വായുപുരാണമ്

സൂര്യാദീനാം സ്യന്ദനാനാം ധ്രുവാദേവ പ്രകീര്ത്തനമ്। കീര്ത്ത്യതേ ശിശുമാരശ്ച യസ്യ പുച്ഛേ ധ്രുവഃ സ്ഥിതഃ

സൂര്യനും മറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥങ്ങൾ ധ്രുവനിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു. ധ്രുവൻ വാലിൽ ഇരിക്കുന്ന ശിശുമാര നക്ഷത്രവും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.

താരാരൂപാണി സര്വാണി നക്ഷത്രാണി ഗ്രഹൈഃ സഹ। നിവാസാ യത്ര കീര്ത്ത്യന്തേ ദേവാനാം പുണ്യകാരിണാമ്

എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. പുണ്യവാൻമാരായ ദേവന്മാർക്ക് അവിടെയുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു.

സൂര്യരശ്മിസഹസ്രേ ച വര്ഷശീതോഷ്ണനിഃസ്രവഃ। പ്രവിഭാഗശ്ച രശ്മീനാം നാമതഃ കര്മതോഽര്ഥതഃ

സൂര്യന്റെ ആയിരം കിരണങ്ങൾ, മഴ, തണുപ്പ്, ചൂട് എന്നിവയുടെ ഉത്ഭവം, കിരണങ്ങളുടെ പേരും പ്രവൃത്തിയും ഉദ്ദേശവും അനുസരിച്ച് വിഭജിക്കുന്നത് വിവരിക്കുന്നു.

പരിമാണഗതീ ചോക്തേ ഗ്രഹാണാം സൂര്യസംശ്രയാത്। യഥാ ചാശു വിഷാത് പ്രാപ്താ ശമ്ഭോഃ കണ്ഠസ്യ നീലതാ

ഗ്രഹങ്ങളുടെ അളവും ചലനവും സൂര്യനിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ശിവന്റെ കഴുത്ത് വിഷം കൊണ്ടു നീലമായി മാറിയതുപോലെ ഇതും വിവരിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മപ്രസാദിതസ്യാശു വിഷാദഃ ശൂലപാണിനഃ। സ്തൂയമാനഃ സുരൈര്വിഷ്ണുഃ സ്തൌതി ദേവം മഹേശ്വരമ്

ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ത്രിശൂലധാരിയായ മഹാദേവന്റെ വിഷം ഉടൻ നീങ്ങിയതും, ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ച വിഷ്ണു മഹേശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.

ലിങ്ഗോദ്ഭവകഥാ പുണ്യാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ। വിശ്വരൂപാത് പ്രധാനസ്യ പരിണാമോഽയമദ്ഭുതഃ

എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, പുണ്യമുള്ള ലിംഗോത്സവത്തിന്റെ കഥയും, മുഖ്യതത്ത്വം വിശ്വരൂപമായി മാറുന്ന അത്ഭുതപരിണാമവും ഇവിടെ പറയുന്നു.

പുരൂരവസ ഐലസ്യ മാഹാത്മ്യാനുപ്രകീര്ത്തനമ്। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം തര്പണം ചാമൃതസ്യ വൈ

ഇലയുടെ മകനായ പുരൂരവസിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു. രണ്ടു വിധം പിതാക്കന്മാർക്കു അമൃതം അർപ്പിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.

തതഃ പര്വാണി കീര്ത്ത്യന്തേ പര്വണാഞ്ചൈവ സന്ധയഃ। സ്വര്ഗ ലോകഗതാനാം ച പ്രാപ്താനാഞ്ചാപ്യധോഗതിമ്। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം ശ്രാദ്ധേനാനുഗ്രഹോ മഹാന്

ശുദ്ധദിനങ്ങൾക്കും അവയുടെ സന്ധികൾക്കും വിശദീകരണം നൽകുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ താഴേക്കോ പോയവരുടെ ഗതിയും, രണ്ടു വിധം പിതാക്കന്മാർക്ക് ശ്രാദ്ധംകൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന വലിയ അനുഗ്രഹവും പറയുന്നു.

യുഗസംഖ്യാപ്രമാണം ച കീര്ത്യതേ ച കൃതേ യുഗേ। ത്രേതായുഗേ ചാപകര്ഷാദ്വാര്തായാഃ സംപ്രവര്ത്തനമ്

യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം, അളവ് എന്നിവയും, കൃതയുഗത്തിൽ ത്രേതായുഗത്തിലെ ക്ഷയത്താൽ കൃഷി ആരംഭിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.

വര്ണാനാമാശ്രമാണാഞ്ച സംഖ്യാനഞ്ച പ്രവര്ത്തനമ്। വര്ണാനാമാശ്രമാണാഞ്ച സംസ്ഥിതിര്ധര്മതസ്തഥാ

വർണ്ണങ്ങൾക്കും ആശ്രമങ്ങൾക്കും എങ്ങനെ രൂപം കൊടുത്തുവെന്നും അവ ധർമ്മപ്രകാരം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നും വിശദീകരിക്കുന്നു.

യജ്ഞപ്രവര്ത്തനഞ്ചൈവ സംവാദോ യത്ര കീര്ത്യതേ। ഋഷീണാം വസുനാ സാര്ദ്ധം വസോശ്ചാധഃ പുനര്ഗതിഃ

യജ്ഞത്തിന്റെ ആരംഭവും അവിടെ നടക്കുന്ന സംവാദവും വിവരിക്കുന്നു. വസുക്കളും അവരുടെ താഴേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവും പറയുന്നു.

പ്രശ്നാനാം ദുര്വചത്വം ച സ്വായമ്ഭുവമൃതേ മനുമ്। പ്രശംസാ തപസശ്ചോക്താ യുഗാവസ്ഥാശ്ച കൃത്സ്നശഃ। ദ്വാപരസ്യ കലേശ്ചാത്ര സങ്ക്ഷേപേണ പ്രകീര്തനമ്

സ്വായംഭുവമനുവിനെ ഒഴികെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറയുന്നത് എത്രയോ കഠിനമാണെന്ന് പറയുന്നു. തപസ്സിന്റെ മഹത്വവും, എല്ലാ യുഗങ്ങളുടെയും അവസ്ഥകളും, ദ്വാപരയുഗവും കലിയുഗവും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു.

ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യാണാം പ്രമാണാനി യുഗേയുഗേ। കീര്ത്യന്തേ യുഗസാമര്ഥ്യാത് പരിണാഹോച്ഛ്രയായുഷഃ

ദേവന്മാർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും മനുഷ്യർക്കും ഓരോ യുഗത്തിലും ഉള്ള അളവുകളും, യുഗങ്ങളുടെ ശക്തിയനുസരിച്ച് ആയുസ്സിന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും വിശദീകരിക്കുന്നു.

ശിഷ്ടാദീനാം ച നിര്ദേശഃ പ്രാദുര്ഭാവശ്ച കീര്ത്യതേ। വേദസ്യ തദ്വിജാതാനാം മംത്രാണാം ച പ്രകീര്തനമ്

ശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ ഉപദേശവും അവരുടെ അവതാരവും, അതുപോലെ തന്നെ വേദവും അതിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും മന്ത്രങ്ങളും ഇവയുടെ പരാമർശവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.

ശാഖാനാം പരിമാണം ച വേദവ്യാസാദിശബ്ദനമ്। മന്വന്തരാണാം സംഹാരഃ സംഹാരാന്തേ ച സമ്ഭവഃ

വേദശാഖകളുടെ പരിധിയും 'വേദവ്യാസൻ' തുടങ്ങിയ പേരുകളും, മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംഹാരവും സംഹാരത്തിനു ശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു.

ദേവതാനാമൃഷീണാം ച മനോഃ പിതൃഗണസ്യ ച। ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തുമിത്യുക്തം ച സമാസതഃ

ദേവന്മാരുടേയും ഋഷിമാരുടേയും മനുവിന്റെയും പിതൃഗണങ്ങളുടേയും കഥ മുഴുവനായി പറയാൻ കഴിയില്ലെന്ന്, സംക്ഷിപ്തമായി മാത്രം പറയാമെന്ന് പറയുന്നു.

മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാ ച മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതാ। മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാമേതദേവ ച ലക്ഷണമ്

മന്വന്തരത്തിന്റെ എണ്ണം മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപോലെ വ്യക്തമാക്കുന്നു; എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങൾക്കും ഇതാണ് ലക്ഷണം.

അതീതാനാഗതാനാം ച വര്ത്തമാനേന കീര്ത്ത്യതേ। തഥാ മന്വന്തരാണാം ച പ്രതിസന്ധാനലക്ഷണമ്

കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴത്തെ സമയത്തോടൊപ്പം വിവരിക്കുന്നു; അതുപോലെ മന്വന്തരങ്ങളുടെ അനുക്രമം എങ്ങനെയാണെന്നും പറയുന്നു.

അതീതാനാഗതാനാം ച പ്രോക്തം സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। മന്വന്തരത്രയം ചൈവ കാലജ്ഞാനം ച കീര്ത്ത്യതേ

കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ പറയുന്നു; മൂന്ന് മന്വന്തരങ്ങളും കാലത്തിന്റെ അറിവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.

മന്വന്തരേഷു ദേവാനാം പ്രജേശാനാം ച കീര്ത്തനമ്। ദക്ഷസ്യ ചാപി ദൌഹിത്രാഃ പ്രിയായാ ദുഹിതുഃ സുതാഃ

മന്വന്തരങ്ങളിൽ ദേവന്മാരെയും പ്രജാപതിമാരെയും വിവരിക്കുന്നു; ദക്ഷന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളുടെ മക്കളായ ദൗഹിത്രന്മാരെയും പറയുന്നു.

സാവര്ണാദ്യാശ്ച കീര്ത്ത്യന്തേ മനവോ മേരുമാശ്രിതാഃ। ധ്രുവസ്യോത്താനപാദസ്യ പ്രജാസര്ഗോപവര്ണനമ്

സാവർണിമുതലായ മനുമാർ മെരുവിൽ വസിക്കുന്നവരായി വിവരിക്കുന്നു; ധ്രുവനും ഉത്താനപാദനും സൃഷ്ടിച്ച ജീവികളുടെ കഥയും പറയുന്നു.

പൃഥുനാപി ച വൈന്യേന ഭൂമേര്ദ്ദോഹപ്രവര്ത്തനമ്। പാത്രാണാം പയസാം ചൈവ വംശാനാം ച വിശേഷണമ്। ബ്രഹ്മാദിഭിഃ പൂര്വമേവ ദുഗ്ധാ ചേയം വസുന്ധരാ

വേനന്റെ പുത്രനായ പൃഥു ഭൂമിയെ ആദ്യമായി പാൽകറക്കാൻ തുടങ്ങിയത്, പാത്രങ്ങൾ, പാൽവകകൾ, വംശങ്ങളുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്നിവയും, മുമ്പ് ബ്രഹ്മാദിമാർ ഈ ഭൂമിയെ പാൽകറക്കിയത് എന്നിവയും വിവരിക്കുന്നു.

ദശഭ്യസ്തു പ്രചേതേഭ്യോ മാരിഷായാം പ്രജാപതേഃ। ദക്ഷസ്യ കീര്ത്ത്യതേ ജന്മ സോമസ്യാംശേന ധീമതഃ

പതിനാലു പ്രചേതസുമാരിൽ മരിഷയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച പ്രജാപതിയായ ദക്ഷന്റെ ജനനവും, അവൻ ധീരനും സോമന്റെ അംശവുമാണെന്നതും പറയുന്നു.

ഭൂതഭവ്യഭവേശത്വം മഹേന്ദ്രാണാം ച കീര്ത്ത്യതേ। മന്വാദികാ ഭവിഷ്യന്തി ആഖ്യാനൈര്ബഹുഭിര്വൃതാഃ

ഭൂതഭവ്യഭവേഷന്മാരായ മഹേന്ദ്രന്മാർക്ക് ആധിപത്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു; മനുമുതലായവരെക്കുറിച്ച് അനേകം കഥകൾ ഉണ്ടാകും.

വൈവസ്വതസ്യ ച മനോഃ കീര്ത്ത്യതേ സര്ഗവിസ്തരഃ। ദേവസ്യ മഹതോ യജ്ഞേ വാരുണീം ബിഭ്രതസ്തനുമ്। ബ്രഹ്മശുക്രാത് സമുത്പത്തിര്ഭൃഗ്വാദീനാം ച കീര്ത്യതേ

വൈവസ്വത മനുവിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെ വിശദവിവരണം പറയുന്നു; മഹാദേവന്റെ വലിയ യാഗത്തിൽ വാരുണീ രൂപം ധരിച്ചിരുന്നതും, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ശുക്രനും ഭൃഗുവും തുടങ്ങിയവരുടെ ഉത്ഭവവും വിവരിക്കുന്നു.

വിനിവൃത്തേ പ്രജാസര്ഗേ ചാക്ഷുഷസ്യ മനോഃ ശുഭേ। ദക്ഷസ്യ കീര്ത്ത്യതേ സര്ഗോ ധ്യാനാദ്വൈവസ്വതൈഽന്തരേ

ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ കാലത്ത് ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ദക്ഷൻ ധ്യാനത്തിലൂടെ വൈവസ്വത മന്വന്തരത്തിൽ സൃഷ്ടി നടത്തിയതും പറയുന്നു.

നാശയാമാസ ശാപായ ആത്മനോ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ

ശാപം മൂലം ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ സ്വയം നശിപ്പിച്ചു.

തതോ ദക്ഷോഽസൃജത് കന്യാ വീരിണ്യാമേവ വിശ്രുതാഃ। കീര്ത്ത്യതേ ധര്മസര്ഗശ്ച കാശ്യപസ്യ ച ധീമതഃ

അതിനു ശേഷം ദക്ഷൻ വീരിണിയിൽ പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു; ധർമ്മന്റെയും ബുദ്ധിമാനായ കശ്യപന്റെയും സൃഷ്ടിയും ഇവിടെ പറയുന്നു.

അത ഊര്ധ്വം ബ്രഹ്മണശ്ച വിഷ്ണോശ്ചൈവ ഭവസ്യ ച। ഏകത്വം ച പൃഥക്ത്വം ച വിശേഷത്വം ച കീര്ത്യതേ

ഇതിനു ശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും ശിവന്റെയും ഏകത്വം, വ്യത്യാസം, പ്രത്യേകത എന്നിവ വിശദമായി പറയുന്നു.