വ്രീഹയശ്ച യവാശ്ചൈവ ഗോധൂമാ അണവസ്തിലാഃ। പ്രിയങ്ഗവൌ ഹ്യുദാരാശ്ച കാരഷാശ്ച സതീനകാഃ
അവയിൽ അരി, യവം, ഗോതമ്പ്, ചെറുചോളം, എള്ള്, പ്രിയംഗു, ഉദാര, കാരഷ, സതീനക എന്നിവയുണ്ട്.
മാഷാ മുദ്ഗാ മസൂരാശ്ച നിഷ്പാവാഃ സകുലത്ഥകാഃ। ആഢക്യശ്വണകാശ്ചൈവ സപ്തസപ്തദശാഃ സ്മൃതാഃ
മാഷ്, പയർ, മസൂർ, നിഷ്പാവം, കുലത്ത, ആഢക്യ, അശ്വണക എന്നിവയാണവ. ഇവയാണ് ഏഴും പതിനേഴും എന്നിങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
ഇത്യേതാ ഓഷധീനാം തു ഗ്രാമ്യാണാം ജാതയഃ സ്മൃതാഃ। ഓഷധ്യോ യജ്ഞിയാശ്ചൈവ ഗ്രാമ്യാരണ്യാ ശ്ചതുര്ദ്ദശ
ഇവയാണ് ഗ്രാമ്യ ഔഷധികളുടെ ജാതികൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്. യജ്ഞത്തിന് അനുയോജ്യമായ ഗ്രാമ്യവും കാട്ടിലും വളരുന്ന ഔഷധികൾ പതിനാലാണ്.
വ്രീഹയഃ സയവാ മാഷാ ഗോധൂമാ അണവസ്തിലാഃ। പ്രിയങുസപ്തമാ ഹ്യേതേ അഷ്ടമീ തു കുലത്ഥികാ
അരി യവംകൂടി, മാഷ്, ഗോതമ്പ്, ചെറുചോളം, എള്ള്, പ്രിയംഗു ഏഴാമത്തേത്, കുലത്ത എട്ടാമത്തേത്.
ശ്യാമാകാ സ്ത്വഥ നീവാരാ ജര്ത്തിലാഃ സഗവേധുകാഃ। കുരുവിന്ദാ വേണുയവാസ്തഥാ മര്കടകാശ്ച യേ
ശ്യാമാകം, നീവാരം, ജർതിലം, ഗവേധുക, കുറുവിന്ദം, വേണുയവം, മാർക്കടകം എന്നിവയും.
ഗ്രാമ്യാരണ്യാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതാ ഓഷധ്യസ്തു ചതുര്ദ്ദശ। ഉത്പന്നാഃ പ്രഥമാ ഹ്യേതാ ആദൌ ത്രേതായുഗസ്യ തു
ഇവയാണ് ഗ്രാമ്യവും കാട്ടിലും വളരുന്ന പതിനാലു ഔഷധികൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്. ഇവ ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ആദ്യം ഉദിച്ചവയാണ്.
അഫാലകൃഷ്ടാ ഓഷധ്യോ ഗ്രാമ്യാരണ്യാസ്തു സര്വശഃ। വൃക്ഷാ ഗുല്മലതാവല്ലീവീരുധസ്തൃണജാതയഃ
അന്നേരം ഗ്രാമ്യവും കാട്ടിലും വളരുന്ന ഔഷധികൾക്കും ഫലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; മരങ്ങൾ, കുരുമുളക്, വള്ളികൾ, തഴച്ചെടികൾ, പുല്ല് എന്നിവയായിരുന്നു.
മൂലൈഃ ഫലൈശ്ച രോഹിണ്യോ ഗൃഹ്ണന് പുഷ്പൈശ്ച ജായതേ। പൃഥ്വീ ദുഗ്ധാ തു ബീജാനി യാനി പൂര്വം സ്വയമ്ഭുവാ
വേരുകളും ഫലങ്ങളുംകൊണ്ട് രോഹിണി ഔഷധികൾ ശേഖരിക്കപ്പെടുന്നു, പൂക്കൾകൊണ്ടും അവ ജനിക്കുന്നു; സ്വയംഭുവൻ മുമ്പ് ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പാൽകറിയിച്ച വിത്തുകളാണ് അവ.
ഋതുപുഷ്പഫലാസ്താ വൈ ഓഷധ്യോ ജജ്ഞിരേ ത്വിഹ। യദാ പ്രസൃഷ്ടാ ഓഷധ്യോ ന പ്രരേഹന്തി താഃ പുനഃ
കാലാനുസൃതമായി പൂവും ഫലവും ഉള്ള ഔഷധികൾ ഇവിടെ ജനിച്ചു; ഔഷധികൾ വിതറപ്പെട്ടപ്പോൾ, പിന്നെ അവ വീണ്ടും നീങ്ങുന്നില്ല.
തതഃ സ താസാം വൃത്ത്യര്ഥം വാര്ത്തോപായം ചകാര ഹ। ബ്രഹ്മാ സ്വയംഭൂര്ഭഗവാന് ദൃഷ്ട്വാ സിദ്ധിം തു കര്മജാമ്
അവരുടെ ഉപജീവനത്തിനായി, ബ്രഹ്മാവ്, സ്വയംഭുവൻ ഭഗവാൻ, കര്മ്മഫലത്തിൽ വിജയമുണ്ടെന്ന് കണ്ടു, ഉപജീവനത്തിനുള്ള മാർഗം ഒരുക്കി.
തതഃ പ്രഭൃത്യഥൌഷധ്യഃ കൃഷ്ടപച്യാസ്തു ജജ്ഞിരേ। സംസിദ്ധായാന്തു വാര്ത്തായാന്തതസ്താസാം സ്വയംഭുവഃ। മര്യാദാഃ സ്ഥാപയാമാസ യഥാരബ്ധാഃ പരസ്പരമ്
അതിനുശേഷം കൃഷിയിലൂടെ വളർത്തുന്ന ഔഷധികൾ ഉല്പത്തി തുടങ്ങി. കൃഷി പൂർണ്ണമായപ്പോൾ, സ്വയംഭുവൻ അവയുടെ അതിരുകൾ ഓരോന്നിനും തമ്മിൽ അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിച്ചു.
യേ വൈ പരിഗൃഹീതാരസ്താസാമാസന്വിധാത്മകാഃ। ഇതരേഷാം കൃതത്രാണാഃ സ്ഥാപയാമാസ ക്ഷത്രിയാന്
അവയെ കൈവശം വെച്ചവർ അവയുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നവരായി. മറ്റുള്ളവർക്കായി രക്ഷകരെ നിയോഗിച്ചു; അങ്ങനെ ക്ഷത്രിയന്മാരെ സ്ഥാപിച്ചു.
ഉപതിഷ്ഠന്തി യേ താന്വൈ യാവന്തോ നിര്ഭയാസ്തഥാ। സത്യം ബ്രഹ്മ യഥാ ഭൂതം യഥാ ഭൂതം ബ്രുവന്തോ ബ്രാഹ്മണാശ്ച തേ
അവരെ സേവിക്കുന്നവരും, ഭയമില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നവരും, സത്യം പറഞ്ഞ് യാഥാർത്ഥ്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
യേ ചാന്യേപ്യബലാസ്തേഷാം വൈശ്യസംകര്മസംസ്ഥിതാഃ। കീനാശാ നാശയന്തി സ്മ പൃഥിവ്യാം പ്രാഗതന്ദ്രിതാഃ। വൈശ്യാനേവ തു താനാഹുഃ കീ നാശാന് വൃത്തിസാധകാന്
ശക്തിയില്ലാത്ത മറ്റുള്ളവർ വൈശ്യരുടെ ജോലി ചെയ്തു; കൃഷിയിൽ മുൻപ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്ന കീനാശന്മാർ ഭൂമിയിൽ വസ്തുക്കൾ നശിപ്പിച്ചു. അത്തരത്തിലുള്ളവരെ വൈശ്യന്മാർ എന്നും, കീനാശന്മാർ എന്നും വിളിക്കുന്നു; അവർ അത്തരത്തിലുള്ള ജോലിയിൽ ജീവനം കണ്ടെത്തുന്നു.
ശോചന്തശ്ച ദ്രവന്തശ്ച പരിചര്യാസു യേ രതാഃ। നിസ്തേജസോഽല്പവീര്യാശ്ച ശൂദ്രാസ്താനബ്രവീത്തു സഃ
ദുഃഖിച്ച് ഓടുന്നവരും, സേവനത്തിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവരും, ശക്തിയില്ലാത്തവരും, ധൈര്യം കുറവുള്ളവരുമായവരെ ശൂദ്രന്മാർ എന്നു അവൻ വിളിച്ചു.
തേഷാം കര്മാണി ധര്മാശ്ച ബ്രഹ്മാ തു വ്യദധാത് പ്രഭുഃ। സംസ്ഥിതൌ പ്രാകൃതായാം തു ചാതുര്വര്ണസ്യ സര്വശഃ
അവർക്കായി കര്മ്മങ്ങളും ധർമ്മങ്ങളും ബ്രഹ്മാവ് നിശ്ചയിച്ചു; നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ എല്ലാവർക്കും അങ്ങനെ നിയമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
പുനഃ പ്രജാസ്തു താ മോഹാത് താന് ധര്മാംസ്താനപാലയന്। വര്ണ ധര്മൈരജീവന്ത്യോ വ്യരുധ്യന്ത പരസ്പരമ്
പിന്നീട് ആ ജനങ്ങൾ മോഹത്തിൽ ആ ധർമ്മങ്ങൾ പാലിക്കാതായി; ഓരോ വർണ്ണത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ജീവിച്ച്, പരസ്പരം തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചു.
ബ്രഹ്മാ തമര്ഥം ബുദ്ധ്വാ തു യാഥാതഥ്യേന വൈ പ്രഭുഃ। ക്ഷത്രിയാണാം ബലം ദണ്ഡം യുദ്ധമാജീവമാദിശത്
ബ്രഹ്മാവ് ആ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി, ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ശക്തിയും ശിക്ഷയും യുദ്ധവും ആയാണ് ജീവനം നിശ്ചയിച്ചു.
യാജനാധ്യാപനം ചൈവ തൃതീയം ച പരിഗ്രഹമ്। ബ്രാഹ്മണാനാം വിഭുസ്തേഷാം കര്മാണ്യേതാന്യഥാദിശത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് യാഗത്തിൽ മുഖ്യഭാഗം വഹിക്കൽ, പഠിപ്പിക്കൽ, മൂന്നാമതായി ദാനം സ്വീകരിക്കൽ എന്നിവയാണ് നിർദ്ദേശിച്ച കര്മ്മങ്ങൾ.
പാശുപാല്യം ച വാണിജ്യം കൃഷിം ചൈവ വിശാം ദദൌ। ശില്പാജീവം ഭൃതിഞ്ചൈവ ശൂദ്രാണാം വ്യദധാത് പ്രഭുഃ
വൈശ്യന്മാർക്ക് മൃഗസംരക്ഷണം, വ്യാപാരം, കൃഷി എന്നിവയും, ശൂദ്രന്മാർക്ക് കൈവൃത്തി, വേല തുടങ്ങിയവയും ബ്രഹ്മാവ് ജീവിക്കാനുള്ള മാർഗമായി നല്കി.
സാമാന്യാനി തു കര്മാണി ബ്രഹ്മക്ഷത്രവിശാം പുനഃ। യജനാധ്യയനം ദാനം സാമാന്യാനി തു തേഷു ച
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ക്ഷത്രിയന്മാർക്കും വൈശ്യന്മാർക്കും പൊതുവായി യാഗം, പഠനം, ദാനം എന്നിവയാണ് പൊതുവായ കര്മ്മങ്ങൾ.
കര്മാജീവം തതോ ദത്ത്വാ തേഭ്യശ്ചൈവ പരസ്പരമ്। ലോകാന്തരേഷു സ്ഥാനാനി തേഷാം സിദ്ധ്യാഽദദത് പ്രഭുഃ
പ്രതിേകമായി ഓരോ വർഗ്ഗത്തിനും ജോലി, ജീവനം നല്കിയ ശേഷം, അവരിൽ ആരെല്ലാം വിജയം നേടിയോ, അവർക്കായി മറ്റുള്ള ലോകങ്ങളിൽ സ്ഥാനം ബ്രഹ്മാവ് നല്കി.
പ്രാജാപത്യം ബ്രാഹ്മണാനാം സ്മൃതം സ്ഥാനം ക്രിയാവതാമ്। സ്ഥാനമൈന്ദ്രം ക്ഷത്രിയാണാം സംഗ്രാമഷ്വേപലായിനാമ്
കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രജാപതിയുടെ സ്ഥാനം, യുദ്ധത്തിൽ വിജയിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം എന്നും പറയുന്നു.
വൈശ്യാനാം മാരുതം സ്ഥാനം സ്വധര്മമുപജീവിനാമ്। ഗാന്ധര്വം ശൂദ്രജാതീനാം പ്രതിചാരേണ തിഷ്ഠതാമ്
സ്വധർമ്മം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്ന വൈശ്യന്മാർക്ക് മാർുതന്റെ സ്ഥാനം, സേവനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ശൂദ്രന്മാർക്ക് ഗാന്ധർവലോകം എന്നതാണ്.
സ്ഥാനാന്യേതാനി വര്ണാനാം വ്യത്യാചാരവതാം സ്വയമ്। തതഃ സ്ഥിതേഷു വര്ണേഷു സ്ഥാപയാമാസ ചാശ്രമാന്
വർണ്ണങ്ങൾ ഓരോരുത്തരുടേയും പ്രവൃത്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ഈ സ്ഥാനങ്ങൾ ലഭിക്കും; പിന്നീട്, വർണ്ണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് ആശ്രമങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഗൃഹസ്ഥോ ബ്രഹ്മചാരിത്വം വാനപ്രസ്ഥം സഭിക്ഷുകമ്। ആശ്രമാംശ്ചതുരോ ഹ്യേതാന് പൂര്വമാസ്ഥാപയത് പ്രഭുഃ
ഗൃഹസ്ഥൻ, ബ്രഹ്മചാരി, വാനപ്രസ്ഥൻ, ഭിക്ഷുക്കൻ — ഈ നാല് ആശ്രമങ്ങൾ ആദ്യം ബ്രഹ്മാവ് സ്ഥാപിച്ചു.
വര്ണകര്മാണി യേ കേചിത്തേഷാമിഹ ന കുര്വതേ । കുതഃ കര്മാ ക്ഷിതിം പ്രാഹുരാശ്രമസ്ഥാനവാസിനഃ
വർണ്ണധർമ്മങ്ങൾ ഇവിടെ പാലിക്കാത്തവർക്ക്, ആശ്രമങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവർക്കു എങ്ങനെ കര്മ്മങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം?
ബ്രഹ്മാ താന് സ്ഥാപയാമാസ ആശ്രമാന്നാമനാമതഃ। നിര്ദ്ദേശാര്ഥം തതസ്തേഷാം ബ്രഹ്മാ ധര്മാന് പ്രഭാഷത। പ്രസ്ഥാനാനി ച തേഷാം വൈ യമാംശ്ച നിയമാംശ്ച ഹ
ബ്രഹ്മാവ് അവരെ ആശ്രമങ്ങളുടെ പേരിൽ സ്ഥാപിച്ചു; വ്യക്തതക്കായി അവർക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ, മാർഗങ്ങൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ചാതുര്വര്ണാത്മകഃ പൂര്വം ഗൃഹസ്ഥശ്ചാശ്രമഃ സ്മൃതഃ। ത്രയാണാമാശ്രമാണാഞ്ച പ്രതിഷ്ഠായോനിരേവ ച। യഥാക്രമം പ്രവക്ഷ്യാമി യമൈശ്ച നിയമൈശ്ച തേ
മുന്പ് ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം നാലു വർണങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി കരുതിയിരുന്നു. മറ്റുള്ള മൂന്നു ആശ്രമങ്ങൾക്കും ഇതാണ് അടിസ്ഥാനവും ഉറവിടവും. ഇവയുടെ നിയന്ത്രണങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഞാൻ ക്രമമായി വിശദീകരിക്കാം.
ദാരാഽഗ്നയോഽഥാതിഥേയ ഇജ്യാശ്രാദ്ധക്രിയാഃ പ്രജാഃ। ഇത്യേഷ വൈ ഗൃഹസ്ഥസ്യ സമാസാദ്ധര്മസംഗ്രഹഃ
ഭാര്യ, അഗ്നികൾ, അതിഥിസേവനം, യാഗങ്ങൾ, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ, സന്താനങ്ങൾ — ഇതാണ് ഗൃഹസ്ഥന്റെ പ്രധാന ധർമങ്ങൾ.