വായുപുരാണമ്

യജ്ഞപ്രവര്ത്തനഞ്ചൈവ സംവാദോ യത്ര കീര്ത്യതേ। ഋഷീണാം വസുനാ സാര്ദ്ധം വസോശ്ചാധഃ പുനര്ഗതിഃ

യജ്ഞത്തിന്റെ ആരംഭവും അവിടെ നടക്കുന്ന സംവാദവും വിവരിക്കുന്നു. വസുക്കളും അവരുടെ താഴേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവും പറയുന്നു.

പ്രശ്നാനാം ദുര്വചത്വം ച സ്വായമ്ഭുവമൃതേ മനുമ്। പ്രശംസാ തപസശ്ചോക്താ യുഗാവസ്ഥാശ്ച കൃത്സ്നശഃ। ദ്വാപരസ്യ കലേശ്ചാത്ര സങ്ക്ഷേപേണ പ്രകീര്തനമ്

സ്വായംഭുവമനുവിനെ ഒഴികെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറയുന്നത് എത്രയോ കഠിനമാണെന്ന് പറയുന്നു. തപസ്സിന്റെ മഹത്വവും, എല്ലാ യുഗങ്ങളുടെയും അവസ്ഥകളും, ദ്വാപരയുഗവും കലിയുഗവും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു.

ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യാണാം പ്രമാണാനി യുഗേയുഗേ। കീര്ത്യന്തേ യുഗസാമര്ഥ്യാത് പരിണാഹോച്ഛ്രയായുഷഃ

ദേവന്മാർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും മനുഷ്യർക്കും ഓരോ യുഗത്തിലും ഉള്ള അളവുകളും, യുഗങ്ങളുടെ ശക്തിയനുസരിച്ച് ആയുസ്സിന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും വിശദീകരിക്കുന്നു.

ശിഷ്ടാദീനാം ച നിര്ദേശഃ പ്രാദുര്ഭാവശ്ച കീര്ത്യതേ। വേദസ്യ തദ്വിജാതാനാം മംത്രാണാം ച പ്രകീര്തനമ്

ശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ ഉപദേശവും അവരുടെ അവതാരവും, അതുപോലെ തന്നെ വേദവും അതിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും മന്ത്രങ്ങളും ഇവയുടെ പരാമർശവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.

ശാഖാനാം പരിമാണം ച വേദവ്യാസാദിശബ്ദനമ്। മന്വന്തരാണാം സംഹാരഃ സംഹാരാന്തേ ച സമ്ഭവഃ

വേദശാഖകളുടെ പരിധിയും 'വേദവ്യാസൻ' തുടങ്ങിയ പേരുകളും, മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംഹാരവും സംഹാരത്തിനു ശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു.

ദേവതാനാമൃഷീണാം ച മനോഃ പിതൃഗണസ്യ ച। ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തുമിത്യുക്തം ച സമാസതഃ

ദേവന്മാരുടേയും ഋഷിമാരുടേയും മനുവിന്റെയും പിതൃഗണങ്ങളുടേയും കഥ മുഴുവനായി പറയാൻ കഴിയില്ലെന്ന്, സംക്ഷിപ്തമായി മാത്രം പറയാമെന്ന് പറയുന്നു.

മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാ ച മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതാ। മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാമേതദേവ ച ലക്ഷണമ്

മന്വന്തരത്തിന്റെ എണ്ണം മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപോലെ വ്യക്തമാക്കുന്നു; എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങൾക്കും ഇതാണ് ലക്ഷണം.

അതീതാനാഗതാനാം ച വര്ത്തമാനേന കീര്ത്ത്യതേ। തഥാ മന്വന്തരാണാം ച പ്രതിസന്ധാനലക്ഷണമ്

കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴത്തെ സമയത്തോടൊപ്പം വിവരിക്കുന്നു; അതുപോലെ മന്വന്തരങ്ങളുടെ അനുക്രമം എങ്ങനെയാണെന്നും പറയുന്നു.

അതീതാനാഗതാനാം ച പ്രോക്തം സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। മന്വന്തരത്രയം ചൈവ കാലജ്ഞാനം ച കീര്ത്ത്യതേ

കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ പറയുന്നു; മൂന്ന് മന്വന്തരങ്ങളും കാലത്തിന്റെ അറിവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.

മന്വന്തരേഷു ദേവാനാം പ്രജേശാനാം ച കീര്ത്തനമ്। ദക്ഷസ്യ ചാപി ദൌഹിത്രാഃ പ്രിയായാ ദുഹിതുഃ സുതാഃ

മന്വന്തരങ്ങളിൽ ദേവന്മാരെയും പ്രജാപതിമാരെയും വിവരിക്കുന്നു; ദക്ഷന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളുടെ മക്കളായ ദൗഹിത്രന്മാരെയും പറയുന്നു.

സാവര്ണാദ്യാശ്ച കീര്ത്ത്യന്തേ മനവോ മേരുമാശ്രിതാഃ। ധ്രുവസ്യോത്താനപാദസ്യ പ്രജാസര്ഗോപവര്ണനമ്

സാവർണിമുതലായ മനുമാർ മെരുവിൽ വസിക്കുന്നവരായി വിവരിക്കുന്നു; ധ്രുവനും ഉത്താനപാദനും സൃഷ്ടിച്ച ജീവികളുടെ കഥയും പറയുന്നു.

പൃഥുനാപി ച വൈന്യേന ഭൂമേര്ദ്ദോഹപ്രവര്ത്തനമ്। പാത്രാണാം പയസാം ചൈവ വംശാനാം ച വിശേഷണമ്। ബ്രഹ്മാദിഭിഃ പൂര്വമേവ ദുഗ്ധാ ചേയം വസുന്ധരാ

വേനന്റെ പുത്രനായ പൃഥു ഭൂമിയെ ആദ്യമായി പാൽകറക്കാൻ തുടങ്ങിയത്, പാത്രങ്ങൾ, പാൽവകകൾ, വംശങ്ങളുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവയും, മുമ്പ് ബ്രഹ്മാദിമാർ ഈ ഭൂമിയെ പാൽകറക്കിയത് എന്നിവയും വിവരിക്കുന്നു.

ദശഭ്യസ്തു പ്രചേതേഭ്യോ മാരിഷായാം പ്രജാപതേഃ। ദക്ഷസ്യ കീര്ത്ത്യതേ ജന്മ സോമസ്യാംശേന ധീമതഃ

പതിനാലു പ്രചേതസുമാരിൽ മരിഷയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പ്രജാപതിയായ ദക്ഷന്റെ ജനനവും, അവൻ ധീരനും സോമന്റെ അംശവുമാണെന്നതും പറയുന്നു.

ഭൂതഭവ്യഭവേശത്വം മഹേന്ദ്രാണാം ച കീര്ത്ത്യതേ। മന്വാദികാ ഭവിഷ്യന്തി ആഖ്യാനൈര്ബഹുഭിര്വൃതാഃ

ഭൂതഭവ്യഭവേഷന്മാരായ മഹേന്ദ്രന്മാർക്ക് ആധിപത്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു; മനുമുതലായവരെക്കുറിച്ച് അനേകം കഥകൾ ഉണ്ടാകും.

വൈവസ്വതസ്യ ച മനോഃ കീര്ത്ത്യതേ സര്ഗവിസ്തരഃ। ദേവസ്യ മഹതോ യജ്ഞേ വാരുണീം ബിഭ്രതസ്തനുമ്। ബ്രഹ്മശുക്രാത് സമുത്പത്തിര്ഭൃഗ്വാദീനാം ച കീര്ത്യതേ

വൈവസ്വത മനുവിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ വിശദവിവരണം പറയുന്നു; മഹാദേവന്റെ വലിയ യാഗത്തിൽ വാരുണീ രൂപം ധരിച്ചിരുന്നതും, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ശുക്രനും ഭൃഗുവും തുടങ്ങിയവരുടെ ഉത്ഭവവും വിവരിക്കുന്നു.

വിനിവൃത്തേ പ്രജാസര്ഗേ ചാക്ഷുഷസ്യ മനോഃ ശുഭേ। ദക്ഷസ്യ കീര്ത്ത്യതേ സര്ഗോ ധ്യാനാദ്വൈവസ്വതൈഽന്തരേ

ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത് ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ദക്ഷൻ ധ്യാനത്തിലൂടെ വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ സൃഷ്ടി നടത്തിയതും പറയുന്നു.

നാശയാമാസ ശാപായ ആത്മനോ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ

ശാപം മൂലം ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ സ്വയം നശിപ്പിച്ചു.

തതോ ദക്ഷോഽസൃജത് കന്യാ വീരിണ്യാമേവ വിശ്രുതാഃ। കീര്ത്ത്യതേ ധര്മസര്ഗശ്ച കാശ്യപസ്യ ച ധീമതഃ

അതിനു ശേഷം ദക്ഷൻ വീരിണിയിൽ പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു; ധർമ്മന്റെയും ബുദ്ധിമാനായ കശ്യപന്റെയും സൃഷ്ടിയും ഇവിടെ പറയുന്നു.

അത ഊര്ധ്വം ബ്രഹ്മണശ്ച വിഷ്ണോശ്ചൈവ ഭവസ്യ ച। ഏകത്വം ച പൃഥക്ത്വം ച വിശേഷത്വം ച കീര്ത്യതേ

ഇതിനു ശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും ശിവന്റെയും ഏകത്വം, വ്യത്യാസം, പ്രത്യേകത എന്നിവ വിശദമായി പറയുന്നു.

ഈശത്വാച്ച യഥാ ശപ്താ ജാതാ ദേവാഃ സ്വയമ്ഭുവാ। മരുത്പ്രസാദോ മരുതാം ദിത്യാ ദേവാംശസമ്ഭവാഃ

ഭരണാധികാരത്താൽ ദേവന്മാർ ശപിക്കപ്പെട്ട് സ്വായംഭുവയിൽ ജനിച്ചതും, മരുതുകളുടെ അനുഗ്രഹവും, ദിതിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച മരുതുകളും, ദേവന്മാർ അംശങ്ങളിൽ നിന്നു ഉണ്ടായതും പറയുന്നു.

കീര്ത്ത്യന്തേ മരുതാഞ്ചാഥ ഗണാസ്തേ സപ്തസപ്തകാഃ। ദേവത്വം പിതൃവാക്യേന വായുസ്കന്ധേന ചാശ്രയഃ

മരുതുകളെയും അവരുടെ ഏഴെഴു കൂട്ടങ്ങളെയും വിവരിക്കുന്നു; പിതാക്കന്മാരുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ടും വായുവിന്റെ സംഘത്താലും അവർക്ക് ദൈവത്വം ലഭിച്ചതും പറയുന്നു.

ദൈത്യാനാം ദാനവാനാഞ്ച ഗന്ധര്വോരഗരക്ഷസാമ്। സര്വഭൂതപിശാചാനാം പശൂനാം പക്ഷിവീരുധാമ്। ഉത്പത്തയശ്ചാപ്സരസാം കീര്ത്ത്യന്തേ ബഹുവിസ്തരാത്

ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവ്വന്മാരുടെയും പാമ്പുകളുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും എല്ലാ ജീവികളുടെയും പിശാചുകളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും ചെടികളുടെയും കൂടാതെ അപ്സരസ്സുമാരുടെ ജനനംവരെ എല്ലാം വളരെ വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

സമുദ്രസംയോഗകൃതം ജന്മൈരാവതഹസ്തിനഃ। വൈനതേയസമുത്പത്തിസ്തഥാ ചാസ്യാഭിഷേചനമ്

സമുദ്രം കുലുക്കിയപ്പോൾ ജനിച്ച എയരാവതം എന്ന ആനയുടെ ജനനവും, ഗരുഡന്റെ ഉദ്ഭവവും, അവന്റെ അഭിഷേകവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.

ഭൃഗൂണാം വിസ്തരശ്ചോക്തസ്തഥാ ചാങ്ഗിരസാമപി। കശ്യപസ്യ പുലസ്ത്യസ്യ തഥൈവാത്രേര്മ്മഹാത്മനഃ

ഭൃഗുവംശത്തിന്റെ വിശദമായ കഥകളും, അംഗിരസന്മാരുടെയും, കശ്യപൻ, പുലസ്ത്യൻ, അത്രി എന്ന മഹാത്മാവിന്റെ കഥകളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പരാശരസ്യ ച മുനേഃ പ്രജാനാം യത്ര വിസ്തരഃ। ദേവതാനാമൃഷീണാഞ്ച പ്രജോത്പത്തിസ്തതഃ പരമ്

മഹർഷി പരാശരന്റെ വംശവും, അവിടെ ജീവികളുടെ വർദ്ധനയും, ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും സൃഷ്ടിയും പിന്നീട് വിശദമായി പറയപ്പെടുന്നു.

തിസ്രഃ കന്യാഃ പ്രകീര്ത്ത്യന്തേ യാസു ലോകാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ। പിതൃദൌഹിത്രനിര്ദ്ദേശോ ദേവാനാം ജന്മ ചോച്യതേ

ലോകങ്ങൾ അധിഷ്ഠിതമായ മൂന്ന് കന്യാകളുടെ കഥയും, പിതൃവംശത്തിലെ മകളുടെ പരാമർശവും, ദേവന്മാരുടെ ജനനവും ഇവിടെ പറയുന്നു.

വിസ്തരസ്തേ ഭഗവതഃ പഞ്ചാനാം സുമഹാത്മനാമ്। ഇലായാ വിസ്തരശ്ചോക്ത ആദിത്യസ്യ തതഃ പരമ്

അഞ്ചു മഹാത്മാക്കളായ ഭഗവാന്മാരുടെ കഥകളും, ഇലയുടെയും, അതിനുശേഷം ആദിത്യന്റെ കഥയും വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

വികുക്ഷിചരിതഞ്ചോക്തം ധുന്ധോശ്ചൈവ നിബര്ഹണമ്। ബൃഹദ്ബലാന്തസംക്ഷേപാദിക്ഷ്വാക്വാദ്യാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ

വികുക്ഷിയുടെ പ്രവൃത്തികളും, ധുന്ധുവിന്റെ നാശവും, ഇക്ഷ്വാകുവംശം തുടങ്ങി ബൃഹദ്ബലൻവരെ ഉള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ കഥയും സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു.

നിമ്യാദീനാം ക്ഷിതീശാനാം യാവജ്ജഹുഗണാദിതി। കീര്ത്ത്യതേ വിസ്തരോ യശ്ച യയാതേരപി ഭൂപതേഃ

നിമി മുതലായ രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകളും, ജഹ്നുവിന്റെ വംശം വരെയുള്ള വിവരങ്ങളും, യയാതി രാജാവിന്റെ വംശവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.