അണ്ഡസ്യാന്തസ്ത്വിമേ ലോകാഃ സപ്തദ്വീപാ ച മേദിനീ। ഭൂരാദയശ്ച കീര്ത്ത്യന്തേ വരണൈഃ പ്രാകൃതൈഃ സഹ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ഈ ലോകങ്ങൾ, ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമി, ഭൂർലോകം തുടങ്ങി മറ്റു ലോകങ്ങൾ, അവയുടെ സ്വാഭാവിക അതിരുകൾക്കൊപ്പം ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
സര്വഞ്ച തത്പ്രധാനസ്യ പരിമാണൈകദേശികമ്। സവ്യാസപരിമാണഞ്ച സംക്ഷേപേണൈവ കീര്ത്ത്യതേ
ഈ എല്ലാം പ്രധാന tattvinte ഭാഗങ്ങളായുള്ള അളവുകളും, അർദ്ധവ്യാസം ഉൾപ്പെടെ ഉള്ള അളവുകളും സംക്ഷിപ്തമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോശ്ചൈവ പൃഥിവ്യാശ്ചാപ്യശേഷതഃ। പ്രമാണം യോജനാഗ്രേണ സാമ്പ്രതൈരഭിമാനിഭിഃ। മഹേന്ദ്രാദ്യാഃ സഭാഃ പുണ്യാ മാനസോത്തരമൂര്ദ്ധനി
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഭൂമിയും യോജനപ്രമാണത്തിൽ മുഴുവൻ അളവുകളും, ഇപ്പോഴത്തെ പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, മനസോത്തരപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ മഹേന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരുടെ പുണ്യസഭകളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അത ഊര്ദ്ധ്വം ഗതിശ്ചോക്താ സ്വര്ഗസ്യാലാതചക്രവത്। നാഗവീഥ്യജവീഥ്യോശ്ച ലക്ഷണം പരികീര്ത്ത്യതേ
ഇതിനു ശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഗതിയും, അഗ്നിചക്രംപോലെയുള്ള ചലനവും, നാഗവീഥി, അജവീഥി എന്നീ മാർഗ്ഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
കാഷ്ഠയോര്ലേഖയോശ്ചൈവ മണ്ഡലാനാഞ്ച യോജനൈഃ। ലോകാലോകസ്യ സന്ധ്യായാ അഹ്നോ വിഷുവതസ്തഥാ
രണ്ടു രേഖകളും വൃത്തങ്ങളും, ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരും, സന്ധ്യ, പകൽ, വിഷുവു എന്നിവയുടെ യോജനപ്രമാണത്തിലുള്ള അളവുകളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ലോകപാലാഃ സ്ഥിതാശ്ചോര്ദ്ധ്വം കീര്ത്ത്യന്തേ യേ ചതുര്ദിശമ്। പിത്രൂണാം ദേവതാനാം ച പന്ഥാനൌ ദക്ഷിണോത്തരൌ
നാലു ദിക്കിലും മുകളിലായി നിലകൊള്ളുന്ന ലോകപാലന്മാരെയും, പിതാക്കളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും തെക്കേ വടക്കേ മാർഗ്ഗങ്ങളെയും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
ഗൃഹിണാം ന്യാസിനാഞ്ചോക്തൌ രജഃസത്ത്വസമാശ്രയാത്। കീര്ത്ത്യതേ ച പദം വിഷ്ണോര്ധര്മാദ്യാ യത്ര ധിഷ്ഠിതാഃ
ഗൃഹസ്ഥന്മാരോടും സന്ന്യാസികളോടും പറയുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ, രജസ്സും സത്ത്വവും മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ധർമ്മാദികൾ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോശ്ചാരോ ഗ്രഹാണാം ജ്യോതിഷാം തഥാ। കീര്ത്ത്യതേ ധ്രുവസാമര്ഥ്യാത് പ്രജാനാം ച ശുഭാശുഭമ്
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന് വിവരിക്കുന്നു. ധ്രുവന്റെ ശക്തിയാൽ ജീവികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ശുഭവും അശുഭവും ഫലങ്ങളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതഃ സൌരഃ സ്യന്ദനോഽര്ഥവശാത് സ്വയമ്। കീര്ത്ത്യതേ ഭഗവാന് യേന പ്രസര്പതി ദിവി സ്വയമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നിർമിച്ച സൂര്യന്റെ രഥം വിവരിക്കുന്നു. അതിൽ ഭഗവാൻ സ്വയം ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നും പറയുന്നു.
സ രഥോഽധിഷ്ഠിതോ ദേവൈരാദിത്യൈഃ ഋഷിഭിസ്തഥാ। ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ
ആ രഥത്തിൽ ദേവന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, ഋഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരും ഇരിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
അപാം സാരമയസ്യേന്ദോഃ കീര്ത്യതേ ച രഥസ്തഥാ। വൃദ്ധിക്ഷയൌ ച സൌമസ്യ കീര്ത്ത്യേതേ സൂര്യകാരിതൌ
ജലത്തിന്റെ സാരംകൊണ്ടുണ്ടായ ചന്ദ്രന്റെ രഥവും അതിന്റെ വിവരവും പറയുന്നു. സൂര്യന്റെ കാരണത്താൽ ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയും കുറയലും എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു എന്നും വിവരിക്കുന്നു.
സൂര്യാദീനാം സ്യന്ദനാനാം ധ്രുവാദേവ പ്രകീര്ത്തനമ്। കീര്ത്ത്യതേ ശിശുമാരശ്ച യസ്യ പുച്ഛേ ധ്രുവഃ സ്ഥിതഃ
സൂര്യനും മറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥങ്ങൾ ധ്രുവനിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു. ധ്രുവൻ വാലിൽ ഇരിക്കുന്ന ശിശുമാര നക്ഷത്രവും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.
താരാരൂപാണി സര്വാണി നക്ഷത്രാണി ഗ്രഹൈഃ സഹ। നിവാസാ യത്ര കീര്ത്ത്യന്തേ ദേവാനാം പുണ്യകാരിണാമ്
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. പുണ്യവാൻമാരായ ദേവന്മാർക്ക് അവിടെയുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു.
സൂര്യരശ്മിസഹസ്രേ ച വര്ഷശീതോഷ്ണനിഃസ്രവഃ। പ്രവിഭാഗശ്ച രശ്മീനാം നാമതഃ കര്മതോഽര്ഥതഃ
സൂര്യന്റെ ആയിരം കിരണങ്ങൾ, മഴ, തണുപ്പ്, ചൂട് എന്നിവയുടെ ഉത്ഭവം, കിരണങ്ങളുടെ പേരും പ്രവൃത്തിയും ഉദ്ദേശവും അനുസരിച്ച് വിഭജിക്കുന്നത് വിവരിക്കുന്നു.
പരിമാണഗതീ ചോക്തേ ഗ്രഹാണാം സൂര്യസംശ്രയാത്। യഥാ ചാശു വിഷാത് പ്രാപ്താ ശമ്ഭോഃ കണ്ഠസ്യ നീലതാ
ഗ്രഹങ്ങളുടെ അളവും ചലനവും സൂര്യനിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ശിവന്റെ കഴുത്ത് വിഷം കൊണ്ടു നീലമായി മാറിയതുപോലെ ഇതും വിവരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മപ്രസാദിതസ്യാശു വിഷാദഃ ശൂലപാണിനഃ। സ്തൂയമാനഃ സുരൈര്വിഷ്ണുഃ സ്തൌതി ദേവം മഹേശ്വരമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ത്രിശൂലധാരിയായ മഹാദേവന്റെ വിഷം ഉടൻ നീങ്ങിയതും, ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ച വിഷ്ണു മഹേശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ലിങ്ഗോദ്ഭവകഥാ പുണ്യാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ। വിശ്വരൂപാത് പ്രധാനസ്യ പരിണാമോഽയമദ്ഭുതഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, പുണ്യമുള്ള ലിംഗോത്സവത്തിന്റെ കഥയും, മുഖ്യതത്ത്വം വിശ്വരൂപമായി മാറുന്ന അത്ഭുതപരിണാമവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പുരൂരവസ ഐലസ്യ മാഹാത്മ്യാനുപ്രകീര്ത്തനമ്। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം തര്പണം ചാമൃതസ്യ വൈ
ഇലയുടെ മകനായ പുരൂരവസിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു. രണ്ടു വിധം പിതാക്കന്മാർക്കു അമൃതം അർപ്പിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
തതഃ പര്വാണി കീര്ത്ത്യന്തേ പര്വണാഞ്ചൈവ സന്ധയഃ। സ്വര്ഗ ലോകഗതാനാം ച പ്രാപ്താനാഞ്ചാപ്യധോഗതിമ്। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം ശ്രാദ്ധേനാനുഗ്രഹോ മഹാന്
ശുദ്ധദിനങ്ങൾക്കും അവയുടെ സന്ധികൾക്കും വിശദീകരണം നൽകുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ താഴേക്കോ പോയവരുടെ ഗതിയും, രണ്ടു വിധം പിതാക്കന്മാർക്ക് ശ്രാദ്ധംകൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന വലിയ അനുഗ്രഹവും പറയുന്നു.
യുഗസംഖ്യാപ്രമാണം ച കീര്ത്യതേ ച കൃതേ യുഗേ। ത്രേതായുഗേ ചാപകര്ഷാദ്വാര്തായാഃ സംപ്രവര്ത്തനമ്
യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം, അളവ് എന്നിവയും, കൃതയുഗത്തിൽ ത്രേതായുഗത്തിലെ ക്ഷയത്താൽ കൃഷി ആരംഭിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
വര്ണാനാമാശ്രമാണാഞ്ച സംഖ്യാനഞ്ച പ്രവര്ത്തനമ്। വര്ണാനാമാശ്രമാണാഞ്ച സംസ്ഥിതിര്ധര്മതസ്തഥാ
വർണ്ണങ്ങൾക്കും ആശ്രമങ്ങൾക്കും എങ്ങനെ രൂപം കൊടുത്തുവെന്നും അവ ധർമ്മപ്രകാരം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നും വിശദീകരിക്കുന്നു.
യജ്ഞപ്രവര്ത്തനഞ്ചൈവ സംവാദോ യത്ര കീര്ത്യതേ। ഋഷീണാം വസുനാ സാര്ദ്ധം വസോശ്ചാധഃ പുനര്ഗതിഃ
യജ്ഞത്തിന്റെ ആരംഭവും അവിടെ നടക്കുന്ന സംവാദവും വിവരിക്കുന്നു. വസുക്കളും അവരുടെ താഴേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവും പറയുന്നു.
പ്രശ്നാനാം ദുര്വചത്വം ച സ്വായമ്ഭുവമൃതേ മനുമ്। പ്രശംസാ തപസശ്ചോക്താ യുഗാവസ്ഥാശ്ച കൃത്സ്നശഃ। ദ്വാപരസ്യ കലേശ്ചാത്ര സങ്ക്ഷേപേണ പ്രകീര്തനമ്
സ്വായംഭുവമനുവിനെ ഒഴികെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറയുന്നത് എത്രയോ കഠിനമാണെന്ന് പറയുന്നു. തപസ്സിന്റെ മഹത്വവും, എല്ലാ യുഗങ്ങളുടെയും അവസ്ഥകളും, ദ്വാപരയുഗവും കലിയുഗവും സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കുന്നു.
ദേവതിര്യങ്മനുഷ്യാണാം പ്രമാണാനി യുഗേയുഗേ। കീര്ത്യന്തേ യുഗസാമര്ഥ്യാത് പരിണാഹോച്ഛ്രയായുഷഃ
ദേവന്മാർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും മനുഷ്യർക്കും ഓരോ യുഗത്തിലും ഉള്ള അളവുകളും, യുഗങ്ങളുടെ ശക്തിയനുസരിച്ച് ആയുസ്സിന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും വിശദീകരിക്കുന്നു.
ശിഷ്ടാദീനാം ച നിര്ദേശഃ പ്രാദുര്ഭാവശ്ച കീര്ത്യതേ। വേദസ്യ തദ്വിജാതാനാം മംത്രാണാം ച പ്രകീര്തനമ്
ശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ ഉപദേശവും അവരുടെ അവതാരവും, അതുപോലെ തന്നെ വേദവും അതിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും മന്ത്രങ്ങളും ഇവയുടെ പരാമർശവും ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.
ശാഖാനാം പരിമാണം ച വേദവ്യാസാദിശബ്ദനമ്। മന്വന്തരാണാം സംഹാരഃ സംഹാരാന്തേ ച സമ്ഭവഃ
വേദശാഖകളുടെ പരിധിയും 'വേദവ്യാസൻ' തുടങ്ങിയ പേരുകളും, മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംഹാരവും സംഹാരത്തിനു ശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന സംഭവങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു.
ദേവതാനാമൃഷീണാം ച മനോഃ പിതൃഗണസ്യ ച। ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തുമിത്യുക്തം ച സമാസതഃ
ദേവന്മാരുടേയും ഋഷിമാരുടേയും മനുവിന്റെയും പിതൃഗണങ്ങളുടേയും കഥ മുഴുവനായി പറയാൻ കഴിയില്ലെന്ന്, സംക്ഷിപ്തമായി മാത്രം പറയാമെന്ന് പറയുന്നു.
മന്വന്തരസ്യ സംഖ്യാ ച മാനുഷേണ പ്രകീര്തിതാ। മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാമേതദേവ ച ലക്ഷണമ്
മന്വന്തരത്തിന്റെ എണ്ണം മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപോലെ വ്യക്തമാക്കുന്നു; എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങൾക്കും ഇതാണ് ലക്ഷണം.
അതീതാനാഗതാനാം ച വര്ത്തമാനേന കീര്ത്ത്യതേ। തഥാ മന്വന്തരാണാം ച പ്രതിസന്ധാനലക്ഷണമ്
കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴത്തെ സമയത്തോടൊപ്പം വിവരിക്കുന്നു; അതുപോലെ മന്വന്തരങ്ങളുടെ അനുക്രമം എങ്ങനെയാണെന്നും പറയുന്നു.
അതീതാനാഗതാനാം ച പ്രോക്തം സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। മന്വന്തരത്രയം ചൈവ കാലജ്ഞാനം ച കീര്ത്ത്യതേ
കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ പറയുന്നു; മൂന്ന് മന്വന്തരങ്ങളും കാലത്തിന്റെ അറിവും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.