തതഃ പ്രഭൃത്യഥൌഷധ്യഃ കൃഷ്ടപച്യാസ്തു ജജ്ഞിരേ। സംസിദ്ധായാന്തു വാര്ത്തായാന്തതസ്താസാം സ്വയംഭുവഃ। മര്യാദാഃ സ്ഥാപയാമാസ യഥാരബ്ധാഃ പരസ്പരമ്
അതിനുശേഷം കൃഷിയിലൂടെ വളർത്തുന്ന ഔഷധികൾ ഉല്പത്തി തുടങ്ങി. കൃഷി പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, സ്വയംഭുവൻ അവയുടെ അതിരുകൾ ഓരോന്നിനും തമ്മിൽ അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിച്ചു.
യേ വൈ പരിഗൃഹീതാരസ്താസാമാസന്വിധാത്മകാഃ। ഇതരേഷാം കൃതത്രാണാഃ സ്ഥാപയാമാസ ക്ഷത്രിയാന്
അവയെ കൈവശം വെച്ചവർ അവയുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നവരായി. മറ്റുള്ളവർക്കായി രക്ഷകരെ നിയോഗിച്ചു; അങ്ങനെ ക്ഷത്രിയന്മാരെ സ്ഥാപിച്ചു.
ഉപതിഷ്ഠന്തി യേ താന്വൈ യാവന്തോ നിര്ഭയാസ്തഥാ। സത്യം ബ്രഹ്മ യഥാ ഭൂതം യഥാ ഭൂതം ബ്രുവന്തോ ബ്രാഹ്മണാശ്ച തേ
അവരെ സേവിക്കുന്നവരും, ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നവരും, സത്യം പറഞ്ഞ് യാഥാർത്ഥ്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
യേ ചാന്യേപ്യബലാസ്തേഷാം വൈശ്യസംകര്മസംസ്ഥിതാഃ। കീനാശാ നാശയന്തി സ്മ പൃഥിവ്യാം പ്രാഗതന്ദ്രിതാഃ। വൈശ്യാനേവ തു താനാഹുഃ കീ നാശാന് വൃത്തിസാധകാന്
ശക്തിയില്ലാത്ത മറ്റുള്ളവർ വൈശ്യരുടെ ജോലി ചെയ്തു; കൃഷിയിൽ മുൻപ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്ന കീനാശന്മാർ ഭൂമിയിൽ വസ്തുക്കൾ നശിപ്പിച്ചു. അത്തരത്തിലുള്ളവരെ വൈശ്യന്മാർ എന്നും, കീനാശന്മാർ എന്നും വിളിക്കുന്നു; അവർ അത്തരത്തിലുള്ള ജോലിയിൽ ജീവനം കണ്ടെത്തുന്നു.
ശോചന്തശ്ച ദ്രവന്തശ്ച പരിചര്യാസു യേ രതാഃ। നിസ്തേജസോഽല്പവീര്യാശ്ച ശൂദ്രാസ്താനബ്രവീത്തു സഃ
ദുഃഖിച്ച് ഓടുന്നവരും, സേവനത്തിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവരും, ശക്തിയില്ലാത്തവരും, ധൈര്യം കുറവുള്ളവരുമായവരെ ശൂദ്രന്മാർ എന്നു അവൻ വിളിച്ചു.
തേഷാം കര്മാണി ധര്മാശ്ച ബ്രഹ്മാ തു വ്യദധാത് പ്രഭുഃ। സംസ്ഥിതൌ പ്രാകൃതായാം തു ചാതുര്വര്ണസ്യ സര്വശഃ
അവർക്കായി കര്മ്മങ്ങളും ധർമ്മങ്ങളും ബ്രഹ്മാവ് നിശ്ചയിച്ചു; നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ എല്ലാവർക്കും അങ്ങനെ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
പുനഃ പ്രജാസ്തു താ മോഹാത് താന് ധര്മാംസ്താനപാലയന്। വര്ണ ധര്മൈരജീവന്ത്യോ വ്യരുധ്യന്ത പരസ്പരമ്
പിന്നീട് ആ ജനങ്ങൾ മോഹത്തിൽ ആ ധർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കാതായി; ഓരോ വർണ്ണത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ജീവിച്ച്, പരസ്പരം തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചു.
ബ്രഹ്മാ തമര്ഥം ബുദ്ധ്വാ തു യാഥാതഥ്യേന വൈ പ്രഭുഃ। ക്ഷത്രിയാണാം ബലം ദണ്ഡം യുദ്ധമാജീവമാദിശത്
ബ്രഹ്മാവ് ആ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി, ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ശക്തിയും ശിക്ഷയും യുദ്ധവും ആയാണ് ജീവനം നിശ്ചയിച്ചു.
യാജനാധ്യാപനം ചൈവ തൃതീയം ച പരിഗ്രഹമ്। ബ്രാഹ്മണാനാം വിഭുസ്തേഷാം കര്മാണ്യേതാന്യഥാദിശത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് യാഗത്തിൽ മുഖ്യഭാഗം വഹിക്കൽ, പഠിപ്പിക്കൽ, മൂന്നാമതായി ദാനം സ്വീകരിക്കൽ എന്നിവയാണ് നിർദ്ദേശിച്ച കര്മ്മങ്ങൾ.
പാശുപാല്യം ച വാണിജ്യം കൃഷിം ചൈവ വിശാം ദദൌ। ശില്പാജീവം ഭൃതിഞ്ചൈവ ശൂദ്രാണാം വ്യദധാത് പ്രഭുഃ
വൈശ്യന്മാർക്ക് മൃഗസംരക്ഷണം, വ്യാപാരം, കൃഷി എന്നിവയും, ശൂദ്രന്മാർക്ക് കൈവൃത്തി, വേല തുടങ്ങിയവയും ബ്രഹ്മാവ് ജീവിക്കാനുള്ള മാർഗമായി നല്കി.
സാമാന്യാനി തു കര്മാണി ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശാം പുനഃ। യജനാധ്യയനം ദാനം സാമാന്യാനി തു തേഷു ച
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ക്ഷത്രിയന്മാർക്കും വൈശ്യന്മാർക്കും പൊതുവായി യാഗം, പഠനം, ദാനം എന്നിവയാണ് പൊതുവായ കര്മ്മങ്ങൾ.
കര്മാജീവം തതോ ദത്ത്വാ തേഭ്യശ്ചൈവ പരസ്പരമ്। ലോകാന്തരേഷു സ്ഥാനാനി തേഷാം സിദ്ധ്യാഽദദത് പ്രഭുഃ
പ്രതിേകമായി ഓരോ വർഗ്ഗത്തിനും ജോലി, ജീവനം നല്കിയ ശേഷം, അവരിൽ ആരെല്ലാം വിജയം നേടിയോ, അവർക്കായി മറ്റുള്ള ലോകങ്ങളിൽ സ്ഥാനം ബ്രഹ്മാവ് നല്കി.
പ്രാജാപത്യം ബ്രാഹ്മണാനാം സ്മൃതം സ്ഥാനം ക്രിയാവതാമ്। സ്ഥാനമൈന്ദ്രം ക്ഷത്രിയാണാം സംഗ്രാമഷ്വേപലായിനാമ്
കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രജാപതിയുടെ സ്ഥാനം, യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം എന്നും പറയുന്നു.
വൈശ്യാനാം മാരുതം സ്ഥാനം സ്വധര്മമുപജീവിനാമ്। ഗാന്ധര്വം ശൂദ്രജാതീനാം പ്രതിചാരേണ തിഷ്ഠതാമ്
സ്വധർമ്മം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർക്ക് മാർുതന്റെ സ്ഥാനം, സേവനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശൂദ്രന്മാർക്ക് ഗാന്ധർവലോകം എന്നതാണ്.
സ്ഥാനാന്യേതാനി വര്ണാനാം വ്യത്യാചാരവതാം സ്വയമ്। തതഃ സ്ഥിതേഷു വര്ണേഷു സ്ഥാപയാമാസ ചാശ്രമാന്
വർണ്ണങ്ങൾ ഓരോരുത്തരുടേയും പ്രവൃത്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിക്കും; പിന്നീട്, വർണ്ണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് ആശ്രമങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരിത്വം വാനപ്രസ്ഥം സഭിക്ഷുകമ്। ആശ്രമാംശ്ചതുരോ ഹ്യേതാന് പൂര്വമാസ്ഥാപയത് പ്രഭുഃ
ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വാനപ്രസ്ഥൻ, ഭിക്ഷുക്കൻ — ഈ നാല് ആശ്രമങ്ങൾ ആദ്യം ബ്രഹ്മാവ് സ്ഥാപിച്ചു.
വര്ണകര്മാണി യേ കേചിത്തേഷാമിഹ ന കുര്വതേ । കുതഃ കര്മാ ക്ഷിതിം പ്രാഹുരാശ്രമസ്ഥാനവാസിനഃ
വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഇവിടെ പാലിക്കാത്തവർക്ക്, ആശ്രമങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവർക്കു എങ്ങനെ കര്മ്മങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം?
ബ്രഹ്മാ താന് സ്ഥാപയാമാസ ആശ്രമാന്നാമനാമതഃ। നിര്ദ്ദേശാര്ഥം തതസ്തേഷാം ബ്രഹ്മാ ധര്മാന് പ്രഭാഷത। പ്രസ്ഥാനാനി ച തേഷാം വൈ യമാംശ്ച നിയമാംശ്ച ഹ
ബ്രഹ്മാവ് അവരെ ആശ്രമങ്ങളുടെ പേരിൽ സ്ഥാപിച്ചു; വ്യക്തതക്കായി അവർക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ, മാർഗങ്ങൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ചാതുര്വര്ണാത്മകഃ പൂര്വം ഗൃഹസ്ഥശ്ചാശ്രമഃ സ്മൃതഃ। ത്രയാണാമാശ്രമാണാഞ്ച പ്രതിഷ്ഠായോനിരേവ ച। യഥാക്രമം പ്രവക്ഷ്യാമി യമൈശ്ച നിയമൈശ്ച തേ
മുന്പ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം നാലു വർണങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി കരുതിയിരുന്നു. മറ്റുള്ള മൂന്നു ആശ്രമങ്ങൾക്കും ഇതാണ് അടിസ്ഥാനവും ഉറവിടവും. ഇവയുടെ നിയന്ത്രണങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഞാൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാം.
ദാരാഽഗ്നയോഽഥാതിഥേയ ഇജ്യാശ്രാദ്ധക്രിയാഃ പ്രജാഃ। ഇത്യേഷ വൈ ഗൃഹസ്ഥസ്യ സമാസാദ്ധര്മസംഗ്രഹഃ
ഭാര്യ, അഗ്നികൾ, അതിഥിസേവനം, യാഗങ്ങൾ, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ, സന്താനങ്ങൾ — ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥന്റെ പ്രധാന ധർമങ്ങൾ.
ദണ്ഡീ ച മേഖലീ ചൈവ ഹ്യധഃ ശായീ തഥാ ജടീ। ഗുരുശുശ്രൂഷണം ഭൈക്ഷം വിദ്യാദ്വൈ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
കൈയിൽ ദണ്ഡം, കട്ടികെട്ടി, നിലത്ത് കിടക്കൽ, ജടാമുടി, ഗുരുസേവനം, ഭിക്ഷാടനം — ഇതാണ് ബ്രഹ്മചാരിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ.
ചീരപത്രാജിനാനി സ്യുര്ദ്ധാന്യമൂലഫലൌഷധമ്। ഉഭേ സന്ധ്യേഽവഗാഹശ്ച ഹോമശ്വാരണ്യ വാസിനാമ്
ചീരം, ഇല, മയില്പ്പട്ട, ധാന്യങ്ങൾ, മൂലങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, ഔഷധങ്ങൾ, ഉഷസ്സിലും സായാഹ്നത്തിലും സ്നാനം, ഹോമം — ഇവ കാട്ടിൽ വസിക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടിയുള്ളവയാണ്.
ആസന്നമുസലേ ഭൈക്ഷമസ്തേയം ശൌചമേവ ച। അപ്രമാദോഽവ്യവായശ്ച ദയാ ഭൂതേഷു ച ക്ഷമാ
മുസലിന് സമീപം ഭിക്ഷയെടുക്കൽ, മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കൽ, ശുദ്ധി, ജാഗ്രത, ബ്രഹ്മചര്യം, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ, ക്ഷമ — ഇവ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
അക്രോധോ ഗുരുശുശ്രൂഷാ സത്യഞ്ച ദശമം സ്മൃതമ്। ദശലക്ഷണികോ ഹ്യേഷ ധര്മഃ പ്രോക്തഃ സ്വയമ്ഭുവാ
കോപമില്ലായ്മ, ഗുരുസേവനം, സത്യവാദിത്വം — ഇതാണ് പത്താമത്തേത്. ഈ പത്ത് ഗുണങ്ങളാണ് സ്വയംഭുവൻ പറഞ്ഞ ധർമ്മലക്ഷണങ്ങൾ.
ഭിക്ഷോര്വ്രതാനി പഞ്ചാത്ര പഞ്ചൈവോപവ്രതാനി ച। ആചാരശുദ്ധിര്നിയമഃ ശൌചഞ്ച പ്രതികര്മ ച। സമ്യഗ്ദര്ശനമിത്യേവം പഞ്ചൈവോപവ്രതാന്യപി
ഭിക്ഷുക്കൾക്ക് അഞ്ചു വ്രതങ്ങളും അഞ്ചു ഉപവ്രതങ്ങളും ഉണ്ട്: ആചാരശുദ്ധി, നിയന്ത്രണം, ശുദ്ധി, കർമ്മനിർവഹണം, ശരിയായ ദർശനം — ഇതാണ് ഉപവ്രതങ്ങൾ.
ധ്യാനം സമാധിര്മനസേന്ദ്രിയാണാം സസാഗരൈര്ഭൈക്ഷമഥോപഗമ്യ। മൌനം പവിത്രോപചിതൈര്വിമുക്തിഃ പരിവ്രജോ ധര്മമിമം വദന്തി
ധ്യാനം, സമാധി, മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കൽ, ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുക്കൽ, മൗനം, ശുദ്ധി — ഇവയാണ് പരിവ്രാജകന്റെ മോക്ഷമാർഗ്ഗം എന്ന് പറയുന്നു.
സര്വേ തേ ശ്രേയസേ പ്രോക്തോ ആശ്രമാ ബ്രഹമണാ സ്വയമ്। സത്യാര്ജ്ജവന്തപഃ ക്ഷാന്തിര്യോഗേജ്യാ ദമപൂര്വികാ
ഈ ആശ്രമങ്ങൾ എല്ലാം പരമശ്രേയസ്സിന് വേണ്ടി ബ്രഹ്മാവു തന്നെ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു: സത്യവാദിത്വം, നേരായ മനസ്സ്, തപസ്, ക്ഷമ, യോഗം, യാഗം, ആത്മനിയന്ത്രണം — ഇവയാണ് അടിസ്ഥാനഗുണങ്ങൾ.
വേദാഃ സാങ്ഗാശ്ച യജ്ഞാശ്ച വ്രതാനി നിയമാശ്ച യേ। ന സിദ്ധ്യന്തി പ്രദുഷ്ടസ്യ ഭാവദോഷ ഉപാഗതേ
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങളും, യാഗങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ — മനസ്സിൽ ദോഷം ഉള്ളവർക്കു ഇവ ഒന്നും ഫലിക്കില്ല.
ബഹിഃ കര്മാണി സര്വാണി പ്രസിദ്ധയന്തി കദാചന। അന്തര്ഭാവപ്രദുഷ്ടസ്യ കുര്വതോഽപി പരാക്രമാന്
പുറത്തുള്ള എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ചിലപ്പോൾ പ്രശസ്തമാവാം, പക്ഷേ ഉള്ളിൽ ദോഷം ഉള്ളവൻ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും വിജയിക്കില്ല.
സര്വസ്വമപി യോദദ്യാത് കലുഷേണാന്തരാത്മനാ। ന തേന ധര്മഭാക് സ സ്യാദ്ഭാവ ഏവാത്ര കാരണമ്
ഹൃദയം ശുദ്ധമല്ലാതെ ഒരാൾ തന്റെ എല്ലാം ദാനം ചെയ്താലും അവൻ ധർമ്മം പ്രാപിക്കുകയില്ല; കാരണം ഭാവമാണ് പ്രധാനമായത്.