വായുപുരാണമ്

സനത്കുമാര ഉവാച।। ഗദോ നാമാസുരോ ഹ്യാസീദ്വജ്രാദ്വജ്രതരോ ദൃഢഃ। തപസാ ദാരുണേനാസൌ ബ്രഹ്മലബ്ധവരഃ പുരാ। പ്രാര്ഥിതോ ബ്രഹ്മണേ പ്രാദാത്സ്വശരീരാസ്ഥി ദുസ്ത്യജമ് ।। ൪൭.

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: കദാ എന്നൊരു അസുരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; വജ്രത്തേക്കാൾ ശക്തനും ഉറച്ചവനും. ഭയങ്കരമായ തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം നേടി; ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം, തന്റെ ശരീരത്തിലെ അസ്ഥി പോലും വിട്ടുകൊടുത്തു.

ബ്രഹ്മോക്തോ വിശ്വകര്മ്മാപി ഗദാം ചക്രേഽദ്ഭുതാം തദാ। തദസ്ഥി വജ്രനിഷ്പേഷൈഃ കുന്ദൈഃ സ്വര്ഗേ ഹ്യധാരയത് ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവ് വിശ്വകർമ്മനോട് ആജ്ഞാപിച്ചു; അപ്പോൾ വിശ്വകർമ്മൻ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഗദാ ഉണ്ടാക്കി. ആ അസ്ഥി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വജ്രംകൊണ്ടുള്ള കുന്തകളും ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചു.

അഥ കാലേന മഹതാ മനൌ സ്വായമ്ഭുവേ ക്വചിത। ഹേതീ രക്ഷോ ബ്രഹ്മപുത്രഃ തപസ്തേപേ സുദാരുണമ് ।। ൪൭.

പിന്നീട്, സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത്, എവിടെയോ ഹെതി എന്നൊരു അസുരൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായവൻ, അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രാണാം ശതം വായുമഭക്ഷയത്। ഉന്മുഖശ്ചോര്ദ്ധ്വബാഹുശ്ച പാദാങ്ഗുഷ്ഠഭരേണ ഹ ।। ൪൭.

അവൻ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ വായു മാത്രം കഴിച്ച്, നേരെ നിൽക്കെ കൈകൾ ഉയർത്തി, പാദം അഗുശ്ഠം മാത്രം നിലനിൽക്കുമാറ് തപസ്സു ചെയ്തു.

ഏകേനാതിഷ്ഠദവ്യഗ്രഃ ശീര്ണപര്ണാനിലാശനഃ। ബ്രഹ്മാദീംസ്തപസാ തുഷ്ടാന്വരം വവ്രേ വരപ്രദാന് ।। ൪൭.

ഒരു കാലിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കയും, ഉണങ്ങിയ ഇലയും വായുവും മാത്രം ഭക്ഷിക്കയും ചെയ്തു; തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ച് അവരിൽ നിന്ന് വരം ചോദിച്ചു.

ദേവൈര്ദൈത്യൈശ്ച ശസ്ത്രൈര്വിവിധൈര്മനുജാദിഭിഃ। കൃഷ്ണേശാനാദിചക്രാദ്യൈരവധ്യഃ സ്യാം മഹാബലഃ ।। ൪൭.

അവൻ ചോദിച്ചു: ദേവന്മാർക്കും, ദൈത്യന്മാർക്കും, ആയുധങ്ങൾക്കും, മനുഷ്യർക്കും, കൃഷ്ണനും ഈശ്വരനും ആദികക്രചക്രധാരികൾക്കും എനിക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയരുതേ; വലിയ ശക്തി എനിക്ക് ലഭിക്കണമേ.

തഥേത്യുക്ത്വാന്തര്ഹിതാസ്തേ ഹേതിര്ദേവാനഥാജയത്। ഇന്ദ്രത്വമകരോദ്ധേതിര്ഭീതാ ബ്രഹ്മഹരാദയഃ ।। ൪൭.

അവർ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അദൃശ്യരായി; പിന്നെ ഹെതി ദേവന്മാരെ ജയിച്ചു, ഇന്ദ്രപദം ഏറ്റെടുത്തു; ബ്രഹ്മാവിനും ശിവനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഭയം ഉണ്ടായി.

ഹരിം തേ ശരണം ജഗ്മുരൂചുര്ഹേതിം ജഹീതി താന് । ഊചേ ഹരിരവധ്യോഽയം ഹേതിര്ദേവാസുരൈഃ സുരാഃ ।। ൪൭.

അവർ ഹരിയെ ആശ്രയിച്ചു, 'ശസ്ത്രമേ, ഇവരെ വിട്ട് പോ' എന്നു പറഞ്ഞു. ഹരി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഈ ആയുധം ദേവന്മാരാലോ അസുരന്മാരാലോ ജയിക്കാനാവില്ല, ദേവന്മാരേ.'

മഹാസ്ത്രം മേ പ്രയച്ഛധ്വം ഹേതിം ഹന്മി ഹി യേന തമ്। ഇത്യുക്താസ്തേ തതോ ദേവാ ഗദാം താം ഹരയേ ദദുഃ ।। ൪൭.

'എനിക്ക് വലിയൊരു ആയുധം തരൂ, അതിനാൽ ഞാൻ ഈ ആയുധത്തെ തോൽപ്പിക്കും,' എന്നു ഹരി പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ആ ഗദയെ ഹരിക്ക് നൽകി.

ദധാര താം ഗദാമാദൌ ദേവൈരുക്തോ ഗദാധരഃ । ഗദയാ ഹേതിമാഹത്യ ദേവൈഃ സ ത്രിദിവം യയൌ ।। ൪൭.

ആദ്യം ദേവന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ ഗദാധരൻ ആ ഗദയെ എടുത്തു, അതുകൊണ്ട് ആ ആയുധത്തെ തകർത്തു, പിന്നെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.

ഗദാമാദാവവഷ്ടഭ്യ ഗയാസുരശിരഃശിലാമ്। നിശ്ചലാര്ഥം സ്ഥിതോ യസ്മാത്തസ്മാദാദിഗദാധരഃ ।। ൪൭.

ആദിയിൽ ഗദയാൽ ഗയാസുരന്റെ തലക്കല്ല് അമർത്തി, അതു അശകലമാക്കാൻ അവിടെ നിന്നതുകൊണ്ടാണ് ആദിഗദാധരൻ എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്.

ശിലാപര്വതരൂപേണ വ്യക്ത ആദിഗദാധരഃ । ശിലാസൌ മുണ്ഡപൃഷ്ഠാദ്രിഃ പ്രഭാസോ നാമപര്വ്വതഃ ।। ൪൭.

ശിലാപർവ്വതമായ രൂപത്തിൽ ആദിഗദാധരൻ വ്യക്തമായി കാണാം; ആ ശിലയാണ് മുന്ഡപൃഷ്ഠപർവ്വതം, പ്രസിദ്ധമായ പ്രഭാസപർവ്വതം.

ഉദ്യന്തോ ഗീതനാദശ്ച ഭസ്മകൂടോ ഗിരിര്മ്മഹാന്। ഗൃധ്ര കൂടഃ പ്രേതകൂടശ്ചാദിപാലോഽരവിന്ദകഃ ।। ൪൭.

ഉദ്യന്തൻ, ഗീതനാദൻ, വലിയ പർവ്വതമായ ഭസ്മകൂട്ട്, ഗൃധ്രകൂട്ട്, പ്രേതകൂട്ട്, ആദിപാലൻ, അരവിന്ദകൻ—

പഞ്ചലോകഃ സപ്തലോകോ വൈകുണ്ഠോ ലോഹദണ്ഡകഃ । ക്രൌഞ്ചപാദോഽക്ഷയവടഃ ഫല്ഗുതീര്ഥം മധുശ്രവാഃ ।। ൪൭.

പഞ്ചലോകം, സപ്തലോകം, വൈകുണ്ഠം, ലോഹദണ്ഡകം, ക്രൗഞ്ചപാദം, അക്ഷയവടം, ഫൽഗുതീർത്ഥം, മധുശ്രവാ—

ദധികുല്യാ മധുകുല്യാ ദേവികാ ച മഹാനദീ। വൈതരണ്യാദിരൂപേണ വ്യക്ത ആദിഗദാധരഃ ।। ൪൭.

ദധികുല്യ, മധുകുല്യ, മഹാനദിയായ ദേവിക, വൈതരണി—ഇവയുടെ രൂപത്തിൽ ആദിഗദാധരൻ വ്യക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

വിഷ്ണോഃ പദം രുദ്രപദം ബ്രഹ്മണഃ പദമുത്തമമ്। കാശ്യപസ്യ പദം ദിവ്യം ദ്വൌ ഹസ്തൌ യത്ര നിര്ഗതൌ ।। ൪൭.

വിഷ്ണുവിന്റെ സ്ഥലം, രുദ്രന്റെ സ്ഥലം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്തമസ്ഥലം, ദിവ്യമായ കശ്യപന്റെ സ്ഥലം, രണ്ട് കൈകൾ പുറത്തു വന്നിടം—

പഞ്ചാഗ്നീനാം പദാന്യത്ര ഇന്ദ്രാഗസ്ത്യപദേ പരേ। രവേശ്ച കാര്ത്തികേയസ്യ ക്രൌഞ്ചമാതങ്ഗയോരപി ।। ൪൭.

അവിടെ അഞ്ചു അഗ്നികളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഇന്ദ്രന്റെയും അഗസ്ത്യന്റെയും പരമസ്ഥലം, സൂര്യൻ, കാർത്തികേയൻ, ക്രൗഞ്ചൻ, മാതംഗൻ എന്നിവരുടേയും സ്ഥലം.

മുഖ്യലിങ്ഗാനി സര്വ്വാണി വ്യക്താവ്യക്താത്മനാ സ്ഥിതഃ। ആദ്യോ ഗദാധരശ്ചൈവ വ്യക്തഃ ശ്രീമാന് ഗദാധരഃ ।। ൪൭.

പ്രധാനമായ എല്ലാ ലിംഗങ്ങളും, വ്യക്തമായതും അവ്യക്തമായതും അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു; ആദിഗദാധരനും മഹത്വമുള്ള ഗദാധരനും അവിടെ വ്യക്തമായി ഉണ്ട്.

ഗായത്രീ ചൈവ സാവിത്രീ സന്ധ്യാ ചൈവ സരസ്വതീ । ഗയാദിത്യശ്ചോത്തരാര്കോ ദക്ഷിണാര്കോഽപി നൈമിഷഃ ।। ൪൭.

ഗായത്രി, സാവിത്രി, സന്ധ്യ, സരസ്വതി, ഗയാദിത്യൻ, ഉത്തരാർക്കൻ, ദക്ഷിണാർക്കൻ, നൈമിഷം—

ശ്വേതാര്കോ ഗണനാഥശ്ച വസവോഽഷ്ടൌ മുനീശ്വരാഃ। രുദ്രാശ്ചൈകാദശൈവാഥ തഥാ സപ്തര്ഷയോഽപരേ ।। ൪൭.

ശ്വേതാർക്കൻ, ഗണനാഥൻ, എട്ട് വസുക്കൾ, വലിയ മുനിമാർ, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ, അങ്ങനെ തന്നെ മറ്റു ഏഴു ഋഷിമാർ—

സോമനാഥശ്ച സിദ്ധേശഃ കപര്ദ്ദീശോ വിനായകഃ। നാരായണോ മഹാലക്ഷ്മീര്ബ്രഹ്മാ ശ്രീപുരുഷോത്തമഃ ।। ൪൭.

സോമനാഥൻ, സിദ്ധേശ്വരൻ, കപർദ്ദിശൻ, വിനായകൻ, നാരായണൻ, മഹാലക്ഷ്മി, ബ്രഹ്മാവ്, ശ്രീപുരുഷോത്തമൻ—

മാര്കണ്ഡേയേശഃ കൌടീശോ ഹ്യങ്ഗിരേശഃ പിതാമഹഃ। ജനാര്ദനോ മങ്ഗലാ ച പുണ്ഡരീകാക്ഷ ഉത്തമഃ ।। ൪൭.

മാർകണ്ടേയേശൻ, കൗടീഷൻ, അങ്കിരേശൻ, പിതാമഹൻ, ജനാർദ്ദനൻ, മംഗളാ, ഉത്തമനായ പുണ്ഡരികാക്ഷൻ—

ഇത്യാദിവ്യക്തരൂപേണ സ്ഥിതശ്ചാദിഗദാധരഃ। ഹേതിര്യോ രാക്ഷസസ്തസ്മിന്ഹതേ വിഷ്ണുഃ പുരം ഗതഃ ।। ൪൭.

ഇങ്ങനെ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ വ്യക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നവനാണ് ആദിഗദാധരൻ; അവിടെ രാക്ഷസനായ ഹേതിയെ കൊല്ലുമ്പോൾ വിഷ്ണു തന്റെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി.

ബ്രഹ്മണാ സഹ രുദ്രാദ്യൈഃ കാരിതേ നിശ്ചലേഽസുരേ । തുഷ്ടാവാദ്യഗദാപാണിം വേധാ ഹര്ഷേണ നിര്വൃതഃ ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവും രുദ്രൻമാരും മറ്റുള്ളവരും ചേർന്ന് ആ അസുരനെ അശകലമാക്കിയപ്പോൾ, സൃഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ ആദിഗദാപാണിയെ സ്തുതിച്ചു.

ബ്രഹ്മോവാച।। ഗദാധരം വ്യപഗതകാലകല്മഷം ഗയാഗതം വിദിതഗുണം ഗുണാതിഗമ്। ഗുഹാഗതം ഗിരിവരഗൌരഗേഹഗം ഗണാര്ച്ചിതം വരദമഹം നമാമി ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'കാലത്തിന്റെ ദോഷം ഇല്ലാത്തവനും, ഗയയിൽ എത്തിയവനും, ഗുണങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നവനും, ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ചവനും, ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്നവനും, വലിയ പർവ്വതത്തിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ താമസിക്കുന്നവനും, ഭക്തജനങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നവനും, വരദാനങ്ങൾ നൽകുന്നവനും ആയ ഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.'

അഹഃശ്രിയം ത്രിദശഗണാദിസുശ്രിയം ഭവശ്രിയം ദിതിഭവദാരണശ്രിയമ്। കലിശ്രിയം കലിമലമര്ദനശ്രിയം ഗദാധരം നൌമി തമാശ്രിതശ്രിയമ് । ൪൭.

ദിവസത്തിലും, ദേവന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിലും, ഐശ്വര്യത്തിലും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നതിലും, ദുഷ്ടതയെ കത്തിച്ചുപോകുന്നതിലും, കലിയുഗത്തിലും, പാപം തകർക്കുന്നതിലും, എല്ലാ ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ആശ്രയമായിരിക്കുന്ന ഗദാധരനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ദൃഢാദൄഢം പരിവൃഢഗാഢസംസ്തുതം കാമാദ്ഭുതം സുദൃഢമരൂഢിരൂഢിഗമ്। തമാഢ്യഗം ദൃഢദുരിതാദ്യഢൌകിതം സ്വഢൌകൃതം ദൃഢതരഗോത്രസൂക്തിഭമ് ।। ൪൭.

അത്യന്തം ദൃഢനും, വളരെയധികം ശക്തനും, വലിയവരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനും, ആഗ്രഹങ്ങൾ അത്ഭുതമായി നിറവേറ്റുന്നവനും, ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവനും, ഉയരങ്ങളിലേക്ക് ഉയരുന്നവനും, സമ്പന്നനും, ദുർഭാഗ്യങ്ങൾ അകറ്റുന്നവനും, സ്വയം നിലകൊള്ളുന്നവനും, വംശം ശക്തമായ സ്തുതികളാൽ പുകഴപ്പെടുന്നവനും ആയ അവനേ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു.

വിദേഹകം കരണകലാവിവര്ജിതം വിജന്മകം ദിവകരവേദിഭൂഷിതമ്। ഗദാധരം ധ്വനിമുഖവര്ജിതം പരം നമാമ്യഹം സതത മനാദിമീശ്വരം ഹരിമ് ।। ൪൭.

ശരീരാതീതനും, പ്രവർത്തനകലകളിൽ നിന്ന് മുക്തനുമായും, ജനനം അതീതമായവനും, സൂര്യന്റെ ആലയം അലങ്കരിക്കുന്നവനും, ഗദയുധധാരിയുമായും, ശബ്ദത്തിന്റെ പരിധിക്ക് അപ്പുറമുള്ളവനും, അനന്തനുമായും, പരമേശ്വരനായ ഹരിയെ ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു.

മനോഽതിഗം മതിഗതിവര്ജിതം പരം സദാദ്വയം സ്തുതിശിരസി സംസ്തുതം ബുധൈഃ। ചിദാത്മകം കലിഗതകാരണാതിഗം ഗദാധരം ഹൃദയഗതം നമാമി തമ് ।। ൪൭.

മനസ്സിന് അപ്പുറവും, ബുദ്ധിയുടെ ചലനങ്ങൾക്കപ്പുറവും, എപ്പോഴും ഏകത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, ജ്ഞാനികൾ പ്രധാനമായ സ്തുതികളിൽ പുകഴുന്നവനും, ചൈതന്യസ്വരൂപനുമായും, കലിയുഗത്തിലെ കാരണങ്ങളെ അതിക്രമിച്ചവനും, ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഗദാധരനേ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.