തഥൈവ ചാന്യാനപി ധൈര്യശോഭിനോ മുനീന് ബൃഹസ്പത്യുശനഃപുരോഗമാന്। തപഃശുഭാചാരഋഷീന് ദയാന്വിതാന് പ്രണമ്യ വക്ഷ്യേ കലിപാപനാശിനീമ്
അതുപോലെ തന്നെ, ധൈര്യത്താൽ ഭാസിക്കുന്ന മറ്റു മുനിമാരെയും, ബ്രഹസ്പതി, ഉശനസ് എന്നിവരെ മുൻനിരയിൽ കണക്കാക്കി, ശുദ്ധമായ ആചാരവും കരുണയും ഉള്ള വൃക്ഷന്മാരെയും ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ച്, കലിയുഗത്തിലെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
പ്രജാപതേഃ സൃഷ്ടിമിമാമനുത്തമാം സുരേശ ദേവര്ഷിഗണൈരലംകൃതാമ്। ശുബാമതുല്യാമനഘാമൃഷിപ്രിയാം പ്രജാപതീനാമപി ചോല്ബണാര്ച്ചിഷാമ്
ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, പ്രജാപതിയുടെ അതുല്യമായ ഈ സൃഷ്ടിയെ, ദേവരും ഋഷികളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതും, ശുഭവും പാപരഹിതവും, ഋഷിമാർക്ക് പ്രിയവും, പ്രജാപതിമാരിൽ ഏറ്റവും പ്രകാശമുള്ളവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ടതുമായതും ഞാൻ വിവരിച്ച് പറയാം.
തപോഭൃതാം ബ്രഹ്മദിനാദികാലികീം പ്രഭൂതമാവിഷ്കൃതപൌരുഷശ്രിയമ്। ശ്രുതൌ സ്മൃതൌ ച പ്രസൃതാമുദാഹൃതാം പരാം പരാണാമനിലപ്രകീര്ത്തിതാമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ തന്നെ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടവരിൽ നിന്നു ഉദിച്ച, മഹത്തായ ശക്തിയും ഐശ്വര്യവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ഈ സൃഷ്ടി, വേദത്തിലും സ്മൃതിയിലും വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പരമമായതിൽ പരമമായതെന്നു വായു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
സമാസബന്ധൈര്നിയതൈര്യഥാതഥം വിശബ്ദനേനാപി മനഃപ്രഹര്ഷിണീമ്। യസ്യാഞ്ച ബദ്ധാ പ്രഥമാ പ്രവൃത്തിഃ പ്രാധാനികീ ചേശ്വരകാരിതാ ച
സംക്ഷിപ്തവും ക്രമബദ്ധവുമായ വാക്കുകളിൽ, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽ, ആദ്യവും പ്രധാനവുമായ പ്രവർത്തി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതും, ഈശ്വരൻ നിർവഹിച്ചതുമായതും ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
യത്തത്സ്മൃതം കാരണമപ്രമേയം ബ്രഹ്മ പ്രധാനം പ്രകൃതിപ്രസൂതിഃ। ആത്മാ ഗുഹാ യോനിരഥാപി ചക്ഷുഃ ക്ഷേത്രം തതൈവാമൃതമക്ഷരഞ്ച
അളക്കാനാവാത്ത കാരണമെന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മം, മുഖ്യതത്വം, പ്രകൃതിയുടെ ഉറവിടം, ആത്മാവ്, ഗുഹ, ഗർഭം, കണ്ണ്, സ്ഥലം, അതുപോലെ അമൃതവും അക്ഷരവും എല്ലാം അതാണ്.
ശുക്രം തപഃ സത്ത്വമതിപ്രകാശം തദ്വ്യഷ്ടി നിത്യം പുരുഷം ദ്വിതീയമ്। തമപ്രമേയം പുരുഷേണ യുക്തം സ്വയമ്ഭുവാ ലോകപിതാമഹേന
ശുദ്ധതയും, തപസ്സും, സത്ത്വഗുണവും, അതിയായ പ്രകാശവും, അതാണ് വ്യക്തി, ശാശ്വതൻ, രണ്ടാമത്തെ പുരുഷൻ; അളക്കാനാവാത്തതും പുരുഷനോടൊപ്പം സ്വയംഭുവായ ലോകപിതാമഹൻ ചേർത്തതുമാണ്.
ഉത്പാദകത്വാദ്രജസോതിരേകാത് കാലസ്യ യോഗാന്നിഗമാവധേശ്ച। ക്ഷേത്രജ്ഞയുക്താന് നിയതാന്വികാരാന് ലോകസ്യ സന്താനാവിവൃദ്ധിഹേതൂന്। പ്രകൃത്യവസ്ഥാ സുഷുവേ തഥാഷ്ടൌ സങ്കല്പമാത്രേണ മഹേശ്വരസ്യ
സൃഷ്ടിയുടെ സ്വഭാവം, രജോഗുണത്തിന്റെ അധിക്യം, കാലത്തിന്റെ യോജനം, വേദം നിർണ്ണയിച്ച പരിധി എന്നിവ കാരണം, ക്ഷേത്രജ്ഞനോടൊപ്പം നിശ്ചിതമായ മാറ്റങ്ങൾ, ലോകത്തിന്റെ വർദ്ധനവിനും വ്യാപനത്തിനും കാരണമാകുന്ന എട്ട് പ്രകൃതിസ്ഥിതികൾ, മഹേശ്വരന്റെ മനസ്സിൽ ഉണർന്ന ചിന്തയാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.
ദേവാസുരാദ്രിദ്രുമസാഗരാണാം മനുപ്രജേശര്ഷിപിതൃദ്വിജാനാമ്। പിശാചയക്ഷോരഗരാക്ഷസാനാം താരാഗ്ര ഹാര്ക്കര്ക്ഷനിശാചരാണാമ്
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, പർവതങ്ങൾ, മരങ്ങൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, മനുമാർ, സൃഷ്ടിപിതാക്കന്മാർ, ഋഷിമാർ, പിതൃകൾ, ദ്വിജന്മാർ, പിശാചുകൾ, യക്ഷന്മാർ, സർപ്പങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ, ഹാർക്കർക്ഷന്മാർ, നിശാചരന്മാർ എന്നിവരുടെ
മാസര്ത്തു സംവത്സരരാത്ര്യഹാനാം ദിക്കാലയോഗാദിയുഗായനാനാമ്। വനൌഷധീനാമപി വീരുധാഞ്ച ജലൌകസാമപ്സരസാം പശൂനാമ്
മാസങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, വർഷങ്ങൾ, പകലും രാത്രിയും, ദിശകൾ, കാലഘട്ടങ്ങൾ, യുഗങ്ങൾ, അയനങ്ങൾ, കാടിലെ ഔഷധികൾ, വള്ളികൾ, ജലജീവികൾ, അപ്സരസുകൾ, മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ
വിദ്യുത്സരിന്മേഘവിഹങ്ഗമാനാം യത്സൂക്ഷ്മഗം യദ്ഭുവി യദ്വിയത്സ്ഥമ്। യത്സ്ഥാവരം യത്ര യദസ്തി കിഞ്ചിത് സര്വസ്യ തസ്യാസ്തി ഗതിര്വിഭക്തിഃ
മിന്നൽ, നദികൾ, മേഘങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, സൂക്ഷ്മമായതും, ഭൂമിയിൽ ഉള്ളതും, ആകാശത്തിൽ ഉള്ളതും, അചഞ്ചലമായതും, എവിടെയുണ്ടെങ്കിലും ഏതൊക്കെയോ ഉള്ളതും—ഇവയൊക്കെയുടെയും വഴിയും വ്യത്യാസവും ഉണ്ട്.
ഛന്ദാംസി വേദാഃ സഋചോ യജൂംഷി സാമാനി സോമസ്വ തഥൈവ യജ്ഞഃ। ആജീവ്യമേഷാം യദഭീപ്സിതഞ്ച ദേവസ്യ തസ്യൈവ ച വൈ പ്രജാപതേഃ
ഛന്ദസ്സുകൾ, വേദങ്ങൾ, ഋക് മന്ത്രങ്ങൾ, യജുസ് മന്ത്രങ്ങൾ, സാമഗാനങ്ങൾ, സോമം, യാഗം, ഇവരുടെ ജീവിതോപാധിയും ആഗ്രഹിക്കുന്നതും—ഇതെല്ലാം ആ ദൈവത്തിന്റെയും പ്രജാപതിയുടെയുംതാണ്.
വൈവസ്വതസ്യാസ്യ മനോഃ പുരസ്താത് സമ്ഭൂ തിരുക്താ പ്രസവശ്ച തേഷാമ്। യേഷാമിദം പുണ്യകൃതാം പ്രസൂത്യാ ലോകത്രയം ലോകനമസ്കൃതാനാമ്। സുരേശദേവര്ഷിമനുപ്രധീനാമാപൂരിതഞ്ചോപരിഭൂഷിതഞ്ച
ഈ വൈവസ്വത മനുവിനു മുമ്പ് അവരുടെ ഉത്ഭവവും ജനനവും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവരുടെ സന്തതിയാൽ, പുണ്യശീലികൾക്ക് ജന്മം നൽകിയതുകൊണ്ട്, ലോകത്രയവും ആദരിക്കുന്നവരും, ദേവന്മാരും ദൈവഋഷിമാരും മനുമാരും നയിക്കുന്നതുമായതും, പൂർണ്ണവും അലങ്കൃതവുമാണ്.
രുദ്രസ്യ ശാപാത് പുനരുദ്ഭവശ്ച ദക്ഷസ്യ ചാപ്യത്ര മനുഷ്യലോകേ। വാസഃ ക്ഷിതൌ വാ നിയമാദ്ഭവസ്യ ദക്ഷസ്യ ചാത്ര പ്രതിശാപലാഭഃ
രുദ്രന്റെ ശാപം മൂലം വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടായി; ഭവന്റെ നിയമപ്രകാരം ഭൂമിയിൽ വാസവും, ഇവിടെ തന്നെ ദക്ഷൻ പ്രതിശാപം ലഭിച്ചതും ഈ മനുഷ്യലോകത്തിൽ സംഭവിച്ചു.
മന്വന്തരാണാം പരിവര്ത്തനാനി യുഗേഷു സമ്ഭൂതിവികല്പനഞ്ച। ഋഷിത്വമാര്ഷസ്യ ച സംപ്രവൃദ്ധിര്യഥാ യുഗാദിഷ്വപി ചേത്തദത്ര
മന്വന്തരങ്ങളുടെ ചക്രം, യുഗങ്ങളിൽ ഉള്ള ഉത്ഭവഭേദങ്ങൾ, ഋഷിത്വത്തിന്റെ വർദ്ധന, ഓരോ യുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതും ഇവിടെയുണ്ട്.
യേ ദ്വാപരേഷു പ്രഥയന്തി വേദാന് വ്യാസാശ്ച തേഽജ്ഞ ക്രമശോ നിബദ്ധാഃ। കല്പസ്യ സംഖ്യാ ഭുവനസ്യ സംഖ്യാ ബ്രാഹ്മസ്യ ചാപ്യത്ര ദിനസ്യ സംഖ്യാ
ദ്വാപരയുഗങ്ങളിൽ വേദങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവരും, വ്യാസന്മാരും, ജ്ഞാനിയേ, ക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; ഒരു കല്പയുടെ എണ്ണം, ലോകത്തിന്റെ എണ്ണം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസത്തിന്റെ എണ്ണവും ഇവിടെയുണ്ട്.
അണ്ഡോദ്ഭിജസ്വേദജരായുജാനാം ധര്മാത്മനാം സ്വര്ഗനിവാസിനാം വാ। യേ യാതനാസ്ഥാനഗതാശ്ച ജീവാസ്തര്കേണ തേഷാമപി ച പ്രമാണമ്
അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന്, സ്വേദത്തിൽ നിന്ന്, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന്, അങ്കുരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരും, ധർമ്മശീലികളും, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവരും, യാതനാസ്ഥാനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേർന്ന ജീവികളും—വിവേചനബുദ്ധിയാൽ ഇവരുടെ അളവുകളും ഇവിടെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ആത്യന്തികഃ പ്രാകൃതികശ്ച യോഽയം നൈമിത്തികശ്ച പ്രതിസര്ഗഹേതുഃ। ബന്ധശ്ച മോക്ഷശ്ച വിശിഷ്യ തത്ര പ്രോക്താ ച സംസാരഗതിഃ പരാ ച
പരമമായതും, പ്രകൃതിസംബന്ധമായതും, പ്രത്യേകമായ സമയങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്നതുമായ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണങ്ങൾ, ബന്ധവും മോക്ഷവും, ഇവിടെയെല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ സംസാരത്തിന്റെ പരമമായ ഗതിയും.
പ്രകൃത്യവസ്ഥൈഷു ച കാരണേഷു യാച സ്ഥിതിര്യാ ച പുനഃ പ്രവൃത്തിഃ। തച്ഛാസ്ത്രയുക്ത്യാ സ്വമതിപ്രയത്നാത് സമസ്തമാവിഷ്കൃതധീധൃതിഭ്യഃ। വിപ്രാ ഋഷിഭ്യഃ സമുദാഹൃതം യദ്യഥാതഥം തച്ഛൃണുതോച്യമാനമ്
പ്രകൃതിയുടെ അവസ്ഥകളിലും കാരണങ്ങളിലും, അവയുടെ നിലയും വീണ്ടും തുടങ്ങുന്ന പ്രവൃത്തിയും, ശാസ്ത്രത്തിന്റെ യുക്തിയും, സ്വന്തം ബുദ്ധിയും പരിശ്രമവും ഉപയോഗിച്ച്, ധീരമായ ബ്രാഹ്മണരും ഋഷിമാരും പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലാം എങ്ങനെ ഉണ്ടോ അതുപോലെ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ.
ഋഷയസ്തു തതഃ ശ്രുത്വാ നൈമിഷാരണ്യവാസിനഃ। പ്രത്യൂചുസ്തേ തതഃ സര്വേ സൂതം പര്യാകുലേക്ഷണാഃ
അപ്പോൾ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഋഷിമാർ ആ വാർത്ത കേട്ടു, എല്ലാവരും ആവേശഭരിതരായി കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞ് സൂതനോടു പറഞ്ഞു.
ഭവാന് വൈ വംശകുശലോ വ്യാസാത് പ്രത്യക്ഷദര്ശവാന്। തസ്മാത്ത്വം ഭവനം കൃത്സ്നം ലോകസ്യാമുഷ്യ വര്ണയ
നിങ്ങൾ വംശചരിത്രങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും വ്യാസന്റെ മുഖാന്തിരം അവയെ നേരിട്ട് കണ്ടവനും ആണല്ലോ. അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകത്തിലെ മുഴുവൻ വംശാവലിയും ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി വിവരിക്കണം.
യസ്യ യസ്യാന്വയാ യേ യേ താംസ്താനിച്ഛാമ വേദിതുമ്। തേഷാം പൂര്വര്ഷിസൃഷ്ടിം ച വിചിത്രാം താം പ്രജാപതേഃ
ആരാരുടെയും സന്തതികളും, പ്രജാപതി സൃഷ്ടിച്ച മുൻകാല ഋഷിമാരുടെ അത്ഭുതകരമായ സൃഷ്ടിയും ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അസകൃത്പരിപൃഷ്ടസ്തൈര്മഹാത്മാ ലോമഹര്ഷണഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച കഥയാമാസ സത്തമഃ
അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ലോമഹർഷണൻ എല്ലാം ക്രമത്തിൽ വിശദമായി പറഞ്ഞു തുടങ്ങി.
പൃഷ്ടാം ചൈതാം കഥാം ദിവ്യാം ശ്ലക്ഷ്ണാം പാപപ്രണാശിനീമ്। കഥ്യമാനാം മയാ ചിത്രാം ബഹ്വര്ഥാം ശ്രുതിസമ്മതാമ്
നിങ്ങൾ ചോദിച്ച ഈ ദിവ്യമായ, മൃദുലമായ, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന, അത്ഭുതകരമായ, അർത്ഥസമ്പന്നമായ, ശാസ്ത്രങ്ങൾ അംഗീകരിച്ച ഈ കഥ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുകയാണ്.
യശ്ചേമാംധാരയേന്നിത്യം ശ്രൃണുയാദ്വാപ്യഭീക്ഷ്ണശഃ। ശ്രാവയേച്ചാപി വിപ്രേഭ്യോ യതിഭ്യശ്ച വിശേഷതഃ
ഈ കഥയെ ആരെങ്കിലും എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ധരിച്ചാലോ, ആവർത്തിച്ച് കേട്ടാലോ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും സന്ന്യാസിമാർക്കും വായിച്ചുകേൾപ്പിച്ചാലോ,
ശുചിഃ പര്വസു യുക്താത്മാ തീര്ഥേഷ്വായതനേഷു ച। ദീര്ഘമായുരവാപ്നോതി സ പുരാണാനുകീര്ത്തനാത്। സ്വവംശധാരണം കൃത്വാ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ
ശുദ്ധനും, ഉത്സവദിവസങ്ങളിലും തീർത്ഥങ്ങളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ആത്മസംയമനം പാലിക്കുന്നവനും പുരാണം പാരായണം ചെയ്താൽ ദീർഘായുസ് ലഭിക്കും; തന്റെ വംശം നിലനിറുത്തി സ്വർഗ്ഗലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെടും.
വിസ്താരാവയവം തേഷാം യഥാശബ്ദം യഥാശ്രുതമ്। കീര്ത്ത്യമാനം നിബോധധ്വം സര്വേഷാം കീര്ത്തിവര്ദ്ധനമ്
അവരുടെ കഥകളുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും, എങ്ങനെ പറഞ്ഞുവെന്നും എങ്ങനെ കേട്ടുവെന്നും ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു; എല്ലാവരും കേൾക്കൂ, ഇതു എല്ലാവരുടെയും കീര്ത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കും.
ധന്യം യശസ്യം ശത്രുഘ്നം സ്വര്ഗ്യമായുര്വിവര്ധനമ്। കീര്ത്തനം സ്ഥിരകീര്ത്തീനാം സര്വേഷാം പുണ്യകാരിണാമ്
ഈ കഥ ഭാഗ്യപ്രദവും, കീര്ത്തികരവുമാണ്; ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുകയും സ്വർഗ്ഗം നേടാനും ആയുസ്സ് വർദ്ധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു; സദാചാരികൾക്ക് ഇത് വലിയ മഹത്വം നൽകുന്നു.
സര്ഗശ്ച പ്രതിസര്ഗശ്ച വംശോ മന്വന്തരാണി ച। വംശാനുചരിതഞ്ചേതി പുരാണം പംചലക്ഷണമ്
സൃഷ്ടി, പ്രളയം, വംശാവലി, മന്വന്തരങ്ങൾ, വംശങ്ങളുടെ ചരിത്രം — ഇതാണ് പുരാണത്തിന്റെ അഞ്ചു പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ.
കല്പേഭ്യോഽപി ഹി യഃ കല്പഃ ശുചിഭ്യോ നിയതഃ ശുചിഃ। പുരാണം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി മാരുതം വേദസമ്മിതമ്
കല്പങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും, ശുദ്ധന്മാരിൽ പോലും ഏറ്റവും ശുദ്ധവും, വേദങ്ങൾ അംഗീകരിച്ച മാരുതപുരാണം ഞാൻ വിശദമായി വിശദീകരിക്കാം.
പ്രബോധഃ പ്രലയശ്ചൈവ സ്ഥിതിരുത്പത്തിരേവ ച। പ്രക്രിയാ പ്രഥമഃ പാദഃ കഥ്യവസ്തുപരിഗ്രഹഃ
പ്രബോധം, പ്രളയം, നിലനിൽപ്പ്, സൃഷ്ടി — ഇവയും പറയേണ്ട വിഷയങ്ങളുടെ പട്ടികയും ആദ്യ ഭാഗമാണു.