നിശായാമിവ ഖദ്യോതഃ പ്രാവൃട്കാലേ തതസ്തതഃ। തദാകാശേ ചരന് സോഽഥ വീക്ഷ്യമാണഃ സ്വയമ്ഭുവഃ
മഴക്കാലത്തെ രാത്രിയിൽ ഒരു വെട്ടുക്കിളി പോലെ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് സ്വയംഭുവൻ അപ്പോൾ ദൃശ്യമായിരുന്നു.
പ്രതിഷ്ഠായാ ഹ്യപായന്തു മാര്ഗമാണസ്തദാ പ്രഭുഃ। തതസ്തു സലിലേ തസ്മിന് ജ്ഞാത്വാ ഹ്യന്തര്ഗതാം മഹീമ്
അടിസ്ഥാനം കണ്ടെത്താനും ഇറങ്ങാനും ശ്രമിച്ച प्रभു, ആ വെള്ളത്തിൽ ഭൂമി അകത്തിരിക്കുന്നു എന്ന് മനസ്സിലാക്കി.
അനുമാനാത്തു സമ്ബുദ്ധോ ഭൂമേരുദ്ധരണം പ്രതി। ചകാരാന്യാം തനുഞ്ചൈവ പൂര്വകല്പാദിഷു സ്മൃതാമ്
അനുമാനത്തിലൂടെ ഭൂമിയെ ഉയർത്തേണ്ടതാണെന്ന് അവൻ ഗ്രഹിച്ചു; മുമ്പത്തെ കല്പങ്ങളിൽപോലെ മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
സ തു രൂപം വരാഹസ്യ കൃത്വാഽപഃ പ്രാവിശത് പ്രഭുഃ। അദ്ഭിഃ സഞ്ഛാദിതാമുര്വീം സമീക്ഷ്യാഥ പ്രജാപതിഃ
അവൻ വരാഹത്തിന്റെ രൂപം എടുത്ത് വെള്ളത്തിൽ കടന്നു; വെള്ളത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട ഭൂമിയെ കണ്ടു, പ്രജാപതി.
ഉദ്ധൃത്യോര്വീമഥാദ്ഭ്യസ്തു അപസ്താസ്തു സ വിന്യസത്। സാമുദ്രീസ്തു സമുദ്രേഷു നാദേയീര്നിമ്നഗാസ്വപി। പാര്ഥിവീസ്തു സ വിന്യസ്യ പൃഥിവ്യാം സോഽചിനോദ്ഗിരീന്
ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തിയ ശേഷം, വെള്ളം ഓരോ സ്ഥലത്തും വെച്ചു: സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളം സമുദ്രങ്ങളിൽ, നദിയിലെ വെള്ളം നദികളിൽ, ഭൂമിയിലെ വെള്ളം ഭൂമിയിൽ വെച്ചു; പിന്നെ മലകൾ ക്രമീകരിച്ചു.
പ്രാക്സര്ഗേ ദഹ്യമാനേ തു തദാ സംവര്ത്തകാഗ്നിനാ। തേനാഗ്നിനാ പ്രലീനാസ്തേ പര്വതാ ഭുവി സര്വശഃ
മുന്സൃഷ്ടിക്കാലത്ത്, സംവർത്തകാഗ്നിയിൽ എല്ലാം കത്തിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ അഗ്നിയിൽ ഭൂമിയിലെ മലകൾ മുഴുവൻ നശിച്ചു.
ശൈത്യാദേകാര്ണവേ തസ്മിന് വായുനാപസ്തു സംഹൃതാഃ। നിഷക്താ യത്ര യത്രാസംസ്തത്രതത്രാഽചലോഽഭവത്
ആ തണുപ്പിന്റെ കാരണത്താൽ, ആ ഏക സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളങ്ങൾ വായുവിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും, അവ എവിടെയൊക്കെ കെട്ടിയിരുന്നുവോ അവിടെയൊക്കെ ഭൂമി കട്ടിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.
സ്കന്നാചലത്വാദചലാഃ പര്വഭിഃ പര്വതാഃ സ്മൃതാഃ। ഗിരയോഽദ്ഭിര്നിഗീര്ണത്വാച്ചയനാച്ച ശിലോച്ചയാഃ
വെള്ളം ഒഴുകി കട്ടിയായതുകൊണ്ടാണ് അവയെ 'പർവതങ്ങൾ' എന്നു വിളിക്കുന്നത്; കുന്നുകൾ കൂട്ടിയിട്ടതും വെള്ളം അവയെ മൂടിയതുമൂലം അവയെ 'ശിലാസഞ്ചയങ്ങൾ' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
തതസ്തു താം സമുദ്ധൃത്യ ക്ഷിതിമന്തര്ജ്ജലാത് പ്രഭുഃ। സ്വസ്ഥാനേ സ്ഥാപയിത്വാ ച വിഭാഗമകരോത് പുനഃ
അതിനുശേഷം, ആ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയെ ഉയർത്തി, അതിനെ അതിന്റെ യോജിച്ച സ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ച്, ഭഗവാൻ വീണ്ടും അതിന്റെ വിഭജനം നടത്തി.
സപ്ത സപ്ത തു വര്ഷാണി തസ്യാ ദ്വീപേഷു സപ്തസു। വിഷമാണി സമീകൃത്യ ശിലാഭിരചിനോദ്ഗിരീന്
ശേഷം, ആഴ്ചകളിൽ ഏഴു ദ്വീപുകളിലെയും ഒട്ടും സമമല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ സമമാക്കി, ശിലകൾകൊണ്ട് പർവതങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
ദ്വീപേഷു തേഷു വര്ഷാണി ചത്വാരിംശത്തഥൈവ ച। താവന്തഃ പര്വതാശ്ചൈവ വര്ഷാന്തേ സമവസ്ഥിതാഃ। സര്ഗാദൌ സന്നിവിഷ്ടാസ്തേ സ്വഭാവേനൈവ നാന്യഥാ
ആ ദ്വീപുകളിൽ നാല്പത് പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്; അത്രയും പർവതങ്ങൾ ഓരോ പ്രദേശത്തിന്റെ അറ്റത്തും നിലകൊള്ളുന്നു. സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ അവ സ്വാഭാവികമായി സ്ഥാനം പിടിച്ചു.
സപ്ത ദ്വീപാഃ സമുദ്രാശ്ച അന്യോന്യസ്യ തു മണ്ഡലമ്। സന്നികൃഷ്ടാഃ സ്വഭാവേന സമാവൃത്യ പരസ്പരമ്
ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പരസ്പരം ചുറ്റി, സ്വാഭാവികമായി അടുത്ത് ചേർന്ന്, ഒരൊന്നിനെ മറ്റൊന്ന് വളയുന്നു.
ഭൂരാഖ്യാംശ്ചതുരോ ലോകാംശ്ചന്ദ്രാദിത്യൌ ഗ്രഹൈഃ സഹ। പൂര്വം തു നിര്മ്മമേ ബ്രഹ്മാ സ്ഥാനാനീമാനി സര്വശഃ
ഭൂമിയെന്ന പേരിലുള്ള ഭൂമി, നാലു ലോകങ്ങൾ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളുമൊക്കെ ബ്രഹ്മാവ് ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ചു; ഈ സ്ഥലങ്ങൾ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി ഉണ്ടാക്കി.
കല്പസ്യ ചാസ്യ ബ്രഹ്മാ വൈ ഹ്യസൃജത് സ്ഥാനിനഃ പുരാ। ആപോഽഗ്രിഃ പൃഥിവീ വായുരന്തരിക്ഷം ദിവം തഥാ
ഈ കല്പത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ജലം, അഗ്നി, ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ദിവം എന്നിവ സ്ഥിരമായി ആദ്യം സൃഷ്ടിച്ചു.
സ്വര്ഗം ദിശഃ സമുദ്രാംശ്ച നദീഃ സര്വാംശ്ച പര്വതാന്। ഓഷധീനാം തഥാത്മാനമാത്മാനം വൃക്ഷവീരുധാമ്
സ്വർഗ്ഗം, ദിശകൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, എല്ലാ നദികളും പർവതങ്ങളും, ഔഷധികളുടെ സ്വഭാവവും വൃക്ഷങ്ങളുടെയും ചെടികളുടെയും ആത്മാവും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
ലവാഃ കാഷ്ഠാഃ കലാശ്ചൈവ മുഹൂര്തം സന്ധിരാത്ര്യഹമ്। അര്ദ്ധമാസാംശ്ച മാസാംശ്ച അയനാബ്ദയുഗാനി ച
ക്ഷണങ്ങൾ, കാലഘട്ടങ്ങൾ, ദിനങ്ങൾ, യാമങ്ങൾ, രാത്രിയും പകലും, പകുതിമാസങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, അയനങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ, യുഗങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു.
സ്ഥാനാഭിമാനിനശ്ചൈവ സ്ഥാനാനി ച പൃഥക് പൃഥക്। സ്ഥാനാത്മാനഃ സ സൃഷ്ട്വാ വൈ യുഗാവസ്ഥാം വിനിര്മമേ
സ്ഥലങ്ങളുടെ അതിധേവതകളും ഓരോ സ്ഥലവും വേറേ വേറെയായി അവൻ സൃഷ്ടിച്ചു; സ്ഥലങ്ങളുടെ ആത്മാവുകൾ ഉണ്ടാക്കി, യുഗങ്ങളുടെ ക്രമവും സ്ഥാപിച്ചു.
കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച കലിം ചൈവ തഥാ യുഗമ്। കല്പസ്യാദൌ കൃതയുഗേ പ്രഥമേ സോഽസൃജത് പ്രജാഃ
കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം എന്നിവ കല്പത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ആദ്യ കൃതയുഗത്തിൽ, അവൻ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു.
പ്രാഗുക്താ യാ മയാ തുഭ്യം പൂര്വകാലം പ്രജാസ്തു താഃ। തസ്മിന് സംവര്ത്തമാനേ തു കല്പേ ദഗ്ധാസ്തദാഽഗ്നിനാ
നിനക്കു മുമ്പ് ഞാൻ പറഞ്ഞ പഴയ കാലത്തെ ജീവികൾ, ആ കല്പം സംഹരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അഗ്നിയിൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടു.
അപ്രാപ്താ യാസ്തപോലോകം ജനലോകം സമാശ്രിതാഃ। പ്രവര്തന്തി പുനഃ സര്ഗേ ബീജാര്ഥം താ ഭവന്തി ഹി
തപോലോകം പ്രാപിക്കാതിരുന്നവർ ജനലോകത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു; അവർ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ വിത്തായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ബീജാര്ഥേന സ്ഥിതാസ്തത്ര പുനഃ സര്ഗസ്യ കാരണാത്। തതസ്താഃ സൃജ്യമാനാസ്തു സന്താനാര്ഥം ഭവന്തി ഹി
വിത്തിന്റെ കാരണത്താൽ അവിടെ നിലകൊണ്ടവർ, പുതിയ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണം ആകുന്നു; പിന്നെ അവർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സന്തതിയുടെ നിമിത്തം നിലനിൽക്കുന്നു.
ധര്മ്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാമിഹ താഃ സാധകാഃ സ്മൃതാഃ। ദേവാശ്ച പിതരശ്ചൈവ ഋഷയോ മനവസ്തഥാ
ഇവിടെ, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടുന്നവരായി അവർ അറിയപ്പെടുന്നു; അവർ ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഋഷിമാർ, മനുക്കൾ എന്നിവരാണ്.
തതസ്തേ തപസാ യുക്തഃ സ്ഥാനാന്യാപൂരയന്തി ഹി। ബ്രഹ്മണോ മാനസാസ്തേ വൈ സിദ്ധാത്മാനോ ഭവന്തി ഹി
തപസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ളവർ ആ സ്ഥലങ്ങൾ നിറയ്ക്കുന്നു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരായ അവർ സിദ്ധരായി മാറുന്നു.
യേ സര്ഗാ ദ്വേഷയുക്തേന കര്മണാ തേ ദിവം ഗതാഃ। ആവര്ത്തമാനാ ഇഹ തേ സമ്ഭവന്തി യുഗേ യുഗേ
ദ്വേഷം കലർന്ന കർമ്മം ചെയ്തവരിൽ ചിലർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ചെന്നെങ്കിലും, അവർ വീണ്ടും ഇവിടെ ജനിച്ച് ഓരോ യുഗത്തിലും പുനരാവർത്തനം ചെയ്യുന്നു.
സ്വകര്മഫലശേഷേണ ഖ്യാതാശ്ചൈവ തഥാത്മികാഃ। സംഭവന്തി ജനാല്ലോകാത് കര്മസംശയബന്ധനാത്
സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളുടെ ശേഷിച്ച ഫലങ്ങളാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നവരും അത്തരം സ്വഭാവമുള്ളവരും, കര്മത്തിന്റെ അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ കുടുങ്ങി വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
ആശയഃ കാരണം തത്ര ബോദ്ധവ്യം കര്മണാം തു സഃ। തൈഃ കര്മഭിസ്തു ജായന്തേ ജനാല്ലോകാഃ ശുഭാശുഭൈഃ
അവിടെ ഉദ്ദേശം തന്നെയാണ് പ്രവൃത്തികളുടെ കാരണം എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. ആ പ്രവൃത്തികളാൽ, നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ ജനങ്ങളും ലോകങ്ങളും ജനിക്കുന്നു.
ഗൃഹ്ണന്തി തേ ശരീരാണി നാനാരൂപാണി യോനിഷു। ദേവാദ്യസ്ഥാവരാന്തേ ച ഉത്പദ്യന്തേ പരസ്പരമ്
അവരവർക്കും വിവിധ യോനികളിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള ശരീരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് അചഞ്ചലജന്തുക്കൾ വരെ, പരസ്പരം തുടർച്ചയായി അവരവരെ ജനിക്കുന്നു.
തേഷാം യേ യാനി കര്മാണി പ്രാക് സൃഷ്ടേഃ പ്രതിപേദിരേ। താന്യേതേ പ്രതിപദ്യന്തേ സൃജ്യമാനാഃ പുനഃ പുനഃ
സൃഷ്ടിക്ക് മുമ്പ് അവർക്കു ലഭിച്ചിരുന്ന പ്രവൃത്തികൾ, പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നവരും വീണ്ടും വീണ്ടും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
ഹിസ്രാഹിംസ്രേ മൃദുക്രൂരേ ധര്മാധര്മേ ഋതാനൃതേ। തദ്ഭാവിതാഃ പ്രപദ്യന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ
ഹിംസയോ അഹിംസയോ, മൃദുത്വമോ ക്രൂരതയോ, ധർമ്മമോ അധർമ്മമോ, സത്യമോ അസത്യമോ എന്നിങ്ങനെ ഏത് സ്വഭാവത്തിൽ ആണോ അവർ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്, അതനുസരിച്ച് അവർക്കു അനുയോജ്യമായ സ്ഥിതികളിലേക്കാണ് അവർ എത്തുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഓരോരുത്തർക്കും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിന് അനുയോജ്യമായതിൽ ആകർഷണം തോന്നുന്നു.
കല്പേഷ്വാസന് വ്യതീതേഷു രൂപനാമാനി യാനി ച। താന്യേവാനാഗതേ കാലേ പ്രായശഃ പ്രതിപേദിരേ
മുൻകാലങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന രൂപങ്ങളും പേരുകളും, ഭാവിയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും സാധാരണയായി ഏറ്റെടുക്കപ്പെടുന്നു.