പിതൃവംശപ്രസങ്ഗേന കീര്ത്യതേ ച മഹേശ്വരാത്। ദക്ഷസ്യ ശാപഃ സത്യര്ഥേ ഭൃഗ്വാദീനാഞ്ച ധീമതാമ്
പിതൃവംശത്തിന്റെ സന്ദർഭത്തിൽ മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ഭൃഗുവും മറ്റു ജ്ഞാനികളുമേറ്റ ദക്ഷന്റെ ശാപവും, അതിന്റെ സത്യവും കാരണം എന്നിവയും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പ്രതിശാപശ്ച രുദ്രസ്യ ദക്ഷാദദ്ഭുതകര്മണഃ। പ്രതിഷേധശ്ച വൈരസ്യ കീര്ത്യതേ യത്ര വിസ്തരാത്
ദക്ഷന്റെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികളും, രുദ്രന്റെ പ്രതികൃതിശാപവും, വൈരത്തിന്റെ തടയലും വിശദമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തേഷാം നിയോഗോ ദ്വീപേഷു ദേശേഷു ച പൃഥക് പൃഥക്। സ്വായമ്ഭുവസ്യ സര്ഗസ്യ തതശ്ചാപ്യനുകീര്ത്തനമ്
അവരുടെ വിവിധ ദ്വീപുകളിലും ദേശങ്ങളിലും നൽകിയ ഉത്തരവുകളും, പിന്നീട് സ്വായംഭുവന്റെ സൃഷ്ടിയും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
ഉക്തോ നാഭേര്നിസര്ഗശ്ച രജസശ്ച മഹാത്മനഃ। ദ്വീപാനാം സസമുദ്രാണാം പര്വതാനാഞ്ച കീര്ത്തനമ്
നാഭിയും മഹാത്മാവായ രാജസും ജനിച്ച കഥയും, സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ദ്വീപുകളും പർവതങ്ങളും വിശദമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വര്ഷാണാഞ്ച നദീനാഞ്ച തദ്ഭേദാനാഞ്ച സര്വശഃ। ദ്വീപഭേദസഹസ്രാണാമന്തര്ഭേദശ്ച സപ്തസു
വിവിധ ദേശങ്ങളും നദികളും അവയുടെ വിഭജനം, ഏഴു ദ്വീപുകളിൽ ഉള്ള ആയിരക്കണക്കിന് ഉപവിഭാഗങ്ങളും എല്ലാം ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
വിസ്തരാന് മണ്ഡലാച്ചൈവ ജമ്ബൂദ്വീപസമുദ്രയോഃ। പ്രമാണം യോജനാഗ്രേണ കീര്ത്ത്യതേ പര്വതൈഃ സഹ
ജംബൂദ്വീപും അതിന്റെ സമുദ്രവും, അവയുടെ വിസ്തൃതിയും ചുറ്റളവും, യോജനപ്രമാണത്തിൽ പർവതങ്ങളോടുകൂടി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹിമവാന് ഹേമകൂടസ്തു നിഷധോ മേരുരേവ ച। നീലഃ ശ്വേതഃ ശൃങ്ഗവാംശ്ച കീര്ത്ത്യന്തേ വര്ഷപര്വതാഃ
ഹിമവാൻ, ഹേമകൂടം, നിഷധം, മേരു, നീല, ശ്വേത, ശ്രിംഗവാൻ എന്നിവ ദേശങ്ങളിലെ പ്രധാന പർവതശ്രേണികളായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തേഷാമന്തരവിഷ്കമ്ഭാ ഉച്ഛ്രായായാമവിസ്തരാഃ। കീര്ത്ത്യന്തേ യോജനാഗ്രേണ യേ ച തത്ര നിവാസിനഃ
ഈ പർവതങ്ങളുടെ ഉള്ളിലത്തെ വീതി, ഉയരം, വിസ്തൃതി എന്നിവയും അവിടെ താമസിക്കുന്നവരെയും യോജനപ്രമാണത്തിൽ വിശദമായി പറയുന്നു.
ഭാരതാദീനി വര്ഷാണി നദീഭിഃ പര്വതൈസ്തഥാ। ഭൂതൈശ്ചോപനിവിഷ്ടാനി ഗതിമദ്ഭിര്ധ്രുവൈസ്തഥാ
ഭാരതം തുടങ്ങി വിവിധ ദേശങ്ങൾ, അവയുടെ നദികളും പർവതങ്ങളും, അവിടെയുള്ള ജീവികളും, ചലനമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജമ്ബൂദ്വീപാദയോ ദ്വീപാഃ സമുദ്രൈഃ സപ്തഭിര്വൃതാഃ। തതശ്ചാപ്യമ്മയീ ഭൂമിര്ലോകാലോകശ്ച കീര്ത്ത്യതേ
ജംബൂദ്വീപ് തുടങ്ങി ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചുറ്റിയ ദ്വീപുകളും, അതിന് ശേഷം ജലരൂപമായ ഭൂമി, ലോകാലോകം എന്നിവയും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അണ്ഡസ്യാന്തസ്ത്വിമേ ലോകാഃ സപ്തദ്വീപാ ച മേദിനീ। ഭൂരാദയശ്ച കീര്ത്ത്യന്തേ വരണൈഃ പ്രാകൃതൈഃ സഹ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ ഈ ലോകങ്ങൾ, ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമി, ഭൂർലോകം തുടങ്ങി മറ്റു ലോകങ്ങൾ, അവയുടെ സ്വാഭാവിക അതിരുകൾക്കൊപ്പം ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
സര്വഞ്ച തത്പ്രധാനസ്യ പരിമാണൈകദേശികമ്। സവ്യാസപരിമാണഞ്ച സംക്ഷേപേണൈവ കീര്ത്ത്യതേ
ഈ എല്ലാം പ്രധാന tattvinte ഭാഗങ്ങളായുള്ള അളവുകളും, അർദ്ധവ്യാസം ഉൾപ്പെടെ ഉള്ള അളവുകളും സംക്ഷിപ്തമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോശ്ചൈവ പൃഥിവ്യാശ്ചാപ്യശേഷതഃ। പ്രമാണം യോജനാഗ്രേണ സാമ്പ്രതൈരഭിമാനിഭിഃ। മഹേന്ദ്രാദ്യാഃ സഭാഃ പുണ്യാ മാനസോത്തരമൂര്ദ്ധനി
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഭൂമിയും യോജനപ്രമാണത്തിൽ മുഴുവൻ അളവുകളും, ഇപ്പോഴത്തെ പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നതുപോലെ, മനസോത്തരപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ മഹേന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരുടെ പുണ്യസഭകളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
അത ഊര്ദ്ധ്വം ഗതിശ്ചോക്താ സ്വര്ഗസ്യാലാതചക്രവത്। നാഗവീഥ്യജവീഥ്യോശ്ച ലക്ഷണം പരികീര്ത്ത്യതേ
ഇതിനു ശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഗതിയും, അഗ്നിചക്രംപോലെയുള്ള ചലനവും, നാഗവീഥി, അജവീഥി എന്നീ മാർഗ്ഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
കാഷ്ഠയോര്ലേഖയോശ്ചൈവ മണ്ഡലാനാഞ്ച യോജനൈഃ। ലോകാലോകസ്യ സന്ധ്യായാ അഹ്നോ വിഷുവതസ്തഥാ
രണ്ടു രേഖകളും വൃത്തങ്ങളും, ലോകാലോകത്തിന്റെ അതിരും, സന്ധ്യ, പകൽ, വിഷുവു എന്നിവയുടെ യോജനപ്രമാണത്തിലുള്ള അളവുകളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ലോകപാലാഃ സ്ഥിതാശ്ചോര്ദ്ധ്വം കീര്ത്ത്യന്തേ യേ ചതുര്ദിശമ്। പിത്രൂണാം ദേവതാനാം ച പന്ഥാനൌ ദക്ഷിണോത്തരൌ
നാലു ദിക്കിലും മുകളിലായി നിലകൊള്ളുന്ന ലോകപാലന്മാരെയും, പിതാക്കളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും തെക്കേ വടക്കേ മാർഗ്ഗങ്ങളെയും ഇവിടെ വിശദമായി പറയുന്നു.
ഗൃഹിണാം ന്യാസിനാഞ്ചോക്തൌ രജഃസത്ത്വസമാശ്രയാത്। കീര്ത്ത്യതേ ച പദം വിഷ്ണോര്ധര്മാദ്യാ യത്ര ധിഷ്ഠിതാഃ
ഗൃഹസ്ഥന്മാരോടും സന്ന്യാസികളോടും പറയുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ, രജസ്സും സത്ത്വവും മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ധർമ്മാദികൾ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോശ്ചാരോ ഗ്രഹാണാം ജ്യോതിഷാം തഥാ। കീര്ത്ത്യതേ ധ്രുവസാമര്ഥ്യാത് പ്രജാനാം ച ശുഭാശുഭമ്
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന് വിവരിക്കുന്നു. ധ്രുവന്റെ ശക്തിയാൽ ജീവികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ശുഭവും അശുഭവും ഫലങ്ങളും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ബ്രഹ്മണാ നിര്മിതഃ സൌരഃ സ്യന്ദനോഽര്ഥവശാത് സ്വയമ്। കീര്ത്ത്യതേ ഭഗവാന് യേന പ്രസര്പതി ദിവി സ്വയമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം നിർമിച്ച സൂര്യന്റെ രഥം വിവരിക്കുന്നു. അതിൽ ഭഗവാൻ സ്വയം ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നും പറയുന്നു.
സ രഥോഽധിഷ്ഠിതോ ദേവൈരാദിത്യൈഃ ഋഷിഭിസ്തഥാ। ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ
ആ രഥത്തിൽ ദേവന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, ഋഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസുകൾ, വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ നേതാക്കൾ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരും ഇരിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
അപാം സാരമയസ്യേന്ദോഃ കീര്ത്യതേ ച രഥസ്തഥാ। വൃദ്ധിക്ഷയൌ ച സൌമസ്യ കീര്ത്ത്യേതേ സൂര്യകാരിതൌ
ജലത്തിന്റെ സാരംകൊണ്ടുണ്ടായ ചന്ദ്രന്റെ രഥവും അതിന്റെ വിവരവും പറയുന്നു. സൂര്യന്റെ കാരണത്താൽ ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയും കുറയലും എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു എന്നും വിവരിക്കുന്നു.
സൂര്യാദീനാം സ്യന്ദനാനാം ധ്രുവാദേവ പ്രകീര്ത്തനമ്। കീര്ത്ത്യതേ ശിശുമാരശ്ച യസ്യ പുച്ഛേ ധ്രുവഃ സ്ഥിതഃ
സൂര്യനും മറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥങ്ങൾ ധ്രുവനിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു. ധ്രുവൻ വാലിൽ ഇരിക്കുന്ന ശിശുമാര നക്ഷത്രവും ഇവിടെ വിശദീകരിക്കുന്നു.
താരാരൂപാണി സര്വാണി നക്ഷത്രാണി ഗ്രഹൈഃ സഹ। നിവാസാ യത്ര കീര്ത്ത്യന്തേ ദേവാനാം പുണ്യകാരിണാമ്
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. പുണ്യവാൻമാരായ ദേവന്മാർക്ക് അവിടെയുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങളും വിവരിക്കുന്നു.
സൂര്യരശ്മിസഹസ്രേ ച വര്ഷശീതോഷ്ണനിഃസ്രവഃ। പ്രവിഭാഗശ്ച രശ്മീനാം നാമതഃ കര്മതോഽര്ഥതഃ
സൂര്യന്റെ ആയിരം കിരണങ്ങൾ, മഴ, തണുപ്പ്, ചൂട് എന്നിവയുടെ ഉത്ഭവം, കിരണങ്ങളുടെ പേരും പ്രവൃത്തിയും ഉദ്ദേശവും അനുസരിച്ച് വിഭജിക്കുന്നത് വിവരിക്കുന്നു.
പരിമാണഗതീ ചോക്തേ ഗ്രഹാണാം സൂര്യസംശ്രയാത്। യഥാ ചാശു വിഷാത് പ്രാപ്താ ശമ്ഭോഃ കണ്ഠസ്യ നീലതാ
ഗ്രഹങ്ങളുടെ അളവും ചലനവും സൂര്യനിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ശിവന്റെ കഴുത്ത് വിഷം കൊണ്ടു നീലമായി മാറിയതുപോലെ ഇതും വിവരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മപ്രസാദിതസ്യാശു വിഷാദഃ ശൂലപാണിനഃ। സ്തൂയമാനഃ സുരൈര്വിഷ്ണുഃ സ്തൌതി ദേവം മഹേശ്വരമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ത്രിശൂലധാരിയായ മഹാദേവന്റെ വിഷം ഉടൻ നീങ്ങിയതും, ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ച വിഷ്ണു മഹേശ്വരനെ സ്തുതിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
ലിങ്ഗോദ്ഭവകഥാ പുണ്യാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ। വിശ്വരൂപാത് പ്രധാനസ്യ പരിണാമോഽയമദ്ഭുതഃ
എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന, പുണ്യമുള്ള ലിംഗോത്സവത്തിന്റെ കഥയും, മുഖ്യതത്ത്വം വിശ്വരൂപമായി മാറുന്ന അത്ഭുതപരിണാമവും ഇവിടെ പറയുന്നു.
പുരൂരവസ ഐലസ്യ മാഹാത്മ്യാനുപ്രകീര്ത്തനമ്। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം തര്പണം ചാമൃതസ്യ വൈ
ഇലയുടെ മകനായ പുരൂരവസിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു. രണ്ടു വിധം പിതാക്കന്മാർക്കു അമൃതം അർപ്പിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറയുന്നു.
തതഃ പര്വാണി കീര്ത്ത്യന്തേ പര്വണാഞ്ചൈവ സന്ധയഃ। സ്വര്ഗ ലോകഗതാനാം ച പ്രാപ്താനാഞ്ചാപ്യധോഗതിമ്। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം ശ്രാദ്ധേനാനുഗ്രഹോ മഹാന്
ശുദ്ധദിനങ്ങൾക്കും അവയുടെ സന്ധികൾക്കും വിശദീകരണം നൽകുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ താഴേക്കോ പോയവരുടെ ഗതിയും, രണ്ടു വിധം പിതാക്കന്മാർക്ക് ശ്രാദ്ധംകൊണ്ടു ലഭിക്കുന്ന വലിയ അനുഗ്രഹവും പറയുന്നു.
യുഗസംഖ്യാപ്രമാണം ച കീര്ത്യതേ ച കൃതേ യുഗേ। ത്രേതായുഗേ ചാപകര്ഷാദ്വാര്തായാഃ സംപ്രവര്ത്തനമ്
യുഗങ്ങളുടെ എണ്ണം, അളവ് എന്നിവയും, കൃതയുഗത്തിൽ ത്രേതായുഗത്തിലെ ക്ഷയത്താൽ കൃഷി ആരംഭിച്ചതും ഇവിടെ പറയുന്നു.