വായുപുരാണമ്

തതസ്തേഷു പ്രണഷ്ടേഷു വിഭ്രാന്താ വ്യാകുലേന്ദ്രിയാഃ। അഭി ധ്യായന്തി താം സിദ്ധിം സത്യാഭിധ്യായിനസ്തദാ

അവ വൃക്ഷങ്ങൾ നശിച്ചപ്പോൾ, അവരിൽ ചിലർ മനസ്സിൽ വലിയ ആശങ്കയോടെ ആ സിദ്ധി വീണ്ടും നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

പ്രാദുര്ബഭൂവുസ്താസാം ച വൃക്ഷാസ്തേ ഗൃഹസംസ്ഥിതാഃ। വസ്ത്രാണി ച പ്രസൂയന്തേ ഫലാന്യാഭരണാനി ച

അവർക്കു വീണ്ടും വീടുകളിൽ വസിക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; വസ്ത്രങ്ങളും പഴങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ഉണ്ടായി.

തേഷ്വേവ ജായതേ താസാം ഗംധവര്ണരസാന്വിതമ്। അമാക്ഷികം മഹാവീര്യം പുടകേ പുടകേ മധു

അവ വൃക്ഷങ്ങളിൽ തന്നെ, അവർക്കായി സുഗന്ധവും നിറവും രുചിയും ഉള്ള ശക്തിയേറിയ തേനു ഓരോ കുലയിലും ഉണ്ടായി.

തേന താ വര്തയന്തി സ്മ മുഖേ ത്രേതായുഗസ്യ ച। ഹൃഷ്ടതുഷ്ടാസ്തയാ സിദ്ധ്യാ പ്രജാ വൈ വിഗതജ്വരാഃ

അത് കൊണ്ടാണ് അവർ ത്രേതായുഗത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെയും തൃപ്തിയോടെയും, രോഗരഹിതരായി ആ സിദ്ധിയാൽ ജീവിച്ചു.

പുനഃ കാലാംതരേണൈവ പുനര്ല്ലോഭാവൃതാസ്തു താഃ। വൃക്ഷാംസ്താന് പര്യഗൃഹ്ണന്ത മധു വാ മാക്ഷികം ബലാത്

പിന്നീട്, കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞ്, അത്യാഗ്രഹം മൂലം അവർ ആ വൃക്ഷങ്ങളും തേനും ബലമായി പിടിച്ചു.

താസാം തേനാപചാരേണ പുനര്ല്ലോകകൃതേന വൈ। പ്രണഷ്ടാ മധുനാ സാര്ദ്ധം കല്പവൃക്ഷാഃ വ്കചിത് വ്കചിത്

അവരുടെ ആ അകൃത്യത്താൽ, വീണ്ടും മനുഷ്യരുടെ പ്രവൃത്തിയാൽ, ആ കല്പവൃക്ഷങ്ങളും തേനുമൊത്ത് ഇവിടെ അവിടെ നശിച്ചു.

തസ്യാമേവാല്പശിഷ്ടായാം സംധ്യാകാലവശാത്തദാ। പ്രാവര്തംത തദാ താസാം ദ്വംദ്വാന്യഭ്യുത്ഥിതാനി തു

അവയിൽ കുറച്ച് മാത്രം ശേഷിച്ചപ്പോൾ, സന്ധ്യാകാലത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ അവരിൽ ദ്വന്ദങ്ങൾ ഉദിച്ചു.

ശീതവാതാതപൈസ്തീവ്രൈസ്തതസ്താ ദുഃഖിതാ ഭൃശമ്

ശീതം, കാറ്റ്, ചൂട് എന്നിവയുടെ കഠിനതയിൽ അവർ വളരെ ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു.

കൃത്വാ ദ്വംദ്വ പ്രതീകാരം നികേതാനി ഹി ഭോജിരേ। പൂര്വം നികമിപാരാസ്തേ അനികേതാശ്രയാ ഭൃശമ്

ദ്വന്ദങ്ങൾ നേരിടാൻ അവർ വീടുകൾ പണിതു താമസിച്ചു; മുമ്പ് അവർ ഭൂരിഭാഗവും വീടില്ലാതെ ജീവിച്ചിരുന്നു.

യഥായോഗ്യം യഥാപ്രീതി നികേതേഷ്വവസന് പുനഃ। മരുധന്വസു നിമ്നേഷു പര്വതേഷു നദീഷു ച। സംശ്രയന്തി ച ദുര്ഗാണി ധന്വാനം ശാശ്വതോദകമ്

അവരവരുടെ ഇഷ്ടത്തിനും അനുയോജ്യതയ്ക്കും അനുസരിച്ച്, അവർ വീട് പണിതു താമസിച്ചു; സമഭൂമി, മരുഭൂമി, താഴ്വര, പർവ്വതം, നദികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും, ഉറപ്പുള്ള ജലമുള്ള മരുഭൂമിയിലും കോട്ടകളിലും അഭയം തേടി.

യഥായോഗം യഥാകാമം സമേഷു വിഷമേഷു ച। ആരബ്ധാസ്തേ നികേതാ വൈ കര്ത്തം ശീതോഷ്ണ വാരണമ്

അവർക്കു അനുയോജ്യമായും ഇഷ്ടാനുസൃതമായും, സമഭൂമിയിലും ഉന്മേഷമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും, അവർ വീടുകൾ പണിയാൻ തുടങ്ങി, ശീതവും ചൂടും ഒഴിവാക്കാൻ.

തതഃ സംസ്ഥാപയാമാസ ഖേടാനി ച പുരാണി ച। ഗ്രാമാംശ്ചൈവ യഥാഭാഗം തഥൈവാന്തഃ പുരാണി ച

അതിനുശേഷം അവർ ചെറുപള്ളികളും നഗരങ്ങളും, ആവശ്യത്തിന് ഗ്രാമങ്ങളും, അകത്തുള്ള ഭവനങ്ങളും സ്ഥാപിച്ചു.

താസാമായാമവിഷ്കമ്ഭാന് സംനിവേശാന്തരാണി ച। ചക്രുസ്തദാ യഥാപ്രജ്ഞം പ്രദേശഃ സംജ്ഞിതസ്തു തൈഃ

അവരുടെ ബുദ്ധിയനുസരിച്ച്, അവർ വീടുകളുടെ നീളവും വീതിയും ഇടവേളകളും നിർണ്ണയിച്ചു; ആ പ്രദേശം അവർ അങ്ങനെ നാമകരണം ചെയ്തു.

അംഗുഷ്ഠസ്യ പ്രദേശിന്യാ വ്യാസഃ പ്രാദേശ ഉച്യതേ। താലഃ സ്മൃതോ മധ്യമയാ ഗോകര്ണശ്ചാപ്യനാമയാ

വിരൽത്തുമ്പും സൂചികാവിരലും ചേർത്ത് അളക്കുന്ന വീതി പ്രദേശം എന്നു പറയുന്നു; മദ്ധ്യവിരലാൽ അളക്കുന്നതു താളം, അനാമികാവിരലാൽ അളക്കുന്നതു ഗോക്കർണം എന്നു പറയുന്നു.

കനിഷ്ഠയാ വിതസ്തിസ്തു ദ്വാദശാങുല ഉച്യതേ। രത്നിരങ്ഗുലപര്വ്വാണി സംഖ്യയാ ത്വേകവിംശതിഃ

ചെറിയവിരലാൽ അളക്കുന്നതു വിറ്റസ്തി, അതിന്റെ നീളം പന്ത്രണ്ട് വിരൽ അളവാണ്; രത്നി എന്നത് ഇരുപത്തൊന്ന് വിരൽ അളവാണ്.

ചതുര്വിംശതിഭിശ്ചൈവ ഹസ്തഃ സ്യാദങ്ഗുലാനി തു। കിഷ്കുഃ സ്മൃതോ ദ്വിരത്നിസ്തു ദ്വിചത്വാരിംശദങ്ഗുലമ്

ഒരു കൈയുടെ നീളം ഇരുപത്തിനാലു വിരൽവീതിയാണെന്ന് പറയുന്നു. കിഷ്കു എന്നത് രണ്ട് രത്നിയാണെന്നും അതായത് നാൽപ്പത്തിനാലു വിരൽവീതിയാണെന്നും ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു.

ചതുര്ഹസ്തം ധനുര്ദണ്ഡോ നാലികായുഗമേവ ച। ധനുഃ സഹസ്രേ ദ്വേ തത്ര ഗവ്യൂതിസ്തൈര്വിഭാവ്യതേ

വില്ലിന്റെയും അമ്പിന്റെ ദണ്ഡത്തിന്റെയും നീളം നാലു കൈയാണു്. അങ്ങനെ രണ്ടായിരം വില്ല് നീളം ചേർത്താൽ ഗവ്യൂതി എന്ന അളവാണ്.

അഷ്ടൌ ധനുഃസഹസ്രാണി യോജനം തൌര്നിരുച്യതേ। ഏതേന യോജനേനൈവ സന്നിവേശസ്തതഃ കൃതഃ

എട്ടായിരം വില്ല് നീളം ചേർത്താൽ ഒരു യോജനമാകുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഈ യോജനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ക്രമീകരണം നിർവ്വഹിക്കുന്നത്.

ചതുര്ണാമേവ ദുര്ഗാണാം സ്വസമുത്ഥാനി ത്രീണി തു। ചതുര്ഥം കൃത്രിമം ദുര്ഗം തസ്യ വക്ഷ്യാമ്യഹം വിധിമ്

നാലു തരത്തിലുള്ള കോട്ടകളിൽ മൂന്നു സ്വാഭാവികമായും നാലാമത്തേത് മനുഷ്യർ നിർമ്മിച്ചതുമായിരിക്കും. അതിന്റെ രീതി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

സൌധോച്ചവപ്രപ്രാകാരം സര്വതശ്ചാതകാവൃതമ്। തദേകം സ്വസ്തികദ്വാരം കുമാരീപുരമേവ ച

ഉയർന്ന മാളികകളും കുഴികളും മതിലുകളും ചുറ്റും തഴച്ച പുല്ലുകൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കുകയും, അതിൽ ഒരു ഭാഗ്യദ്വാരവും, കുമാരിപുരം എന്ന പേരുമാണ്.

ശ്രോതസീസഹ തദ്ദ്വാരം നിഖാതം പുനരേവ ച। ഹസ്താഷ്ടൌ ച ദശ ശ്രേഷ്ഠാ നവാഷ്ടൌ വാഽപരേ മതാഃ

അത് വെള്ളച്ചാലും കൂടിയ ദ്വാരവും താഴെ കുഴിച്ചിരിക്കുന്നു. എട്ട് കൈയോ പത്ത് കൈയോ നീളമുള്ളത് ഏറ്റവും ഉത്തമം; ചിലർ ഒമ്പതോ എട്ടോ കൈയാണെന്നും പറയുന്നു.

ഖേടാനാം നഗരാണാഞ്ച ഗ്രാമാണാഞ്ചൈവ സര്വ്വശഃ। ത്രിവിധാനാഞ്ച ദുര്ഗാണാം പര്വ്വ തോദകബന്ധനമ്

കോട്ടുകൾക്കും നഗരങ്ങൾക്കും ഗ്രാമങ്ങൾക്കും, മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള കോട്ടകൾക്കും, അതിന്റെ അതിരുകൾ വെള്ളം അല്ലെങ്കിൽ പർവ്വതം കൊണ്ടാണ് നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.

ത്രിവിധാനാഞ്ച ദുര്ഗാണാം വിഷ്കമ്ഭായാമമേവ ച। യോജനാനാഞ്ച വിഷ്കമ്ഭമഷ്ടഭാഗാര്ദ്ധമായതമ്

മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള കോട്ടകൾക്കു വീതിയും നീളവും ഇങ്ങനെ: ഒരു യോജനത്തിന്റെ എട്ടിൽ പകുതിയാണു് വീതി.

പരമാര്ദ്ധാര്ദ്ധമായാമം പ്രഗുദക്‌പ്രവരം പുരമ്। ഛിന്നകര്ണം വികര്ണന്തു വ്യഞ്ജനം കൃശസംസ്ഥിതമ്

നഗരത്തിന്റെ നീളം ഏറ്റവും വലിയ പകുതിയുടെ പകുതിയാകണം; കിഴക്കോട്ട് നല്ല വെള്ളം ഉണ്ടായിരിക്കണം. മുറിഞ്ഞോ വളഞ്ഞോ ഇരിക്കരുത്; വിചിത്രമായ രൂപമോ വളരെ ചെറുതോ ആയിരിക്കരുത്.

വൃത്തം ഹീനഞ്ച ദീര്ഘഞ്ച നഗരം ന പ്രശസ്യതേ। ചതുരസ്രാര്ജവം ദിക്സ്ഥം പ്രശസ്തംവൈ പുരം പരമ്

വൃത്താകൃതിയിലോ കുറവോ വളരെ നീണ്ടോ ആയ നഗരം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ചതുരാകൃതിയിലും നേരായതിലും ദിശകളോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്നതിലും ഉത്തമമായ നഗരം ആകുന്നു.

ചതുര്വിംശതിരാദ്യന്തു ഹസ്താനഷ്ടശതം പരമ്। അത്ര മധ്യം പ്രശംസന്തി ഹ്രസ്വോത്കൃഷ്ടവിവര്ജ്ജിതമ്

പ്രധാനമായ അളവ് ഇരുപത്തിനാലു കൈയാണു്; ഏറ്റവും കൂടിയത് എട്ടുനൂറു കൈ. ഇതിൽ നടുവിലത്തെ അളവാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്; വളരെ ചെറുതോ വളരെ വലുതോ ഒഴിവാക്കണം.

അഥ കിഷ്കുശതാന്യഷ്ടൌ പ്രാഹുര്മുഖ്യനിവേശനമ്। നഗരാദര്ധവിഷ്കമ്ഭം ഖേടം ഗ്രാമം തതോ ബഹിഃ

എണ്ണൂറു കിഷ്കു നീളമുള്ളതാണു് പ്രധാനമായ പാർപ്പിടം. നഗരത്തിന്റെ പകുതി വീതിയാണു് ചെറ്റം; അതിന് പുറത്താണ് ഗ്രാമം.

നഗരാദ്യോജനം ഖേടം ശേടാദ്ഗ്രാമോഽര്ദ്ധയോജനമ്। ദ്വിക്രോശം പരമാ സീമാ ക്ഷേത്രസീമാ ചതുര്ദ്ധനുഃ

നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു യോജനമത്ര ദൂരം ചെറ്റം; ചെറ്റത്തിൽ നിന്ന് അര യോജനം ഗ്രാമം; പരമാവധി അതിരു് രണ്ട് ക്രോഷം; കൃഷിയിടത്തിന്റെ അതിരു് നാലു വില്ല്.

വിംശദ്ധനൂംഷി വിസ്തീര്ണോ ദിശാം മാര്ഗസ്തു തൈഃ കൃതഃ। വിംശദ്ധനുര്ഗ്രാമമാര്ഗഃ സീമാമാര്ഗോ ദശൈവ തു

ദിശകളിൽ വഴികൾ ഇരുപത് വില്ല് വീതിയിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗ്രാമവഴി ഇരുപത് വില്ല്; അതിരുവഴി പത്തു വില്ല് വീതിയാണു്.