സാമാന്യാനി തു കര്മാണി ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശാം പുനഃ। യജനാധ്യയനം ദാനം സാമാന്യാനി തു തേഷു ച
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ക്ഷത്രിയന്മാർക്കും വൈശ്യന്മാർക്കും പൊതുവായി യാഗം, പഠനം, ദാനം എന്നിവയാണ് പൊതുവായ കര്മ്മങ്ങൾ.
കര്മാജീവം തതോ ദത്ത്വാ തേഭ്യശ്ചൈവ പരസ്പരമ്। ലോകാന്തരേഷു സ്ഥാനാനി തേഷാം സിദ്ധ്യാഽദദത് പ്രഭുഃ
പ്രതിേകമായി ഓരോ വർഗ്ഗത്തിനും ജോലി, ജീവനം നല്കിയ ശേഷം, അവരിൽ ആരെല്ലാം വിജയം നേടിയോ, അവർക്കായി മറ്റുള്ള ലോകങ്ങളിൽ സ്ഥാനം ബ്രഹ്മാവ് നല്കി.
പ്രാജാപത്യം ബ്രാഹ്മണാനാം സ്മൃതം സ്ഥാനം ക്രിയാവതാമ്। സ്ഥാനമൈന്ദ്രം ക്ഷത്രിയാണാം സംഗ്രാമഷ്വേപലായിനാമ്
കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രജാപതിയുടെ സ്ഥാനം, യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം എന്നും പറയുന്നു.
വൈശ്യാനാം മാരുതം സ്ഥാനം സ്വധര്മമുപജീവിനാമ്। ഗാന്ധര്വം ശൂദ്രജാതീനാം പ്രതിചാരേണ തിഷ്ഠതാമ്
സ്വധർമ്മം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർക്ക് മാർുതന്റെ സ്ഥാനം, സേവനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശൂദ്രന്മാർക്ക് ഗാന്ധർവലോകം എന്നതാണ്.
സ്ഥാനാന്യേതാനി വര്ണാനാം വ്യത്യാചാരവതാം സ്വയമ്। തതഃ സ്ഥിതേഷു വര്ണേഷു സ്ഥാപയാമാസ ചാശ്രമാന്
വർണ്ണങ്ങൾ ഓരോരുത്തരുടേയും പ്രവൃത്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിക്കും; പിന്നീട്, വർണ്ണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് ആശ്രമങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരിത്വം വാനപ്രസ്ഥം സഭിക്ഷുകമ്। ആശ്രമാംശ്ചതുരോ ഹ്യേതാന് പൂര്വമാസ്ഥാപയത് പ്രഭുഃ
ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വാനപ്രസ്ഥൻ, ഭിക്ഷുക്കൻ — ഈ നാല് ആശ്രമങ്ങൾ ആദ്യം ബ്രഹ്മാവ് സ്ഥാപിച്ചു.
വര്ണകര്മാണി യേ കേചിത്തേഷാമിഹ ന കുര്വതേ । കുതഃ കര്മാ ക്ഷിതിം പ്രാഹുരാശ്രമസ്ഥാനവാസിനഃ
വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഇവിടെ പാലിക്കാത്തവർക്ക്, ആശ്രമങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവർക്കു എങ്ങനെ കര്മ്മങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം?
ബ്രഹ്മാ താന് സ്ഥാപയാമാസ ആശ്രമാന്നാമനാമതഃ। നിര്ദ്ദേശാര്ഥം തതസ്തേഷാം ബ്രഹ്മാ ധര്മാന് പ്രഭാഷത। പ്രസ്ഥാനാനി ച തേഷാം വൈ യമാംശ്ച നിയമാംശ്ച ഹ
ബ്രഹ്മാവ് അവരെ ആശ്രമങ്ങളുടെ പേരിൽ സ്ഥാപിച്ചു; വ്യക്തതക്കായി അവർക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ, മാർഗങ്ങൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ചാതുര്വര്ണാത്മകഃ പൂര്വം ഗൃഹസ്ഥശ്ചാശ്രമഃ സ്മൃതഃ। ത്രയാണാമാശ്രമാണാഞ്ച പ്രതിഷ്ഠായോനിരേവ ച। യഥാക്രമം പ്രവക്ഷ്യാമി യമൈശ്ച നിയമൈശ്ച തേ
മുന്പ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം നാലു വർണങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി കരുതിയിരുന്നു. മറ്റുള്ള മൂന്നു ആശ്രമങ്ങൾക്കും ഇതാണ് അടിസ്ഥാനവും ഉറവിടവും. ഇവയുടെ നിയന്ത്രണങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഞാൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാം.
ദാരാഽഗ്നയോഽഥാതിഥേയ ഇജ്യാശ്രാദ്ധക്രിയാഃ പ്രജാഃ। ഇത്യേഷ വൈ ഗൃഹസ്ഥസ്യ സമാസാദ്ധര്മസംഗ്രഹഃ
ഭാര്യ, അഗ്നികൾ, അതിഥിസേവനം, യാഗങ്ങൾ, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ, സന്താനങ്ങൾ — ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥന്റെ പ്രധാന ധർമങ്ങൾ.
ദണ്ഡീ ച മേഖലീ ചൈവ ഹ്യധഃ ശായീ തഥാ ജടീ। ഗുരുശുശ്രൂഷണം ഭൈക്ഷം വിദ്യാദ്വൈ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
കൈയിൽ ദണ്ഡം, കട്ടികെട്ടി, നിലത്ത് കിടക്കൽ, ജടാമുടി, ഗുരുസേവനം, ഭിക്ഷാടനം — ഇതാണ് ബ്രഹ്മചാരിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ.
ചീരപത്രാജിനാനി സ്യുര്ദ്ധാന്യമൂലഫലൌഷധമ്। ഉഭേ സന്ധ്യേഽവഗാഹശ്ച ഹോമശ്വാരണ്യ വാസിനാമ്
ചീരം, ഇല, മയില്പ്പട്ട, ധാന്യങ്ങൾ, മൂലങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, ഔഷധങ്ങൾ, ഉഷസ്സിലും സായാഹ്നത്തിലും സ്നാനം, ഹോമം — ഇവ കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ളവയാണ്.
ആസന്നമുസലേ ഭൈക്ഷമസ്തേയം ശൌചമേവ ച। അപ്രമാദോഽവ്യവായശ്ച ദയാ ഭൂതേഷു ച ക്ഷമാ
മുസലിന് സമീപം ഭിക്ഷയെടുക്കൽ, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കൽ, ശുദ്ധി, ജാഗ്രത, ബ്രഹ്മചര്യം, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ, ക്ഷമ — ഇവ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അക്രോധോ ഗുരുശുശ്രൂഷാ സത്യഞ്ച ദശമം സ്മൃതമ്। ദശലക്ഷണികോ ഹ്യേഷ ധര്മഃ പ്രോക്തഃ സ്വയമ്ഭുവാ
കോപമില്ലായ്മ, ഗുരുസേവനം, സത്യവാദിത്വം — ഇതാണ് പത്താമത്തേത്. ഈ പത്ത് ഗുണങ്ങളാണ് സ്വയംഭുവൻ പറഞ്ഞ ധർമ്മലക്ഷണങ്ങൾ.
ഭിക്ഷോര്വ്രതാനി പഞ്ചാത്ര പഞ്ചൈവോപവ്രതാനി ച। ആചാരശുദ്ധിര്നിയമഃ ശൌചഞ്ച പ്രതികര്മ ച। സമ്യഗ്ദര്ശനമിത്യേവം പഞ്ചൈവോപവ്രതാന്യപി
ഭിക്ഷുക്കൾക്ക് അഞ്ചു വ്രതങ്ങളും അഞ്ചു ഉപവ്രതങ്ങളും ഉണ്ട്: ആചാരശുദ്ധി, നിയന്ത്രണം, ശുദ്ധി, കർമ്മനിർവഹണം, ശരിയായ ദർശനം — ഇതാണ് ഉപവ്രതങ്ങൾ.
ധ്യാനം സമാധിര്മനസേന്ദ്രിയാണാം സസാഗരൈര്ഭൈക്ഷമഥോപഗമ്യ। മൌനം പവിത്രോപചിതൈര്വിമുക്തിഃ പരിവ്രജോ ധര്മമിമം വദന്തി
ധ്യാനം, സമാധി, മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കൽ, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കൽ, മൗനം, ശുദ്ധി — ഇവയാണ് പരിവ്രാജകന്റെ മോക്ഷമാർഗ്ഗം എന്ന് പറയുന്നു.
സര്വേ തേ ശ്രേയസേ പ്രോക്തോ ആശ്രമാ ബ്രഹമണാ സ്വയമ്। സത്യാര്ജ്ജവന്തപഃ ക്ഷാന്തിര്യോഗേജ്യാ ദമപൂര്വികാ
ഈ ആശ്രമങ്ങൾ എല്ലാം പരമശ്രേയസ്സിന് വേണ്ടി ബ്രഹ്മാവു തന്നെ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു: സത്യവാദിത്വം, നേരായ മനസ്സ്, തപസ്, ക്ഷമ, യോഗം, യാഗം, ആത്മനിയന്ത്രണം — ഇവയാണ് അടിസ്ഥാനഗുണങ്ങൾ.
വേദാഃ സാങ്ഗാശ്ച യജ്ഞാശ്ച വ്രതാനി നിയമാശ്ച യേ। ന സിദ്ധ്യന്തി പ്രദുഷ്ടസ്യ ഭാവദോഷ ഉപാഗതേ
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങളും, യാഗങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ — മനസ്സിൽ ദോഷം ഉള്ളവർക്കു ഇവ ഒന്നും ഫലിക്കില്ല.
ബഹിഃ കര്മാണി സര്വാണി പ്രസിദ്ധയന്തി കദാചന। അന്തര്ഭാവപ്രദുഷ്ടസ്യ കുര്വതോഽപി പരാക്രമാന്
പുറത്തുള്ള എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചിലപ്പോൾ പ്രശസ്തമാവാം, പക്ഷേ ഉള്ളിൽ ദോഷം ഉള്ളവൻ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും വിജയിക്കില്ല.
സര്വസ്വമപി യോദദ്യാത് കലുഷേണാന്തരാത്മനാ। ന തേന ധര്മഭാക് സ സ്യാദ്ഭാവ ഏവാത്ര കാരണമ്
ഹൃദയം ശുദ്ധമല്ലാതെ ഒരാൾ തന്റെ എല്ലാം ദാനം ചെയ്താലും അവൻ ധർമ്മം പ്രാപിക്കുകയില്ല; കാരണം ഭാവമാണ് പ്രധാനമായത്.
ഏവം ദേവാഃ സപിതര ഋഷയോ മനവസ്തഥാ। തേഷാം സ്ഥാനമമുഷ്മിസ്തു സംസ്ഥിതാനാം പ്രചക്ഷതേ
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും ഋഷികൾക്കും മനുക്കൾക്കും അവരുടെ സ്ഥാനം ആ ലോകത്താണ് എന്ന് പറയുന്നു.
അഷ്ടാശീതിസഹസ്രാണി ഋഷീണാമൂര്ദ്ധ്വരേതസാമ്। സ്മൃതം തു തേഷാം തത്സ്ഥാനം തദേവ ഗുരുവാസിനാമ്
എൺപത്തിയെട്ടായിരം ഋഷിമാർ ഉർദ്ധ്വരേതസ്സായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; അവരുടെ സ്ഥാനം അതേപോലെയാണ്, ഗുരുവിനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നവർക്കും അതാണ്.
സപ്തര്ഷീണാന്തു യത്ശ്ഥാനം സ്മൃതന്തദ്വൈ ദിവൌകസാമ്। പ്രാജാപത്യം ഗൃഹസ്ഥാനാം ന്യാസിനാം ബ്രഹ്മണഃ ക്ഷയഃ। യോഗിനാമമൃതം സ്ഥാനം നാനാധീനാം ന വിദ്യതേ
സപ്തർഷിമാരുടെ സ്ഥാനം ദിവൗകസുകളുടെ സ്ഥാനം പോലെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ഗൃഹസ്ഥരുടെ സ്ഥാനം പ്രജാപതിമാരുടെതാണ്; സന്ന്യാസികൾക്ക് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം; യോഗികൾക്ക് അമൃതസ്ഥിതി — വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നവർക്ക് സ്ഥിരമായ ഒരു സ്ഥാനം ഇല്ല.
സ്ഥാനാന്യാശ്രമിണാം താനി യേ സ്വധര്മേ വ്യവസ്ഥിതാഃ। ചത്വാര ഏതേ പന്ഥാനോ ദേവയാനാ വിനിര്മിതാഃ
സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആശ്രമികളുടേതാണ് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ; ഈ നാലു മാർഗ്ഗങ്ങൾ ദേവയാനമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണാ ലോകതന്ത്രേണ ആദ്യേ മന്വന്തരേ ഭുവി। പന്ഥാനോ ദേവയാനായ തേഷാം ദ്വാരം രവിഃ സ്മൃതഃ
ബ്രഹ്മാവ് ലോകക്രമപ്രകാരം ആദിമ മനുവിന്റെ കാലത്ത് ഭൂമിയിൽ ഈ ദേവയാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു; അവയുടെ വാതിൽ സൂര്യനാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
തഥൈവ പിതൃയാണാനാം ചന്ദ്രമാദ്വാരമുച്യതേ। ഏവം വര്ണാശ്രമാണാം വൈ പ്രവിഭാഗേ കൃതേ തദാ। യദാസ്യ ന വ്യവര്ത്തന്ത പ്രജാ വര്ണാശ്രമാത്മികാഃ
അത് പോലെ പിതൃയാന മാർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് ചന്ദ്രനാണ് വാതിൽ എന്ന് പറയുന്നു. അപ്പോൾ വർണ്ണാശ്രമ വിഭജനം നടന്നപ്പോൾ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വിട്ടുമാറിയില്ല.
തതോഽന്യാ മാനസീഃ സോഽഥ ത്രേതാമഗധ്യേഽസൃജത് പ്രജാഃ। ആത്മനഃ സ്വശരീരാച്ച തുല്യാശ്വൈവാത്മനാ തു വൈ
അതിനുശേഷം, ത്രേതായുഗത്തിൽ മഗധദേശത്ത്, അവൻ തന്റെ മനസ്സിൽനിന്നും ശരീരത്തിൽനിന്നും തനിക്കു തുല്യരായ മറ്റൊരു ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
തസ്മിസ്ത്രേതായുഗേ ത്വാദ്യേ മധ്യം പ്രാപ്തേ ക്രമേണ തു। തതോഽന്യാ മാനസീസ്തത്ര പ്രജാഃ സ്രഷ്ടും പ്രചക്രമേ
ആ ആദി ത്രേതായുഗത്തിൽ, സമയം കഴിഞ്ഞ് മധ്യഭാഗം എത്തിയപ്പോൾ, അവിടെ വീണ്ടും അവൻ മറ്റൊരു മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തതഃ സത്ത്വരജോദ്രിക്താഃ പ്രജാഃ സോഽഥാസൃജത് പ്രഭുഃ। ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം വാര്ത്തായാശ്ചൈവ സാധികാഃ
തുടർന്ന്, അതിപ്രഭാവശാലിയായ ആ പ്രഭു സത്വവും രജസ്സും കൂടുതലുള്ള, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയും ജീവിക്കാനുള്ള ഉപാധികളും ഉള്ള ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ദേവാശ്ച പിതരശ്ചൈവ ഋഷയോ മനവസ്തഥാ। യുഗാനുരൂപാ ധര്മേണ യൈരിമാ വിചിതാഃ പ്രജാഃ
ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഋഷിമാർ, മനുക്കൾ ഇവരും യുക്തമായ ധർമ്മപ്രകാരം ഓരോ യുഗത്തിനും അനുയോജ്യമായി ഈ വിവിധ ജനങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു.