ഋഷയഃ സംശിതാത്മാനഃ സത്യവ്രതപരായണാഃ। ഋജവോ നഷ്ടരജസഃ ശാന്താ ദാന്താ ജിതേന്ദ്രിയാഃ
ആർജ്ജവവും, സത്യനിഷ്ഠയും, ആത്മനിയന്ത്രണവും, ശാന്തതയും, ഇന്ദ്രിയജയവും ഉള്ള, സത്യവ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ള, മനസ്സു ശുദ്ധമായ ഋഷിമാർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ധര്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ ദീര്ഘസത്രന്തു ഈജിരേ। നദ്യാസ്തീരേ ദൃഷദ്വത്യാഃ പുണ്യായാഃ ശുചിരോധസഃ। ദീക്ഷിതാസ്തേ യഥാശാസ്ത്രം നൈമിഷാരണ്യഗോചരാഃ
ധർമ്മഭൂമിയായ കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ, ദൃശ്യദ്വതീ എന്ന പുണ്യനദിയുടെ ശുദ്ധമായ തീരത്ത്, അവർ ദീർഘയാഗം നടത്തി; ശാസ്ത്രാനുസരണം ദീക്ഷയേറ്റു, നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ വസിച്ചു.
ദ്രഷ്ടും താന് സ മഹാബുദ്ധിഃ സൂതഃ പൌരാണികോത്തമഃ। ലോമാനി ഹര്ഷയാഞ്ചക്രേ ശ്രോത്രൂണാം യത് സുഭാഷിതൈഃ। കര്മണാ പ്രഥിതസ്തേന ലോകേഽസ്മിഁല്ലോമഹര്ഷണഃ
അവരെ കാണാൻ, മഹാബുദ്ധിയുള്ള സൂതൻ, പുരാണകഥകളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, തന്റെ മനോഹരമായ വാക്കുകൾകൊണ്ട് ശ്രോതാക്കളുടെ രോമങ്ങൾ നട്ടെളിയിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ലോകത്തിൽ അവൻ രോമഹർഷണൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.
തപഃശ്രുതാചാരനിധേര്വേദവ്യാസസ്യ ധീമതഃ। ശിഷ്യോ ബഭൂവ മേധാവീ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ
വേദവ്യാസൻ എന്ന ധീരനായ ഗുരുവിന്റെ ശിഷ്യനായ, തപസ്സിലും, പഠനത്തിലും, നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും സമ്പന്നനായ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായവനാണ് അവൻ.
പുരാണ വേദോ ഹ്യഖിലോ യസ്മിന് സമ്യക് പ്രതിഷ്ഠിതഃ। ഭാരതീ ചൈവ വിപുലാ മഹാഭാരതവര്ദ്ധിനീ
പൊരാണവും വേദവും മുഴുവനായും അതിൽ ഉറപ്പോടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മഹാഭാരതത്തെ വളർത്തുന്ന വിശാലമായ ഭാരതിയും അതിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാര്ഥാഃ കഥാ യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതാഃ। സൂക്താഃ സുപരിഭാഷാശ്ച ഭൂമാവോഷധയോ യഥാ
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകളും, മനോഹരമായ വാക്കുകളും, വ്യക്തമായ പ്രസ്താവനകളും അതിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ഭൂമിയിൽ ഔഷധങ്ങൾ വളരുന്നതുപോലെ.
സ താന് ന്യായേന സുധിയോ ന്യായവിന്മുനിപുങ്ഗവാന്। അഭിഗമ്യോപസംസൃത്യ നമസ്കൃത്യ കൃതാഞ്ജലിഃ। തോഷയാമാസ മേധാവീ പ്രണിപാതേന താനൃഷീന്
ന്യായത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബുദ്ധിമാൻ അവൻ, ആ മഹാന്മാരായ ന്യായജ്ഞന്മാരെയും ജ്ഞാനികളെയും സമീപിച്ച്, കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു, അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തേ ചാപി സര്ത്രിണഃ പ്രീതാഃ സസദസ്യാ മഹൌജസഃ। തസ്മൈ സാമ ച പൂജാഞ്ച യഥാവത് പ്രതിപേദിരേ
അവശേഷിച്ച മഹാശക്തിയുള്ള സപാരിഷദ്മാരായ സന്യാസിമാർ അതിനാൽ സന്തുഷ്ടരായി, അവനെ യോഗ്യമായ ആദരവും പൂജയും നൽകി.
അഥ തേഷാം പുരാണസ്യ ശുശ്രൂഷാ സമപദ്യത। ദൃഷ്ട്വാ തമാതിവിശ്വസ്തം വിദ്വാംസം ലോമഹര്ഷണമ്
അവിടെ, അത്യന്തം വിശ്വാസത്തോടെ ഇരുന്ന ജ്ഞാനിയായ ലോമഹർഷണനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർക്കു പൊരാണം കേൾക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം ജനിച്ചു.
തസ്മിന് സത്രേ ഗൃഹപതിഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ। ഇങ്ഗിതൈര്ഭാവമാലക്ഷ്യ തേഷാം സൂതമനോദയത്
ആ സത്രത്തിൽ, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗൃഹസ്ഥൻ, അവരുടെ മനസ്സിലുളളത് അവരുടെയംഗസൂചനകളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി, സൂതനെ സംസാരിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
ത്വയാ സൂത മഹാബുദ്ധിര്ഭഗവാന് ബ്രഹ്മവിത്തമഃ। ഇതിഹാസപുരാണാര്ഥം വ്യാസഃ സമ്യഗുപാസിതഃ। ദുദോഹ വൈ മതിം തസ്യ ത്വം പുരാണാശ്രയാം കഥാമ്
സൂതാ, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയായ മഹാത്മാവായ വ്യാസൻ നിന്നാൽ ശരിയായി സേവിക്കപ്പെട്ടു; ഇതിഹാസവും പൊരാണവും മനസ്സിലാക്കാനായി നീ അവനിൽ നിന്ന് അറിവ് നേടി. ഇപ്പോൾ നീ പൊരാണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കഥ പറയണം.
ഏഷാഞ്ച ഋഷിമുഖ്യാനാം പുരാണം പ്രതി ധീമതാമ്। ശുശ്രൂഷാസ്തി മഹാബുദ്ധേ തച്ഛ്രാവയിതുമര്ഹസി
ഈ പ്രധാനമുനിമാരിൽ പൊരാണം കേൾക്കാനുള്ള ആഗ്രഹമുണ്ട്, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ; അതിനാൽ നീ അവർക്കു അത് വായിച്ചു കേൾപ്പിക്കണം.
സര്വേ ഹീമേ മഹാത്മാനോ നാനാ ഗോത്രാഃ സമാഗതാഃ। സ്വാന് സ്വാന് വംശാന് പുരാണൈസ്തു ശ്രൃണുയുര്ബ്രഹ്മവാദിനഃ
ഇവരൊക്കെയും മഹാത്മാക്കളാണ്, വിവിധ വംശങ്ങളിൽ നിന്നു കൂടിയവരാണ്; ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായ ഇവർ തങ്ങളുടെ തന്തുവംശങ്ങൾ പൊരാണങ്ങളിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സപുത്രാന് ദീര്ഘസത്രേഽസ്മിഞ്ഛ്രവയേഥാ മുനീനഥ। ദീക്ഷിഷ്യമാണൈരസ്മാഭി സ്തേന പ്രാഗസി സംസ്മൃതഃ
മഹാമുനിനാഥാ, ഈ ദീർഘസത്രത്തിൽ, മക്കളോടൊപ്പം മുനിമാരെ നീ കേൾപ്പിക്കണം; ദീക്ഷയെടുക്കാൻ പോകുന്ന ഞങ്ങൾ അതിനായി നിന്നെ ഓർത്തിരിക്കുന്നു.
ഇതി സന്നോദിതഃ സൂതസ്തൈരേവ മുനിഭിഃ പുരാ। പുരാണാര്ഥം പുരാണജ്ഞൈഃ സത്യവ്രതപരായണൈഃ
ഇങ്ങനെ സത്യനിഷ്ഠരായ, പൊരാണജ്ഞാനികളായ ആ മുനിമാർ സൂതനെ വിളിച്ചു, പൊരാണത്തിന്റെ അർത്ഥം വിശദീകരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
സ്വധര്മ ഏഷ സൂതസ്യ സദ്ഭിര്ദൃഷ്ടഃ പുരാതനൈഃ। ദേവതാനാമൃഷീണാഞ്ച രാജ്ഞാഞ്ചാമിതതേജസാമ്
സൂതന്റെ ഈ കർമ്മം പുരാതന സന്മാർഗ്ഗികൾ ദൈവങ്ങൾക്കും, മുനിമാർക്കും, അതിവിശാലശക്തിയുള്ള രാജാക്കന്മാർക്കും വായിച്ചു കേൾപ്പിക്കലാണ് എന്ന് കണ്ടു.
വംശാനാം ധാരണം കാര്യം ശ്രുതാനാഞ്ച മഹാത്മനാമ്। ഇതിഹാസപുരാണേഷു ദിഷ്ടാ യേ ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ
മഹാത്മാക്കളുടെയവരുടെ വംശാവലി സംരക്ഷിക്കുകയും, അതിഹാസങ്ങളിലും പൊരാണങ്ങളിലും കേട്ടതുപോലെ അവയെ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ന ഹി വേദേഷ്വധികാരഃ കശ്വിത് സൂതസ്യ ദൃശ്യതേ। വൈന്യസ്യ ഹി പൃഥോര്യജ്ഞേ വര്ത്തമാനേ മഹാത്മനഃ। സുത്യായാമഭവത് സൂതഃ പ്രഥമം വര്ണവൈകൃതഃ
വേദങ്ങളിൽ സൂതന് അവകാശമില്ലെന്ന് കാണപ്പെടുന്നു; വെയ്ന്യനായ മഹാത്മാവായ പൃഥുവിന്റെ യാഗത്തിൽ, സോമപാന സമയത്ത് സൂതൻ ആദ്യമായി വേറിട്ട വർഗ്ഗമായി ഉദിച്ചുവന്നു.
ഐന്ദ്രേണ ഹവിഷാ തത്ര ഹവിഃ പൃക്തം ബൃഹസ്പതേഃ। ജുഹാവേന്ദ്രായ ദേവായ തതഃ സൂതോ വ്യജായത। പ്രമാദാത്തത്ര സഞ്ജജ്ഞേ പ്രായശ്ചിത്തഞ്ച കര്മസു
അവിടെ ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി അർപ്പിച്ച ഹവിസിൽ ബ്രഹസ്പതിക്ക് വേണ്ടിയിരുന്ന ഹവിസ് ഇന്ദ്രനു അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു; അതിൽ നിന്നാണ് സൂതൻ ജനിച്ചത്. ആ തെറ്റിനായി പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തതുമുണ്ട്.
ശിഷ്യഹവ്യേന യത് പൃക്തമഭിഭൂതം ഗുരോര്ഹവിഃ। അധരോത്തരചാരേണ ജജ്ഞേ തദ്വര്ണവൈകൃതഃ
ശിഷ്യന്റെ ഹവിസ് ഗുരുവിന്റെ ഹവിസുമായി കലർന്നപ്പോൾ, ക്രമം തെറ്റി ഗുരുവിന്റെ ഹവിസ് കീഴ്പ്പെട്ടപ്പോൾ, അങ്ങനെ വർഗ്ഗഭേദം ഉണ്ടായി.
യച്ച ക്ഷത്രാത് സമഭവദ്ബ്രാഹ്മണാഽവരയോനിതഃ। തതഃ പൂര്വേണ സാധര്മ്യാത്തുല്യധര്മാ പ്രകീര്ത്തിതഃ
ക്ഷത്രിയയിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, മുമ്പുള്ളവനോടു സാമ്യം കൊണ്ടു, അവനു സമാനമായ കർമ്മങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മധ്യമോ ഹ്യേഷ സൂതസ്യ ധര്മഃ ക്ഷത്രോപജീവനമ്। രഥനാഗാശ്വചരിതം ജഘന്യഞ്ച ചികിത്സിതമ്
സൂതന്റെ ഇടത്തരം കർമ്മം ക്ഷത്രിയരെ സേവിച്ച് ജീവിക്കുക, രഥം, ആന, കുതിര എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുക, അവസാനമായി വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുക എന്നതാണ്.
തത് സ്വധര്മമഹം പൃഷ്ടോ ഭവദ്ഭിര്ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ। കസ്മാത് സമ്യങ്ന വിബ്രൂയാം പുരാണമൃഷിപൂജിതമ്
ഭഗവദ്ഭാവനയുള്ളവരായ നിങ്ങൾ എന്റെ ധർമ്മം ചോദിച്ചു. അതിനാൽ, പുരാതന ഋഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട പുരാണം ഞാൻ ശരിയായി പറയാതിരിക്കേണ്ടതെന്തിന്?
പിതൄണാം മാനസീ കന്യാ വാസവീ സമപദ്യത। അപധ്യാതാ ച പിതൃഭിര്മത്സ്യയോനൌ ബഭൂവ സാ
പിതാക്കളുടെയൊക്കെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച മകൾ വാസവിയായി. പിതാക്കന്മാർ അവളെ ശപിച്ചതിനാൽ, അവൾ മീനിന്റെ രൂപത്തിൽ ജനിച്ചു.
അരണീവ ഹുതാശസ്യ നിമിത്തം യസ്യ ജന്മനഃ। തസ്യാം ജാതോ മഹായോഗീ വ്യാസോ വേദവിദാം വരഃ
ഹോമത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന അരണിപോലെ, അവൾ മഹായോഗിയായ, വേദജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വ്യാസന്റെ ജനനത്തിന് കാരണമായി. അതിൽ നിന്നാണ് വ്യാസൻ ജനിച്ചത്.
തസ്മൈ ഭഗവതേ കൃത്വാ നമോ വ്യാസായ വേധസേ।। പുരുഷായ പുരാണായ ഭൃഗുവാക്യപ്രവര്ത്തിനേ। മാനുഷച്ഛദ്മരൂപായ വിഷ്ണവേ പ്രഭവിഷ്ണവേ
ആ മഹാത്മാവായ, സൃഷ്ടികർത്താവായ വ്യാസനോടും, ആദിപുരുഷനോടും, പുരാതനനോടും, ഭൃഗുവിന്റെ വാക്കുകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവനോടും, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണുവിനോടും ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ജാതമാത്രഞ്ച യം വേദ ഉപതസ്ഥേ സസങ്ഗ്രഹഃ। ധര്മമേവ പുരസ്കൃത്യ ജാതൂകര്ണാദവാപ തമ്
ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ, ശാഖകളോടെ വേദം അവനെ സേവിച്ചു. ധർമ്മത്തെ മുൻനിർത്തി, ജാതൂകർണനിൽ നിന്ന് അവൻ അതിനെ സ്വീകരിച്ചു.
മതിം മന്ഥാനമാവിധ്യ യേനാസൌ ശ്രുതിസാഗരാത്। പ്രകാശം ജനിതോ ലോകേ മഹാഭാരതചന്ദ്രമാഃ
തന്റെ മനസ്സിനെ കുഴച്ചുകൊണ്ട്, വേദസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് മഹാഭാരതചന്ദ്രനെ ലോകത്ത് പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
വേദദ്രുമശ്ച യം പ്രാപ്യ സശാഖഃ സമപദ്യത। ഭൂമികാലഗുണാന് പ്രാപ്യ ബഹുശാഖോ യഥാ ദ്രുമഃ
വേദവൃക്ഷം അവനെ പ്രാപിച്ചതോടെ, അതിന് അനേകം ശാഖകൾ ഉണ്ടായി. ഭൂമി, കാലം എന്നിവയുടെ ഗുണങ്ങൾ ലഭിച്ചതിനാൽ, ആ വൃക്ഷം പലതരം ശാഖകളോടെ വിരിഞ്ഞു.
തസ്മാദഹമുപശ്രുത്യ പുരാണം ബ്രഹ്മവാദിനഃ। സര്വജ്ഞാത്സര്വവേദേഷു പൂജിതാദ്ദീപ്തതേജസഃ
അതിനാൽ, സർവ്വജ്ഞനും, സർവ്വവേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യവും, മഹത്തായ തേജസ്സും ഉള്ള ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയുമായി ഞാൻ പുരാണം കേട്ടിരിക്കുന്നു.