വായുപുരാണമ്

അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി ഋഷീണാമൂര്ദ്ധ്വരേതസാമ്। സ്മൃതം തു തേഷാം തത്സ്ഥാനം തദേവ ഗുരുവാസിനാമ്

എൺപത്തിയെട്ടായിരം ഋഷിമാർ ഉർദ്ധ്വരേതസ്സായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; അവരുടെ സ്ഥാനം അതേപോലെയാണ്, ഗുരുവിനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നവർക്കും അതാണ്.

സപ്തര്ഷീണാന്തു യത്ശ്ഥാനം സ്മൃതന്തദ്വൈ ദിവൌകസാമ്। പ്രാജാപത്യം ഗൃഹസ്ഥാനാം ന്യാസിനാം ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷയഃ। യോഗിനാമമൃതം സ്ഥാനം നാനാധീനാം ന വിദ്യതേ

സപ്തർഷിമാരുടെ സ്ഥാനം ദിവൗകസുകളുടെ സ്ഥാനം പോലെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ഗൃഹസ്ഥരുടെ സ്ഥാനം പ്രജാപതിമാരുടെതാണ്; സന്ന്യാസികൾക്ക് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം; യോഗികൾക്ക് അമൃതസ്ഥിതി — വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവർക്ക് സ്ഥിരമായ ഒരു സ്ഥാനം ഇല്ല.

സ്ഥാനാന്യാശ്രമിണാം താനി യേ സ്വധര്മേ വ്യവസ്ഥിതാഃ। ചത്വാര ഏതേ പന്ഥാനോ ദേവയാനാ വിനിര്മിതാഃ

സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആശ്രമികളുടേതാണ് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ; ഈ നാലു മാർഗ്ഗങ്ങൾ ദേവയാനമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മണാ ലോകതന്ത്രേണ ആദ്യേ മന്വന്തരേ ഭുവി। പന്ഥാനോ ദേവയാനായ തേഷാം ദ്വാരം രവിഃ സ്മൃതഃ

ബ്രഹ്മാവ് ലോകക്രമപ്രകാരം ആദിമ മനുവിന്റെ കാലത്ത് ഭൂമിയിൽ ഈ ദേവയാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; അവയുടെ വാതിൽ സൂര്യനാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

തഥൈവ പിതൃയാണാനാം ചന്ദ്രമാദ്വാരമുച്യതേ। ഏവം വര്ണാശ്രമാണാം വൈ പ്രവിഭാഗേ കൃതേ തദാ। യദാസ്യ ന വ്യവര്ത്തന്ത പ്രജാ വര്ണാശ്രമാത്മികാഃ

അത് പോലെ പിതൃയാന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് ചന്ദ്രനാണ് വാതിൽ എന്ന് പറയുന്നു. അപ്പോൾ വർണ്ണാശ്രമ വിഭജനം നടന്നപ്പോൾ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുമാറിയില്ല.

തതോഽന്യാ മാനസീഃ സോഽഥ ത്രേതാമഗധ്യേഽസൃജത് പ്രജാഃ। ആത്മനഃ സ്വശരീരാച്ച തുല്യാശ്വൈവാത്മനാ തു വൈ

അതിനുശേഷം, ത്രേതായുഗത്തിൽ മഗധദേശത്ത്, അവൻ തന്റെ മനസ്സിൽനിന്നും ശരീരത്തിൽനിന്നും തനിക്കു തുല്യരായ മറ്റൊരു ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

തസ്മിസ്ത്രേതായുഗേ ത്വാദ്യേ മധ്യം പ്രാപ്തേ ക്രമേണ തു। തതോഽന്യാ മാനസീസ്തത്ര പ്രജാഃ സ്രഷ്ടും പ്രചക്രമേ

ആ ആദി ത്രേതായുഗത്തിൽ, സമയം കഴിഞ്ഞ് മധ്യഭാഗം എത്തിയപ്പോൾ, അവിടെ വീണ്ടും അവൻ മറ്റൊരു മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി.

തതഃ സത്ത്വരജോദ്രിക്താഃ പ്രജാഃ സോഽഥാസൃജത് പ്രഭുഃ। ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം വാര്ത്തായാശ്ചൈവ സാധികാഃ

തുടർന്ന്, അതിപ്രഭാവശാലിയായ ആ പ്രഭു സത്വവും രജസ്സും കൂടുതലുള്ള, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയും ജീവിക്കാനുള്ള ഉപാധികളും ഉള്ള ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

ദേവാശ്ച പിതരശ്ചൈവ ഋഷയോ മനവസ്തഥാ। യുഗാനുരൂപാ ധര്മേണ യൈരിമാ വിചിതാഃ പ്രജാഃ

ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഋഷിമാർ, മനുക്കൾ ഇവരും യുക്തമായ ധർമ്മപ്രകാരം ഓരോ യുഗത്തിനും അനുയോജ്യമായി ഈ വിവിധ ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

ഉപസ്ഥിതേ തദാ തസ്മിന് പ്രജാധര്മേ സ്വയമ്മുവഃ। അഭിദധ്യൌ പ്രജാഃ സര്വാ നാനാരൂപാസ്തു മാനസീഃ

അപ്പോൾ, ആ ജനങ്ങളുടെ നിയമം സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ, സ്വയംഭുവൻ എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ജനങ്ങളെയും ആലോചിച്ചു.

പൂര്വോക്താ യാ മയാ തുഭ്യഞ്ജനലോകം സമാശ്രിതാഃ। കല്പേഽതീതേ തു തേ ഹ്യാസന് ദേവാദ്യാസ്തു പ്രജാ ഇഹ

ഞാൻ മുമ്പ് നിന്നോട് പറഞ്ഞ, ജനലോകത്തിൽ അഭയം നേടിയവർ, കഴിഞ്ഞ കല്പത്തിൽ ഇവിടെ ദേവന്മാരും മറ്റും ആയിരുന്നു.

ധ്യായതസ്തസ്യ താഃ സര്വാഃ സമ്ഭൂത്യര്ഥമുപസ്ഥിതാഃ। മന്വന്തരക്രമേണേഹ കനിഷ്ഠേ പ്രഥമേ മതാഃ

അവൻ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, ആ ജനങ്ങൾ എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതിനായി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ഇവർ ഇവിടെ ആദ്യ മന്വന്തരത്തിൽ ഏറ്റവും ചെറുപ്പവരായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

ഖ്യാത്യാനുബന്ധൈസ്തൈസ്തൈസ്തു സര്വാര്ഥൈരിഹ ഭാവിതാഃ। കുശലാകുശലപ്രായൈഃ കര്മഭിസ്തൈഃ സദാ പ്രജാഃ। തത്കര്മഫലശേഷേണ ഉപഷ്ടബ്ധാഃ പ്രജജ്ഞിരേ

വിവിധ പേരുകളും ബന്ധങ്ങളും, നല്ലതും ചീത്തയുമായ പ്രവൃത്തികളാൽ രൂപപ്പെട്ട്, അവരവരുടെ പഴയ കർമ്മഫലത്തിന്റെ ശേഷിയാൽ നിലനിൽക്കുന്നവരായി ജനങ്ങൾ എല്ലാം ജനിച്ചു.

ദേവാസുരപിതൃത്വൈശ്ച പശുപക്ഷിസരീസൃപൈഃ। വൃക്ഷനാരകികീടത്വൈ സ്തൈസ്തൈര്ഭാവൈരുപസ്ഥിതാഃ। ആധീനാംര്ഥ പ്രജാനാഞ്ച ആത്മനോ വൈ വിനിര്മമേ

ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, സർപ്പങ്ങൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, നരകവാസികൾ, കീടങ്ങൾ തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ അവൻ അവരവരുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

തതോഽഭിധ്യായതസ്തസ്യ ജജ്ഞിരേ മാനസീപ്രജാഃ। തച്ഛരീരസമുത്പന്നൈഃ കാര്യൈസ്തൈഃ കാരണൈഃ സഹ। ക്ഷേത്രജ്ഞാഃ സമവര്ത്തന്ത ഗാത്രേഭ്യസ്തസ്യ ധീമതഃ

അതിനുശേഷം, അവൻ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ജനങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ കാരണങ്ങളോടും ഫലങ്ങളോടും കൂടി ജനിച്ചു; ആ ജ്ഞാനിയുടെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്നു ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാർ ഉദിച്ചു.

തതോ ദേവാസുരപിതൄന് മാനവഞ്ച ചതുഷ്ടയമ്। സിസൃക്ഷുമ്ഭാംസ്യേതാംശ്ച സ്വാത്മനാ സമയൂയുജത്

അതിനുശേഷം, സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിങ്ങനെ നാലു വിഭാഗങ്ങളെയും അവൻ തന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഒന്നിച്ചു ചേർത്തു.

യുക്താത്മനസ്തതസ്തസ്യ തതോ മാത്രാ സ്വയമ്ഭുവഃ। തമഭിധ്യായതഃ സര്ഗം പ്രയത്നോഽഭുത് പ്രജാപതേഃ

അവന്റെ മനസ്സു ഏകാഗ്രമായപ്പോൾ, സ്വയംഭുവന്റെ അളവുകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൻ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ സൃഷ്ടി പ്രയത്നമായിത്തീർന്നു.

തതോഽസ്യ ജഘനാത് പൂര്വമസുരാ ജജ്ഞിരേ സുതാഃ। അസുഃ പ്രാണഃ സ്മൃതോ വിപ്രാ സ്തജ്ജന്മാനസ്തതോഽസുരാഃ

അതിനുശേഷം, അവന്റെ താഴെയുള്ള ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ആദ്യം അസുരന്മാർ പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചത്; 'അസു' എന്നത് പ്രാണനാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് അവർക്ക് 'അസുരന്മാർ' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.

യയാ സൃഷ്ടാഃ സുരാസ്തന്വാ താം തനും സ വ്യപോഹത। സാപവിദ്ധാ തനുസ്തേന സദ്യോ രാത്രിരജായത

ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ശരീരം അവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു; ഉപേക്ഷിച്ച ആ ശരീരം ഉടനെ രാത്രി ആയി മാറി.

സാ തമോബഹുലാ യസ്മാത്തതോ രാത്രിസ്ത്രിയാമികാ। ആവൃതാസ്തമസാ രാത്രൌ പ്രജാസ്തസ്മാത് സ്വയമ്ഭുവഃ

ആ രാത്രി ഇരുണ്ടതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'മൂന്നു ഭാഗം' ഉള്ള രാത്രി എന്നു വിളിക്കുന്നത്; ആ രാത്രിയിൽ സ്വയംഭുവന്റെ ജനങ്ങൾ അന്ധകാരത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടു.

ദൃഷ്ട്വാ സുരാംസ്തു ദേവേശസ്തനുമന്യാമപദ്യത। അവ്യക്താം സത്ത്വബഹുലാം തതസ്താം സോഽഭ്യയൂയുജത്। തതസ്താം യുഞ്ജതസ്തസ്യ പ്രിയമാസീത് പ്രഭോഃ കില

ദേവന്മാരെ കണ്ട ശേഷം, ദേവങ്ങളുടെ പ്രഭു മറ്റൊരു രൂപം, അപ്രത്യക്ഷവും സത്വം നിറഞ്ഞതുമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ അവൻ ആ രൂപത്തിൽ ലയിച്ചു, അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോൾ ആ പ്രഭു സന്തോഷിച്ചു.

തതോ മുഖേ സമുത്പന്നാ ദീവ്യതസ്തസ്യ ദേവതാഃ। യതോഽസ്യ ദീവ്യതോ ജാതാസ്തേന ദേവാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ

അതിനുശേഷം, അവൻ പ്രകാശിച്ചപ്പോൾ, ദേവതകൾ അവന്റെ വായിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; അവൻ പ്രകാശിച്ചപ്പോൾ ജനിച്ചതിനാൽ അവരെ ദേവന്മാർ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ധാതുര്ദ്ദിവീതി യഃ പ്രോക്തഃ ക്രീഡായാം സ വിഭാവ്യതേ। തസ്യാന്തന്വാന്തു ദിവ്യായാം ജജ്ഞിരേ തേന ദേവതാഃ

ക്രീഡയിൽ 'ധാതുര് ദിവിതി' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ അങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ആ ദിവ്യമായ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ദേവതകൾ ജനിച്ചത്.

ദേവാന് സൃഷ്ട്വാഥ ദേവേശസ്തനുമന്യാമപദ്യത। സത്ത്വമാത്രാത്മികാം ദേവസ്തതോഽന്യാം സോഽഭ്യപദ്യത ॥൧.൯.

ദേവന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചശേഷം ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു. അന്നവൻ സത്യസ്വഭാവമുള്ള ദേഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

പിതൃവന്മന്യമാനസ്താന് പുത്രാന് പ്രാധ്യായത പ്രഭുഃ। പിതരോ ഹ്യുപപക്ഷാഭ്യാം രാത്ര്യഹ്നോരന്തരാസൃജത്। തസ്മാത്തേ പിതരോ ദേവാഃ പുത്രത്വന്തേന തേഷു തത്

അവരെ പുത്രന്മാരായി കരുതിയ പ്രഭു അവരിലേയ്ക്ക് ആഗ്രഹം തോന്നി. രാത്രിയും പകലും തമ്മിലുള്ള ഇടവേളയിൽ, രണ്ടു ചിറകുകൾകൊണ്ട് പിതാക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ആ പിതാക്കന്മാർ ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവരായി, അവർക്കിടയിൽ പുത്രത്വം സ്ഥാപിതമായത്.

യയാ സൃഷ്ടാസ്തു പിതരസ്താന്തനും സ വ്യപോഹത। സാപവിദ്ധാ തനുസ്തേന സദ്യഃ സന്ധ്യാ പ്രജായത

പിതാക്കന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ച ആ രൂപം അവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഉപേക്ഷിച്ച ആ ദേഹം ഉടനെ സന്ധ്യയായി ജനിച്ചു.

തസ്മാദഹസ്തു ദേവാനാം രാത്രിര്യാ സാഽസുരീ സ്മൃതാ। തയോര്മധ്യേ തു വൈ പൈത്രീ യാ തനുഃ സാ ഗരീയസീ

അതിനാൽ പകൽ ദേവന്മാരുടേതാണ്, രാത്രി അസുരസ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ രണ്ടിനും ഇടയിൽ പിതൃരൂപം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.

തസ്മാദ്ദേവാസുരാഃ സര്വേ ഋഷയോ മനവസ്തഥാ। തേ യുക്താസ്താമുപാസന്തേ ബ്രഹ്മണോ മധ്യമാന്തനുമ്

അങ്ങനെ എല്ലാ ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, ഋഷിമാരും, മനുമാരും ഒരുമിച്ച് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മദ്ധ്യരൂപത്തെ ആരാധിക്കുന്നു.

തതോഽന്യാം സ പുനര്ബ്രഹ്മാ തനും വൈ പ്രത്യപദ്യത। രജോമാത്രാത്മികായാന്തു മനസാ സോഽസൃജത് പ്രഭുഃ

അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു. രാജസ്സ്വഭാവം മാത്രം ഉള്ള ആ രൂപത്തിൽ മനസ്സുകൊണ്ട് സൃഷ്ടി നടത്തി.