സ പര്വതഃ സമാനീതോ ഹ്യഗസ്ത്യേന മഹാത്മനാ। തത്ര ബ്രഹ്മാ ഹരശ്ചൈവ തപശ്ചോഗ്രഞ്ച ചക്രതുഃ ।। ൪൬.
ആ പർവ്വതം മഹാത്മാവായ അഗസ്ത്യൻ കൊണ്ടുവന്നു; അവിടെ ബ്രഹ്മാവും ഹരനും കടുത്ത തപസ്സു ചെയ്തു.
തത്രാഗസ്ത്യസ്യ ഹി വരം കുണ്ഡം ത്രൈലോക്യദുര്ലഭമ്। യത്ര മുന്യഷ്ടകം സിദ്ധം തപസ്തപ്ത്വാ ശിവം ഗതമ്। കുണ്ഡേ മുന്യഷ്ടകം നത്വാ പിതൄന്ബ്രഹ്മപുരം നയേത് ।। ൪൬.
അവിടെ അഗസ്ത്യന്റെ വിശേഷമായ കുളം ഉണ്ട്, മൂന്നു ലോകത്തും അപൂർവം. അവിടെ എട്ട് മഹാമുനിമാർ തപസ്സു ചെയ്ത് ശിവത്വം നേടി. ആ കുളത്തിൽ ആറ് മുനിമാരെ നമസ്കരിച്ച്, പിതാക്കന്മാരെ ബ്രഹ്മപുരത്തിലേക്ക് നയിക്കാം.
അഗസ്ത്യേനാഥ ദേവര്ഷേ ഹ്യുദയാദ്രേര്മഹാത്മനാ। ശിലായാ വാമഹസ്തേഽപി സ്ഥാപിതോ ഗിരിരാട് ശുഭഃ। വാദിത്രാദ്യൈര്ദിവ്യഗീതൈരാഢ്യോ വാദിത്രകോ ഗിരിഃ ।। ൪൬.
ദൈവമുനിവേ, അഗസ്ത്യൻ ഉദയാദ്രിയുടെ ശിലയുടെ ഇടതുകൈയിൽ പോലും ആ ശുഭമായ പർവ്വതരാജാവ് സ്ഥാപിച്ചു; ദിവ്യവാദ്യങ്ങളും ഗീതങ്ങളും മുഴങ്ങുന്ന സംഗീതപർവ്വതം.
തത്ര വിദ്യാധരോ നാമ ഗന്ധര്വാപ്സരസാങ്ഗണൈഃ। സമേതോഽദ്യാപി കീതാനി ദിവ്യാനി സഹ ഗീയതേ ।। ൪൬.
അവിടെ വിദ്യാധരൻ എന്നൊരു ദൈവപുരുഷൻ, ഗന്ധർവരും അപ്സരസുകളുടെ സംഘങ്ങളും ചേർന്ന് ഇന്നും ദിവ്യഗാനങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പാടുന്നു.
മോഹനശ്ച സുനീഥശ്ച ശൈലൂജോ മോഹനോത്തമഃ। പര്വതോ നാരദധ്യാനീ സങ്ഗീതീ പുഷ്പദന്തകഃ। ഹാഹാ ഹൂഹൂപ്രഭൃതയോ ഗീതദാനം പ്രജക്രിരേ ।। ൪൬.
മോഹനൻ, സുനീതൻ, ശൈലൂജൻ, ഉത്തമനായ മോഹനൻ, പർവതൻ, നാരദധ്യാനി, സംഗീതി, പുഷ്പദന്തകൻ, ഹാഹാ, ഹൂഹൂ എന്നിവരും മറ്റു ഗാന്ധർവന്മാരും മനോഹരമായ ഗാനങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചു.
തഥാ ചിത്രരഥോ നാമ സര്വഗന്ധര്വസംവൃതഃ। ഗായതി മധുരാണ്യേവ ഗീതാന്യദ്രൌ മഹോത്സവമ് ।। ൪൬.
അതു പോലെ തന്നെ, ചിത്രരഥൻ എന്ന ഗാന്ധർവൻ, എല്ലാ ഗാന്ധർവന്മാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആ മലയിൽ മഹോത്സവത്തിൽ മധുരമായ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു.
അതഃ സ പര്വതോ ദേവൈഃ സേവ്യതേഽദ്യാപി നിത്യശഃ। ധര്മജാസ്തത്ര ദേവേശോ ഹരോ ഭസ്മാങ്ഗരാഗവാന് ।। ൪൬.
അതിനാൽ ആ പർവതം ഇന്നും ദേവന്മാർ നിരന്തരം സേവിക്കുന്നു; അവിടെ ധർമ്മത്തിൽ ജനിച്ച ദേവേശ്വരനായ ഹരൻ, ചാരമണിഞ്ഞവൻ, വസിക്കുന്നു.
പാര്വത്യാ സഹിതോ രുദ്രഃ പര്വതേ ഗീതനാദിതേ। മോദതേ പൂജിതോദ്യേയഃ പിതൄണാം പരമാം ഗതിമ് ।। ൪൬.
പാർവതിയോടൊപ്പം രുദ്രൻ ആ പർവതത്തിൽ ഗാനനാദത്തിനിടയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; പിതൃകൾക്ക് പരമഗതി നൽകുന്നവനായി അവൻ ആരാധനയും പൂജയും സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഗയായാം പരമാത്മാ ഹി ഗോപതിര്വാ ഗദാധരഃ। ഹീയതേ വൈഷ്ണവീ മായാ തഥാ രുദ്രാര്ച്ചയാ മുനേ ।। ൪൬.
ഗയയിൽ പരമാത്മാവ്, ഗോപതിയായോ ഗദാധരനായോ, അവിടെയുണ്ട്; മഹർഷേ, അവിടെ വൈഷ്ണവമായ മായയും രുദ്രാർച്ചനയും അകറ്റപ്പെടുന്നു.
ശിലായാ ദക്ഷിണേ ഹസ്തേ ഭസ്മകൂടോ ഗിരിര്ധൃതഃ। ധര്മ്മരാജേന തത്രാസ്തേ ഹ്യഗസ്ത്യഃ സഹ ഭാര്യ്യയാ ।। ൪൬.
ശിലയുടെ തെക്കുവശത്ത് ഭസ്മകൂട്ടം എന്ന പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെ ധർമ്മരാജാവും അഗസ്ത്യനും ഭാര്യയുമൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
അഗസ്ത്യസ്യ പദേ സ്നാതഃ പിണ്ഡദോ ബ്രഹ്മലോകഗഃ। ബ്രഹ്മണസ്തു വരം ലേഭേ മാഹാത്മ്യം ഭുവി ദുര്ലഭമ് ।। ൪൬.
അഗസ്ത്യന്റെ പാദത്തിൽ स्नാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും; ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിൽ അപൂർവമായ മഹത്വം അവൻ ലഭിക്കും.
ലോപാമുദ്രാം തഥാ ഭാര്യ്യാം പിതൄണാം പരമാം ഗതിമ്। തത്രാഗസ്ത്യേശ്വരം ദൃഷ്ട്വാ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ ।। ൪൬.
അതു പോലെ, പിതൃകൾക്ക് പരമഗതി നൽകുന്ന ഭാര്യയായ ലോപാമുദ്രയെയും അഗസ്ത്യേശ്വരനെയും അവിടെ ദർശിച്ചാൽ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
അഗസ്ത്യഞ്ച സഭാര്യ്യഞ്ച പിതൄന്ബ്രഹ്മപുരം നയേത്। ദണ്ഡിനാഥ തപസ്തേപേ സീതാദ്രേര്ദക്ഷിണേ ഗിരൌ ।। ൪൬.
അഗസ്ത്യനും ഭാര്യയും പിതൃകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മപുരിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നവൻ — ദണ്ഡിനാഥൻ സീതാദ്രിയുടെ തെക്കുവശത്തെ മലയിൽ തപസ്സ് ചെയ്തു.
വടോ വടേശ്വരസ്തത്ര സ്ഥിതശ്ച പ്രപിതാമഹഃ। തദഗ്രേ രുക്മിണീകുണ്ഡം പശ്ചിമേ കപിലാ നദീ। കപിലേശോ നദീതീരേ ഹ്യമാസോമസമാഗമേ ।। ൪൬.
അവിടെ വടവൃക്ഷമായ വടേശ്വരനും പ്രപിതാമഹനും നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് മുന്നിൽ രുക്മിണിയുടെ കുളം, പടിഞ്ഞാറ് കപിലാനദി ഒഴുകുന്നു; അതിന്റെ തീരത്ത് കപിലേശ്വരൻ, അമാവാസ്യയും പൗർണമിയും കൂടുന്ന സമയത്ത്, വസിക്കുന്നു.
കപിലായാം നരഃ സ്നാത്വാ കപിലേശം സമര്ച്യ ച। കൃതേ ശ്രാദ്ധേ പിണ്ഡദാനേ പിതരോ മോക്ഷമാപ്നുയുഃ ।। ൪൬.
കപിലാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് കപിലേശ്വരനെ ആരാധിച്ച് അവിടെ ശ്രാദ്ധവും പിണ്ഡദാനവും ചെയ്യുന്നവരുടെ പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
തത്രാഗ്നിധാരാ ഗിരിവരാദാഗതോദ്യന്തകാദനു। തത്ര സാരസ്വതം കുണ്ഡം സരസ്വത്യാ പ്രകല്പിതമ് ।। ൪൬.
അവിടെ മലയിൽ നിന്ന് അഗ്നിധാര ഒഴുകുന്നു; അവിടെ തന്നെ സരസ്വതിയാൽ സ്ഥാപിതമായ സാരസ്വതകുളം ഉണ്ട്.
ശുക്രസ്തത്ര സുതൈഃ സാര്ദ്ധം ഷണ്ഡാമര്ക്കാദിഭിഃ പ്രഭുഃ। തത്ര തത്ര മുനീന്ദ്രാണാം പദേഷു മുനിസത്തമ। ശ്രാദ്ധപിണ്ഡാദികൃത്സ്നാതഃ പിതൄംസ്താരയതേ നരഃ ।। ൪൬.
അവിടെ ശുക്രൻ പുത്രന്മാരോടും ഷണ്ഡന്മാരോടും മറ്റും കൂടെ വസിക്കുന്നു; മഹർഷിമാരുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശ്രാദ്ധപിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ തന്റെ പിതൃകൾക്ക് ഉദ്ധാരണം നൽകുന്നു.
ശിലായാ വാമഹസ്തേഽപി ഗൃദ്രകൂടോ ഗിരിര്ധൃതഃ। ഗൃധ്രരൂപേണ സംസിദ്ധാസ്തപസ്തപ്ത്വാ മഹര്ഷയഃ ।। ൪൬.
ശിലയുടെ ഇടതുവശത്ത് ഗൃദ്ധ്രകൂട്ടം എന്ന പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു; അവിടെയുള്ള മഹർഷിമാർ ഗൃദ്ധ്രരൂപത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്ത് സിദ്ധി നേടി.
അതോ ഗിരിര്ഗൃധ്രകൂടസ്തത്ര ഗൃധ്രേശ്വരഃ സ്ഥിതഃ। ദൃഷ്ട്വാ ഗൃധ്രേശ്വരം നത്വാ യായാച്ഛമ്ഭോഃ പദം നരഃ ।। ൪൬.
അതിനാൽ ആ പർവതം ഗൃദ്ധ്രകൂട്ടം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; അവിടെ ഗൃദ്ധ്രേശ്വരൻ നിലകൊള്ളുന്നു; ഗൃദ്ധ്രേശ്വരനെ ദർശിച്ച് നമസ്കരിച്ചാൽ ശംഭുവിന്റെ ലോകം ലഭിക്കും.
തത്ര ഗൃധ്രേ ഗുഹായാഞ്ച പിണ്ഡദഃ ശിവലോകഭാക് । തത്ര ഗൃധ്രേ വടം നത്വാ പ്രാപ്തകാമോ ദിവം വ്രജേത് ।। ൪൬.
അവിടെ ഗൃദ്ധ്രയുടെ ഗുഹയിൽ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ശിവലോകം പ്രാപിക്കും; ഗൃദ്ധ്രസ്ഥലത്തിലെ വടവൃക്ഷത്തിന് മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ചാൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും.
ഋണമോക്ഷം പാപമോക്ഷം ശിവം ദൃഷ്ട്വാ ശിവം വ്രജേത്। ശൂരക്ഷേത്രഞ്ച തത്രാസ്തേ പിണ്ഡദഃ സ്വര്നയേത്പിതൄന് ।। ൪൬.
ശിവനെ ദർശിച്ചാൽ കടവും പാപവും മോചിതമായി ശിവലോകം പ്രാപിക്കും; അവിടെ ശൂരക്ഷേത്രം ഉണ്ട്, അവിടെ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ തന്റെ പിതൃകളെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കും.
ആദിപാലേന ഗിരിണാ സമാക്രാന്തം ശിലോദരമ്। തത്രാസ്തേ ഗജരൂപേണ വിഘ്രേശോ വിഗ്നനാശനഃ। തം ദൃഷ്ട്വാ മുച്യതേ വിഘ്നൈഃ പിതൄന് ബ്രഹ്മപുരം നയേത് ।। ൪൬.
ആദിപാലനായ പർവതം പിടിച്ച ശിലയുടെ ഉള്ളിലായി, അവിടെ ആനരൂപത്തിൽ വിഘ്നേശ്വരൻ, വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവൻ, വസിക്കുന്നു; അവനെ ദർശിച്ചാൽ വിഘ്നങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടും, പിതൃകൾ ബ്രഹ്മപുരിയിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടും.
നിതമ്ബേ മുണ്ഡപൃഷ്ഠസ്യ ദേവദാരുവനം ത്വഭൂത്। മുണ്ഡപൃഷ്ഠാരവിന്ദ്രാദ്രീ ദൃഷ്ട്വാ പാപം വിനാശയേത്। ഗയാനാഭൌ സുഷുമ്നായാം പിണ്ഡദഃ സ്വര്നയേത്പിതൄന് ।। ൪൬.
മുണ്ടപൃഷ്ഠത്തിന്റെ താഴെ ഭാഗത്ത് ദേവദാരുവനമുണ്ട്. ആ മുണ്ടപൃഷ്ഠവും അരവിന്ദ്രപർവതവും കണ്ട് പാപങ്ങൾ നശിക്കും. ഗയയുടെ നാഭിയിൽ, സുഷുമ്നാനാളത്തിൽ, പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവൻ തന്റെ പിതാക്കളെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.
ശിലായാ വാമപാദേ തു സ്ഥാപിതഃ പ്രേതപര്വതഃ। ധര്മരാജേന പാപേഭ്യോ ഗിരിഃ പ്രേതശിലാഹ്വയഃ ।। ൪൬.
ശിലയുടെ ഇടത് കാലിൽ ധർമ്മരാജാവ് പാപികൾക്കായി പ്രേതപർവതം സ്ഥാപിച്ചു. ആ പർവതം പ്രേതശില എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
പാദേന ദൂരേ നിക്ഷിപ്തഃ ശിലായാഃ പാദഭാരതഃ। ഗതഃ ശിലായാഃ സംസര്ഗാത്പ്രേതകൂടഃ പവിത്രതാമ് ।। ൪൬.
ശിലയുടെ ഭാരത്തെ തന്റെ കാലാൽ ദൂരെയാക്കി എറിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ ശിലയുമായി ചേർന്നതുകൊണ്ട് പ്രേതകൂടം വിശുദ്ധിയായി.
പ്രേതകുണ്ഡഞ്ച തത്രാസ്തേ ദേവാസ്തത്ര പദേ സ്ഥിതാഃ। തത്ര കുണ്ഡാദികം കൃത്വാ പ്രേതത്വാന്മോചയേത്പിതൄന് ।। ൪൬.
അവിടെ പ്രേതകുണ്ടം ഉണ്ട്, അതിൽ ദേവന്മാർ നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെ കുണ്ടാദി കര്മ്മങ്ങൾ നടത്തി, പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് പിതാക്കളെ മോചിപ്പിക്കാം.
പൃഥക്സ്ഥിതാശ്ച ബഹവോ വിഘ്നകാരിണ ഏവ തേ। ശ്രാദ്ധാദികാരിണാം നൄണാം തീര്ഥേ പിതൃവിമുക്തയേ। പ്രേതാ ധാനുഷ്കരൂപേണ കരഗ്രഹണകാരകാഃ ।। ൪൬.
അവിടെ പലവിധ തടസ്സങ്ങൾ വേറിട്ട് നിലകൊള്ളുന്നു, അവ ശ്രാദ്ധാദി കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരെ തടയുന്നു. പ്രേതങ്ങൾ വില്ലിന്റെ രൂപത്തിൽ, കര്മ്മം ചെയ്യുന്നവരുടെ കൈ പിടിക്കുന്നു.
പാദാങ്കിതാം മുണ്ഡപൃഷ്ഠാം മഹാദേവനിവാസിനീമ്। താം ദൃഷ്ട്വാ സര്വലോകശ്ച മുക്തഃ പാപോപപാതകൈഃ ।। ൪൬.
മഹാദേവൻ വസിക്കുന്ന, കാലിന്റെ അടയാളം പതിഞ്ഞ മുണ്ടപൃഷ്ഠം കണ്ടാൽ, എല്ലാവർക്കും പാപങ്ങൾക്കുള്ള വീഴ്ചയിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ഗയാശിരസി പുണ്യേ ച സര്വപാപൈര്വിവര്ജിതേ। ഗ്രേതാദിവര്ജിതം യസ്മാത്തതോഽതിപാവനം വരമ് ।। ൪൬.
ഗയയുടെ ശിഖരത്തിൽ, പാപങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത, പ്രേതാദികൾ സ്പർശിക്കാത്ത വിശുദ്ധമായ സ്ഥലമാണ്, അതിനാൽ അതി വിശുദ്ധവും ഉത്തമവുമാണ്.
കീകടേഷു ഗയാ പുണ്യാ പുണ്യം രാജഗൃഹം വനമ്। ച്യവനസ്യാശ്രമം പുണ്യം നദീ പുണ്യാ പുനഃപുനാ ।। ൪൬.
കീകടദേശത്ത് ഗയ എന്ന വിശുദ്ധസ്ഥലവും, രാജഗൃഹവനം എന്ന പുണ്യവനവും, ച്യവനന്റെ ആശ്രമവും, പുനപ്പുനർ വിശുദ്ധമായ നദിയും ഉണ്ട്.