വായുപുരാണമ്

ഏകാര്ണവേ തദാ തസ്മിന് ന പ്രാജ്ഞായത കിഞ്ചന। തദാ സ ഭഗവാന് ബ്രഹ്മാ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത്

അപ്പോൾ ആ ഏകസമുദ്രത്തിൽ ഒന്നും കാണാനാവില്ലായിരുന്നു; അപ്പോൾ തന്നെ, സഹസ്രനയനായും സഹസ്രപാദനായും ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവുണ്ടായിരുന്നു.

സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷോ രുക്മവര്ണോഽഹ്യതീന്ദ്രിയഃ। ബ്രഹ്മാ നാരായണാഖ്യഃ സ സുഷ്വാപ സലിലേ തദാ

സഹസ്രശിരസ്സായ പുരുഷൻ, പൊന്നനിറത്തിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കപ്പുറമായ, നാരായണനെന്നറിയപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ വെള്ളത്തിൽ ഉറങ്ങി.

സത്ത്വോദ്രേകാത് പ്രബുദ്ധസ്തു ശൂന്യം ലോകമുദീക്ഷ്യ സഃ। ഇമം ചോദാഹരന്ത്യത്ര ശ്ലോകം നാരായണം പ്രതി

സത്ത്വഗുണം അധികമായി, അവൻ ഉണർന്നു; ലോകം ശൂന്യമായതായി കണ്ടു. നാരായണനെക്കുറിച്ച് അപ്പോൾ ഇവർ ഈ ശ്ലോകം പറയുന്നു.

ആപോ നാരാ വൈ തനവ ഇത്യപാം നാമ ശുശ്രുമഃ। അപ്സു ശേതേ ച യത്തസ്മാത്തേന നാരായണഃ സ്മൃതഃ

വെള്ളം 'നര' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്, അതിനാൽ വെള്ളത്തിന് ആ പേര് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വെള്ളത്തിൽ കിടക്കുന്നതിനാൽ അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

തുല്യം യുഗസഹസ്രസ്യ നൈശം കാലമുപാസ്യ സഃ। ശര്വര്യന്തേ പ്രകുരുതേ ബ്രഹ്മത്വം സര്ഗകാരണാത്

ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കു തുല്യമായ ഒരു രാത്രികാലം ധ്യാനിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, രാത്രിയുടെ അവസാനം, സൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥിതിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മാ തു സലിലേ തസ്മിന് വായുര്ഭൂത്വാ തദാചരത്। നിശായാമിവ ഖദ്യോതഃ പ്രാവൃട്‌കാലേ തതസ്തതഃ

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ആ വെള്ളത്തിൽ വായുവായി സഞ്ചരിച്ചു; മഴക്കാലത്ത് രാത്രിയിൽ കുരുവിയെപ്പോലെ അവൻ ഇവിടെ അവിടെ ചലിച്ചു.

തതസ്തു സലിലേ തസ്മിന് വിജ്ഞായാന്തര്ഗതാം മഹീമ്। അനുമാനാദസംമൂഢോ ഭൂമേരുദ്ധരണം പ്രതി

അപ്പോൾ ആ വെള്ളത്തിൽ ഭൂമി മുഴുവൻ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കി, അവൻ ഭ്രമമില്ലാതെ ഭൂമിയെ ഉയർത്താനുള്ള മാർഗം അനുമാനിച്ചു.

അകരോത് സ തനും ത്വന്യാം കല്പാദിഷു യഥാ പുരാ। തതോ മഹാത്മാ മനസാ ദിവ്യം രൂപമചിന്തയത്

മുൻകാല്പങ്ങളിൽപോലെ, അവൻ മറ്റൊരു രൂപം സ്വീകരിച്ചു; മഹാത്മാവ് മനസ്സിൽ ദൈവികമായ ഒരു രൂപം ചിന്തിച്ചു.

സലിലേനാപ്ലുതാം ഭൂമിം ദൃഷ്ട്വാ സ തു സമന്തതഃ। കിന്നു രൂപം മഹത് കൃത്വാ ഉദ്ധരേയമഹം മഹീമ്

വെള്ളത്തിൽ മുഴുവൻ മുങ്ങിയ ഭൂമിയെ കണ്ടു, 'ഏത് മഹത്തായ രൂപം എടുത്താൽ ഞാൻ ഭൂമിയെ ഉയർത്താനാകും?' എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു.

ജലക്രീഡാസു രുചിരം വാരാഹം രൂപമസ്മരത്। അധൃഷ്യം സര്വ്വഭൂതാനാം വാങ്മയം ധര്മസംജ്ഞിതമ്

ജലത്തിൽ കളിക്കാൻ മനോഹരമായ, എല്ലായ്പ്രാണികൾക്കും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, വാക്കിൽ നിന്നുള്ള, ധർമ്മം എന്നറിയപ്പെടുന്ന വരാഹരൂപം അവൻ ഓർത്തു.

ദശയോജനവിസ്തീംര്ണ ശതയോജനമുച്ഛ്രിതമ്। നീലമേഘപ്രതീകാശം മേഘസ്തനിതനിഃസ്വനമ്

പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള, നൂറു യോജന ഉയരമുള്ള, നീലമേഘംപോലെയുള്ള, മേഘഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദമുള്ള രൂപം.

മഹാപര്വ്വതവര്ഷ്മാണം ശ്വേതം തീക്ഷ്ണോഗ്രദംഷ്ട്രിണമ്। വിദ്യുദഗ്നിപ്രകാശാക്ഷമാദിത്യസമതേജസമ്

പർവ്വതത്തെപ്പോലെ വലിപ്പമുള്ള, വെള്ള നിറമുള്ള, കഠിനവും ഭയാനകവുമായ പല്ലുകളുള്ള, മിന്നൽക്കും അഗ്നിക്കും സമാനമായി കണ്ണുകൾ പ്രകാശിക്കുന്ന, സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള രൂപം അവനുണ്ടായിരുന്നു.

പീനവൃത്തായതസ്കന്ധം സിംഹവിക്രാന്തഗാമിനമ്। പീനോന്നതകടീദേശം സുശ്ലക്ഷ്ണം ശുഭലക്ഷണമ്

തടിച്ചും വട്ടവും വിശാലവുമായ തോളുകൾ, സിംഹത്തിന്റെ നടപ്പുപോലെ ഗംഭീരമായ ചുവടുകൾ, ഉറപ്പുള്ള ഉയർന്ന അര, മൃദുവും ശുഭലക്ഷണങ്ങളുമുള്ള ശരീരം—all ഈ ഗുണങ്ങൾ അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

രൂപമാസ്ഥായ വിപുലം വാരാഹമമിതം ഹരിഃ। പൃഥിവ്യുദ്ധരണാര്ഥായ പ്രവിവേശ രസാതലമ്

ഇങ്ങനെ അതിവിശാലവും അളവറ്റതുമായ വാരാഹരൂപം ധരിച്ച്, ഹരി ഭൂമിയെ ഉയർത്താൻ വേണ്ടി പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു.

സ വേദവാദ്യുപദ്രഷ്ടാ ക്രതുവക്ഷാശ്ചിതീമുഖഃ। അഗ്നിജിഹ്വോ ദര്ഭരോമാ ബ്രഹ്മശീര്ഷോ മഹാതപാഃ

വേദപാരായണങ്ങൾക്കു മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നവൻ, യാഗങ്ങളുടെ സ്വരൂപം, ഹോമകുണ്ഡംപോലെയുള്ള വായ്, അഗ്നിപോലെയുള്ള നാവ്, ദർഭപ്പുല്ല് പോലെ രോമങ്ങൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ തല, മഹത്തായ തപസ്സുള്ളവൻ—ഇവയൊക്കെയും അവനിൽ കാണാം.

അഹോരാത്രേക്ഷണധരോ വേദാങ്ഗശ്രുതിഭൂഷണഃ। ആജ്യനാസഃ സ്രുവതുണ്ഡഃ സാമഘോഷസ്വനോ മഹാന്

പകലും രാത്രിയും കണ്ണുകളായി, വേദങ്ങളുടെ അവയവങ്ങളും ശ്രുതികളും അലങ്കാരമായി, നാസികയിൽ നെയ്യ്, തുമ്പിൽ യാഗചട്ടു, സാമവേദഗാനത്തിന്റെ ഗംഭീരശബ്ദംപോലെയുള്ള സ്വരം—all അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

സത്യധര്മമയഃ ശ്രീമാന് ധര്മ്മവിക്രമസംസ്ഥിതഃ। പ്രായശ്ചിത്തരതോ ഘോരഃ പശുജാനുര്മഹാകൃതി

സത്യവും ധർമ്മവും നിറഞ്ഞവൻ, മഹത്വം നിറഞ്ഞവൻ, ധർമ്മത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, പ്രായശ്ചിത്തത്തിൽ താല്പര്യമുള്ളവൻ, ഭയങ്കരനും, മൃഗങ്ങളോടു കരുണയുള്ളവനും, വലിയ രൂപമുള്ളവനും ആയിരുന്നു.

ഊര്ദ്ധ്വഗാത്രോ ഹോമലിങ്ഗഃ സ്ഥാനബീജോ മഹൌഷധിഃ। വേദ്യാന്തരാത്മാ മന്ത്രസ്ഫിഗാജ്യസ്പൃക് സോമശോണിതഃ

ഉയർന്ന അവയവങ്ങൾ, ഹോമചിഹ്നങ്ങൾ, സ്ഥിരതയുടെ വിത്ത്, മഹൗഷധം, യാഗവേദിയുടെ അന്തരാത്മാവ്, മന്ത്രങ്ങൾ കവിളുകൾ, നെയ്യ് സ്പർശിക്കുന്നവൻ, സോമവും രക്തവും ഉള്ളവൻ—ഇവയൊക്കെയും അവനിൽ കാണാം.

- പാ.ഭേ. വേദസ്കന്ധോ ഹവിര്ഗന്ധോ ഹവ്യകവ്യാതിവേഗവാന്। പ്രാഗ്വംശകായോ ദ്യുതിമാന്നാനാദീക്ഷാഭിരന്വിതഃ

വേദങ്ങൾ തോളുകളായി, യാഗസാമഗ്രികളുടെ സുഗന്ധം അവനിൽ, ദേവന്മാർക്കും പിതാക്കൾക്കും അർപ്പിക്കുന്ന ഹവികൾക്കാൾ വേഗതയുള്ളവൻ, കിഴക്ക് മുഖം കാണിക്കുന്ന ശരീരം, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവൻ, വിവിധ ദീക്ഷകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ.

ദക്ഷിണാഹൃദയോ യോഗീ മഹാസത്രമയോ വിഭുഃ। ഉപാകര്മേഷ്ടിരുചിരഃ പ്രവര്ഗ്യവിത്തഭൂഷണഃ

വലതുവശം ഹൃദയമായി, യോഗി, മഹായാഗത്തിന്റെ സ്വരൂപം, സർവ്വവ്യാപി, ഉപകർമ്മങ്ങളിൽ ഭംഗിയുള്ളവൻ, പ്രവർഗ്യയാഗത്തിന്റെ സമ്പത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ.

നാനാച്ഛന്ദോഗതിപഥോ ഗുഹ്യോപനിഷദാസനഃ। ഛായാപത്നീസഹായോ വൈ മണിശ്രൃങ്ഗ ഇവോച്ഛ്രിതഃ। ഭൂത്വാ യജ്ഞവരാഹോ വൈ അപഃ സ പ്രാവിശത് പ്രഭുഃ

നാനാ ഛന്ദസ്സുകൾ വഴി സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, രഹസ്യോപനിഷത്തുകളിൽ ഇരിക്കുന്നവൻ, നിഴൽപത്നിയോടൊപ്പം, രത്നംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച കൊമ്പുപോലെ ഉയർന്നവൻ—അങ്ങനെ യജ്ഞവാരാഹനായി ഭഗവാൻ ജലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

അദ്ഭിഃ സംഛാദിതാമുര്വീം സ താമശ്നന് പ്രജാപതിഃ। ഉപഗമ്യോജ്ജഹാരാശു അപസ്താശ്ച സ വിന്യസത്

ജലത്തിൽ മറഞ്ഞിരുന്ന ഭൂമിയെ പ്രജാപതി സമീപിച്ചു, ഉടൻ അവളെ ഉയർത്തി, ആ വെള്ളം മാറ്റി വെച്ചു.

സാമുദ്രീര്വൈ സമുദ്രേഷു നാദേയീശ്ച നദീഷ്വഥ। രസാതലതലേ മഗ്നാം രസാതലതലേ ഗതാമ്। പ്രഭുര്ല്ലോകഹിതാര്ഥായ ദംഷ്ട്രയാഭ്യുജ്ജഹാര ഗാമ്

സമുദ്രങ്ങളിൽ ഒഴുകിയ നദികളും, ഭൂമിയിൽ ജീവൻ നൽകുന്ന നദികളും, പാതാളത്തിലേക്ക് മുങ്ങിയിരുന്നു. ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഭഗവാൻ തന്റെ ദന്തംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ഉയർത്തി.

തതഃ സ്വസ്ഥാനമാനീയ പൃഥിവീം പൃഥിവീകരഃ। മുമോച പൂര്വം മനസാ ധാരയിത്വാ ധരാധരഃ

അതിനുശേഷം ഭൂമിയെ അവളുടെ യോജിച്ച സ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചു, മനസ്സിൽ ധരിച്ചു, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകൻ അവളെ വിട്ടു.

തസ്യോപരി ജലൌഘസ്യ മഹതീ നൌരിവ സ്ഥിതഃ। ചരിതത്വാച്ച ദേവസ്യ ന മഹീ യാതി വിപ്ലവമ്

ആ ജലസമൂഹത്തിനുമേൽ, വലിയ ഒരു കപ്പലുപോലെ ഭൂമി നിലകൊണ്ടു; ദേവന്റെ കർമ്മം കൊണ്ടു ഭൂമി മുങ്ങിപ്പോകുന്നില്ല.

തതോദ്ധൃത്യ ക്ഷിതിം ദേവോ ജഗതഃ സ്ഥാപനേച്ഛയാ। പൃഥിവ്യാഃ പ്രവിഭാഗായ മനശ്ചക്രേഽമ്ബുജേക്ഷണഃ। പൃഥിവീം തു സമീകൃത്യ പൃഥിവ്യാം സോഽചിനോദ് ഗിരീന്

അപ്പോൾ ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയ ദൈവം, ലോകം സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ഭൂമിയുടെ വിഭജനത്തെ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു; ഭൂമിയെ ക്രമീകരിച്ച്, അവളിൽ പർവ്വതങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.

പ്രാക് സര്വേ ദഹ്യമാനാസ്തു തദാ സംവര്ത്തകാഗ്നിനാ। തേനാഗ്നിനാ വിശീര്ണാസ്തേ പര്വതാ ഭുവി സര്വശഃ

മുന്‍പ്, എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളും സംഹാരാഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയിരുന്നു; ആ അഗ്നിയിൽ പർവ്വതങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും തകർന്നു.

ശൈത്യാദേകാര്ണവേ തസ്മിന്വായുനാപസ്തു സംഹൃതാഃ। നിഷിക്താ യത്ര യത്രാസംസ്തത്രതത്രാചലോഽഭവത്

തണുപ്പിന്റെ കാരണത്താൽ, ആ വെള്ളങ്ങൾ വാതു കൊണ്ട് ഒരു സമുദ്രത്തിൽ ചേര്ത്തു; അവയെ എവിടെയൊക്കെയിട്ടുവോ, അവിടെയൊക്കെയാണ് പർവ്വതങ്ങൾ ഉയർന്നത്.

സ്കന്നാചലത്വാദചലാഃ പര്വ്വഭിഃ പര്വ്വതാഃ സ്മൃതാഃ। ഗിരയോഽന്തര്നിഗീര്ണത്വാച്ചയനാച്ച ശിലോച്ചയാഃ

സ്ഥിരതയും അചഞ്ചലതയും കൊണ്ടാണ് അവയെ 'അചലങ്ങൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; പർവ്വതങ്ങൾ ചുരങ്ങൾകൊണ്ട് കൂട്ടിയിട്ടത് കൊണ്ടാണ് 'പർവ്വതങ്ങൾ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്; ചിലത് ഉള്ളിൽ മറഞ്ഞത് കൊണ്ടാണ് അവയെ 'ശിലാസഞ്ചയങ്ങൾ' എന്നും പറയുന്നു.