ൧൧.

ഭയത്താൽ ഭയപ്പെട്ടവനു ബോധം തിരികെ വരും; അല്ലെങ്കിൽ, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടവന്റെ തലയിൽ കൈകൊണ്ടു അമർത്തണം.

പ്രതിലഭ്യ തതഃ സംജ്ഞാം ധാരണാം മൂര്ധ്നി ധാരയേത്। സ്രിഗ്ധമല്പം ച ഭുഞ്ജീത തതഃ സംപദ്യതേ സുഖീ ।। ൧൧.

ബോധം തിരികെ കിട്ടിയശേഷം, തലമുടിയിൽ ധാരണ നിലനിർത്തണം; കുറച്ച് എണ്ണയുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, അങ്ങനെ അവൻ സന്തോഷം നേടും.

അമാനുഷേണ സത്ത്വേന യദാ ബുധ്യതി യോഗവിത് । ദിവം ച പൃഥിവീഞ്ചൈവ വായുമഗ്നിം ച ധാരയേത് ।। ൧൧.

അമാനുഷിക ശക്തിയോടെ യോഗജ്ഞാനി ഉണരുമ്പോൾ, ആകാശം, ഭൂമി, വായു, അഗ്നി എന്നിവയെ നിലനിർത്തണം.

പ്രാണായാമേന തത്സര്വം ദഹ്യമാനം വശീഭവേത്। അഥാപി പ്രവിശേദ്ദേഹം തതസ്തം പ്രതിഷേധയേത് ।। ൧൧.

ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ, ദഹിക്കുന്നതെല്ലാം അവന്റെ വശത്താകുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, അതിനെ നിയന്ത്രിക്കണം.

തതഃ സംസ്തഭ്യ യോഗേന ധാരയാനസ്യ മൂര്ദ്ധാനി। പ്രാണായാമാഗ്നിനാ ദഗ്ധം തത്സര്വം വിലയം വ്രജേത് ।। ൧൧.

ശേഷം, യോഗം കൊണ്ട് തലമുടിയിൽ പിടിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, പ്രാണായാമത്തിന്റെ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചതെല്ലാം ലയിക്കപ്പെടും.

കൃഷ്ണസര്പാപരാധം തു ധാരയേദ്ധൃദയോദരേ । മഹര്ജനസ്തപഃ സത്യം ഹൃദി കൃത്വാ തു ധാരയേത് ।। ൧൧.

കൃഷ്ണസർപ്പത്തിന്റെ പാപം ഹൃദയത്തിലെ ഗുഹയിൽ നിലനിർത്തണം; മഹർ, ജനസ്, തപസ്, സത്യ ലോകങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ വച്ച് അവിടെ തന്നെ നിലനിർത്തണം.

വിഷസ്യ തു ഫലം പീത്വാ വിശല്യാം ധാരയേത്തതഃ । സര്വതഃ സനഗാം പൃഥ്വീം കൃത്വാ മനസി ധാരയേത് ।। ൧൧.

വിഷഫലം കുടിച്ചശേഷം, പ്രതിവിഷം നിലനിർത്തണം; എല്ലാ ഭാഗത്തും പർവ്വതങ്ങളുള്ള ഭൂമിയെ മനസ്സിൽ സ്ഥാപിച്ച് നിലനിർത്തണം.

ഹൃദി കൃത്വാ സമുദ്രാംശ്ച തഥാ സര്വാശ്ച ദേവതാഃ । സഹസ്രേണ ഘടാനാഞ്ച യുക്തഃ സ്നായീത യോഗവിത് ।। ൧൧.

സമുദ്രങ്ങളും എല്ലാ ദേവതകളും ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചശേഷം, ആയിരം കലശങ്ങളുമായി യോഗജ്ഞാനി സ്നാനം ചെയ്യണം.

ഉദകേ കണ്ഠമാത്രേ തു ധാരണാം മൂധ്നി ധാരയേത്। പ്രതിസ്രോതോവിഷാവിഷ്ടോ ധാരയേത് സര്വഗാത്രികീമ് ।। ൧൧.

കഴുത്ത് വരെ വെള്ളത്തിൽ കയറിയാൽ, തലമുടിയിൽ ധാരണ നിലനിർത്തണം; പ്രവാഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി വിഷം ബാധിച്ചാൽ, മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും നിലനിർത്തണം.

ശീര്ണോഽര്കപത്രപുടകൈഃ പിബേദ്വല്മീകമൃത്തികാമ് । ചികിത്സിതവിധിര്ഹ്യേഷ വിശ്രുതോ യോഗനിര്മിതഃ ।। ൧൧.

അർക്ക ഇലയുടെ പുറംപാളികൾ ചതച്ചെടുത്ത്, വാൽമീകത്തിലെ മണ്ണ് കുടിക്കണം; ഇത് യോഗം നിർദേശിച്ച പ്രശസ്തമായ ചികിത്സാവിധിയാണ്.

വ്യാഖ്യാതസ്തു സമാസേന യോഗദൃഷ്ടേന ഹേതുനാ। ബ്രുവതോ ലക്ഷണം വിദ്ധി വിപ്രസ്യ കഥയേത് വ്കചിത് ।। ൧൧.

യോഗം കണ്ട കാരണത്താൽ ഇതെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിച്ചു; പറയപ്പെട്ട ലക്ഷണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം, ബ്രാഹ്മണൻ അവയെ സമയോചിതമായി പഠിപ്പിക്കണം.

അഥാപി കഥയേന്മോഹാത്തദ്വിജ്ഞാനം പ്രലീയതേ। തസ്മാത് പ്രവൃത്തിര്യ്യോഗസ്യ ന വക്തവ്യാ കഥഞ്ചന ।। ൧൧.

മറ്റൊരാൾ മോഹത്തിൽ നിന്ന് അതിനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞാലും ആ ജ്ഞാനം നഷ്ടമാകും. അതുകൊണ്ടു യോഗത്തിന്റെ ആചരണം എങ്ങനെയും പറയരുത്.

സത്ത്വം തഥാരോഗ്യമലോലുപത്വം വര്ണപ്രഭാ സുസ്വരസൌമ്യതാ ച। ഗന്ധഃ ശുഭോ മൂത്രപുരീഷ മല്പം യോഗപ്രവൃത്തിഃ പ്രഥമാ ശരീരേ ।। ൧൧.

ശുദ്ധത, ആരോഗ്യം, അതികാമം ഇല്ലായ്മ, ഉജ്ജ്വലമായ നിറം, മനോഹരമായ ശബ്ദം, സൗമ്യത, നല്ല സുഗന്ധം, കുറച്ചേ മൂത്രവും മലവും—ഇവയാണ് യോഗം ശരീരത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ.

ആത്മാനം പൃഥിവീഞ്ചൈവ ജ്വലന്തീം യദി പശ്യതി। കൃത്വാന്യം വിശതേ ചൈവ വിദ്യാത് സിദ്ധിമുപസ്ഥിതാമ് । ൧൧.

താൻ തന്നെയും ഭൂമിയെയും ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ കാണുമ്പോൾ, യോഗം ചെയ്ത ശേഷം മറ്റൊരു അവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, സിദ്ധി എത്തിയെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ഉപസര്ഗാ യഥാ തഥാ । പ്രാദുര്ഭവന്തി യേ ദോഷാ ദൃഷ്ടതത്ത്വസ്യ ദേഹിനഃ ।। ൧൨.

ഇനി ഞാൻ സത്യം കണ്ടവർക്കു സംഭവിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതിനെപ്പറ്റി വിശദമായി പറയുന്നു.