സ തു ഗര്ഭാദ്വിനിഃസൃത്യ മാതുര്വൈ ഉദരാത്തദാ। ഉപക്ലൃപ്താസനം യത്തു ഹോതുരര്ഥേ ഹിരണ്മയമ്। നിഷസാദ സഗര്ഭോഽത്ര തത്രാസീനഃ ശശംസ ച ।। ൬.
അപ്പോൾ, അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നവൻ, ഹോതൃക്കായി ഒരുക്കിയിരുന്ന പൊന്നിന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു; അപ്പോൾ അവിടെ ഇരുന്നവൻ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആക്യാനപഞ്ചമാന് വേദാന് മഹര്ഷിഃ കാശ്യപോ യഥാ। തം ദൃഷ്ട്വാ മുനയസ്തസ്യ നാമാകുര്വംസ്തു തദ്വിധമ് ।। ൬.
വേദങ്ങളിലെ അഞ്ചു കഥകളെപ്പോലെ മഹർഷിയായ കശ്യപനെ കണ്ട മഹർഷിമാർ അവനു അതിനനുസരിച്ച് പേര് നല്കി.
ഹിരണ്യകശിപുസ്തസ്മാത് കര്മണാ തേന വിശ്രുതഃ। ഹിരണ്യാക്ഷോഽനുജസ്തസ്യ സിംഹികാ തസ്യ ചാനുജാ। രാഹോഃ സാ ജനനീ ദേവീ വിപ്രചിത്തേഃ പരിഗ്രഹാത് ।। ൬.
അങ്ങനെ ആ പ്രവർത്തനത്താൽ ഹിരണ്യകശിപു പ്രശസ്തനായി; അവന്റെ അനിയൻ ഹിരണ്യാക്ഷനും അനിയത്തി സിംഹികയും ആയിരുന്നു; സിംഹിക, വിപ്രചിത്തിയെ വിവാഹം ചെയ്തു, രാഹുവിന്റെ മാതാവായി.
ഹിരണ്യകശിപുര്ദ്ദൈത്യശ്ചചാര പരമം തപഃ। ശതം വര്ഷസഹസ്രാണാം നിരാഹാരോ ഹ്യധഃശിരാഃ ।। ൬.
ദൈത്യനായ ഹിരണ്യകശിപു നൂറായിരം വർഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ തലകീഴായി കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
തം ബ്രഹ്മാ ഛന്ദയാമാസ ദൈത്യം തുഷ്ടോ വരേണ തു। സര്വാമരത്വം വിപ്രേഭ്യഃ സര്വഭൂതേഭ്യ ഏവ ച। യോഗാദ്ദേവാന് വിനിര്ജിത്യ സര്വദേവത്വമാസ്ഥിതഃ ।। ൬.
ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ ദൈത്യനോട് വരം നൽകി; ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും എല്ലാ ജീവികളിലും അമരത്വം ലഭിച്ചു; യോഗശക്തിയാൽ ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരിലും അധികാരിയായിത്തീർന്നു.
ദാനവാശ്ചാസുരാശ്ചൈവ ദേവാഃ സമാ ഭവന്തു വൈ। മാരുതേര്യന്മഹൈശ്വര്യമേഷ മേ ദീയതാം വരഃ ।। ൬.
ദാനവന്മാരും അസുരന്മാരും ദേവന്മാരും ഒരുപോലെ സമം ആകട്ടെ; എനിക്ക് മാരുതന്റെ മഹത്തായ ശക്തി വരമായി നൽകണമേ.
ഏവമുക്തോഽഥ ബ്രഹ്മാ തു തസ്മൈ ദത്ത്വാ യഥേപ്സിതമ്। ദത്ത്വാ തസ്മൈ വരാന് ദിവ്യാന് തത്രൈവാന്തരധീയത। ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യഃ ശ്ലോകൈര്ഗീതഃ പുരാതനൈഃ ।। ൬.
ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അവന്റെ ആഗ്രഹിച്ച വരങ്ങൾ നൽകി, ദിവ്യമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി അവിടെ തന്നെ അദൃശ്യനായി; ഹിരണ്യകശിപു പുരാതന ശ്ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായി.
രാജാ ഹിരണ്യകശിപുര്യാം യാമാശാം നിഷേവതേ। തസ്യാസ്തസ്യാ ദിശോ ദേവാ നമശ്ചക്രുര്മഹര്ഷിഭിഃ ।। ൬.
രാജാവായ ഹിരണ്യകശിപു ഏത് ദിശയിൽ വസിച്ചാലും, ആ ദിക്കിലെ ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും അവനോട് നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഏവംപ്രഭാവോ ദൈത്യേന്ദ്രോ ഹിരണ്യകശിപു ര്ദ്വിജാഃ। തസ്യാസീന്നരസിംഹഃ സ വിഷ്ണുര്മൃത്യുഃ പുരാ കില। നഖൈസ്തു തേന നിര്ഭിന്നസ്തതഃ ശുദ്ധാ നഖാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൬.
ദ്വിജന്മാരേ, ദൈത്യരാജാവായിരുന്ന ഹിരണ്യകശിപുവിന് ഇങ്ങനെ വലിയ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു. പുരാതനകാലത്ത്, വിഷ്ണുവായ നരസിംഹൻ അവന്റെ മരണമായി ഉദിച്ചു. അവൻ തന്റെ നഖങ്ങൾകൊണ്ട് ഹിരണ്യകശിപുവിനെ കീറിത്തെറിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് നഖങ്ങൾ വിശുദ്ധമായവയെന്നു കരുതപ്പെടുന്നത്.
ഹിരണ്യാക്ഷസുതാഃ പഞ്ച വിക്രാന്താഃ സുമഹാ ബലാഃ। ഉത്കുരഃ ശകുനിശ്ചൈവ കാലനാഭസ്തഥൈവ ച ।। ൬.
ഹിരണ്യാക്ഷന് അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ വളരെ ധൈര്യശാലികളും ശക്തശാലികളും ആയിരുന്നു. അവർ ഉത്കുരൻ, ശകുനി, കാലനാഭൻ എന്നിവരാണ്.
മഹാനാഭശ്ച വിക്രാന്തോ ഭൂതസന്താപനസ്തഥാ। ഹിരണ്യാക്ഷസുതാഃ ഹ്യേതേ ദേവൈരപി ദുരാസദാഃ ।। ൬.
അവരിൽ മഹാനാഭൻ എന്ന ശക്തശാലിയും, ഭൂതസന്താപനൻ എന്നവനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ ഈ പുത്രന്മാർ ദേവന്മാർക്കു പോലും നേരിടാൻ പ്രയാസമായവരായിരുന്നു.
തേഷാം പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ബാഡേയഃ സഗണഃ സ്മൃതഃ। ശതന്താനി സഹസ്രാണി നിഹതാസ്താരകാമയേ ।। ൬.
അവരുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളുടെയും കൂട്ടവും ബാഡേയകുലം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അവരുടെ അനുയായികളടക്കം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ താറകാമയ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഹിരണ്യകശിപോഃ പുത്രാശ്ചത്വാരസ്തു മഹാബലാഃ। പ്രഹ്ലാദഃ പൂര്വജസ്തേഷാമനുഹ്ലാദസ്തഥൈവ ച। സംഹ്രാദശ്ച ഹ്രദശ്ചൈവ ഹ്രദപുത്രാന്നിബോധത ।। ൬.
ഹിരണ്യകശിപുവിന് നാല് ശക്തശാലി പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരുടെ ഏറ്റവും മൂത്തവൻ പ്രഹ്ലാദൻ, പിന്നെ അനുഹ്ലാദൻ, സംഹ്രാദൻ, ഹ്രദൻ എന്നിവരാണ്. ഇനി ഹ്രദന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഹ്രാദോ നിസുന്ദശ്ച തതാ ഹ്രദപുത്രൌ ബഭൂവതുഃ। സുന്ദോപസുന്ദൌ വിക്രാന്തൌ നിസുന്ദതന യാവുഭൌ ।। ൬.
ഹ്രദന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഹ്രാദൻ, നിസുന്ദൻ. നിസുന്ദന്റെ പുത്രന്മാർ സുന്ദൻ, ഉപസുന്ദൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്; ഇരുവരും ധൈര്യശാലികളായിരുന്നു.
ബ്രഹ്മഘ്നസ്തു മഹാവീര്യോ മൂകസ്തു ഹ്രദദായിനഃ। മാരീചഃ സുന്ദപുത്രസ്തു താഡകാമുപപദ്യതേ ।। ൬.
ബ്രഹ്മഘ്നൻ എന്ന മഹാശക്തശാലിയും, മൂകൻ എന്നവനും ഹ്രദന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. സുന്ദന്റെ പുത്രനായ മാരീചൻ താടകയുടെ മകനാണ്.
താഡകാ നിഹതാ സാഽഥ രാഘവേണ ബലീയസാ। മൂകോ വിനിഹതശ്ചാപി കിരാതേ സവ്യസാചിനാ ।। ൬.
താടകയെ ശക്തനായ രാഘവൻ വധിച്ചു. മൂകനെ കിരാതരിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നിശരധാരി വധിച്ചു.
ഉത്പന്നാ മഹതാ ചൈവ തപസാ ഭാവിതാഃ സ്വയമ്। തിസ്രഃ കോട്യസ്തു തേഷാം വൈ മണിവര്ത്തനിവാസിനാമ്। അവധ്യാ ദേവതാനാം വൈ നിഹതാഃ സവ്യസാചിനാ ।। ൬.
വലിയ തപസ്സും ആത്മനിയന്ത്രണവും കൊണ്ട് ജനിച്ച, മണിവർത്തയിൽ വസിച്ച മുപ്പത് ലക്ഷത്തോളം പേരുണ്ടായിരുന്നു. ദേവന്മാർക്ക് അജയ്യരായിരുന്ന ഇവരെ അഗ്നിശരധാരി വധിച്ചു.
അനുഹ്ലാദസുതോ വായുഃ ശിനീവാലീ തഥൈവ ച । തേഷാന്തു ശതസാഹസ്രോ ഗണോ ഹാലാഹലഃ സ്മൃതഃ ।। ൬.
അനുഹ്ലാദന്റെ പുത്രൻ വായുവും, ശിനീവാലിയും ആയിരുന്നു. ഇവരുടെ കൂട്ടം, ഒരു ലക്ഷം പേരടങ്ങുന്നതാണ് ഹാലാഹലൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
വൈരോചനസ്തു പ്രാഹ്ലാദിഃ പഞ്ച തസ്യാത്മജാഃ സ്മൃതാഃ। ഗവേഷ്ഠീ കാലനേമിശ്ച ജമ്ഭോ ബാഷ്കല ഏവ ച। ശമ്ഭുസ്തു അനുജസ്തേഷാം സ്മൃതാഃ പ്രാഹ്ലാദിസൂനവഃ ।। ൬.
പ്രഹ്ലാദന്റെ പുത്രൻ വൈരോചനൻ. അവനു അഞ്ച് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ഗവേഷ്ഠി, കാലനേമി, ജംഭൻ, ബാഷ്കലൻ, ഏറ്റവും ഇളയവൻ ശംഭു. ഇവരാണ് പ്രഹ്ലാദി വംശത്തിലെ പുത്രന്മാർ.
യഥാപ്രധാനം വക്ഷ്യാമി തേഷാം പുത്രാന് ദുരാസദാന്। ശുമ്ഭശ്ചൈവ നിശുമ്ഭശ്ച വിഷ്വക്സേനോ മഹൌജസഃ ।। ൬.
ഇനി അവരുടെ പുത്രന്മാരെ പ്രധാനമായ ക്രമത്തിൽ പറയാം: ശുംബൻ, നിശുംബൻ, മഹാശക്തിയുള്ള വിശ്വക്ഷേണൻ.
ഗവേഷ്ഠിനഃ സുതാ ഹ്യേതേ ജമ്ഭസ്യ ശതദുന്ദുഭിഃ। തഥാ ദക്ഷശ്ച ഖണ്ഡശ്ച ത്രയസ്തു ജമ്ഭസൂനവഃ ।। ൬.
ഇവരാണ് ഗവേഷ്ഠിയുടെ പുത്രന്മാർ. ജംഭന്റെ പുത്രന്മാർ ശതദുന്ദുഭി, ദക്ഷൻ, ഖണ്ഡൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു പേരാണ്.
വിരോധശ്ച മനുശ്ചൈവ വൃക്ഷായുഃ കുശലീമുഖഃ। ബാഷ്കലസ്യ സുതാ ഹ്യേതേ കാലനേമിസുതാന് ശ്രൃണു ।। ൬.
വിരോധൻ, മനു, വൃക്ഷായു, കുശലീമുഖൻ—ഇവരാണ് ബാഷ്കലന്റെ പുത്രന്മാർ. ഇനി കാലനേമിയുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ബ്രഹ്മജിത് ക്ഷത്രജിച്ചൈവ ദേവാന്തകനരാന്തകൌ । കാലനേമിസുതാ ഹ്യേതേ ശമ്ഭോസ്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൬.
ബ്രഹ്മജിത്, ക്ഷത്രജിത്, ദേവാന്തകൻ, നരാന്തകൻ—ഇവരാണ് കാലനേമിയുടെ പുത്രന്മാർ. ഇനി ശംഭുവിന്റെ സന്തതിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ധനുകോ ഹ്യസിലോമാ ച നാബലശ്ച സഗോമുഖഃ। ഗവാക്ഷശ്ചൈവ ഗോമാംശ്ച ശമ്ഭോഃ പുത്രാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൬.
ധനുകൻ, അസിലോമൻ, നാബലൻ, സഗോമുഖൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗോമാൻ—ഇവരാണ് ശംഭുവിന്റെ പുത്രന്മാർ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
വിരോചനസ്യ പുത്രസ്തു ബലിരേകഃ പ്രതാപവാന്। ബലേഃ പുത്രശതം ജജ്ഞേ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൬.
വൈരോചനന്റെ പുത്രൻ ബലി, മഹാശക്തശാലിയായിരുന്നു. ബലിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരൊക്കെയും രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു.
തേഷാം പ്രധാനാശ്ചത്വാരോ വിക്രാന്താഃ സുമഹാബലാഃ। സഹസ്രബാഹുര്ജ്യേഷ്ഠസ്തു ബാണോ ദ്രവിണസമ്മതഃ। കുമ്ഭനാഭോ ഗര്ദ്ദഭാക്ഷഃ കുശിരിത്യേവമാദയഃ ।। ൬.
അവരിൽ നാലുപേർ പ്രധാനമായവരും ധൈര്യശാലികളും അത്യന്തം ശക്തശാലികളും ആയിരുന്നു: സഹസ്രബാഹു, മൂത്തവൻ; ദ്രാവിഡന്മാർക്ക് പ്രിയനായ ബാണൻ; കുംബനാഭൻ, ഗർദ്ദഭാക്ഷൻ, കുശി—ഇവരാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവർ.
ശകുനീ പൂതനാ ചൈവ കന്യേ ദ്വേ തു ബലേഃ സുതേ। ബലേഃ പുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൬.
ശകുനിയും പൂതനയും ബലിയുടെ രണ്ടു പുത്രിമാരായിരുന്നു. ബലിയുടെ പുത്രന്മാരും മക്കളും നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ജനിച്ചു.
ബലിര്യോ നാമവിഖ്യാതോ ഗണോ വിക്രാന്തപൌരുഷഃ। ബാണസ്യ ചന്ദ്ര മനസോ ലൌഹിത്യമുപപദ്യതേ ।। ൬.
ബലി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ അത്യന്തം ധൈര്യശാലിയും ശക്തിയുള്ളവനും ആയിരുന്നു. ബാണനും ചന്ദ്രനും മനസ്സും ചേർന്ന് ലൗഹിത്യ വംശം ആരംഭിച്ചു.
ദിതിര്വിനഷ്ടപുത്രാ വൈ തോഷയാമാസ കശ്യപമ്। സ കശ്യപഃ പ്രസന്നാത്മാ സമ്യഗാരാധിതസ്തയാ । വരേണ ച്ഛന്ദയാമാസ സാ ച വവ്രേ വരം തതഃ ।। ൬.
തന്റെ മക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദിതി കശ്യപനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അവളാൽ മനസ്സിൽ സന്തോഷം ലഭിച്ച കശ്യപൻ അവളെ ശരിയായി ആദരിച്ചു. അതിനുശേഷം അവൻ അവളോട് ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ അനുവദിച്ചു.
സ തു തസ്യൈ വരം പ്രാദാത് പ്രാര്ഥിതം ഭഗവന് പ്രഭുഃ। കിമിച്ഛസി മയി ശുഭ്രേ മാരീചസ്താമഭാഷത ।। ൬.
ഭഗവാനായ മഹാശക്തനായ കശ്യപൻ അവൾ ചോദിച്ച വരം അവളെ അനുവദിച്ചു. 'നിനക്ക് എന്താണ് വേണ്ടത്, ശുദ്ധയായവളേ?' എന്ന് മാരീചൻ ചോദിച്ചു.