വായുപുരാണമ്

മഹേശ്വരഃ പരോഽവ്യക്തശ്ചതുര്ബാഹുശ്ചതുര്മുഖഃ। അചിന്ത്യശ്ചാപ്രമേയശ്ച സ്വയമ്ഭൂര്ഹേതുരീശ്വരഃ

മഹേശ്വരൻ, പരമൻ, അവ്യക്തൻ, നാലു കൈകളും നാലു മുഖവും ഉള്ളവൻ, ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തതും അളക്കാൻ കഴിയാത്തതും, സ്വയം ജനിച്ചവനും, കാരണം, ഈശ്വരൻ—

അവ്യക്തം കാരണം യദ്യന്നിത്യം സദസദാത്മകമ്। മഹദാദിവിശേഷാന്തം സൃജതീതി വിനിശ്ചയഃ

അവ്യക്തം എന്നത് കാരണമാകുന്നു; അത് ശാശ്വതവും, സത്തും അസത്തും ഉള്ളതും, മഹത്തിൽ നിന്ന് വിശേഷം വരെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമാണ്—ഇതാണ് ഉറപ്പായ അറിവ്.

അണ്ഡം ഹിരണ്മയഞ്ചൈവ ബഭൂവാപ്രതിമം തതഃ। അണ്ഡസ്യാവരണഞ്ചാദ്ഭിരപാമപി ച തേജസാ

അതിനുശേഷം, അതുല്യമായ സ്വർണ്ണമുണ്ടായ അണ്ടം ഉദിച്ചുവന്നു. ആ അണ്ടത്തിന്റെ പുറം വെള്ളവും, തീയും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.

വായുനാ തസ്യ നഭസാ നഭോ ഭൂതാദിനാ വൃതമ്। ഭൂതാദിര്മഹതാ ചൈവ അവ്യക്തേനാവൃതോ മഹാന്

വായു, ആകാശം, ഭൂതാദി എന്നിവകൊണ്ട് അത് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. ഭൂതാദി മഹത്താൽ മൂടപ്പെട്ടു, മഹത് അവ്യക്തം കൊണ്ടും മറഞ്ഞു.

അതോഽത്ര വിശ്വദേവാനാമൃഷീണാഞ്ചോപവര്ണിതമ്। നദീനാം പര്വതാനാഞ്ച പ്രാദുര്ഭാവോഽത്ര ശസ്യതേ

ഇവിടെ വിശ്വദേവന്മാരുടെയും, ഋഷിമാരുടെയും, നദികളുടെയും, പർവതങ്ങളുടെയും ഉദ്ഭവം വിവരിക്കുന്നു.

മന്വന്തരാണാം സര്വേഷാം കല്പാനാഞ്ചോപവര്ണനമ്। കീര്ത്തനം ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ ബ്രഹ്മ ജന്മ ച കീര്ത്ത്യതേ

മന്വന്തരങ്ങളുടെയും, കല്പങ്ങളുടെയും വിവരണവും, ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയരുടെ മഹത്വവും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ജനനവും ഇവിടെ പാടപ്പെടുന്നു.

അതോ ബ്രഹ്മണി സ്രഷ്ടൃത്വം പ്രജാസര്ഗോപവര്ണനമ്। അവസ്ഥാശ്ചാത്ര കീര്ത്ത്യന്തേ ബ്രഹ്മണോഽവ്യക്തജന്മനഃ

ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടികാര്യവും, ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയുടെ വിവരണവും, അവ്യക്തജനനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവസ്ഥകളും ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നു.

കല്പാനാം വത്സരാശ്ചൈവ ജഗതഃ സ്ഥാപനന്തഥാ। ശയനഞ്ച ഹരേരത്ര പൃഥിവ്യുദ്ധരണന്തഥാ

കല്പങ്ങളുടെ വർഷങ്ങൾ, ലോകത്തിന്റെ സ്ഥാപനം, ഹരിയുടെ ശയനം, ഭൂമിയെ ഉയർത്തൽ എന്നിവയും ഇവിടെ പറയുന്നു.

സന്നിവേശഃ പുരാദീനാം വര്ണാശ്രമവിഭാഗശഃ। വൃക്ഷാണാം ഗൃഹസംസ്ഥാനാം സിദ്ധാനാഞ്ചവിനാശനമ്

നഗരങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം, വർണ്ണാശ്രമങ്ങളുടെ വിഭജനം, വൃക്ഷങ്ങളും വീടുകളും എങ്ങനെ ഉണ്ടെന്നത്, സിദ്ധന്മാരുടെ നാശം എന്നിവയും വിവരിക്കുന്നു.

യോജനാനാം പഥാഞ്ചൈവ സഞ്ചരോ ബഹുവിസ്തരഃ। സ്വര്ഗേ സ്ഥാനവിഭാഗശ്ച മര്ത്ത്യാനാം ഭുവിചാരിണാമ്

വളരെയധികം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വഴികളും, അവയിലൂടെ നടക്കുന്ന പ്രയാണവും, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ഭേദഭാഗങ്ങളും, ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കുള്ള സ്ഥിതികളും ഇവിടെയെല്ലാം വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

വൃക്ഷാണാമോഷധീനാഞ്ച വീരുധാഞ്ച പ്രകീര്ത്തനമ്। വൃക്ഷനാരകികീടത്വം മര്ത്ത്യാനാം പരികീര്ത്തിതമ്

മരങ്ങൾ, ഔഷധികൾ, ലതാദികൾ എന്നിവയുടെ വിവരണവും, മനുഷ്യർ മരിച്ച ശേഷം മരങ്ങളായി, മൃഗങ്ങളായി, കീടങ്ങളായി ജന്മം പ്രാപിക്കുന്നതും ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ദേവതാനാമൃഷീണാഞ്ച ദ്വേ സൃതീ പരികീര്ത്തിതേ। അന്നാദീനാം തനൂനാഞ്ച സര്ജനന്ത്യജനന്തഥാ

ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും രണ്ട് വഴികൾ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭക്ഷ്യങ്ങൾ കഴിക്കുന്നവരും ശരീരമുള്ളവരുമായ സകല ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

പ്രഥമം സര്വശാസ്ത്രാണാം പുരാണം ബ്രഹ്മണാ സ്മൃതമ്। അനന്തരഞ്ച വക്രേഭ്യോ വേദാസ്തസ്യ വിനിഃസൃതാഃ

എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലെയും ആദ്യം ബ്രഹ്മാവു ഓർത്തു സൂക്ഷിച്ച പുരാണമാണ്. അതിന് ശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് വേദങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

അങ്ഗാനി ധര്മശാസ്ത്രഞ്ച വ്രതാനി നിയമാസ്തഥാ। പശൂനാം പുരുഷാണാഞ്ച സമ്ഭവഃ പരികീര്തിതഃ

വേദങ്ങളുടെ അങ്കങ്ങൾ, ധർമ്മശാസ്ത്രം, വ്രതങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ എന്നിവയും, മൃഗങ്ങളും മനുഷ്യരും എങ്ങനെ ഉത്ഭവിച്ചുവെന്നതും ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

തഥാ നിര്വചനം പ്രോക്തം കല്പസ്യ ച പരിഗ്രഹഃ। നവ സര്ഗാഃ പുനഃ പ്രോക്താ ബ്രഹ്മണോ ബുദ്ധിപൂര്വകാഃ

പദങ്ങളുടെ അർത്ഥവും കല്പത്തിന്റെ എണ്ണവും വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച ഒൻപതു സൃഷ്ടികളും വീണ്ടും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ത്രയോഽന്യേ ബുദ്ധിപൂര്വാസ്തു തതോ ലോകാനകല്പയത്। ബ്രഹ്മണോഽവയവേഭ്യശ്ച ധര്മാദീനാം സമുദ്ഭവഃ

മറ്റു മൂന്നു സൃഷ്ടികളും ബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവയാണെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ന് ധർമ്മാദികൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്തു.

യേ ദ്വാദശ പ്രസൂയന്തേ പ്രജാഃ കല്പേ പുനഃ പുനഃ। കല്പയോരന്തരം പ്രോക്തം പ്രതിസന്ധിശ്ച യസ്തയോഃ

ഓരോ കല്പത്തിലും പുനഃപുനഃ ജനിക്കുന്ന പന്ത്രണ്ടു ജീവജാതികളെപ്പറ്റിയും, കല്പങ്ങൾക്കിടയിലെ ഇടവേളയും അവയുടെ ബന്ധവും വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തമോമാത്രാവൃതത്വാച്ച ബ്രഹ്മണോഽധര്മസമ്ഭവഃ। തഥൈവ ശതരൂപായാഃ സമ്ഭവശ്ച തതഃ പരമ്

അന്ധകാരം ആവൃതമായതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അധർമ്മം ഉദിച്ചുവെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ ശതരൂപയുടെ ഉത്ഭവവും പിന്നീട് സംഭവിച്ചു.

പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ പ്രസൂത്യാകൂതയശ്ച താഃ। കീര്ത്ത്യന്തേ ധൂതപാപ്മാനോ യേഷു ലോകാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ

പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും, അവരുടെ പുത്രികളും, ആകൂതി എന്നിവരും, പാപം വിട്ടവരായ ഇവരിൽ ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് വിവരിക്കുന്നു.

രുചേഃ പ്രജാപതേശ്ചോര്ദ്വമാകൂത്യാം മിതുനോദ്ഭവഃ। പ്രസൂത്യാമപി ദക്ഷസ്യ കന്യാനാം പ്രഭവസ്തതഃ

രുചി എന്ന പ്രജാപതിയിൽ നിന്ന് ആകൂതിയിൽ മിത്രൻ ജനിച്ചു. പ്രസൂതിയിൽ നിന്ന് ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാർ പിന്നീട് ജനിച്ചു.

ദാക്ഷായണീഷു ചാപ്യൂര്ദ്ധ്വം ശ്രദ്ധാദ്യാസു മഹാത്മനാമ്। ധര്മസ്യ കീര്ത്ത്യതേ സര്ഗഃ സാത്ത്വികസ്യ സുഖോദയഃ

ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരിൽ, ശ്രദ്ധ തുടങ്ങിയ മഹാത്മാക്കളിൽ, സത്ത്വഗുണം നിറഞ്ഞ സന്തോഷം നൽകുന്ന ധർമ്മത്തിന്റെ സൃഷ്ടി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

തഥാഽധര്മ്മസ്യ ഹിംസായാം താമസോഽശുഭലക്ഷണഃ। മഹേശ്വരസ്യ സത്യാഞ്ച പ്രജാസര്ഗഃ പ്രകീര്തിതഃ

അധർമ്മത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും, അതിൽ വരുന്ന ഹിംസയും, താമസികവും അശുഭസ്വഭാവമുള്ളതുമായ സൃഷ്ടിയും, മഹേശ്വരനും സതിയും ചേർന്ന് ജീവികളുടെ സൃഷ്ടിയും ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

നിരാമയഞ്ച ബ്രഹ്മാണം താദൃശം കീര്ത്തിതം പുനഃ। യോഗം യോഗനിധിഃ പ്രാഹ ദ്വിജാനാം മുക്തികാംക്ഷിണാമ്

ദോഷമില്ലാത്ത പരമശുദ്ധനായ ബ്രഹ്മാവിനെ വീണ്ടും വിവരിക്കുന്നു. യോഗത്തിന്റെ നിധിയായവൻ മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാർക്ക് യോഗമാർഗ്ഗം ഉപദേശിച്ചു.

അവതാരശ്ച രുദ്രസ്യ മഹാഭാഗ്യം തഥൈവ ച। ത്രൈവേദികാം കഥാഞ്ചാപി സംവാദഃ പരമോ മഹാന്

രുദ്രന്റെ അവതാരവും അവന്റെ മഹാഭാഗ്യവും, മൂന്ന് വേദങ്ങളിൽ പറയുന്ന കഥകളും, പരമമായ മഹാസംവാദവും ഇവിടെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മനാരായണാഭ്യാഞ്ച യത്ര സ്തോത്രം പ്രകീര്ത്തിതമ്। സ്തുതസ്താഭ്യാം സ ദേവേശസ്തുതോഷ ഭഗവാന് ശിവഃ

ബ്രഹ്മാവും നാരായണനും ചേർന്ന് പാടിയ സ്തോത്രം ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അവരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവേശനായ ശിവൻ അതിൽ സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു.

പ്രാദുര്ഭാവോഽഥ രുദ്രസ്യ ബ്രഹ്മണോഽങ്ഗേ മഹാത്മനഃ। കീര്ത്ത്യതേ നാമ ഹേതുശ്ച യഥാഽരോദീന്മഹാമനാഃ

മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രുദ്രൻ ഉദിച്ചതും, അവന്റെ പേരിന് കാരണവും, മഹാമനസ്സുള്ളവൻ എങ്ങനെ കരഞ്ഞുവെന്നും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

രുദ്രാദീനി യഥാ ഹ്യഷ്ടൌ നാമാന്യാപ്നോത് സ്വയമ്ഭുവഃ। യഥാ ച തൈര്വ്യാപ്രതമിദം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്

സ്വയംഭുവൻ എങ്ങനെ രുദ്രൻ തുടങ്ങി എട്ട് പേരുകൾ നേടിയുവെന്നും, അവരിലൂടെ ചലനശീലമുള്ളതും അചലവുമുള്ള ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളും എങ്ങനെ വ്യാപിച്ചുവെന്നും വിശദീകരിക്കുന്നു.

ഭൃഗ്വാദീനാമൃഷീണാഞ്ച പ്രജാസര്ഗോപവര്ണനമ്। വസിഷ്ഠസ്യ ച ബ്രഹ്മര്ഷേര്യത്ര ഗോത്രാനുകീര്ത്തനമ്

ഭൃഗുവും മറ്റു മഹർഷിമാരും സൃഷ്ടിച്ച സകല ജീവികളുടെ ഉല്പത്തി, ബ്രഹ്മർഷിയായ വസിഷ്ഠന്റെ വംശപരമ്പര എന്നിവ ഇവിടെ വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

അഗ്നേഃ പ്രജായാഃ സമ്ഭൂതിഃ സ്വാഹായാം യത്ര കീര്ത്തിതാ। പിതൄണാം ദ്വിപ്രകാരാണാം സ്വധായാസ്തദനന്തരമ്

അഗ്നിദേവനും സ്വാഹയും ചേർന്ന് ജനിപ്പിച്ച സന്തതിയുടെ ഉല്പത്തിയും, അതിന് പിന്നാലെ സ്വധയുടെ മുഖാന്തിരം ഉണ്ടായ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള പിതൃവംശങ്ങളും ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.