ഇതിഹാസപുരാണാഭ്യാം വേദം സമുപബൃംഹയേത്। ബിഭേത്യല്പശ്രുതാദ്വേദോ മാമയം പ്രതരിഷ്യതി
വേദം ഇതിഹാസവും പുരാണവും ചേർത്ത് പഠിക്കണം; കുറച്ച് മാത്രം കേൾക്കുന്നതാൽ 'ഇവൻ എന്നെ തെറ്റായി മനസ്സിലാക്കും' എന്ന് വേദം ഭയപ്പെടുന്നു.
അഭ്യസന്നിമമധ്യായം സാക്ഷാത് പ്രോക്തം സ്വയമ്ഭുവാ। ആപദം പ്രാപ്യ മുച്യേത യഥേഷ്ടാം പ്രാപ്നുയാദ്ഘതിമ്
സ്വയംഭുവായ ദൈവം നേരിട്ട് പറഞ്ഞ ഈ അധ്യായം ആവർത്തിച്ച് പഠിച്ചാൽ, ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥിതിയിൽ എത്താം.
യസ്മാത് പുരാ ഹ്യനതീദം പുരാണം തേന തത് സ്മൃതമ്। നിരുക്തമസ്യ യോ വേദ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
പണ്ടേ ഉണ്ടാക്കിയതുകൊണ്ടാണ് ഇതിനെ 'പുരാണം' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്; അതിന്റെ അർത്ഥം അറിയുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊഴിവാകും.
നാരായണഃ സര്വമിദം വിശ്വം വ്യാപ്യ പ്രവര്ത്തതേ। തസ്യാപി ജഗതഃ സ്രഷ്ടുഃ സ്രഷ്ടാ ദേവോ മഹേശ്വരഃ
നാരായണൻ ഈ സർവ്വവിശ്വം മുഴുവനും വ്യാപിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ അവനു പോലും സ്രഷ്ടാവാണ് മഹേശ്വരൻ.
അതശ്ച സംക്ഷേപമിമം ശ്രൃണുധ്വം മഹേശ്വരഃ സര്വമിദം പുരാണമ്। സ സര്ഗകാലേ ച കരോതി സര്ഗാന് സംഹാരകാലേ പുനരാദദീത
അതിനാൽ, ഈ സംക്ഷിപ്തം കേൾക്കൂ: മഹേശ്വരൻ തന്നെയാണ് ഈ പുരാണം മുഴുവൻ; സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും, സംഹാരകാലത്ത് അവയെ തിരിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ശുക ഉവാച।। പ്രത്യബ്രുവന് പുനഃ സൂതമൃഷയസ്തേ തപോധനാഃ। കുത്ര സത്രം സമഭവത് തേഷാമദ്ഭുതകര്മണാമ്
ശുകൻ പറഞ്ഞു: വീണ്ടും, അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളുള്ള ആ മഹർഷിമാർ സുതനോടു ചോദിച്ചു: 'എവിടെയാണ് അവരുടെ യാഗം നടന്നത്?'
കിയന്തം ചൈവ തത്കാലം കഥം ച സമവര്ത്തത। ആചചക്ഷ പുരാണം ച കഥം തേഭ്യഃ പ്രഭഞ്ചനഃ
'അത് എത്രകാലം നീണ്ടു? എങ്ങനെ നടന്നു? പ്രഭഞ്ചൻ അവർക്കു പുരാണം എങ്ങനെ പറഞ്ഞു?'
ആചക്ഷ്വ വിസ്തരേണേദം പരം കൌതൂഹലം ഹി നഃ। ഇതി സന്നോദിതഃ സൂതഃ പ്രത്യുവാച ശുഭം വചഃ
'ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ, ഞങ്ങൾക്ക് അത്യന്തം കൗതുകം ഉണ്ട്.' ഇങ്ങനെ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, സുതൻ ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശ്രൃണുധ്വം യത്ര തേ ധീരാ ഈജിരേ സത്രമുത്തമമ്। യാവന്തം ചാഭവത് കാലം യഥാ ച സമവര്തത
'അവിടെ ആ ധീരന്മാർ എവിടെയാണ് ഉത്തമമായ യാഗം നടത്തിയത്, എത്രകാലം നീണ്ടു, എങ്ങനെ നടന്നു—ഇത് കേൾക്കൂ.'
സിസൃക്ഷമാണാ വിശ്വം ഹി യത്ര വിശ്വസൃജഃ പുരാ। സത്രം ഹി ഈജിരേ പുണ്യം സഹസ്രം പരിവത്സരാന്
ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ലോകസ്രഷ്ടാക്കൾ ഒരിക്കൽ ആയിരം വർഷം പുണ്യമായ യാഗം നടത്തിയ സ്ഥലമാണ് അത്.
തപോ ഗൃഹപതിര്യത്ര ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാഽഭവത് സ്വയമ്। ഇലായാ യത്ര പത്നീത്വം ശാമിത്രം യത്ര ബുദ്ധിമാന്। മൃത്യുശ്ചക്രേ മഹാതേജാസ്തസ്മിന് സത്രേ മഹാത്മനാമ്
അവിടെ ഗൃഹസ്ഥനായ തപസ് സ്വയം ബ്രഹ്മാവായി; അവിടെ ഇലാ ഭാര്യയായി; ബുദ്ധിമാനായ ശാമിത്രനും അവിടെ; മഹാതേജസ്സുള്ള മൃത്യുവും ആ മഹാത്മാക്കളുടെ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
വിബുധാ ഈജിരേ തത്ര സഹസ്രം പ്രതിവത്സരാന്। ഭ്രമതോ ധര്മചക്രസ്യ യത്ര നേമിരശീര്യത। കര്മണാ തേന വിഖ്യാത നൈമിഷം മുനിപൂജിതമ്
അവിടെ ദേവന്മാർ ആയിരം വർഷം യാഗം നടത്തി; ധർമ്മചക്രത്തിന്റെ അരി ചുറ്റുമ്പോൾ kulukkunnathilum അതു kulukkilla; ആ കർമ്മം കൊണ്ടാണ് മുനിമാർ ആദരിക്കുന്ന നൈമിഷം പ്രശസ്തമായത്.
യത്ര സാ ഗോമതീ പുണ്യാ സിദ്ധചാരണ സേവിതാ। രോഹിണീ സുഷുവേ തത്ര തതഃ സൌമ്യോഽഭവത് സുതഃ
അവിടെ സിദ്ധരും ചാരണന്മാരും സേവിക്കുന്ന പുണ്യമായ ഗോമതീ നദി ഒഴുകുന്നു; അവിടെ രോഹിണി പ്രസവിച്ചു, അവളിൽ നിന്ന് സൗമ്യനായ മകൻ ജനിച്ചു.
ശക്തിര്ജ്യേഷ്ഠഃ സമഭവദ്വസിഷ്ഠസ്യ മഹാത്മനഃ। അരുന്ധത്യാഃ സുതാ യത്ര ശതമുത്തമതേജസഃ
വസിഷ്ഠൻ എന്ന മഹാത്മാവിന് മൂത്ത മകനായി ശക്തി ജനിച്ചു; അവിടെ അരുന്ധതിയിൽ നിന്ന് ഉത്തമതേജസ്സുള്ള നൂറ് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
കല്മാഷപാദോ നൃപതിര്യത്ര ശപ്തശ്ച ശക്തിനാ। യത്ര വൈരം സമഭവദ്വിശ്വാമിത്രവസിഷ്ഠയോഃ
അവിടെ കല്മാഷപാദൻ എന്ന രാജാവിനെ ശക്തി ശപിച്ചു. അവിടെയാണ് വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും തമ്മിൽ വൈരം ഉദിച്ചതും.
അദൃശ്യന്ത്യാം സമഭവന്മുനിര്യത്ര പരാശരഃ। പരാഭവോ വസിഷ്ഠസ്യ യസ്മിന് ജാതേഽപ്യവര്ത്തത
അദൃശ്യമായ സംഗമത്തിൽ നിന്ന് പരാശരമുനി അവിടെ ജനിച്ചു. അവിടെയാണ് വസിഷ്ഠന്റെ പരാജയം അവന്റെ ജനനത്തിനുശേഷവും തുടരുന്നത്.
തത്ര തേ ഈജിരേ സത്രം നൈമിഷേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ। നൈമിഷേ ഈജിരേ യത്ര നൈമിഷേയാസ്തതഃ സ്മൃതാഃ
അവിടെ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ വലിയ യജ്ഞം നടത്തി. നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ അവർ യജ്ഞം നടത്തിയതിനാൽ അവരെ നൈമിഷേയന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
തത്സത്രമഭവത്തേഷാം സമാ ദ്വാദശ ധീമതാമ്। പുരൂരവസി വിക്രാന്തേ പ്രശാസതി വസുന്ധരാമ്
അവ മഹാത്മാക്കളുടെ യജ്ഞം പന്ത്രണ്ടുവർഷം നീണ്ടുനിന്നു, ആ കാലത്ത് ശക്തനായ പുരൂരവസ് ഭൂമിയെ ഭരിച്ചിരുന്നു.
അഷ്ടാദശ സമുദ്രസ്യ ദ്വീപാനശ്നന് പുരൂരവാഃ। തുതോഷ നൈവ രത്നാനാം ലോഭാദിതി ഹി നഃ ശ്രുതമ്
പുരൂരവസ് സമുദ്രത്തിലെ പതിനെട്ട് ദ്വീപുകളും കീഴടക്കി, എങ്കിലും രത്നങ്ങളുടെ താൽപര്യത്തിൽ ഒരിക്കലും തൃപ്തനായില്ലെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഉര്വശീ ചകമേ യം ച ദേവഹൂതിപ്രണോദിതാ। ആജഹാര ച തത്സത്രം സ്വര്വേശ്യാസഹസങ്ഗതഃ
ദേവഹൂതി പ്രേരിപ്പിച്ചതിനാൽ ഉർവശി പുരൂരവസിനെ ആഗ്രഹിച്ചു. അവൾ അവനെ സ്വർഗ്ഗരാജ്ഞിയോടൊപ്പം ആ മഹായജ്ഞത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
തസ്മിന്നരപതൌ സത്രം നൈമിഷേയാഃ പ്രചക്രിരേ। യം ഗര്ഭേ സുഷുവേ ഗങ്ഗാ പാവകാദ്ദീപ്തതേജസമ്। തദുല്ബം പര്വതേ ന്യസ്തം ഹിരണ്യം പ്രത്യപദ്യത
ആ രാജാവിന്റെ കാലത്ത് നൈമിഷേയന്മാർ യജ്ഞം നടത്തി. പാവകന്റെ തേജസ്സിൽ ജനിച്ചവനെ ഗംഗാ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചു. ആ ഗർഭം പർവ്വതത്തിൽ വെച്ചപ്പോൾ അത് പൊന്നായി മാറി.
ഹിരണ്മയം തതശ്ചക്രേ യജ്ഞവാടം മഹാത്മനാമ്। വിശ്വകര്മാ സ്വയം ദേവോ ഭാവയന് ലോകഭാവനമ്
അതിനുശേഷം ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ദേവനായ വിശ്വകർമാവ് സ്വയം ആ പൊന്നിൽ നിന്ന് മഹാത്മാക്കൾക്കായി യജ്ഞവേദി നിർമ്മിച്ചു.
ബൃഹസ്പതിസ്തതസ്തത്ര തേഷാമമിതതേജസാമ്। ഐലഃ പുരൂരവാ ഭേജേ തം ദേശം മൃഗയാം ചരന്
അതിനുശേഷം അത്യന്തം തേജസ്സുള്ളവരായ ബൃഹസ്പതി, ഐലൻ പുരൂരവസ് എന്നിവരും വേട്ടയാടുന്നതിനിടെ ആ പ്രദേശത്ത് എത്തിയിരുന്നു.
തം ദൃഷ്ട്വാ മഹദാശ്ചാര്യം യജ്ഞവാടം ഹിരണ്മയമ്। ലോഭേന ഹതവിജ്ഞാനസ്തദാദാതും പ്രചക്രമേ
ആ അത്ഭുതകരമായ പൊന്നിൻ യജ്ഞവേദി കണ്ടപ്പോൾ, അതിന്റെ ആകർഷണത്തിൽ അവൻ ലാലസയാൽ മനസ്സു നഷ്ടപ്പെട്ടു, അതിനെ സ്വന്തമാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
നൈമിഷേയാസ്തതസ്തസ്യ ചുക്രുധുര്നൃപതേര്ഭൃശമ്। നിജഘ്നുശ്ചാപി സംക്രുദ്ധാഃ കുശവജ്രൈര്മനീഷിണഃ। തതോ നിശാന്തേ രാജാനം മുനയോ ദൈവനോദിതാഃ
അപ്പോൾ നൈമിഷേയന്മാർ രാജാവിനോട് അതീവ കോപിച്ചു. ജ്ഞാനികൾ കുപിതരായി കുശദർഭങ്ങൾ വജ്രംപോലെ ഉപയോഗിച്ച് അവനെ അടി ചെയ്തു. അതിനുശേഷം രാത്രിയുടെ അവസാനം, ദൈവീക പ്രേരണയാൽ മുനികൾ രാജാവിനെ സമീപിച്ചു.
കുശവജ്രൈര്വിനിഷ്പിഷ്ടഃ സ രാജാ വ്യജഹാത്തനുമ് । ഔര്വശേയം തതസ്തസ്യ പുത്രഞ്ചക്രുര്നൃപം ഭുവി
കുശദർഭങ്ങൾ കൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ട രാജാവ് ജീവൻ വിട്ടു. പിന്നെ ഉർവശിയുടെ സന്തതികൾ അവന്റെ മകനെ ഭൂമിയിലെ രാജാവായി നിയമിച്ചു.
നഹുഷസ്യ മഹാത്മാനം പിതരം യം പ്രചക്ഷതേ। സ തേഷു വര്ത്തതേ സമ്യഗ് ധര്മശീലോ മഹീപതിഃ। ആയുരാരോഗ്യമത്യുഗ്രം തസ്മിന് സ നരസത്തമഃ
നഹുഷന്റെ മഹാത്മാവായ പിതാവെന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രാജാവ് അവിടെയുണ്ട്. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ആ രാജാവ് ദീർഘായുസ്സും ഉജ്ജ്വലമായ ആരോഗ്യമുമുള്ളവനാണ്, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
സാന്ത്വയിത്വാ ച രാജാനം തതോ ബ്രഹ്മവിദാം വരാഃ। സത്രമാരേഭിരേ കര്ത്തും യഥാവദ്ധര്മഭൂതയേ
രാജാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ധർമ്മം നിലനിൽക്കാൻ യഥാവിധി യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.
ബഭൂവ സത്രം തത്തേഷാം ബഹ്വാശ്ചര്യം മഹാത്മനാമ്। വിശ്വം സിസൃക്ഷമാണാനാം പുരാ വിശ്വസൃജാമിവ
അവരുടെ ആ യജ്ഞം അത്ഭുതകരവും മഹത്തായതുമായിരുന്നു. ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്രഷ്ടാക്കളെപ്പോലെയായിരുന്നു അവർ.
വൈഖാനസൈഃ പ്രിയസഖൈര്വാലഖില്യൈര്മരീചികൈഃ। അന്യൈശ്ച മുനിഭിര്ജുഷ്ടം സൂര്യവൈശ്വാനരപ്രഭൈഃ
വൈഖാനസന്മാർ, പ്രിയസുഹൃത്തുക്കൾ, വാലഖില്യന്മാർ, മരീചികന്മാർ, മറ്റു മുനികൾ, സൂര്യനും അഗ്നിയും പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തിൽ അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു.