വായുപുരാണമ്

ഉത്തരം മാനസം ഗച്ഛേന്മന്ത്രേണ സ്നാനമാചരേത്। ഉത്തരേ മാനസേ സ്നാനം കരോമ്യാത്മവിശുദ്ധയേ ।। ൪൯.

വടക്കൻ മാനസത്തിലേക്ക് പോയി, 'ഞാൻ വടക്കൻ മാനസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു, ആത്മശുദ്ധിക്കായി' എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി സ്നാനം ചെയ്യണം.

സൂര്യ്യലോകാദിസംസിദ്ധിസിദ്ധയേ പിതൃമുക്തയേ। ദേവാദീംസ്തര്പയിത്വാഥ ശ്രാദ്ധം കുര്യാത് സപിണ്ഡകമ് ।। ൪൯.

സൂര്യലോകം മുതലായ ലോകങ്ങൾ നേടാനും പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാനും ദേവന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും വെള്ളം അർപ്പിച്ചശേഷം, പിണ്ഡം ചേർത്ത് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

മാനസം ഹി സരോ ഹ്യത്ര തസ്മാദുത്തരമാനസമ്। സൂര്യ്യം നത്വാര്ച്ചയിത്വാഥ സൂര്യ്യലോകം നയേത്പിതൄന് ।। ൪൯.

ഇവിടെ മാനസസരസ്സും അതിനപ്പുറം വടക്കൻ മാനസവും ഉണ്ട്; അവിടെ സൂര്യനെ നമസ്കരിച്ച് പൂജിച്ചശേഷം, പിതാക്കന്മാരെ സൂര്യലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കാം.

നമോ ഭഗവതേ ഭര്ത്രേ സോമഭൌമജ്ഞരൂപിണേ। ജീവഭാര്ഗവസൌരേയരാഹുകേതുസ്വരൂപിണേ ।। ൪൯.

സോമൻ, ഭൂമൻ, ജ്ഞാനം, ജീവൻ, ഭൃഗു, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, രാഹു, കേതു തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ഭഗവാനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ഉത്തരാന്മാനസാന്മൌനീ വ്രജേദ്ദക്ഷിണമാനസമ്। ഉദീചീതീര്ഥമിത്യുക്തം തത്രൌദീച്യം വിമുക്തിദമ് । അത്ര സ്നാതോ ദിവം യാതി സ്വശരീരേണ മാനവഃ ।। ൪൯.

വടക്കൻ മാനസത്തിൽ നിന്ന് മൗനിയായവൻ തെക്കൻ മാനസത്തിലേക്ക് പോകണം; അതാണ് ഉദീചി തിര്ഥം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്, അതിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത മനുഷ്യൻ തന്റെ ശരീരത്തോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

മധ്യേ കനഖലം തീര്ഥം ത്രിഷുലോകേഷു വിശ്രുതമ്। സ്നാതഃ കനകവദ്ഭാതി നരോ യാതി പവിത്രതാമ് ।। ൪൯.

ഇടയിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ കനഖല എന്ന തിര്ഥം ഉണ്ട്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ പൊന്നുപോലെ പ്രകാശിക്കുകയും ശുദ്ധിയിലേക്കു ഉയരുകയും ചെയ്യും.

തസ്യ ദക്ഷിണഭാഗേ ച തീര്ഥം ദക്ഷിണമാനസമ്। അതഃ കനഖലം ലോകേ ഖ്യാതം തീര്ഥമനുത്തമമ് ।। ൪൯.

അതിന്റെ തെക്കുവശത്ത് തെക്കൻ മാനസ എന്ന തിര്ഥം ഉണ്ട്; അതുകൊണ്ടു കനഖല ലോകത്തിൽ അത്യുത്തമമായ തിര്ഥമായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ദക്ഷിണേ മാനസേ ചൈവ തീര്ഥത്രയമുദാഹൃതമ്। സ്നാത്വാ തേഷു വിധാനേന കുയ്യാച്ഛ്രാദ്ധം പൃഥക്പൃഥക് ।। ൪൯.

തെക്കൻ മാനസത്തിൽ മൂന്ന് തിര്ഥങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അവയിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്തശേഷം, ഓരോന്നിലും വേർതിരിച്ച് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം.

ദക്ഷിണേ മാനസേ സ്നാനം കരോമ്യാത്മവിശുദ്ധയേ। സൂര്യ്യലോകാദിസംസിദ്ധിസിദ്ധയേ പിതൃമുക്തയേ ।। ൪൯.

ഞാൻ തെക്കൻ മാനസത്തിൽ ആത്മശുദ്ധിക്കായി, സൂര്യലോകം മുതലായ ലോകങ്ങൾ നേടാനും പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാനും സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.

ബ്രഹ്മഹത്യാദിപാപൌഘ യാതനായാ വിമുക്തയേ। ദിവാകര കരോമീഹ സ്നാനം ദക്ഷിണമാനസേ ।। ൪൯.

ദിവസകരാ, ബ്രഹ്മഹത്യാദിപാപങ്ങളുടെ യാതനകളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കാനായി ഞാൻ ഇവിടെ തെക്കൻ മാനസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.

നമാമി സൂര്യ്യം തൃപ്ത്യര്ഥം പിതൄണാം താരണായ ച। പുത്രപൌത്രധനൈശ്വര്യ്യായായുരാരോഗ്യ വൃദ്ധയേ ।। ൪൯.

പിതാക്കന്മാർക്ക് തൃപ്തിയും മോക്ഷവും ലഭിക്കാനും, പുത്രന്മാർക്കും പൗത്രന്മാർക്കും ധനവും ഐശ്വര്യവും ആയുസ്സും ആരോഗ്യവും വർദ്ധനയും ലഭിക്കാനും ഞാൻ സൂര്യനെ നമസ്കരിക്കുന്നു.

അനേന സ്നാനപൂജാദി കൃത്വാ ശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡകമ്। കൃത്വാ നത്വാ ച മൌന്യര്കമിമം മന്ത്രമുദീരയേത് ।। ൪൯.

സ്നാനം, പൂജ എന്നിവയും പിണ്ഡം ചേർത്ത് ശ്രാദ്ധവും നടത്തി, മൗനിയായ സൂര്യനെ നമസ്കരിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

ഫല്ഗുതീര്ഥം വ്രജേത്തസ്മാത് സര്വ്വതീര്ഥോത്തമോത്തമമ്। മുക്തിര്ഭവതി കര്ത്തൄണാം പിതൄണാം ശ്രാദ്ധതഃ സദാ ।। ൪൯.

അതിനുശേഷം സർവ്വ തിര്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഫൽഗു തിര്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, ചെയ്യുന്നവർക്കും അവരുടെ പിതാക്കന്മാർക്കും എപ്പോഴും മോക്ഷം ലഭിക്കും.

ബ്രഹ്മണാ പ്രാര്ഥിതോ വിഷ്ണുഃ ഫല്ഗുകോ ഹ്യഭവത്പുരാ। ദക്ഷിണാഗ്നൌ ഹുതം തത്ര തദ്രജഃ ഫല്ഗുതീര്ഥകമ് ।। ൪൯.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം വിഷ്ണു പുരാതനകാലത്ത് ഫൽഗു ആയി അവതരിച്ചു. ദക്ഷിണാഗ്നിയിൽ അർപ്പിച്ച ഹോമം അവിടെ ഫൽഗു തീർത്ഥം എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.

തസ്മിന്ഫലതി ഫല്ഗ്വാ ഗൌഃ കാമധേനുര്ജലം മഹീ। ദൃഷ്ടേരന്തര്ഗതം യസ്മാത്ഫല്ഗുതീര്ഥം ന നിഷ്ഫലമ് ।। ൪൯.

അവിടെ ഫൽഗുവിൽ, ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന ആനന്ദദായിനിയായ പശു ജലംയും ഭൂമിയും നൽകുന്നു. അത് കണ്ണിൽ കാണാനാവാത്തതുകൊണ്ട്, ഫൽഗു തീർത്ഥം ഒരിക്കലും ഫലരഹിതമാവുന്നില്ല.

തീര്ഥാനി യാനി സര്വ്വാണി ഭുവനേഷ്വഖിലേഷ്വപി। താനി സ്നാതും സമായാന്തി ഫല്ഗുതീര്ഥം സുരൈഃ സഹ ।। ൪൯.

ലോകങ്ങളിലുടനീളമുള്ള എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ദേവന്മാരോടൊപ്പം കുളിക്കാൻ ഫൽഗു തീർത്ഥത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.

ഗങ്ഗാ പാദോദകം വിഷ്ണോഃ ഫല്ഗുര്ഹ്യാദിഗദാധരഃ। സ്വയം ഹി ദ്രവരൂപേണ തസ്മാദ്ഗങ്ഗാധികം വിദുഃ ।। ൪൯.

വിഷ്ണുവിന്റെ പാദജലം ഗംഗയാണ്. ഫൽഗുവിൽ, ഗദാധരനായ മഹാവിഷ്ണു സ്വയം ദ്രവരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷനാകുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ ജലം ഗംഗയെക്കാൾ ഉന്നതമായതായി കരുതുന്നത്.

അശ്വമേധസഹസ്രാണാം സഹസ്രം യഃ സമാചരേത്। നാസൌ തത്ഫലമാപ്നോതി ഫല്ഗുതീര്ഥേ യദാപ്നുയാത് ।। ൪൯.

ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ ആയിരം പ്രാവശ്യം ചെയ്താലും, ഫൽഗു തീർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം അതിനാൽ ലഭിക്കില്ല.

ഫല്ഗുതീര്ഥേ വിഷ്ണുജലേ കരോമി സ്നാനമാദൃതഃ। പിതൄണാം വിഷ്ണുലോകായ ഭുക്തിമുക്തിപ്രസിദ്ധയേ ।। ൪൯.

വിഷ്ണുവിന്റെ ജലത്തിൽ, ഫൽഗു തീർത്ഥത്തിൽ, ഭക്തിയോടെ ഞാൻ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു. എന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാർക്ക് വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കാനും, അനുഭവവും മോക്ഷവും നേടാനും വേണ്ടി.

ഫല്ഗുതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ തര്പണം ശ്രാദ്ധമാചരേത്। സപിണ്ഡകം സ്വസൂത്രോക്തം നമേദഥ പിതാമഹമ് ।। ൪൯.

ഫൽഗു തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, മനുഷ്യൻ തർപ്പണം, ശ്രാദ്ധം, സ്വയം പഠിച്ച രീതിയിൽ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കൽ എന്നിവ നടത്തി, തന്റെ പിതാമഹന്മാരെ നമസ്കരിക്കണം.

നമഃ ശിവായ ദേവായ ഈശായ പുരുഷായ വൈ। അഘോരവാമദേവായ സദ്യോജാതായ ശമ്ഭവേ ।। ൪൯.

ശിവനായ ദേവനേ, ഈശ്വരനേ, സത്യപുരുഷനേ, അഘോരനേ, വാമദേവനേ, സദ്യോജാതനേ, ശംഭുവേ, നമസ്കാരം.

ഫല്ഗുതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ദൃഷ്ട്വാ ദേവം ഗദാധരമ്। ആത്മാനം താരയേത്സദ്യോ ദശ പൂര്വാന്ദശാപരാന് ।। ൪൯.

ഫൽഗു തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ഗദാധരനായി ദൈവത്തെ കണ്ടാൽ, ആൾ താനെയും പത്ത് തലമുറ മുൻപും പിന്നെയും മോചനം നേടുന്നു.

നത്വാ ഗദാധരം ദേവം മന്ത്രേണാനേന പൂജയേത് । ഓം നമോ വാസുദേവായ നമഃ സങ്കര്ഷണായ ച ।। ൪൯.

ഗദാധരനായി ദൈവത്തെ നമസ്കരിച്ചു, ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം: 'ഓം, വാസുദേവനേ നമസ്കാരം, സങ്കർഷണനേയും നമസ്കാരം.'

പ്രദ്യുമ്നായാനിരുദ്ധായ ശ്രീധരായ ച വിഷ്ണവേ । പഞ്ചതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ബ്രഹ്മലോകം നയേത്പിതൄന് ।। ൪൯.

പ്രദ്യുമ്നനേ, അനിരുദ്ധനേ, ശ്രീധരനേ, വിഷ്ണുവേ — ഈ അഞ്ചു തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ തന്റെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

അമൃതൈഃ പഞ്ചഭിഃ സ്നാനം പുഷ്പവസ്ത്രാദ്യലംകൃതമ്। ന കുര്യ്യാദ്യോ ഗദാപാണേസ്തസ്യ ശ്രാദ്ധമസാര്ഥകമ് ।। ൪൯.

പൂക്കളും വസ്ത്രവും അണിഞ്ഞ്, അഞ്ചു അമൃതങ്ങളാൽ ഗദാപാണിക്ക് സ്നാനം നടത്താത്തവന്റെ ശ്രാദ്ധം ഫലപ്രദമാകില്ല.

നാഗകൂടാദ്ഗൃധ്രകൂടാദ്യുപാദുത്തരമാനസാത്। ഏതദ്ഗയാശിരഃ പ്രോക്തം ഫല്ഗുതീര്ഥന്തദുച്യതേ ।। ൪൯.

നാഗകൂട്ടും ഗൃധ്രകൂട്ടും മുതൽ വടക്കേ മാനസതീരത്തോളം, ഇതാണ് ഗയയുടെ ശിരസ്സെന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്; അതാണ് ഫൽഗു തീർത്ഥം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്.

മുണ്ഡപൃഷ്ഠനഗാധസ്താത്ഫല്ഗുതീര്ഥമനുത്തമമ്। അത്ര ശ്രാദ്ധാദിനാ സര്വ്വേ പിതരോ മോക്ഷമാപ്നുയുഃ ।। ൪൯.

മുണ്ടപൃഷ്ഠനഗരത്തിന് കീഴിൽ ഉന്നതമായ ഫൽഗു തീർത്ഥം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെ ശ്രാദ്ധാദികർമ്മങ്ങൾ നടത്തി എല്ലാ പിതൃപുരുഷന്മാർക്കും മോക്ഷം ലഭിക്കും.

പ്രഥമേഽഹ്നി വിധിഃ പ്രോക്തോ ദ്വിതീയേ ദിവസേ വ്രജേത്। ധര്മ്മാരണ്യം തത്ര ധര്മ്മോ യസ്മാദ്യജ്ഞമകാരയത് ।। ൪൯.

ആദ്യ ദിവസം ചെയ്യുന്ന വിധി വിശദീകരിച്ചു. രണ്ടാം ദിവസം ധർമ്മാരണ്യത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ ധർമ്മൻ യജ്ഞം നടത്തി.

ഗമനാദ്ബ്രഹ്മലോകാപ്തിര്ഭവത്യേവ ഹി നാരദ। മതങ്ഗ വാപ്യാം യഃ സ്നാത്വാ തര്പണം ശ്രാദ്ധമാചരേത് ।। ൪൯.

അവിടെ പോകുന്നതിലൂടെ ബ്രഹ്മലോകം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും, നാരദാ. മതംഗവാപിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് തർപ്പണവും ശ്രാദ്ധവും ചെയ്യുന്നവർക്കു.