യജ്ഞഞ്ചക്രേ ഗയോ രാജാ ബഹ്വന്നം ബഹുദക്ഷിണമ്। യത്ര ദ്രവ്യസമൂഹാനാം സംഖ്യാ കര്ത്തും ന ശക്യതേ ।। ൫൦.
ഗയ രാജാവ് വളരെ ഭക്ഷണവും ധാരാളം ദാനവും ഉള്ള യജ്ഞം നടത്തി. അവിടെ കൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ എണ്ണമിടാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
സ്ഥിതാ ഗയായാമന്നാദിപര്വ്വതാഃ പഞ്ചവിംശതിഃ। പ്രശംസന്തി ദ്വിജാസ്തത്ര ദേശേ ദേശേ സുപൂജിതാഃ ।। ൫൦.
ഗയയിൽ ഇരുപത്തഞ്ചു ഭക്ഷ്യപർവതങ്ങളും മറ്റും നിലകൊണ്ടിരുന്നു. അവിടത്തെ ദ്വിജന്മാർ ഓരോ പ്രദേശത്തും അവയെ വലിയ ആദരവോടെ പ്രശംസിക്കുന്നു.
നൈവ പൂര്വ്വം കേപ്യകുര്വ്വന്ന കരിഷ്യന്തി ചാപരേ। സികതാ വാ യഥാ ലോകേ യഥാ ച ദിവി താരകാഃ ।। ൫൦.
ഇതുപോലെയുള്ള യജ്ഞം മുമ്പ് ആരും നടത്തിയിട്ടില്ല, പിന്നെയും മറ്റാർക്കും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഭൂമിയിലെ മണലുപോലെയും ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾപോലെയും അതിന്റെ എണ്ണം അളക്കാൻ കഴിയില്ല.
തഥാ ബഹുസുവര്ണാദ്യൈരസങ്ഖ്യാതാസ്തു ദക്ഷിണാഃ । നൈവേഹ പൂര്വേ യേ കേചിന്ന കരിഷ്യന്തി ചാപരേ ।। ൫൦.
അതുപോലെ, ധാരാളം പൊന്നും മറ്റും അനവധി ദാനങ്ങൾ നൽകി. മുമ്പ് ആരും ചെയ്തിട്ടില്ല, പിന്നെയും മറ്റാർക്കും ഇവിടെ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
പ്രശംസന്തി ദ്വിജാസ്തൃപ്താ ദേശേ ദേശേ സുപൂജിതാഃ। ഗയം വിഷ്ണ്വാദയസ്തുഷ്ടാ വരം ബ്രൂഹീതി ചാബ്രുവന് ।। ൫൦.
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാർ സംതൃപ്തരായി ഗയയെ പ്രശംസിച്ചു. ഗയയിൽ വിഷ്ണുവും മറ്റു ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ, 'നിനക്ക് എന്ത് വരം വേണമെന്ന് ചോദിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഗയസ്താന്പ്രാര്ഥയാമാസ ഹ്യഭിശപ്താശ്ച ചേ പുരാ। ബ്രഹ്മണാ തേ ദ്വിജാഃ പൂതാ ഭവന്തു ക്രതുപൂജിതാഃ ।। ൫൦.
അവർക്ക് മുമ്പ് ബ്രഹ്മാവിനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ദ്വിജന്മാരെ ഗയ ചോദിച്ചു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, യാഗങ്ങളിൽ ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കപ്പെട്ട അവർ ശുദ്ധരായി.
ഗയാശ്രാദ്ധവിധാനായ ദ്വിജാ മൂര്ത്താശ്ചദുര്ദ്ദശ। തേഷാം വാക്യം പ്രകുര്വ്വീത യദി ബ്രഹ്മാ സ്വയം ഭവേത് ।। ൫൦.
ഗയയിൽ പിതൃകർമ്മം നടത്തുമ്പോൾ, ദ്വിജന്മാരുടെയും ശരീരധാരികളുടെയും വാക്കുകൾ, അവർക്കു എത്രയെങ്കിലും കഷ്ടതയുണ്ടായാലും, ബ്രഹ്മാവു തന്നെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നാലും, മാന്യമായിരിക്കണം.
ഗൌതമം കാശ്യപം കൌത്സം കൌശികം കണ്വമേവ ച। ഭാരദ്വാജം ഹ്യൌശനസം വാത്സ്യം പാരാശരം തഥാ ।। ൫൦.
ഗൗതമൻ, കശ്യപൻ, കൗത്സൻ, കൗശികൻ, കണ്വൻ, ഭാരദ്വാജൻ, ഔശനസൻ, വാത്സ്യൻ, പാരാശരൻ— ഇവരാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നവർ.
ഹരിത്കുമാരമാണ്ഡവ്യം ലോകാക്ഷിം ലോകസംമഹത്। വാസിഷ്ഠഞ്ച തഥാത്രേയം ഗോത്രാണ്യേഷാം ചതുര്ദ്ദശ ।। ൫൦.
ഹരിത്കുമാരൻ, മാന്ഡവ്യൻ, ലോകാക്ഷി, ലോകസന്മഹത്, വാസിഷ്ഠൻ, അത്രി— ഇവരുടെ പതിനാലു വംശങ്ങളാണ് ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
ഗയാപുരീതി മന്നാമ്നാ ഖ്യാതാ ബ്രഹ്മ പുരീ യഥാ। ഏവമസ്തു വരം ദത്ത്വാ തഥാ ചാന്തര്ദധുഃ സുരാഃ ।। ൫൦.
എന്റെ പേരിൽ ഗയാപുരി എന്ന പേരിൽ ഈ നഗരം പ്രശസ്തമാണ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ നഗരം പ്രശസ്തമായതുപോലെ. ഇങ്ങനെ വരം നൽകി ദേവന്മാർ അപ്രത്യക്ഷരായി.
ഗയശ്ച ഭോഗാന്സമ്ഭുജ്യ വിഷ്ണുലോകം പരം യയൌ। വിശാലായാം വിശാലോഽഭൂദ്രാജാഽപുത്രോ ഽബ്രവീദ്ദ്വിജാന് ।। ൫൦.
ഗയൻ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ശേഷം പരമമായ വിഷ്ണുലോകത്തേക്ക് പോയി. വിശാലയിൽ, വിശാലൻ രാജാവായി, മകനില്ലാതെ, ദ്വിജന്മാരോട് ചോദിച്ചു.
കഥം പുത്രാദയോ മേ സ്യുര്വിശാലം ചാബ്രുവന്ദ്വിജാഃ। ഗയായാം പിണ്ഡദാനേന തവ സര്വ്വം ഭവിഷ്യതി ।। ൫൦.
'എനിക്ക് എങ്ങനെ മക്കൾ ഉണ്ടാകും?' എന്ന് വിശാലൻ ദ്വിജന്മാരോട് ചോദിച്ചു. അവർ പറഞ്ഞു: 'നീ ഗയയിൽ പിണ്ഡം സമർപ്പിച്ചാൽ, നിനക്ക് എല്ലാം ലഭിക്കും.'
വിശാലോഽപി ഗയാശീര്ഷ പിണ്ഡദഃ പുത്രവാനഭൂത്। ദൃഷ്ട്വാകാശേ സിതം രക്തം കൃഷ്ണം പുരുഷമബ്രവീത് ।। ൫൦.
വിശാലനും ഗയാശീർഷത്തിൽ പിണ്ഡം സമർപ്പിച്ച് മക്കളെ ലഭിച്ചു. ആകാശത്ത് വെളുപ്പ്, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ് നിറമുള്ള മൂന്ന് പുരുഷന്മാരെ കണ്ടു അവരോട് ചോദിച്ചു.
കേ യൂയം തേഷു ചൈവൈകഃ സിതഃ പ്രോചേ വിശാലകമ്। അഹം സിതസ്തേ ജനക ഇന്ദ്രലോകാദിഹാഗതഃ ।। ൫൦.
'നിങ്ങൾ ആരാണ്?' എന്ന് വിശാലൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വെളുപ്പൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ പൂർവ്വികൻ, ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്നവൻ.'
മമ പുത്ര പിതാ രക്തോ ബ്രഹ്മഹാ പാപകൃത്തമഃ । അയം പിതാമഹഃ കൃഷ്ണ ഋഷയോ യേന ഘാതിതാഃ ।। ൫൦.
'എന്റെ മകൻ ചുവപ്പൻ ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്, ഏറ്റവും പാപിയായവൻ. ഈ കറുപ്പൻ എന്റെ അച്ഛൻ; അദ്ദേഹം ഋഷിമാരെ കൊല്ലപ്പെട്ടവനാണ്.'
അവീചിനരകം പ്രാപ്തൌ മുക്തൌ ത്വത്പിണ്ഡദാനതഃ। പിതൄന്പിതാമഹാംശ്ചൈവ തഥൈവ പ്രപിതാമഹാന് ।। ൫൦.
'അവർ അവീചി നരകത്തിൽ ആയിരുന്നു, പക്ഷേ നിന്റെ പിണ്ഡസമർപ്പണത്താൽ മോചിതരായി. അച്ഛന്മാരും അപ്പൂപ്പന്മാരും പ്രപിതാമഹന്മാരും ഇതുപോലെ മോചനം നേടി.'
പ്രീണയാമീതി യത്തോയം ത്വയാ ദത്തമരിന്ദമ। തേനാസ്മദ്യുഗപദ്യോഗോ ജാതോ വാക്യേന സത്തമ ।। ൫൦.
'നീ നൽകിയ വെള്ളം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചത്. നിന്റെ പ്രവർത്തിയും വാക്കുകളും കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ ഒരുമിച്ചു ചേർന്നിരിക്കുന്നു.'
മുക്തിഃ കൃതാ ത്വയാ പുത്ര വ്രജാമഃ സ്വര്ഗമുത്തമമ്। ഏവം പുത്രൈഃ പിതൄണാം ച കര്തവ്യാ മുക്തിരുത്തമാ ।। ൫൦.
'മകനേ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് മോക്ഷം നൽകി; ഞങ്ങൾ ഉത്തമ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. മക്കൾ അച്ഛന്മാരുടെ ഉത്തമ മോക്ഷം നേടിക്കൊടുക്കണം.'
ത്വഞ്ച രാജ്യം ചിരം കൃത്വാ ഭുക്ത്വാ ഭോഗാംശ്ച ദുര്ല്ലഭാന്। യജ്ഞാന്സദക്ഷിണാന്കൃത്വാ യായാദ്വിഷ്ണുപുരം തതഃ ।। ൫൦.
'നീ ദീർഘകാലം രാജ്യം ഭരിച്ച്, അപൂർവ്വമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, യാഗങ്ങൾ നടത്തി, യഥായോഗ്യം ദാനം നൽകി, പിന്നീട് വിഷ്ണുനഗരത്തിലേക്ക് പോകും.'
ഏവം ലബ്ധവരോ രാജാ രാജ്യം കൃത്വാ ദിവംഗതഃ। പ്രേതരാജഃ സഹ പ്രേതൈര്ഗയാശ്രാദ്ധാദ്ദിവം ഗതഃ ।। ൫൦.
ഇങ്ങനെ വരം ലഭിച്ച രാജാവ് രാജ്യം ഭരിച്ച് ശേഷം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. പ്രേതരാജാവും മറ്റു പ്രേതന്മാരും ഗയാശ്രാദ്ധം നടത്തി സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
പ്രേതഃ കശ്ചിദ്വിമുക്ത്യര്ഥം വണിജം കഞ്ചിദബ്രവീത്। മമ നാമ്നാ ഗയാശീര്ഷേ പിണ്ഡനിര്വ്വാപണം കുരു ।। ൫൦.
മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ഒരു പ്രേതൻ ഒരു വ്യാപാരിയോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പേരിൽ ഗയാശീർഷത്തിൽ പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കണം.'
പ്രേതഭാവവിമുക്ത്യര്ഥം ത്വം ഗൃഹാണ ധനം മമ। തദ്വനം സര്വ്വമാദായ ഗയാശ്രാദ്ധവ്യയം കുരു ।। ൫൦.
'പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ, നീ എന്റെ ധനം എടുക്കൂ. ആ കാടെല്ലാം വാങ്ങി, ഗയാശ്രാദ്ധത്തിനുള്ള ചെലവിന് ഉപയോഗിക്കൂ.'
ഷോഡശപഞ്ചഭാഗാംശ്ച തുഭ്യം വൈ ദത്തവാനഹമ്। സ്വനാമാനി യഥാന്യായം സമ്യഗാഖ്യാതവാനഹമ് ।। ൫൦.
പതിനാറും അഞ്ചും ഭാഗങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കു നൽകിയിരിക്കുന്നു. അവയുടെ പേരുകൾ ശരിയായി, യോജിച്ച വിധത്തിൽ ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു.
ഗത്വാ ഗയാം ഗയാശീര്ഷ പ്രേതരാജായ പിണ്ഡകമ്। സമദാദ്ബന്ധുഭിഃ സാര്ദ്ധം സ്വപിതൃഭ്യസ്തതോ ദദൌ ।। ൫൦.
ഗയയിലേക്കും ഗയാശീർഷത്തേക്കും പോയി, അവിടെ പ്രേതരാജാവിന് പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചു. പിന്നെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന് സ്വന്തം പിതാക്കന്മാർക്കു അതു നൽകി.
പ്രേതഃ പ്രേതത്വനിര്മ്മുക്തോ വണിക് സ്വഗൃഹമാഗതഃ । ഏവം ഗയസ്യ ശമ്ഭോശ്ച ക്ഷേത്രം വിഷ്ണോ രവേസ്തഥാ ।। ൫൦.
പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതനായ വ്യാപാരി തന്റെ വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങി. ഇതുപോലെയാണ് ഗയയുടെ, ശംഭുവിന്റെ, വിഷ്ണുവിന്റെ, സൂര്യന്റെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ.
ഉപോഷിതോഽഥ ഗായത്രീതീര്ഥേ മഹാനദീസ്ഥിതേ। ഗായത്ര്യാഃ പുരതഃ സ്നാത്വാ പ്രാതഃസന്ധ്യാമുപാസയേത് ।। ൫൦.
ഉപവാസം പാലിച്ച്, മഹാനദിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഗായത്രി തീർത്ഥത്തിൽ, ഗായത്രിയുടെ സന്നിധിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പ്രഭാതസന്ധ്യയെ ആരാധിക്കണം.
ശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡകം കൃത്വാനയേദ്ബ്രഹ്മണ്യതാം കുലമ്। തീര്ഥേ സമുദിതേ സ്നാത്വാ സാവിത്ര്യാഃ പുരതോ നരഃ ।। ൫൦.
പിണ്ഡം ചേർത്ത് ശ്രാദ്ധം നടത്തി, കുടുംബത്തെ ബ്രാഹ്മണത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കും. തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, സാവിത്രിയുടെ മുമ്പിൽ നിൽക്കണം.
സന്ധ്യാമുപാസ്യ മധ്യാഹ്നേ നയേത്കുലശതന്ദിവമ്। പിണ്ഡദാനം തതഃ കുര്യ്യാത്പിതൄണാം മുക്തികാമ്യയാ ।। ൫൦.
മധ്യാഹ്നസന്ധ്യയെ ആരാധിച്ച്, കുടുംബത്തെ നൂറ് ദിവസത്തേക്ക് നയിക്കണം. പിന്നെ പിതാക്കന്മാരുടെ മോക്ഷത്തിനായി പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.
പ്രാചീസരസ്വതീതീര്ഥേ സ്നാത്വാ ചാപി യഥാവിധി। സന്ധ്യാമുപാസ്യ സായാഹ്നേ വിഷ്ണുലോകം നയേത്പിതൄന് ।। ൫൦.
പ്രാചീ സരസ്വതി തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത്, സായംസന്ധ്യയെ ആരാധിച്ചാൽ, പിതാക്കന്മാരെ വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കും.
ബഹുജന്മകൃതാത്സന്ധ്യാലോപാന്മുക്തസ്ത്രിസന്ധ്യ കൃത്। വിശാലായാം ലേലിഹാനേ തീര്ഥേ ച ഭരതാശ്രമേ ।। ൫൦.
അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സന്ധ്യാവന്ദനം ഉപേക്ഷിച്ച പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, വിശാലയിൽ, ലെലിഹാന തീർത്ഥത്തിൽ, ഭരതാശ്രമത്തിൽ മൂന്നു സന്ധ്യകളും നിർവഹിച്ചാൽ—