൬൨.൬൦ വിജയഃ സുജയശ്ചൈവ മനോദ്യാനൌ തഥൈവ ച । സുമതിഃ സുപരിശ്ചൈവ വിജ്ഞാതോഽര്ഥപതിശ്ച യഃ । ഭാവ്യാ ഹ്യേതേ സ്മൃതാ ദേവാഃ പൃഥുകാംസ്തു നിബോധത
വിജയൻ, സുജയൻ, മനോദ്യാനൻ, സുമതി, സുഭവരി, വിജ്ഞാതൻ, അർഥപതി — ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ ദേവന്മാർ എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നവർ; ഇനി പൃഥുകകളെ കേൾക്കൂ.
അജിഷ്ടഃ ശാക്യനോ ദേവോ വാനപൃഷ്ഠസ്തഥൈവ ച । ശാങ്കരഃ സത്യധൃഷ്ണുശ്ച വിഷ്ണുശ്ച വിജയസ്തഥാ । അജിതശ്ച മഹാഭാഗഃ പൃഥുകാസ്തേ ദിവൌകസഃ
അജിഷ്ടൻ, ശാക്യനൻ, വാനപൃഷ്ഠൻ, ശങ്കരൻ, സത്യധൃഷ്ണു, വിഷ്ണു, വിജയൻ, മഹാഭാഗനായ അജിതൻ — ഇവരാണ് ദിവ്യജാതികളിൽ പൃഥുകകൾ.
ലേഖാംസ്തഥാ പ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രുവതോ മേ നിബോധത । മനോജവഃ പ്രഘാസസ്തു പ്രചേതാസ്തു മഹായശാഃ
ലേഖകളെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ: മനോജവൻ, പ്രഘാസൻ, പ്രചേതസ്, മഹായശസ്.
വാതോ ധ്രുവക്ഷിതിശ്ചൈവ അദ്ഭുതശ്ചൈവ വീര്യവാന് । അവനോ ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലേഖാഃ സമ്പരികീര്ത്തിതാഃ
വാതൻ, ധ്രുവക്ഷിതി, അത്ഭുതൻ എന്ന വീര്യവാൻ, അവനൻ, ബൃഹസ്പതി — ഇവയാണ് ലേഖകൾ എന്ന് എണ്ണപ്പെടുന്നവർ.
മനോജവോ മഹാവീര്യസ്തേഷാമിന്ദ്രസ്തദാഭവത് । ഉന്നതോ ഭാര്ഗവശ്ചൈവ ഹവിഷ്മാനങ്ഗിരഃസുതഃ
ഇവരിൽ മനോജവൻ എന്ന മഹാവീര്യവാൻ ഇന്ദ്രനായി; ഉന്നതൻ, ഭാർഗവൻ, ഹവിഷ്മാൻ എന്ന അങ്കിരസിന്റെ പുത്രൻ.
സുധാമാ കാശ്യപശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠോ വിരജസ്തഥാ । അതിമാനശ്ച പൌലസ്ത്യഃ സഹിഷ്ണുഃ പൌലഹസ്തഥാ । മധുരാ ത്രേയ ഇത്യേതേ സപ്ത വൈ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ
സുധാമാ, കശ്യപൻ, വാസിഷ്ഠൻ, വിരജൻ, അതിമാനൻ, പൗലസ്ത്യൻ, സഹിഷ്ണു, പൗലഹൻ, മധുരാ, ട്രേയ — ഇവയിൽ ഏഴു പേർ ചാക്ഷുഷ ഇടവേളയിൽ പെട്ടവരാണ്.
ഊരുഃ പൂരുഃ ശതദ്യുമ്നസ്തപസ്വീ സത്യവാക് കൃതിഃ । അഗ്നിഷ്ടുദതിരാത്രശ്ച സുദ്യുമ്നശ്ചേതി തേ നവ
ഊരു, പൂരു, ശതദ്യുമ്നൻ, തപസ്വി, സത്യവാക്, കൃതി, അഗ്നിഷ്ടുദൻ, അതിരാത്രൻ, സുദ്യുമ്നൻ — ഇവയാണ് ഒമ്പത് പേർ.
അഭിമന്യുശ്ച ദശമോ നാദ്വലേയാ മനോഃ സുതാഃ । ചാക്ഷുഷസ്യ സുതാ ഹ്യേതേ ഷഷ്ഠം ചൈവ തദന്തരമ്
അഭിമന്യു ആണ് പത്താമൻ; ഇവരാണ് നാദ്വാലിയിൽ ജനിച്ച മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവരാണ് ചാക്ഷുഷയുടെ പുത്രന്മാർ, ആറാമതായി വരുന്നു.
വൈവസ്വതേന സങ്ഖ്യാതസ്തസ്യ സര്ഗോ മഹാത്മനഃ । വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച കഥിതം വൈ മയാ ദ്വിജാഃ
വൈവസ്വതന്റെ സൃഷ്ടി, മഹാത്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി, എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അതിന്റെ വിശദമായ ക്രമം ദ്വിജന്മാർക്ക് വിശദീകരിച്ചു.
ചാക്ഷുഷസ്യ തു ദായാദഃ സമ്ഭൂതഃ കശ്യപാന്വയേ । തസ്യാന്വവായേ യേഽപ്യന്യേ തന്നോ ബ്രൂഹി യഥാതഥമ് ॥൨.൧.
ചാക്ഷുഷയുടെ വംശാവലി കശ്യപന്റെ വംശത്തിൽ പെട്ടവൻ ആണ്; അവന്റെ സന്തതിയിൽ ജനിച്ച മറ്റു വ്യക്തികളെ സത്യംപോലെ പറയൂ.
൬൨.൭൦ സൂത ഉവാച॥ ചാക്ഷുഷസ്യ നിസര്ഗന്തു സമാസാച്ഛ്രോതുമര്ഹഥ । തസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതഃ പൃഥുര്വൈന്യഃ പ്രതാപവാന്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ചാക്ഷുഷയുടെ സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്; അവന്റെ വംശത്തിൽ വീനന്റെ പുത്രനായ പൃഥു ജനിച്ചു, വീര്യത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്.
പ്രജാനാം പതയശ്ചാന്യേ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസസ്തഥാ । ഉത്താനപാദം ജഗ്രാഹ പുത്രമത്രിഃ പ്രജാപതിഃ
മറ്റു സൃഷ്ടിപതികൾ ദക്ഷനും പ്രാചേതസനും ആണ്; അത്രി എന്ന പ്രജാപതി ഉത്താനപാദനെ തന്റെ പുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു.
ദക്ഷകസ്യ തു പുത്രോഽസ്യ രാജാ ഹ്യാസീത് പ്രജാപതേഃ । സ്വായമ്ഭുവേന മനുനാ ദത്തോഽത്രേഃ കാരണം പ്രതി
ദക്ഷന്റെ മകനാണ് പ്രജാപതിയുടെ സന്തതിയിൽ രാജാവായത്. സ്വായംഭുവ മനുവാണ് അതിനെ ഒരു പ്രത്യേക കാരണത്തിന് അത്രിക്ക് നൽകിയത്.
മന്വന്തരമഥാസാദ്യ ഭവിഷ്യം ചാക്ഷുഷസ്യ ഹ । ഷഷ്ഠം തദനുവക്ഷ്യാമി ഉപോദ്ഘാതേന വൈ ദ്വിജാഃ
ഭാവിയിൽ ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരമെത്തുമ്പോൾ, ആ ആറാമത്തെ മന്വന്തരത്തെ ഞാൻ വിശദമായി, ഒരു തുടക്കത്തോടെ, ദ്വിജന്മാരേ, പറയാം.
ഉത്താനപാദാച്ചതുരാ സൂനൃതാ വിത്തഭാവിനീ । ഉത്പന്നാ ചാധിധര്മേണ ധ്രുവസ്യ ജനനീ ശുഭാ । ധര്മസ്യ പത്ന്യാം ലക്ഷ്മ്യാം വൈ ഉത്പന്നാ സാ ശുചിസ്മിതാ
ഉത്താനപാദിൽ നിന്ന് നാലു പുത്രികൾ ജനിച്ചു: സുനൃത, വിത്തഭാവിനി, അദ്ധിധർമ്മ എന്ന ധ്രുവന്റെ ശുഭമായ അമ്മ. ധർമ്മന്റെ ഭാര്യ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് ശുചിസ്മിത എന്ന ശുദ്ധമായ ചിരിയുള്ളവൾ ജനിച്ചു.
ധ്രുവഞ്ച കീര്ത്തിമന്തഞ്ച അയസ്മന്തം വസും തഥാ । ഉത്താനപാദോഽജനയത് കന്യേ ദ്വേ ച ശുചിസ്മിതേ । മനസ്വിനീം സ്വരാഞ്ചൈവ ത്രയോഃ പുത്രാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
ഉത്താനപാദൻ ധ്രുവനെ, കീർത്തിമാനെ, അയസ്മാനെ, വസുവിനെ, കൂടാതെ ശുചിസ്മിതയും മനസ്വിനിയും എന്ന രണ്ട് പുത്രികളെ ജനിപ്പിച്ചു. സ്വരയും ജനിച്ചു; അങ്ങനെ മൂന്ന് പുത്രന്മാർ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
ധ്രുവോ വര്ഷസഹസ്രാണി ദശ ദിവ്യാനി വീര്യവാന് । തപസ്തേപേ നിരാഹാരഃ പ്രാര്ഥയന് വിപുലം യശഃ
ധ്രുവൻ, ശക്തനായവൻ, പത്തു ദിവ്യ വർഷങ്ങൾ ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ തപസ്സ് ചെയ്തു, വലിയ യശസ്സിന് ആഗ്രഹിച്ചു.
ത്രേതായുഗേ തു പ്രഥമേ പൌത്രഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യ സഃ । ആത്മാനം ധാരയന് യോഗാത് പ്രാര്ഥയന് സുമഹദ്യശഃ
ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആദിയിൽ, സ്വായംഭുവന്റെ പുത്രപൗത്രൻ, യോഗം കൊണ്ട് സ്വയം നിലനിർത്തി, അതിയായ മഹത്വം ആഗ്രഹിച്ചു.
തസ്മൈ ബ്രഹ്മാ ദദൌ പ്രീതോ ജ്യോതിഷാം സ്ഥാനമുത്തമമ് । ആഭൂതസംപ്ലവം ഹൃദ്യമസ്തോദയവിവര്ജിതമ്
ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ അവനു ജ്യോതിഷങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനം നൽകി; ഉദയവും അസ്തമയവും ഇല്ലാത്ത, ആകർഷകവും ലയമില്ലാത്തതും.
തസ്യാതിമാത്രാമൃദ്ധിം ച മഹിമാനം നിരീക്ഷ്യ ഹ । ദൈത്യാസുരാണാമാചാര്യഃ ശ്ലോകമപ്യുശനാ ജഗൌ॥൨.൧.
അവന്റെ അതിയായ ഐശ്വര്യവും മഹത്വവും കണ്ടു, ദൈത്യാസുരന്മാരുടെ ഗുരു ഉശനസ് ഒരു ശ്ലോകം പാടി.
൬൨.൮൦ അഹോ സ്യ തപസോ വീര്യമഹോ ശ്രുതമഹോ ഹുതമ്। സ്ഥിതാഃ സപ്തര്ഷയഃ കൃത്വാ യദേനമുപരി ധ്രുവമ് । ധ്രുവേ ദിവം സമാസക്തമീശ്വരഃ സ ദിവസ്പതിഃ
അഹോ, അവന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി! അഹോ, അവന്റെ ജ്ഞാനം! അഹോ, അവന്റെ ഹോമങ്ങൾ! സപ്തർഷിമാർ അവനെ മുകളിൽ സ്ഥിരമായി സ്ഥാപിച്ചു; ധ്രുവൻ ആകാശത്തിൽ ചേർന്നു, ഈശ്വരൻ ആകാശത്തിന്റെ അധിപനായി.
ധ്രുവാത്പുഷ്ടിഞ്ച ഭവ്യഞ്ച ഭൂമിഃ സാ സുഷുവേ നൃപൌ । സ്വാം ഛായാമാഹ വൈ പുഷ്ടിര്ഭവ നാരീ തു താം വിഭുഃ
ധ്രുവനിൽ നിന്ന് പുഷ്ടിയും ഭവ്യയും ജനിച്ചു; ഭൂമി അവരെ ജനിപ്പിച്ചു, രാജാവേ. പുഷ്ടി പറഞ്ഞു, 'എന്റെ നിഴൽ ആകൂ,' ഭവൻ, vibhu, അവളെ ഭാര്യയാക്കി.
സത്യാഭിവ്യാഹൃതേ തസ്യ സദ്യഃ സ്ത്രീ സാഭവത്തദാ । ദിവ്യസംഹന നാച്ഛായാ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാ
അവൻ സത്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീ ഉടൻ ദിവ്യമായ രൂപവും നിഴലും, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഛായായാം പുഷ്ടിരാധത്ത പഞ്ച പുത്രാനകല്മഷാന് । പ്രാചീനഗര്ഭം വൃഷകം വൃകഞ്ച വൃകലം ധൃതിമ്
ചായയിൽ പുഷ്ടി അകല്മഷരായ അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു: പ്രാചീനഗർഭൻ, വൃഷകൻ, വൃകൻ, വൃകലൻ, ധൃതിയും.
പത്നീ പ്രാചീനഗര്ഭസ്യ ഭൂവര്ചാ സുഷുവേ നൃപമ് । നാമ്നോദാരധിയം പുത്രമിന്ദ്രോ യഃ പൂര്വജന്മനി
പ്രാചീനഗർഭന്റെ ഭാര്യ ഭൂവർചയാണ് രാജാവായ ഉദാരധിയെ ജനിപ്പിച്ചത്; അവൻ മുൻ ജന്മത്തിൽ ഇന്ദ്രനായിരുന്നു.
സംവത്സരസഹസ്രാന്തേ സകൃദാഹാരമാഹരത് । ഏവം മന്വന്തരം യുക്തമിന്ദ്രത്വം പ്രാപ്തവാന്വിഭുഃ
ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ, അവൻ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം എടുത്തു; അങ്ങനെ മന്വന്തരം പൂർത്തിയാക്കി, vibhu, ഇന്ദ്രപദം നേടി.
ഉദാരധേഃ സുതം ഭദ്രാജനയത്സാ ദിവഞ്ജയമ് । രിപും രിപുഞ്ജയം ജജ്ഞേ വരാങ്ഗീ സാ ദിവഞ്ജയാത്
ഉദാരധിയുടെ മകൻ ദിവഞ്ജയയെ ഭദ്രാ ജനിപ്പിച്ചു; ദിവഞ്ജയയിൽ നിന്ന് വരാംഗി, റിപുവിനെയും റിപുഞ്ചയയെയും ജനിപ്പിച്ചു.
രിപോരാധത്ത ബൃഹതീ ചാക്ഷുഷം സര്വതേജസമ് । വ്യജീജനത് പുഷ്കരിണ്യാം വാരുണ്യാം ചാക്ഷുണോ മനുമ് । പ്രജാപതേരാത്മജായാമാരണ്യസ്യ മഹാത്മനഃ
ബൃഹതീ, റിപുവിന്റെ ഭാര്യ, സർവതേജസ്സുള്ള ചാക്ഷുഷനെ ജനിപ്പിച്ചു; പുഷ്കരിണിയും വാരുണിയും ചാക്ഷുഷ മനുവിനെ ജനിപ്പിച്ചു; പ്രജാപതിയുടെ പുത്രിയായ മഹാത്മൻ ആരണ്യനിൽ നിന്ന്.
മനോരജായന്ത ദശനദ്വലായാം ശുഭാഃ സുതാഃ । കന്യായാം വൈ മഹാഭാഗ വൈരാജസ്യ പ്രജാപതേഃ
മനുവിന് നദ്വലയിൽ ശുഭമായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; വൈരാജ പ്രജാപതിയുടെ മഹാഭാഗ്യവതിയായ പുത്രിയിൽ നിന്നും.
ഊരുഃ പൂരുഃ ശതദ്യുമ്നസ്തപസ്വീ സത്യവാക് കവിഃ । അഗ്നിഷ്ടുദതിരാത്രശ്ച സുദ്യുമ്നശ്ചേതി തേ നവ । അഭിമന്യുശ്ച ദശമോ നദ്വലായാം മനോഃ സുതാഃ ॥൨.൧.
ഊരു, പൂരു, ശതദ്യുമ്നൻ, തപസ്വി, സത്യവാക്, കവിയ്, അഗ്നിഷ്ടുത്, അതിരാത്രൻ, സുദ്യുമ്നൻ — ഇവർ ഒമ്പത്, അഭിമന്യു പത്ത്, ഇവരാണ് മനുവിന്റെ നദ്വലയിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാർ.