വായുപുരാണമ്

സോമനാഥശ്ച സിദ്ധേശഃ കപര്ദ്ദീശോ വിനായകഃ। നാരായണോ മഹാലക്ഷ്മീര്ബ്രഹ്മാ ശ്രീപുരുഷോത്തമഃ ।। ൪൭.

സോമനാഥൻ, സിദ്ധേശ്വരൻ, കപർദ്ദിശൻ, വിനായകൻ, നാരായണൻ, മഹാലക്ഷ്മി, ബ്രഹ്മാവ്, ശ്രീപുരുഷോത്തമൻ—

മാര്കണ്ഡേയേശഃ കൌടീശോ ഹ്യങ്ഗിരേശഃ പിതാമഹഃ। ജനാര്ദനോ മങ്ഗലാ ച പുണ്ഡരീകാക്ഷ ഉത്തമഃ ।। ൪൭.

മാർകണ്ടേയേശൻ, കൗടീഷൻ, അങ്കിരേശൻ, പിതാമഹൻ, ജനാർദ്ദനൻ, മംഗളാ, ഉത്തമനായ പുണ്ഡരികാക്ഷൻ—

ഇത്യാദിവ്യക്തരൂപേണ സ്ഥിതശ്ചാദിഗദാധരഃ। ഹേതിര്യോ രാക്ഷസസ്തസ്മിന്ഹതേ വിഷ്ണുഃ പുരം ഗതഃ ।। ൪൭.

ഇങ്ങനെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നവനാണ് ആദിഗദാധരൻ; അവിടെ രാക്ഷസനായ ഹേതിയെ കൊല്ലുമ്പോൾ വിഷ്ണു തന്റെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി.

ബ്രഹ്മണാ സഹ രുദ്രാദ്യൈഃ കാരിതേ നിശ്ചലേഽസുരേ । തുഷ്ടാവാദ്യഗദാപാണിം വേധാ ഹര്ഷേണ നിര്വൃതഃ ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവും രുദ്രൻമാരും മറ്റുള്ളവരും ചേർന്ന് ആ അസുരനെ അശകലമാക്കിയപ്പോൾ, സൃഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ ആദിഗദാപാണിയെ സ്തുതിച്ചു.

ബ്രഹ്മോവാച।। ഗദാധരം വ്യപഗതകാലകല്മഷം ഗയാഗതം വിദിതഗുണം ഗുണാതിഗമ്। ഗുഹാഗതം ഗിരിവരഗൌരഗേഹഗം ഗണാര്ച്ചിതം വരദമഹം നമാമി ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'കാലത്തിന്റെ ദോഷം ഇല്ലാത്തവനും, ഗയയിൽ എത്തിയവനും, ഗുണങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നവനും, ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവനും, ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവനും, വലിയ പർവ്വതത്തിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ താമസിക്കുന്നവനും, ഭക്തജനങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നവനും, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവനും ആയ ഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.'

അഹഃശ്രിയം ത്രിദശഗണാദിസുശ്രിയം ഭവശ്രിയം ദിതിഭവദാരണശ്രിയമ്। കലിശ്രിയം കലിമലമര്ദനശ്രിയം ഗദാധരം നൌമി തമാശ്രിതശ്രിയമ് । ൪൭.

ദിവസത്തിലും, ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിലും, ഐശ്വര്യത്തിലും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും, ദുഷ്ടതയെ കത്തിച്ചുപോകുന്നതിലും, കലിയുഗത്തിലും, പാപം തകർക്കുന്നതിലും, എല്ലാ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ആശ്രയമായിരിക്കുന്ന ഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദൃഢാദൄഢം പരിവൃഢഗാഢസംസ്തുതം കാമാദ്ഭുതം സുദൃഢമരൂഢിരൂഢിഗമ്। തമാഢ്യഗം ദൃഢദുരിതാദ്യഢൌകിതം സ്വഢൌകൃതം ദൃഢതരഗോത്രസൂക്തിഭമ് ।। ൪൭.

അത്യന്തം ദൃഢനും, വളരെയധികം ശക്തനും, വലിയവരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനും, ആഗ്രഹങ്ങൾ അത്ഭുതമായി നിറവേറ്റുന്നവനും, ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവനും, ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്നവനും, സമ്പന്നനും, ദുർഭാഗ്യങ്ങൾ അകറ്റുന്നവനും, സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നവനും, വംശം ശക്തമായ സ്തുതികളാൽ പുകഴപ്പെടുന്നവനും ആയ അവനേ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു.

വിദേഹകം കരണകലാവിവര്ജിതം വിജന്മകം ദിവകരവേദിഭൂഷിതമ്। ഗദാധരം ധ്വനിമുഖവര്ജിതം പരം നമാമ്യഹം സതത മനാദിമീശ്വരം ഹരിമ് ।। ൪൭.

ശരീരാതീതനും, പ്രവർത്തനകലകളിൽ നിന്ന് മുക്തനുമായും, ജനനം അതീതമായവനും, സൂര്യന്റെ ആലയം അലങ്കരിക്കുന്നവനും, ഗദയുധധാരിയുമായും, ശബ്ദത്തിന്റെ പരിധിക്ക് അപ്പുറമുള്ളവനും, അനന്തനുമായും, പരമേശ്വരനായ ഹരിയെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

മനോഽതിഗം മതിഗതിവര്ജിതം പരം സദാദ്വയം സ്തുതിശിരസി സംസ്തുതം ബുധൈഃ। ചിദാത്മകം കലിഗതകാരണാതിഗം ഗദാധരം ഹൃദയഗതം നമാമി തമ് ।। ൪൭.

മനസ്സിന് അപ്പുറവും, ബുദ്ധിയുടെ ചലനങ്ങൾക്കപ്പുറവും, എപ്പോഴും ഏകത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, ജ്ഞാനികൾ പ്രധാനമായ സ്തുതികളിൽ പുകഴുന്നവനും, ചൈതന്യസ്വരൂപനുമായും, കലിയുഗത്തിലെ കാരണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചവനും, ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഗദാധരനേ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

സനത്കുമാര ഉവാച।। ദേവൈഃ സാര്ദ്ധം ബ്രഹ്മണൈവം സ്തുതശ്ചാദിഗദാധരഃ । ഊചേ വരം വൃണീഷ്വ ത്വം വരം ബ്രഹ്മാ തമബ്രവീത് ।। ൪൭.

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും ചേർന്ന് ആദിഗദാധരനെ സ്തുതിച്ചു. അപ്പോൾ അവൻ, 'ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

ശിലായാം ദേവരൂപിണ്യാം ന തിഷ്ഠാമസ്ത്വയാ വിനാ। സ്ഥാസ്യാമോഽത്ര ത്വയാ സാര്ദ്ധം നിത്യം വ്യക്താദിരൂപിണാ ।। ൪൭.

ദൈവരൂപമുള്ള ശിലയിൽ നിന്നു നിനക്ക് കൂടാതെ ഞങ്ങൾ നിലനിൽക്കില്ല; നിന്റെ കൂടെ, ആദിരൂപത്തിൽ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളും.

ഏവമസ്തു ശ്രിയാ സാര്ദ്ധം സ്ഥിതശ്ചാദിഗദാധരഃ। ലോകാനാം രക്ഷണാര്ഥായ ജഗതാം മുക്തിഹേതവേ। സുവ്യക്തഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ ജനാര്ദന ഇതി ശ്രുതഃ ।। ൪൭.

അങ്ങനെ ആകട്ടെ. ആദിഗദാധരൻ ശ്രീദേവിയോടൊപ്പം അവിടെ നിലകൊണ്ടു. ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനും, സകല ജീവികളുടെ മോക്ഷത്തിനും വേണ്ടി, വ്യക്തമായി പുണ്ഡരീകാക്ഷനായി, ജനാർദ്ദനനെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

വേദൈരഗമ്യാ യാ മൂര്ത്തിരാദിഭൂതാ സനാതനീ। സുവ്യക്താ ശ്വേതകല്പേ സാ ഭവിഷ്യതി തഥാ പുനഃ। വാരാഹകല്പേ ഹ്യവ്യക്താ വ്യക്തിമപ്യഗമത്പുരാ ।। ൪൭.

വേദങ്ങൾക്കു comprehension ചെയ്യാനാകാത്തതും, ആദികാലത്തേയും, ശാശ്വതവുമായ രൂപം ശ്വേതകല്പത്തിൽ വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടും; ഭാവിയിൽ വീണ്ടും അങ്ങനെ സംഭവിക്കും. വാരാഹകല്പത്തിൽ അതു വ്യക്തമല്ലാതിരുന്നെങ്കിലും, മുമ്പ് വ്യക്തതയിലേക്കെത്തിയിരുന്നു.

സന്താരണായ ലോകാനാം ദേവാനാം രക്ഷണായ ച। ഗയാശിരസി സുവ്യക്തോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ ।। ൪൭.

ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കാനും, ദേവന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാനും, ഗയാശിരസ്സിൽ വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

യേ ദ്രക്ഷ്യന്തി സദാ ഭക്ത്യാ ദേവമാദിഗദാധരമ്। കുഷ്ഠരോഗാദിനിര്മ്മുക്താ യാസ്യന്തി ഹരിമന്ദിരമ് ।। ൪൭.

ആദിഗദാധരനെ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ദർശിക്കുന്നവർ കുഷ്ഠരോഗം പോലുള്ള രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി ഹരിയുടെ ആലയത്തിലേക്ക് പോകും.

യേ ദ്രക്ഷ്യന്തി സദാ ഭക്ത്യാ ദേവമാദിഗദാധരമ്। തേ പ്രാപ്സ്യന്തി ധനം ധാന്യമായുരാരോഗ്യമേവ ച ।। ൪൭.

ആദിഗദാധരനെ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ദർശിക്കുന്നവർ ധനം, ധാന്യം, ദീർഘായുസ്, ആരോഗ്യവും നേടും.

കലത്രപുത്രപൌത്രാദിഗുണകീര്ത്തിസുഖാനി ച। ശ്രദ്ധയാ യേ നമസ്യന്തി രാജ്യം ബ്രഹ്മപുരം തഥാ। ഭുക്ത്വാ വ്രജേയുഃ സതതം പുണ്യപുഞ്ജഫലം നരാഃ ।। ൪൭.

ശ്രദ്ധയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് ഭാര്യ, മക്കൾ, മുമ്മക്കൾ, ഗുണങ്ങൾ, കീർത്തി, സന്തോഷം എന്നിവ ലഭിക്കും; രാജ്യം, ബ്രഹ്മപുരം എന്നിവയും ലഭിക്കും. സദാ പുണ്യഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ശേഷം മുന്നോട്ട് പോകും.

ഗന്ധദാനേന ഗന്ധാഢ്യഃ സൌഭാഗ്യം പുഷ്പദാനതഃ। ധൂപദാനേന രാജ്യാപ്തിര്ദീപാദ്ദീപ്തിര്ഭവിഷ്യതി ।। ൪൭.

സുഗന്ധം അർപ്പിക്കുന്നവർക്ക് സുഗന്ധസമ്പത്ത് ലഭിക്കും; പൂക്കൾ അർപ്പിച്ചാൽ ഭാഗ്യം ലഭിക്കും; ധൂപം അർപ്പിച്ചാൽ രാജ്യം നേടും; ദീപം അർപ്പിച്ചാൽ തേജസ് ലഭിക്കും.

ധ്വജദാനാത്പാപഹാനിര്യാത്രാകൃദ്ബ്രഹ്മലോകഭാക്। ശ്രാദ്ധപിണ്ഡപ്രദോ യസ്തു വിഷ്ണും നേഷ്യതി വൈ പിതൄന് ।। ൪൭.

ധ്വജം അർപ്പിച്ചാൽ പാപം നശിക്കും; യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്ക് ബ്രഹ്മലോകം ലഭിക്കും; ശ്രാദ്ധപിണ്ഡം വിഷ്ണുവിന് അർപ്പിക്കുന്നവർ പിതൃകളെ അവനിടത്തേക്ക് നയിക്കും.

ശ്രദ്ധയാ യേ നമസ്യന്തി സതോത്രേണാദിഗദാധരമ്। സ്തോഷ്യന്തി ച സമഭ്യര്ച്യ പിതൄന്നേഷ്യന്തി മാധവമ്। ശിവോഽപി പരയാ പ്രീത്യാ തുഷ്ടാവാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

ശ്രദ്ധയോടെ സത്യസ്തുതികളാൽ ആദിഗദാധരനെ ആരാധിക്കുകയും, ആരാധനയ്ക്കുശേഷം സ്തുതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ പിതൃകളെ മാധവനിലേക്കു നയിക്കും; ശിവനും പരമമായ സ്നേഹത്തോടെ ആദിഗദാധരനെ സ്തുതിച്ചു.

അവ്യക്തരൂപോ യോ ദേവോ മുണ്ഡപൃഷ്ഠാദിരൂപതഃ । ഫല്ഗുതീര്ഥാദിരൂപേണ നമാമ്യാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

അവ്യക്തമായ രൂപമുള്ള ദൈവം, മുന്ഡപൃഷ്ഠം മുതലായ രൂപങ്ങളിലെയും, ഫൽഗു തീർത്ഥം മുതലായ രൂപങ്ങളിലെയും ആദിഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

വ്യക്താവ്യക്തസ്വരൂപേണ പദരൂപേണ സംസ്ഥിതഃ। മുഖലിങ്ഗാദിരൂപേണ നമാമ്യാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

വ്യക്തവും അവ്യക്തവുമായ സ്വരൂപത്തിൽ, പാദരൂപത്തിലും, മുഖലിംഗം മുതലായ രൂപങ്ങളിലും നിലകൊള്ളുന്ന ആദിഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

അവ്യക്തരൂപോ യോ ദേവോ ജനാര്ദനസ്വരൂപതഃ। മുണ്ഡപൃഷ്ഠേ സ്വയം ജാതോ നാമാമ്യാദിഗദാ ധരമ് ।। ൪൭.

അവ്യക്തമായ രൂപമുള്ള ദൈവം, ജനാർദ്ദനസ്വരൂപനായവൻ, മുന്ഡപൃഷ്ഠത്തിൽ സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ആദിഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ശിലായാം ദേവരൂപിണ്യാം സ്ഥിതം ബ്രഹ്മാദിഭിഃ സുരൈഃ। പൂജിതം സത്കൃതം ദേവൈസ്തം നമാമി ഗദാധരമ് ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും ആരാധിച്ചും ആദരിച്ചും divine ശിലയിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗദാധാരിയെ ഞാൻ വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കുന്നു.

യം ച ദൃഷ്ട്വാ തതഃ സ്പൃഷ്ട്വാ പൂജയിത്വാ പ്രണമ്യ ച । ശ്രാദ്ധാദൌ ബ്രഹ്മലോകാപ്തിര്നമാമ്യാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

ആ ഗദാധാരിയെ കണ്ട്, സ്പർശിച്ച്, പൂജിച്ച്, നമസ്കരിച്ചാൽ, ശ്രാദ്ധാദി ചടങ്ങിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കാം; ആ ആദിഗദാധാരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

മഹദാദേശ്ച ജഗതോ വ്യക്തസ്യൈകം ഹി കാരണമ്। അവ്യക്തജ്ഞാനരൂപം തം നമാമ്യാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

മഹത്വം മുതലായുള്ള സൃഷ്ടിയുടെ ഏക കാരണവും, അവ്യക്തജ്ഞാനസ്വരൂപനുമായ ആ ആദിഗദാധാരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദേഹേന്ദ്രിയമനോബുദ്ധിപ്രാണാഹങ്കാരവര്ജിതമ്। ജാഗ്രത്സ്വപ്നവിനിര്മുക്തം നമാമ്യാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

ദേഹം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്, ബുദ്ധി, പ്രാണൻ, അഹങ്കാരം എന്നിവയൊന്നുമില്ലാത്ത, ജാഗ്രത് സ്വപ്നാവസ്ഥകളിൽ നിന്ന് മുക്തനായ ആ ആദിഗദാധാരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

നിത്യാനിത്യവിനിര്മുക്തം സത്യമാനന്ദമവ്യയമ്। തുരീയം ജ്യോതിരാത്മാനം നമാമ്യാദിഗദാധരമ് ।। ൪൭.

നിത്യവും അനിത്യവുമായതിൽ നിന്ന് മുക്തനായ, സത്യവും ആനന്ദവും അക്ഷയവുമായ, തുരീയാവസ്ഥയിലും പ്രകാശസ്വരൂപനുമായ ആ ആദിഗദാധാരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ഏവം സ്തുതോ മഹേശേന പ്രീതോ ഹ്യാദിഗദാധരഃ। സ്ഥിതോ ദേവഃ ശിലായാം സ ബ്രഹ്മാദ്യൈര്ദൈവതൈഃ സഹ ।। ൪൭.

ഇങ്ങനെ മഹേശ്വരൻ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ ആ ആദിഗദാധാരി സന്തോഷിച്ചു; ദേവൻ ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരുമൊത്ത് ശിലയിൽ നിലകൊണ്ടു.