വായുപുരാണമ്

ദശയോജനവിസ്തീംര്ണ ശതയോജനമുച്ഛ്രിതമ്। നീലമേഘപ്രതീകാശം മേഘസ്തനിതനിഃസ്വനമ്

പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള, നൂറു യോജന ഉയരമുള്ള, നീലമേഘംപോലെയുള്ള, മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദമുള്ള രൂപം.

മഹാപര്വ്വതവര്ഷ്മാണം ശ്വേതം തീക്ഷ്ണോഗ്രദംഷ്ട്രിണമ്। വിദ്യുദഗ്നിപ്രകാശാക്ഷമാദിത്യസമതേജസമ്

പർവ്വതത്തെപ്പോലെ വലിപ്പമുള്ള, വെള്ള നിറമുള്ള, കഠിനവും ഭയാനകവുമായ പല്ലുകളുള്ള, മിന്നൽക്കും അഗ്നിക്കും സമാനമായി കണ്ണുകൾ പ്രകാശിക്കുന്ന, സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള രൂപം അവനുണ്ടായിരുന്നു.

പീനവൃത്തായതസ്കന്ധം സിംഹവിക്രാന്തഗാമിനമ്। പീനോന്നതകടീദേശം സുശ്ലക്ഷ്ണം ശുഭലക്ഷണമ്

തടിച്ചും വട്ടവും വിശാലവുമായ തോളുകൾ, സിംഹത്തിന്റെ നടപ്പുപോലെ ഗംഭീരമായ ചുവടുകൾ, ഉറപ്പുള്ള ഉയർന്ന അര, മൃദുവും ശുഭലക്ഷണങ്ങളുമുള്ള ശരീരം—all ഈ ഗുണങ്ങൾ അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

രൂപമാസ്ഥായ വിപുലം വാരാഹമമിതം ഹരിഃ। പൃഥിവ്യുദ്ധരണാര്ഥായ പ്രവിവേശ രസാതലമ്

ഇങ്ങനെ അതിവിശാലവും അളവറ്റതുമായ വാരാഹരൂപം ധരിച്ച്, ഹരി ഭൂമിയെ ഉയർത്താൻ വേണ്ടി പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു.

സ വേദവാദ്യുപദ്രഷ്ടാ ക്രതുവക്ഷാശ്ചിതീമുഖഃ। അഗ്നിജിഹ്വോ ദര്ഭരോമാ ബ്രഹ്മശീര്ഷോ മഹാതപാഃ

വേദപാരായണങ്ങൾക്കു മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നവൻ, യാഗങ്ങളുടെ സ്വരൂപം, ഹോമകുണ്ഡംപോലെയുള്ള വായ്, അഗ്നിപോലെയുള്ള നാവ്, ദർഭപ്പുല്ല് പോലെ രോമങ്ങൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ തല, മഹത്തായ തപസ്സുള്ളവൻ—ഇവയൊക്കെയും അവനിൽ കാണാം.

അഹോരാത്രേക്ഷണധരോ വേദാങ്ഗശ്രുതിഭൂഷണഃ। ആജ്യനാസഃ സ്രുവതുണ്ഡഃ സാമഘോഷസ്വനോ മഹാന്

പകലും രാത്രിയും കണ്ണുകളായി, വേദങ്ങളുടെ അവയവങ്ങളും ശ്രുതികളും അലങ്കാരമായി, നാസികയിൽ നെയ്യ്, തുമ്പിൽ യാഗചട്ടു, സാമവേദഗാനത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദംപോലെയുള്ള സ്വരം—all അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

സത്യധര്മമയഃ ശ്രീമാന് ധര്മ്മവിക്രമസംസ്ഥിതഃ। പ്രായശ്ചിത്തരതോ ഘോരഃ പശുജാനുര്മഹാകൃതി

സത്യവും ധർമ്മവും നിറഞ്ഞവൻ, മഹത്വം നിറഞ്ഞവൻ, ധർമ്മത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, പ്രായശ്ചിത്തത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവൻ, ഭയങ്കരനും, മൃഗങ്ങളോടു കരുണയുള്ളവനും, വലിയ രൂപമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.

ഊര്ദ്ധ്വഗാത്രോ ഹോമലിങ്ഗഃ സ്ഥാനബീജോ മഹൌഷധിഃ। വേദ്യാന്തരാത്മാ മന്ത്രസ്ഫിഗാജ്യസ്പൃക് സോമശോണിതഃ

ഉയർന്ന അവയവങ്ങൾ, ഹോമചിഹ്നങ്ങൾ, സ്ഥിരതയുടെ വിത്ത്, മഹൗഷധം, യാഗവേദിയുടെ അന്തരാത്മാവ്, മന്ത്രങ്ങൾ കവിളുകൾ, നെയ്യ് സ്പർശിക്കുന്നവൻ, സോമവും രക്തവും ഉള്ളവൻ—ഇവയൊക്കെയും അവനിൽ കാണാം.

- പാ.ഭേ. വേദസ്കന്ധോ ഹവിര്ഗന്ധോ ഹവ്യകവ്യാതിവേഗവാന്। പ്രാഗ്വംശകായോ ദ്യുതിമാന്നാനാദീക്ഷാഭിരന്വിതഃ

വേദങ്ങൾ തോളുകളായി, യാഗസാമഗ്രികളുടെ സുഗന്ധം അവനിൽ, ദേവന്മാർക്കും പിതാക്കൾക്കും അർപ്പിക്കുന്ന ഹവികൾക്കാൾ വേഗതയുള്ളവൻ, കിഴക്ക് മുഖം കാണിക്കുന്ന ശരീരം, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവൻ, വിവിധ ദീക്ഷകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ.

ദക്ഷിണാഹൃദയോ യോഗീ മഹാസത്രമയോ വിഭുഃ। ഉപാകര്മേഷ്ടിരുചിരഃ പ്രവര്ഗ്യവിത്തഭൂഷണഃ

വലതുവശം ഹൃദയമായി, യോഗി, മഹായാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപം, സർവ്വവ്യാപി, ഉപകർമ്മങ്ങളിൽ ഭംഗിയുള്ളവൻ, പ്രവർഗ്യയാഗത്തിന്റെ സമ്പത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ.

നാനാച്ഛന്ദോഗതിപഥോ ഗുഹ്യോപനിഷദാസനഃ। ഛായാപത്നീസഹായോ വൈ മണിശ്രൃങ്ഗ ഇവോച്ഛ്രിതഃ। ഭൂത്വാ യജ്ഞവരാഹോ വൈ അപഃ സ പ്രാവിശത് പ്രഭുഃ

നാനാ ഛന്ദസ്സുകൾ വഴി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, രഹസ്യോപനിഷത്തുകളിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ, നിഴൽപത്നിയോടൊപ്പം, രത്നംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച കൊമ്പുപോലെ ഉയർന്നവൻ—അങ്ങനെ യജ്ഞവാരാഹനായി ഭഗവാൻ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

അദ്ഭിഃ സംഛാദിതാമുര്വീം സ താമശ്നന് പ്രജാപതിഃ। ഉപഗമ്യോജ്ജഹാരാശു അപസ്താശ്ച സ വിന്യസത്

ജലത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന ഭൂമിയെ പ്രജാപതി സമീപിച്ചു, ഉടൻ അവളെ ഉയർത്തി, ആ വെള്ളം മാറ്റി വെച്ചു.

സാമുദ്രീര്വൈ സമുദ്രേഷു നാദേയീശ്ച നദീഷ്വഥ। രസാതലതലേ മഗ്നാം രസാതലതലേ ഗതാമ്। പ്രഭുര്ല്ലോകഹിതാര്ഥായ ദംഷ്ട്രയാഭ്യുജ്ജഹാര ഗാമ്

സമുദ്രങ്ങളിൽ ഒഴുകിയ നദികളും, ഭൂമിയിൽ ജീവൻ നൽകുന്ന നദികളും, പാതാളത്തിലേക്ക് മുങ്ങിയിരുന്നു. ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഭഗവാൻ തന്റെ ദന്തംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ഉയർത്തി.

തതഃ സ്വസ്ഥാനമാനീയ പൃഥിവീം പൃഥിവീകരഃ। മുമോച പൂര്വം മനസാ ധാരയിത്വാ ധരാധരഃ

അതിനുശേഷം ഭൂമിയെ അവളുടെ യോജിച്ച സ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചു, മനസ്സിൽ ധരിച്ചു, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകൻ അവളെ വിട്ടു.

തസ്യോപരി ജലൌഘസ്യ മഹതീ നൌരിവ സ്ഥിതഃ। ചരിതത്വാച്ച ദേവസ്യ ന മഹീ യാതി വിപ്ലവമ്

ആ ജലസമൂഹത്തിനുമേൽ, വലിയ ഒരു കപ്പലുപോലെ ഭൂമി നിലകൊണ്ടു; ദേവന്റെ കർമ്മം കൊണ്ടു ഭൂമി മുങ്ങിപ്പോകുന്നില്ല.

തതോദ്ധൃത്യ ക്ഷിതിം ദേവോ ജഗതഃ സ്ഥാപനേച്ഛയാ। പൃഥിവ്യാഃ പ്രവിഭാഗായ മനശ്ചക്രേഽമ്ബുജേക്ഷണഃ। പൃഥിവീം തു സമീകൃത്യ പൃഥിവ്യാം സോഽചിനോദ് ഗിരീന്

അപ്പോൾ ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയ ദൈവം, ലോകം സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭൂമിയുടെ വിഭജനത്തെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു; ഭൂമിയെ ക്രമീകരിച്ച്, അവളിൽ പർവ്വതങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

പ്രാക് സര്വേ ദഹ്യമാനാസ്തു തദാ സംവര്ത്തകാഗ്നിനാ। തേനാഗ്നിനാ വിശീര്ണാസ്തേ പര്വതാ ഭുവി സര്വശഃ

മുന്‍പ്, എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും സംഹാരാഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയിരുന്നു; ആ അഗ്നിയിൽ പർവ്വതങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും തകർന്നു.

ശൈത്യാദേകാര്ണവേ തസ്മിന്വായുനാപസ്തു സംഹൃതാഃ। നിഷിക്താ യത്ര യത്രാസംസ്തത്രതത്രാചലോഽഭവത്

തണുപ്പിന്റെ കാരണത്താൽ, ആ വെള്ളങ്ങൾ വാതു കൊണ്ട് ഒരു സമുദ്രത്തിൽ ചേര്ത്തു; അവയെ എവിടെയൊക്കെയിട്ടുവോ, അവിടെയൊക്കെയാണ് പർവ്വതങ്ങൾ ഉയർന്നത്.

സ്കന്നാചലത്വാദചലാഃ പര്വ്വഭിഃ പര്വ്വതാഃ സ്മൃതാഃ। ഗിരയോഽന്തര്നിഗീര്ണത്വാച്ചയനാച്ച ശിലോച്ചയാഃ

സ്ഥിരതയും അചഞ്ചലതയും കൊണ്ടാണ് അവയെ 'അചലങ്ങൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; പർവ്വതങ്ങൾ ചുരങ്ങൾകൊണ്ട് കൂട്ടിയിട്ടത് കൊണ്ടാണ് 'പർവ്വതങ്ങൾ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്; ചിലത് ഉള്ളിൽ മറഞ്ഞത് കൊണ്ടാണ് അവയെ 'ശിലാസഞ്ചയങ്ങൾ' എന്നും പറയുന്നു.

തതസ്തേഷു വിശീര്ണേഷു ലോകോദധിഗിരിഷ്വഥ। വിശ്വകര്മ്മാ വിഭജതേ കല്പാദിഷു പുനഃ പുനഃ

അപ്പോൾ ആ ലോകങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും തകർന്ന് പോയപ്പോൾ, വിശ്വകർമ്മൻ ഓരോ കല്പത്തിന്റെയും ആരംഭത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അവയെ വിഭജിച്ചു.

സസമുദ്രാമിമാം പൃഥ്വീം സപ്തദ്വീപാം സപര്വ്വതാമ്। ഭൂരാദ്യാം ശ്ചതുരോ ലോകാന് പുനഃ സോഽഥ പ്രകല്പയത്। ലോകാന് പ്രകല്പയിത്വാ ച പ്രജാസര്ഗം സസര്ജ്ജ ഹ

സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഈ ഭൂമിയും, ഏഴു ദ്വീപുകളും, പർവ്വതങ്ങളും, ഭൂലോകം മുതലായ നാലു ലോകങ്ങളും വിശ്വകർമ്മൻ ക്രമപ്പെടുത്തി. ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, അവിടുത്തെ ജീവജാലങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

ബ്രഹ്മാ സ്വയമ്ഭൂര്ഭഗവാന് സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ। സസര്ജ്ജ സൃഷ്ടിന്തദ്രൂപാം കല്പാദിഷു യഥാ പുരാ

സ്വയംഭൂവായ ബ്രഹ്മാവ്, ഭഗവാൻ, വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്, മുമ്പ് കല്പങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ തന്നെ അതേ രൂപത്തിലുള്ള സൃഷ്ടി നടത്തി.

തസ്യാഭിധ്യായതഃ സര്ഗം തദാ വൈ ബുദ്ധിപൂര്വകമ്। പ്രധാനസമകാലം വൈ പ്രാദുര്ഭൂതസ്തമോമയഃ

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ഒരു സൃഷ്ടി ഉദിച്ചു; അതു പ്രധാനം എന്ന പ്രാചീന വസ്തുവിനോടൊപ്പം, അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു.

തമോ മോഹോ മഹാമോഹസ്താമിസ്രോ ഹ്യന്ധസംജ്ഞിതഃ। അവിദ്യാ പഞ്ചപര്വ്വൈഷാ പ്രാദുര്ഭൂതാ മഹാത്മനഃ

അന്ധകാരം, മോഹം, മഹാമോഹം, താമസ്, അന്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്—ഈ അഞ്ചു വിധത്തിലുള്ള അജ്ഞാനം മഹാത്മാവിൽ നിന്നു ഉദിച്ചു.

പ़ഞ്ചധാ ചാശ്രിതഃ സര്ഗോ ധ്യായതഃ സോഽഭിമാനിനഃ। സര്വ്വതസ്തമസാ ചൈവ ദീപഃ കുമ്ഭവദാവൃതഃ। ബഹിരന്തഃ പ്രകാശശ്ച ശുദ്ധോ നിഃസംജ്ഞ ഏവ ച

ആലോചിക്കുന്നവന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നു അഞ്ചു വിധത്തിലുള്ള ഈ സൃഷ്ടി ഉണ്ടായി; എല്ലായിടത്തും അന്ധകാരംകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടത്, ഒരു പാത്രം കൊണ്ട് മൂടിയ വിളക്കുപോലെയാണ്. അകത്തും പുറത്തും പ്രകാശമുള്ളത്, ശുദ്ധവും ബോധമില്ലാത്തതുമാണ്.

യസ്മാത്തൈഃ സംവൃതാ ബുദ്ധിര്മുഖ്യാനി കരണാനി ച। തസ്മാത്തേ സംവൃതാത്മാനോ നഗാ മുഖ്യാഃ പ്രകീര്തിതാഃ

ഇവകൊണ്ട് ബുദ്ധിയും പ്രധാന ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മൂടപ്പെട്ടതിനാൽ, അങ്ങനെ ആത്മാവ് മറഞ്ഞവരെ പ്രധാന വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

മുഖ്യസര്ഗേ തഥാഭൂതം ബ്രഹ്മാ ദൃഷ്ട്വാ ഹ്യസാധകമ്। അപ്രസന്നമനാഃ സോഽഥ തതോ ന്യാസോഽഭ്യമന്യത

പ്രധാന സൃഷ്ടി അങ്ങനെ ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സ് സന്തോഷം നഷ്ടപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ അവൻ ത്യാഗം ആലോചിച്ചു.

തസ്യാഭിധ്യായതസ്തത്ര തിര്യ്യക് സ്രോതോഽഭ്യവര്ത്തത। യസ്മാത്തിര്യഗ് വ്യവര്ത്തേത തിര്യ്യക്സ്രോതസ്തതഃ സ്മൃതമ്

അവൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ അവിടെ വശത്തേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഒരു പ്രവാഹം ഉദിച്ചു; വശത്തേക്ക് തിരിയുന്നതുകൊണ്ടു അതിനെ തിര്യക്‌സ്രോതസ്സ് എന്നു പറയുന്നു.

തമോബഹുത്വാത്തേ സര്വ്വേ ഹ്യജ്ഞാനബഹുലാഃ സ്മൃതാഃ। ഉത്പഥഗ്രാഹിണശ്ചാപി തേ ധ്യാനാദ്ധ്യാനമാനിനഃ

അവരിൽ അന്ധകാരം അധികം ഉള്ളതിനാൽ, എല്ലാവരും അജ്ഞാനത്തിൽ മുഴുകിയവരാണെന്ന് പറയുന്നു; തെറ്റായ വഴിയിൽ പോകുന്നവരും, ധ്യാനത്തിൽ അഭിമാനം കാട്ടുന്നവരുമാണ് അവർ.