വായുപുരാണമ്

ക്രൌഞ്ചരൂപേണ ഹി മുനിര്മുണ്ഡപൃഷ്ഠേ തപോഽകരോത്। തസ്യ പാദാങ്കിതോ യസ്മാത്ക്രൌഞ്ചപാദസ്തതഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൬.

ക്രൗഞ്ചപക്ഷിയുടെ രൂപത്തിൽ ഒരു മുനി മുണ്ടപൃഷ്ഠത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തു. അവന്റെ കാലിന്റെ അടയാളം അവിടെ പതിഞ്ഞതുകൊണ്ട് അതിനെ ക്രൗഞ്ചപാദം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

സ്നാതോ ജലാശയേ തത്ര നയേത്സ്വര്ഗം സ്വകം കുലമ്। ബലിഃ കാകശിലായാഞ്ച കാകേഭ്യ ഋണമോക്ഷദഃ ।। ൪൬.

അവിടെ ജലാശയത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ കുടുംബത്തെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ബാലി കാകശിലയിൽ കാക്കകൾക്കുള്ള കടം മോചനം നൽകുന്നു.

മുണ്ഡപൃഷ്ഠസ്യ സാനൌ ഹി ലോമശോ ലോമഹര്ഷണഃ। ദ്വാവേതൌ പരമം തപ്ത്വാ തപഃസിദ്ധിം പരാം ഗതൌ ।। ൪൬.

മുണ്ടപൃഷ്ഠത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ ലോമശനും ലോമഹർഷണനും ഉന്നതമായ തപസ്സു നടത്തി പരമമായ തപസ്സിന്റെ ഫലം നേടി.

ആഹൂതാസ്തു സരിച്ഛ്രേഷ്ഠാ ലോമശേന മഹാനദീ। ശരാവതീ വേത്രവതീ ചന്ദ്രഭാഗാ സരസ്വതീ ।। ൪൬.

ലോമശൻ വിളിച്ചപ്പോൾ, ശ്രേഷ്ഠമായ നദികൾ അവിടെ എത്തി: ശരാവതി, വേത്രവതി, ചന്ദ്രഭാഗ, ശരസ്വതി.

കാവേരീ സിന്ധുരീരാ ച ചന്ദനാ ച സരിദ്വരാ। വാസിഷ്ഠീ സരയൂര്ഗങ്ഗാ യമുനാ ഗണ്ഡകീന്ദിരാ ।। ൪൬.

കാവേരി, സിന്ധുരി, ചന്ദന എന്ന ശ്രേഷ്ഠനദി, വാസിഷ്ഠി, ശരയു, ഗംഗ, യമുന, ഗണ്ഡകി, ഇന്ദിര—ഇവയും.

മഹാവൈതരണീ നാമ്നാ നിക്ഷരാ ച ദിവൌകസഃ । സാവവ്യലകനന്ദാ ച ഹ്യുദീചീ കന്കാഹ്വയാ ।। ൪൬.

മഹാവൈതരണി എന്ന പേരിൽ, ദിവ്യന്മാർക്ക് പ്രിയമായ നിക്ഷരയും, സാവവ്യലകനന്ദയും, വടക്കേ കങ്ക എന്ന നദിയും.

കൌശികീ ബ്രഹ്മദാ ജ്യേഷ്ഠാ സര്വസ്യാഘവിമോചിനീ। കൃഷ്ണവല്വാ ചര്മ്മവതീ ദ്വേ നദ്യൌ മുക്തിദായികേ ।। ൪൬.

കൗശികി, ബ്രഹ്മദാ, ജ്യേഷ്ഠാ—എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നവൾ, കൃഷ്ണവൽവയും ചർമവതിയും മോക്ഷം നൽകുന്ന രണ്ടു നദികൾ.

ആഹൂതേ സരിതാം ശ്രേഷ്ഠേ ലോമഹ്രര്ഷേണ സാഹസാത് । തപസസ്തു പ്രഭാവേണ നര്മ്മദാ മുനിപുങ്ഗവ। താസു സര്വാസു യഃ സ്നാത്വാ പിണ്ഡദഃ സ്വര്നയേത്പിതൄന് ।। ൪൬.

ലോമഹർഷണന്റെ ശക്തിയാൽ, തപസ്സിന്റെ ഫലമായി, നർമദാ നദി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവിടെ ഈ എല്ലാ നദികളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ തന്റെ പിതാക്കളെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.

ബ്രഹ്മയോനിം പ്രവിശ്യാഥ നിര്ഗച്ഛേദ്യസ്തു മാനവഃ। പരം ബ്രഹ്മ സ യാതീഹ വിമുക്തോ യോനിസങ്കടാത് ।। ൪൬.

ബ്രഹ്മയോനിയിൽ പ്രവേശിച്ച് പിന്നെ പുറത്തു വരുന്നവൻ, ജനനമരണത്തിന്റെ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, ഇവിടെ തന്നെ പരബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുന്നു.

നിക്ഷരായാം പുഷ്കരിണ്യാം സ്നാതഃ ശ്രാദ്ധാദികം നരഃ। കുര്യ്യാത്ക്രൌഞ്ചപദേ ദിവ്യേ നിയമാദ്വാസരത്രയമ്। സര്വാന്പിതൄന്നയേത്സ്വര്ഗം പഞ്ചപാപിന ഏവ ച ।। ൪൬.

നിക്ഷരായാ എന്ന പുഷ്കരിണിയിൽ കുളിച്ച്, ക്രൗഞ്ചപദം എന്ന ദൈവികസ്ഥലത്ത് മൂന്നു ദിവസം ശുദ്ധിയോടെ ശ്രാദ്ധാദി കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ, ആ മനുഷ്യൻ തന്റെ പിതാക്കന്മാരെ, പാപികളായ അഞ്ചുപേരെയും ഉൾപ്പെടെ, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

ജനാര്ദനോ ഭസ്മകൂടേ തസ്യ ഹസ്തേ തു പിണ്ഡദഃ। ആത്മനോഽപ്യഥവാന്യേഷാം സവ്യേനാപി തിലൈര്വിനാ। ജീവതാം ദധിസംമിശ്രം സര്വേ തേ വിഷ്ണുലോകഗാഃ ।। ൪൬.

ഭസ്മക്കൂട്ടിന് സമീപം ജനാർദ്ദനൻ തന്റെ കൈയിൽ പിണ്ഡം എടുത്ത് നിൽക്കുന്നു; തിലം ഇല്ലാതിരുന്നാലും, തൈരും ചേർത്ത് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, സ്വയം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർക്കായി അർപ്പിച്ചാൽ, എല്ലാവരും വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.

യസ്തു പിണ്ഡോ മയാ ദത്തസ്തവ ഹസ്തേ ജനാര്ദന। യദുദ്ദിശ്യ ത്വയാ ദേയസ്തസ്മിന്പിണ്ഡോ മൃതേ പ്രഭോ ।। ൪൬.

ജനാർദ്ദനേ, ഞാൻ നൽകിയ ഈ പിണ്ഡം നിന്റെ കൈയിലുണ്ട്; നീ ആരെ ഉദ്ദേശിച്ച് അർപ്പിക്കണമെന്നു വിചാരിക്കുന്നുവോ, ആ പിണ്ഡം മരിച്ചവർക്കായി അർപ്പിക്കണം, ഭഗവനേ.

ഏഷ പിണ്ഡോ മയാ ദത്തസ്തവ ഹസ്തേ ജനാര്ദന। അന്തകാലേ ഗതേ മഹ്യം ത്വയാ ദേയോ ഗയാശിരേ ।। ൪൬.

ജനാർദ്ദനേ, ഞാൻ നൽകിയ ഈ പിണ്ഡം നിന്റെ കൈയിലുണ്ട്; എന്റെ ജീവിതം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, നീ ഗയാശിരസിൽ എന്റെ പേരിൽ അത് അർപ്പിക്കണം.

ജനാര്ദന നമസ്തുഭ്യം നമസ്തേ പിതൃമോക്ഷദ। പിതൃപതേ നമസ്തേഽസ്തു നമസ്തേ പിതൃരൂപിണേ ।। ൪൬.

ജനാർദ്ദനേ, നിന്നെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു; പിതൃമോക്ഷം നൽകുന്നവനേ, നമസ്കാരം; പിതാക്കന്മാരുടെ അധിപനേ, നമസ്കാരം; പിതൃരൂപം ധരിക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം.

ഗയായാം പിതൃരൂപേണ സ്വയമേവ ജനാര്ദനഃ। തം ദൃഷ്ട്വാ പുണ്ഡരീകാക്ഷം മുച്യതേ ച ഋണത്രയാത് ।। ൪൬.

ഗയയിൽ, ജനാർദ്ദനൻ സ്വയം പിതാക്കന്മാരുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; അവിടെ പുണ്ഡരീകാക്ഷനെ കണ്ടാൽ, മൂന്ന് കടപ്പാടുകളിൽ നിന്നുമുള്ള മോക്ഷം ലഭിക്കും.

നമസ്തേ പുണ്ഡരീകാക്ഷ ഋണത്രയവിമോചക। ലക്ഷ്മീകാന്ത നമസ്തേഽസ്തു പിതൄണാം മോക്ഷദോ ഭവ ।। ൪൬.

പുണ്ഡരീകാക്ഷനേ, മൂന്ന് കടപ്പാടുകളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നവനേ, നമസ്കാരം; ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനേ, നമസ്കാരം; പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകണമേ.

വാമജാനു സുസംപാത്യ നത്വാ ഭീമോ ജനാര്ദനമ്। ശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡകം കൃത്വാ ഭ്രാതൃഭിര്ബ്രഹ്മലോകഭാക്। പിതൃഭിഃ സഹ ധര്മാത്മാ കുലാനാഞ്ച ശതേന ച ।। ൪൬.

ഭീമൻ ഇടത് മുട്ട് വച്ച് ജനാർദ്ദനനെ നമസ്കരിച്ചു; സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ശ്രാദ്ധവും സപിണ്ഡക കര്‍മ്മവും ചെയ്തു; ധാർമ്മികനായ അവൻ പിതാക്കന്മാരോടും നൂറുകുടുംബങ്ങളോടും കൂടി ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ചു.

ശിലായാം വ്യക്തരൂപേണ വ്യക്താവ്യക്താത്മനാ സ്ഥിതഃ। ലക്ഷ്മീശോ വിഭുധൈഃ സാര്ദ്ധം തസ്മാദ്ദേവമയീ ശിലാ ।। ൪൬.

ശിലയിൽ, ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം വ്യക്തമായും, വ്യക്തവും അവ്യക്തവുമായ സ്വഭാവത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ആ ശില ദൈവികമായത്.

.നാരദ ഉവാച।। കഥം വ്യക്തസ്വരൂപേണ സ്ഥിതശ്ചാദിഗദാധരഃ। കഥം വ്യക്തസ്വരൂപേണ വ്യക്താവ്യക്താത്മനാ സ്ഥിതഃ ।। ൪൭.

നാരദൻ ചോദിച്ചു: ആദികദാധരൻ എങ്ങനെ വ്യക്തമായ രൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ടു? വ്യക്തവും അവ്യക്തവുമായ സ്വഭാവത്തോടെ എങ്ങനെ അവൻ നിലകൊണ്ടു?

കഥം ഗദാ സമുത്പന്നാ യഥാ ഹ്യാദിഗദാധരഃ। ഗദാലോലം കഥം ചാസീത് സര്വ്വപാപക്ഷയങ്കരമ് ।। ൪൭.

കദാവ് എങ്ങനെ ഉദിച്ചുവന്നു? ആദികദാധരൻ എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന ആ കദാവിനെ എങ്ങനെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു?

സനത്കുമാര ഉവാച।। ഗദോ നാമാസുരോ ഹ്യാസീദ്വജ്രാദ്വജ്രതരോ ദൃഢഃ। തപസാ ദാരുണേനാസൌ ബ്രഹ്മലബ്ധവരഃ പുരാ। പ്രാര്ഥിതോ ബ്രഹ്മണേ പ്രാദാത്സ്വശരീരാസ്ഥി ദുസ്ത്യജമ് ।। ൪൭.

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: കദാ എന്നൊരു അസുരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; വജ്രത്തേക്കാൾ ശക്തനും ഉറച്ചവനും. ഭയങ്കരമായ തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് വരം നേടി; ബ്രഹ്മാവിന്റെ അപേക്ഷപ്രകാരം, തന്റെ ശരീരത്തിലെ അസ്ഥി പോലും വിട്ടുകൊടുത്തു.

ബ്രഹ്മോക്തോ വിശ്വകര്മ്മാപി ഗദാം ചക്രേഽദ്ഭുതാം തദാ। തദസ്ഥി വജ്രനിഷ്പേഷൈഃ കുന്ദൈഃ സ്വര്ഗേ ഹ്യധാരയത് ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മാവ് വിശ്വകർമ്മനോട് ആജ്ഞാപിച്ചു; അപ്പോൾ വിശ്വകർമ്മൻ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ഗദാ ഉണ്ടാക്കി. ആ അസ്ഥി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വജ്രംകൊണ്ടുള്ള കുന്തകളും ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ചു.

അഥ കാലേന മഹതാ മനൌ സ്വായമ്ഭുവേ ക്വചിത। ഹേതീ രക്ഷോ ബ്രഹ്മപുത്രഃ തപസ്തേപേ സുദാരുണമ് ।। ൪൭.

പിന്നീട്, സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത്, എവിടെയോ ഹെതി എന്നൊരു അസുരൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായവൻ, അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.

ദിവ്യവര്ഷസഹസ്രാണാം ശതം വായുമഭക്ഷയത്। ഉന്മുഖശ്ചോര്ദ്ധ്വബാഹുശ്ച പാദാങ്ഗുഷ്ഠഭരേണ ഹ ।। ൪൭.

അവൻ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ വായു മാത്രം കഴിച്ച്, നേരെ നിൽക്കെ കൈകൾ ഉയർത്തി, പാദം അഗുശ്ഠം മാത്രം നിലനിൽക്കുമാറ് തപസ്സു ചെയ്തു.

ഏകേനാതിഷ്ഠദവ്യഗ്രഃ ശീര്ണപര്ണാനിലാശനഃ। ബ്രഹ്മാദീംസ്തപസാ തുഷ്ടാന്വരം വവ്രേ വരപ്രദാന് ।। ൪൭.

ഒരു കാലിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കയും, ഉണങ്ങിയ ഇലയും വായുവും മാത്രം ഭക്ഷിക്കയും ചെയ്തു; തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ച് അവരിൽ നിന്ന് വരം ചോദിച്ചു.

ദേവൈര്ദൈത്യൈശ്ച ശസ്ത്രൈര്വിവിധൈര്മനുജാദിഭിഃ। കൃഷ്ണേശാനാദിചക്രാദ്യൈരവധ്യഃ സ്യാം മഹാബലഃ ।। ൪൭.

അവൻ ചോദിച്ചു: ദേവന്മാർക്കും, ദൈത്യന്മാർക്കും, ആയുധങ്ങൾക്കും, മനുഷ്യർക്കും, കൃഷ്ണനും ഈശ്വരനും ആദികക്രചക്രധാരികൾക്കും എനിക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയരുതേ; വലിയ ശക്തി എനിക്ക് ലഭിക്കണമേ.

തഥേത്യുക്ത്വാന്തര്ഹിതാസ്തേ ഹേതിര്ദേവാനഥാജയത്। ഇന്ദ്രത്വമകരോദ്ധേതിര്ഭീതാ ബ്രഹ്മഹരാദയഃ ।। ൪൭.

അവർ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അദൃശ്യരായി; പിന്നെ ഹെതി ദേവന്മാരെ ജയിച്ചു, ഇന്ദ്രപദം ഏറ്റെടുത്തു; ബ്രഹ്മാവിനും ശിവനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഭയം ഉണ്ടായി.

ഹരിം തേ ശരണം ജഗ്മുരൂചുര്ഹേതിം ജഹീതി താന് । ഊചേ ഹരിരവധ്യോഽയം ഹേതിര്ദേവാസുരൈഃ സുരാഃ ।। ൪൭.

അവർ ഹരിയെ ആശ്രയിച്ചു, 'ശസ്ത്രമേ, ഇവരെ വിട്ട് പോ' എന്നു പറഞ്ഞു. ഹരി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഈ ആയുധം ദേവന്മാരാലോ അസുരന്മാരാലോ ജയിക്കാനാവില്ല, ദേവന്മാരേ.'

മഹാസ്ത്രം മേ പ്രയച്ഛധ്വം ഹേതിം ഹന്മി ഹി യേന തമ്। ഇത്യുക്താസ്തേ തതോ ദേവാ ഗദാം താം ഹരയേ ദദുഃ ।। ൪൭.

'എനിക്ക് വലിയൊരു ആയുധം തരൂ, അതിനാൽ ഞാൻ ഈ ആയുധത്തെ തോൽപ്പിക്കും,' എന്നു ഹരി പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ആ ഗദയെ ഹരിക്ക് നൽകി.